أحكام القانون

حەوتەم: داوا لە حکومەتی هەرێمی کوردستان بکرێ پتر بایەخ بەو ناوچانە بدات کە بەر ئەنفال کەوتوون ێێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بۆیان و دامەزراندنەوەی ژێرخانیان.

مادده‌ی شازده‌: یه‌كه‌م: دارایی یه‌كێتی له‌مانه‌ پێك دێت: 1-هه‌ر مامۆستاو وانه‌بێژێكی ئه‌ندام مانگانه‌ پێنج دینار ده‌دات و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ له‌ مووچه‌كه‌ی داده‌شكێنرێ: أ-دوو دینار بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سندوقی زامنكاری. ب- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی سندوقی وه‌فات. جـ- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی سندوقی نه‌خۆشییه‌ سه‌خته‌كان. د- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی مانگانه‌ی ئه‌ندامێتی. 2- هه‌موو ئه‌ندامێكی ته‌دریسی له‌ په‌یمانگاو زانكۆكاندا دوو قاتی ئه‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1)ی سه‌ره‌وه‌دا بڕیاردراوه‌. 3- ده‌سنگه‌ (منح)و یارمه‌تی كه‌ حكومه‌تی هه‌رێم به‌ یه‌كێتیی ده‌به‌خشێ. 4- قازانجی بزاڤه‌كانی یه‌كێتی. 5- سوودو قازانجی وه‌به‌رهێنانه‌كان (الاستپمارات). 6- كرێی عیقاراتی موڵكی یه‌كێتی. دووه‌م: كۆنگره‌ی گشتی چۆنێتیی خه‌رج كردنی ئه‌وانه‌ی بڕگه‌ (أ، ب، جـ، د)ی به‌ندی یه‌كه‌م دیار ده‌كات و پێویسته‌ ده‌سته‌ی ئیداره‌گه‌لی لقه‌كانیش ئیلتیزامیان به‌و رێنماییانه‌وه‌ هه‌بێ كه‌ له‌م باره‌یه‌وه‌ ده‌رده‌چن و لیژنه‌گه‌لی تایبه‌تكار به‌ناوی (لیژنه‌ی زامنكاری و لیژنه‌ی یاریده‌دانی ئه‌ندامان) پێك بهێنن بۆ به‌ركارخستنیان. سێیه‌م: كردنه‌وه‌ی حسابێك له‌ بانكه‌كانی هه‌رێمدا. چواره‌م: ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی زامنكاری و لیژنه‌ی یارمه‌تیدانی مامۆستایان، له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی لقدا ده‌درێ. پێنجه‌م: حساباتی یه‌كێتی بۆ ریقابه‌ی یاسایی و دارایی ملكه‌چ ده‌بێ. شه‌شه‌م: هه‌ر ئه‌ندامێ ئه‌ندامێتیی خۆی له‌ یه‌كێتیدا له‌ ده‌ست بدات، مافی ئه‌وه‌ی نابێ داوای مافی دارایی له‌ یه‌كێتی بكات. حه‌وته‌م: (40%) چل له‌ سه‌دی ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ (د)ی به‌ندی (یه‌كه‌م)دا هاتووه‌، له‌ لایه‌ن لقه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌و ده‌خرێته‌ سه‌ر حسابی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت له‌ بانكه‌كانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی ده‌یه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی نۆیه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گه‌ر له‌گه‌لأ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م: رێزلێنانی ئه‌و شه‌هیدانه‌ی كه‌ گیانی خۆیان به‌خت كردووه‌ له‌ پێناوی شۆڕش و ئه‌و پێشمه‌رگه‌ كه‌مئه‌ندامانی دوای ئه‌و مێژووه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی سێیه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ به‌ پێره‌وێكی تایبه‌ت جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی دووه‌م: دامه‌زراو و فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم و خاوه‌ن پله‌ و پایه‌كانیان شوێنی دامه‌زراو و فه‌رمانگه‌ فیدرالیه‌كان و خاوه‌ن پله‌ و پایه‌كانیان ده‌گرنه‌وه‌ له‌ هه‌ر شوێنێكی یاساكه‌دا هاتبن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌وه‌ی به‌ سه‌رۆكی دیوان دابمه‌زرێ ده‌بێ ئه‌م شه‌رتو شروته‌ی هه‌بێ: 1/ده‌بێ هاووڵاتی هه‌رێم بێت و نشینه‌ی هه‌رێم بێت. 2/ده‌بێ بڕوانامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ زانستی دارایی یا ئابووری، یا یاساییدا هه‌بێ و دوای وه‌رگرتنی ئه‌و بڕوانامه‌یه‌ش، ماوه‌یه‌ك، به‌كردار خزمه‌تی هه‌بێ له‌ (12) ساڵ كه‌متر نه‌بێ و بۆ هه‌ڵگرانی بڕوانامه‌ی ماجستێر له‌ یه‌كێ له‌و زانستانه‌دا، له‌ (10 ساڵ) كه‌متر نه‌بێ و بۆ هه‌ڵگرانی بڕوانامه‌ی دكتۆرایش له‌ یه‌كێ له‌و زانستانه‌دا له‌ (7ساڵ) كه‌متر نه‌بێ، یان زوتر وه‌زیر بووبێ. 3/نابێ به‌ تاوانێك حوكم درابێ سیفه‌تی ده‌ستپاكی یان ناوبانگی نه‌نگ كردبێ.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا ده‌خرێـته‌ كار.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: 1/نابێ موڵك وماڵی سه‌ندیكا ده‌ستی به‌سه‌ردا بگیرێت یا بفرۆشرێ، ته‌نیا مه‌گه‌ر قه‌رزه‌كه‌ له‌ جیاتی نرخی موڵك وماڵه‌كه‌ بێت. 2/به‌ ئاماده‌بوونی نه‌قیب یا جێگره‌كه‌ی یاخود سه‌رۆكی لق یان ئه‌وه‌ی نوێنه‌رایه‌تیان ده‌كا نه‌بێ، نابێ باره‌گای سه‌ندیكا یاخود باره‌گای لقه‌كانی بپشكندرێن. 3/هه‌ر ده‌ست درێژییه‌ك بكرێته‌ سه‌ر ئه‌ندام له‌ كاتی ئه‌نجامدانی ئه‌ركه‌كه‌ی یاخود به‌هۆی ده‌ستدانه‌ پیشه‌كه‌ی ده‌ست درێژیكه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و كاره‌ی سزای ئه‌و كه‌سه‌ی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنرێ كه‌ ده‌ستدرێژی كردبێته‌ سه‌ر فرمانبه‌رێ له‌ كاتی فرمانه‌كه‌یدا. 4/پێویسته‌ ده‌سته‌ڵاتی لێكۆڵینه‌وه‌ به‌ر له‌ هه‌ر لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی له‌گه‌ڵ ئه‌ندام دا له‌سه‌ر تاوانی نه‌بینراو، ئاگاداری سه‌ندیكا بكاته‌وه‌، پێویسته‌ سه‌ندیكاش له‌کاتی لێكۆڵینه‌وه‌دا نوێنه‌ری خۆی بنێرێ. 5/ئه‌ندام له‌ ژووری به‌كرێی پله‌ یه‌كی ده‌زگا ته‌ندروستییه‌كان وحكومه‌تییه‌كان وپه‌یمانگا هونه‌رییه‌كان چاره‌سه‌ر ده‌كرێ وله‌ كرێدان ده‌بووردرێ، به‌ڵام حه‌قی ماندووبوونی پزیشك ونه‌شته‌رگه‌ره‌كان له‌ لیستی حیساب له‌ كاتی نووستنی ئه‌ندام له‌ نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلی وچوونه‌ عیاده‌ی تایبه‌تی دا ده‌شكێنرێ.

المادة الثانية : الهدف من الاتفاقية تهدف هذه الاتفاقية إلى تدعيم التدابير الرامية إلى مكافحة جرائم غسل الأموال وتمويل الإرهاب وتعزيز التعاون العربي في هذا مجال .

مادده‌ی سیازده‌: یه‌كه‌م: مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت به‌ ده‌سته‌ی كارای ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزیی یه‌كێتی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ و له‌ناو ئه‌ندامه‌كانیدا سكرتێرێك هه‌ڵده‌بژێرێ ده‌بێته‌ جێگری سه‌رۆكی یه‌كێتی و به‌رپرسانی لیژنه‌ دارایی و ئیدارییه‌كان و ئیش و كار به‌سه‌ر ئه‌ندامه‌كانیدا دابه‌ش ده‌كات. سه‌رۆكی یه‌كێتی له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌تدا ئاماده‌ ده‌بێ و، كه‌ ئاماده‌ش بوو كۆبوونه‌وه‌كه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌و سازده‌درێ. دووه‌م: كه‌سێ بۆ ئه‌ندامێتیی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت یان بۆ ده‌سته‌ی لقه‌كان هه‌ڵببژێردرێ مه‌رجه‌ هاووڵاتیی هه‌رێم بێت و خزمه‌تیشی له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێت. سێیه‌م: مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت ئه‌م نیشانه‌ی خواره‌وه‌ به‌رێ ده‌خات: 1-به‌كارخستنی موقه‌ڕه‌ڕات و راسپارده‌كانی كۆنگره‌ی گشتی. 2- به‌كارخستنی موقه‌ڕه‌ڕات و ئاڕاسته‌كاری و رێنماییه‌كانی ئه‌نجومه‌ن. 3- سه‌رپه‌رشتی بزاڤه‌كانی لقه‌كان و ده‌رهێنانی ئاراسته‌كاری و رێنمایی پێویست بۆ وه‌دیهێنانی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی و به‌رژه‌وه‌ندی ره‌وشی په‌روه‌رده‌یی و فێركاری و توندوتۆڵ كردنی پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ ده‌سته‌گه‌لی ئیداره‌ی لقه‌كان. 4- ئیقرار كردنی خه‌رجی دارایی پێویست بۆ جێبه‌جێ كردنی ئیشه‌كانی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت (له‌ سنووری سه‌ڵاحییاتی ئیقرار كراوو له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و بڕه‌ پارانه‌دا كه‌ له‌ بودجه‌ی گشتیدا بۆی دانراوه‌)و، بۆیشی هه‌یه‌ موناقه‌لاتی دارایی له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌ ئیقرار كراوه‌كه‌دا بخاته‌كار. 5- بۆ توندو تۆڵ كردنی پێوه‌ندیی خۆی له‌گه‌ڵ سه‌ندیكاو رێكخراوه‌ پیشه‌یی و جه‌ماوه‌رییه‌كانی هه‌رێمدا تێده‌كۆشێ. 6- بودجه‌ی ساڵانه‌و حساب و حسابكاریی كۆتایی ئاماده‌ ده‌كاو پێشكه‌شی ده‌كات به‌ ئه‌نجومه‌ن بۆ ته‌سدیق كردنی.

مادده‌ی سی: ئه‌و پزیشك و ده‌رمانساز و یاریده‌ده‌ری پزیشكانه‌ی كه‌ له‌ تیمارگه‌ دادگوزارییه‌كاندا ئیش ده‌كه‌ن، له‌ حوكمه‌كانی یاسای پله‌داركردنی خاوه‌ن پیشه‌ پزیشكییه‌كان و له‌ حوكمه‌كانی یاسای پله‌داركردنی خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان كه‌ له‌ دێهات و گونده‌كاندا ئیش ده‌كه‌ن عه‌فو ده‌كرێن.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌ ده‌سته‌واژه‌كانی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1/هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2/سه‌ندیكا: سه‌ندیكای ژمێریار و ته‌دقیقكارانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 3/ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 4/نه‌قیب: نه‌قیبی ژمێریار و ته‌دقیقكاران. 5/تۆمار: ئه‌و تۆماره‌ تایبه‌تییه‌ی سه‌ندیكایه‌ كه‌ بۆ ناونیشان نووسینی ئه‌ندامه‌كانی ئاماده‌كراوه‌. 6/پیشه‌: هه‌ڵسوڕاندنی پیشه‌ی ژمێریاری و ته‌دقیقكردنه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی سی پێنجه‌م: نه‌قیب وجێگری نه‌قیب ئه‌گه‌ر له‌ شوێنی نەقيب كاری بینی له‌ سه‌رپێچی كردنی هه‌ر به‌رزه‌فتیه‌ك كه‌ له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌وه‌ په‌یدا بووبێ، ئیجرائاتی یاساییان ده‌رهه‌ق ده‌كرێ له‌به‌رده‌م لیژنه‌ی به‌رزه‌فتیدا، هه‌واڵه‌ كردنیشیان بۆ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی گشتییه‌وه‌ ده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م: شه‌رتوشروتی ئه‌ندامێتی، ئه‌مانه‌ن: 1/ده‌بێ هاووڵاتی هه‌رێم، یان جێواری هه‌رێم بێت. 2/نابێ به‌ جینایه‌تێكی نا سیاسی، یا به‌ جونحه‌یه‌كی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم درابێ. 3/ده‌بێ يه‌كێ له‌م بڕوانامانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌بێ: أ/ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس له‌ ژمێركاری یان له‌ ئیداره‌ی ئیش و كاردا. ب/ دبلۆم له‌ ژمێركاری یان له‌ ئیداره‌ی ئیش و كاردا. ج/بڕوانامه‌ی ئاماده‌یی بازرگانی هه‌بێ و ماوه‌یه‌كیش له‌ پیشه‌ی ژمێرکاری یان ته‌دقیقكردندا ئیشی كردبێ له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی بیست و پێنج: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

المادة الخامسة : الرقابة على حركة الأموال تتخذ الدول الأطراف تدابير مناسبة لكشف ورصد حركة النقود والأدوات المالية القابلة للتداول ذات الصلة عبر حدودها , وفق الضمانات التي تكفل استخدام المعلومات استخداما سليما ودون إعاقة حركة رأس المال المشروع بأية صورة من الصور .

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوه‌ و ده‌سته‌واژانه‌ی دادێن واتاكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان – عیراق. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی گشتیی راژه‌ له‌ هه‌رێمدا. سێیه‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی گشتیی راژه‌ له‌ هه‌رێمدا.

المادة العاشرة – تجري المحاكمات بصورة علنية ويجوز للمحكمة ان تقرر اجراءها بصورة سرية ان اقتضت الضرورة ذلك وعليها ان تقبل وكلاء للدفاع عن المتهم واذا لم يحضر عن المتهم وكيل عينت المحكمة وكيلا للدفاع عنه . ولا يقبل وكيل عن المتهم الذي يحاكم غيابا .

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان) بڵاوده‌كرێته‌وه‌.