أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) له سێ ئهندام پێك دێت و ئهوهی كه پتر دهنگی لهو دهنگدانهوه وهرگرتووه كه له ماددهی ههشتدا هاتووه دهبێته سهرۆكی لیژنهكه.
ماددهی پهنجاو دووهم
ماددهی پهنجاو دووهم: كار به حوكمی ماددهكانی (43،42،41،40)ی ئهم یاسایه دهكرێ تاكو یاسایهكی تایبهت به زانكۆ نا حكومیهكان دهردهچێ و پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران پرۆژهیهك له ماوهی سێ مانگدا پێشكهش بكات.
ماددهی پهنجاو سێیهم
ماددهی پهنجاو سێیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ئهم یاسایه، ئهم عینوانه وهزیفییانهنهی خوارهوه دهگرێتهوه: 1-بریكاری وهزارهت 2- پارێزگار 3- راوێژكار 4- بهرێوهبهری گشتی 5- شارهزا 6- سهرۆكانی زانكۆكان و سهرۆكانی ههیئهتهكانی پهیمانگه هونهریهكان و ئهندامانی ههیئهتی تهدریسی زانكۆو پهیمانگهكان، ئهوانهیان كه پلهی ئوستادیان ههیه 7- خاوهن پله تایبهتهكان 8- سهرۆك و ئهندامانی كۆڕی زانیاریی كوردستان.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ئهمانه بكات: 1. دهرهێنانی پێرهو و رینمایی بۆ ئاسان كردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه. 2. پێشنیاز و ئاماده كردنی پرۆژه یاسای خانهنشینی هونهرمهندان.
ماددهی پهنجاو چوارهم
ماددهی پهنجاو چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: ههر كهسێكی خاوهن بهرژهوهندی بۆی ههیه له ماوهی دانانهكه تانه بدات له بڕیاری چوونهژوورهوهی زۆرهكهی یان بهردهوامبوونی یان ههڵوهشاندنهوهی.
ماددهی پهنجاو پێنجهم
ماددهی پهنجاو پێنجهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران پێڕهوی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی پهنجا و شهشهم
ماددهی پهنجا و شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان)هوه جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: سهرۆكی دیوان به مهرسوومێك كه له سهرۆكایهتی ههرێم دهردهچێ دادهمهزرێت و لهسهر پاڵاوتنی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق و به زۆرینهی دهنگی ئهندامانی و به پلهی وهزیر دهبێ و ههموو ماف و ئیمتیازاتێكی وهزیریشی ههیه سهبارهت به مووچه و دهرماڵه و خانهنشینی و خزمهت و دهستهڵاتی وهزیری داراییشی دهبێ لهوهی كه پهیوهندیی به كاروباری دیوان و میلاك و بودجهوه ههیهو ماوهی سهرۆكایهتیهكهی (4)ساڵهو شایانی دووباره بوونهوهی بۆ یهك جار به رهزامهندی زۆرینهی دهنگی ئهندامانی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق ههیه و، نابێ لهماوهی سهرۆكایهتیهكهی بهبێ رهزامهندی دوو لهسهر سێی دهنگی ئهندامانی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستان – عیراق لابدرێ .
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركان بهجێ دێنێ: 1-دانانی نهخشهی كشتهكڵی ئهوتۆ كه گهشه پێدانی بهرههمی كشتوكال و له بوارهكانیرووهك و ئاژهڵ و پاوانه سرووشتیهكاندا بهدی بێنێ. 2-پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری له بواری رێ نیشاندان دا و مسۆگهر كردنی پێویستییهكانی بهرههم هێنانی كشتوكاڵ و سازدانی لێكۆڵینهوهی كشتوكاڵی پراكتیكی و بهشدار بوهن له چهسپاندنی هاریكاری كشتوكڵی و سهرپهرشتیكردنی بهجێ هێنانی یاساكانی زهوی سازی (الاصلاح الزراعی) و بهداوداچوونی جێ بهجێ كردنی ئهو چالاكیانهی پهیوهنیان به خستنهكاری زهوی یه كشتوكاڵیهكانهوه ههیه به ئامانجی پێشخستنی بهرههمی كشتوكاڵ له ههرێمدا. 3-نهخشه دانان بۆ سهرچاوهكانی ئاو له ههرێمدا و دروست كردنی بهربهست و پرۆژهی ئاودێری و سازادانی زهوی و زار و پاراستنی و سوود بینین له ئاوی نویك و قوڵی ژێر زهوی (سگحی و جوفی) و بهگهر خستن پاراستنی پرۆژهكانی ئاودێری و بهرگرتن له مهترسی لافاو و ژێر ركێف خستنی سێلا و و حهوزهكانی رووبارهكان. 4-ئامادهكردنی لێكۆلینهوهی تایبهتی و سكێچ و پرۆگرام بۆ پرۆژهكان و كار كردن بۆ جێ به جێ كردنیان و جێ بهجێ كردنی ئهو پرۆژانهی راستهوخۆ لهلایهنانی ترهوه له ناوه و دهرهوهی ههرێمدا پێیانی دهسپێردرێن به سیفهتی بهڵێندهر یا له لایهن دهزگا جێبهجێ كارهكانیهوه یا بهڵێندهرهكانی ناوخۆ یا بیانی و سهرپهرشتی كردنی جێبهجێ كردن و بهداو داچوونیان. 5-تهقهلا دانی مسۆگهر كردنی تۆوی پوختكراو و سهمادی كیمیاوی و قهڵاچۆكهر (مبیدات) و دابینكردنی دهرمان و گرتنه بهری ئهو رێ و شوێنانهی زیاد كردنی بهرههم و پوختكردنی مسۆگهر دهكهن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئەنجومەنى دەزگا بەم سەلاحيەتانەى خوارەوە رادەبێ: 1. داڕشتن و ئیقراركردنی سیاسهتی گشتی گهشتوگوزار له ههرێمدا، پاش موافهقهتكردنی ئهنجومهنی وهزیران. 2. تهسدیقكردنی گرێبهستهكانی بنیادنان و بهرهو چاكتر گۆڕینی مونشهئهو پرۆژهگهلی گهشتیاری و، وهبهرهانینیشیان. 3. تهسدیقكردنی رێكهوتننامهگهلی هاوكاریی گهشتیاری كه له گەڵ لایهنهكانی دهرهوهدا بهستراوه، پاش موافهقهتكردنی ئهنجومهنی وهزیران. 4. تهسدیقكردنی پرۆژهی بوجهی ساڵانهو میلاك و حساب وحسابكاریی كۆتایی دهزگاكهو بهرزكردنهوهیان بۆ لایهنی پهیوهندیدار. 5. ئهنجومهنی دهزگا سهڵاحییهتی ههیه، بۆ گەشتوگزار لةباربێت ،بيكات بەموڵكى دەزگا، بەخۆڕايى، تا بتوانێ ئامانجهكانی خۆی به زهمانهت دهستهبهر بكات، بهڵام پێویسته لهسهری بهپێی یاسا بهركارهكان قهرهبووی خاوهنانی مافی تهسهڕوف بهشێوهیهكی عادیلانه له بوجه تایبهتهكهی خۆی بكاتهوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ههر كهسێك بهناڕهوا گلدرایهوه یان گیرا یان ماوهی گیرانهكهی له رادهی یاسایی ڕهت بووبێ یان به سزایهكی وا حوكم درابێ كه ئازادییهكهی لێ سهندبێتهوه له لایهن لایهنه دادوهرییه تایبهتیهكانهوه بهبێ بهڵگهی یاسایی، له دواییدا بڕیارێك به ڕهت كردنهوهی سكاڵاكهی یان ئازاد كردنهكهی دهرچوو بێ و داواكارییهكهی داخرا یاخود بهبێ تاوان حوكم درا و بڕیارهكهش ڕادهی بنبڕی بهپێ یاسا جێبهجێ كراوهكان وهرگرتبێت، ئهوا ئهو كهسه بۆی ههیه داوای قهرهبوو كردنهوهی ماددی ومهعنهوی له بارهی ئهو زهرهروزیانهی بكات كه له ئهنجامی گرتن وحوكمدانی لێی كهوتووه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یهكهم: نابێ هیچ كهسێك گلبدرێتهوه یان بگیرێ بهپێی یاسا نهبێ و لهسهر بڕیارێك نهبێت كه لایهنێكی دادوهریی تایبهت دهری چواندبێت و، ههر كهسێكیش مافی ئهوهی ههیه كه دادگایی كردنێكی دادپهروهرانه و خێرا بكرێ له بهردهم دادگای تایبهتمهند دا. دووهم: بهپێی یاسا، له جێگا تایبهتیهكانی گیراواندا نهبێت، ناشێ كهس بگیردرێت به مهرجێكیش چاودێری تهندروستی و كۆمهڵایهتی بیگرێتهوه و بكهوێته ژێر ڕكێفی دهسهڵاتی حكومهتهوه، پێویستیشه رێز له باوهڕی ئایینی و پرنسیپهكانی ڕهوشتی كهسی گیراو بگیرێت. سێیهم: هیچ لایهنێكی غهیره حكومی یان حكومی نا تایبهتمهند بۆی نییه شوێنی گلدانهوهی كهسهكانی ههبێ یان بهههر بیانوویهك كهسێك گلبداتهوه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهگهر ئهنجومهنی دادوهریی ههرێمی كوردستان به پێی ئهو زانیاریانهی له لایهتی یان لهسهر راسپاردهی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچهكه، یان سهرۆكی دادگای تاوانهكانی تایبهتمهند بینی ههڵهیهك له رێكاره دادوهریهكان ههیه، یان ههڵهیهك له دادوهرێكهوه روویداوه بووهته هۆی گرتنی تومهتبار بهبێ ههق، یاخود حوكمدانی بهبێ بهڵگهیهكی یاسایی، دهبێ دادوهری ناوبراو بهپێی یاسای دهسهڵاتی دادوهریی له ههرێمی كوردستان ژماره (23)ی ساڵی 2007 بۆ لێژنهی كاروباری دادوهرانی رهوانه بكات.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری ههرێمی كوردستان بۆی ههیه، رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنی.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: چهكی كۆنه و یادگار و رهمزی له حوكمهكانی ئهم یاسایهدا بهدهر دهكرێن.
ماددهی سێ یهم
ماددهی سێ یهم: 1-وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسیاری یهكهمی جێ بهجێ كردنی سیاسهتهكهی و سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی یاسا و پهیرهو و رێنماییهكانا تیادا و ههر له ویشهوه بڕیار و فهرمانهكان ل چوارچێوهی ئهركهكانی وهزارهت و دام و دهزگا و دهسهڵاتهكانی و گشت كارو باره ئیداری و هونهریهكان له چوارچێوهی ئهم یاسایه و یاسا رهچاوكراوهكانی تردا دهردهچن بۆیشی ههیه بهشێك له دهسهڵاتهكانی به بریكاری وهزارهت و بهرێوهبهره گشتییهكان و سهرۆكهكانی دایهره سهرهكیهكان لله وهزارهت دا بسپێرێ له بهرامبهر ئهنجومهنی وهزیرانیشد دا بهو ئیعتیبارهی ئهندامێكی هاوبهشیهتی بهرپرسیاره. 2-بریكاری وهزارهت ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه وهزیر پێیانی دهسپێرێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بڕگهی چوارهمی ماددهی یهكهم، بهم شێوهیهی خوارهوه ههمواردهكرێ : 4- وهزارهتهكه دوو بریكاری دهبێت: 1. بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری بازرگانی. 2. بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری دارایی.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.