المواد القانونية

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان) بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رێم. 3-وه‌زیر: وه‌زیری ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رێم. 4-په‌یمانگا: په‌یمانگای پزیشكی دادگوزاری.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ (په‌یمانگای پزیشكی دادگوزاری) داده‌مه‌زرێ و باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولێر ده‌بێ و به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ ده‌به‌سترێ.

مادده‌ی بیست و هه‌شت:

مادده‌ی بیست و هه‌شت: وه‌زاره‌ت، ساڵانه‌ له‌ كاتی زه‌رووردا ئه‌مانه‌ داده‌مه‌زرێنێ: یه‌كه‌م: ژماره‌یێ بزیشك كه‌ ته‌ئهیل بكرێن له‌ تیمارگای دادگوزاردا دابمه‌زرێن. دووه‌م: ژماره‌یێ یاریده‌ده‌ری پزیشكی كه‌ ته‌ئهیل بكرێن له‌ تیمارگای دادگوزاریدا دابمه‌زرێن.

مادده‌ی سی و یه‌ك:

مادده‌ی سی و یه‌ك: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: نابێت چاره‌سه‌ریی كاره‌بایی پێویست بۆ باری نه‌خۆشی ده‌روونی ئه‌نجام بدرێت ته‌نها له‌ ژێر كاریگه‌ری سڕكارێكی گشتی و خاوكه‌ره‌وه‌ی ماسولكه‌كانه‌وه‌ نه‌بێت، ئه‌گه‌ر باری ته‌ندروستی نه‌خۆش رێگه‌ به‌مه‌ بدات و پێویسته‌ ڕه‌زامه‌ندی نووسراو له‌سه‌ر ئه‌مه‌ وه‌ربگیرێت پاڵپشت به‌ ویستێكی ئازاد و پاش ئاگاداركردنه‌وه‌ی تێروته‌سه‌ل له‌ سه‌ر سروشتی ئه‌م چاره‌سه‌رییه‌و مه‌به‌سته‌كه‌ی، و ئه‌و ئاسه‌واره‌ لاوه‌كیانه‌ی له‌وانه‌یه‌ لێی بكه‌ونه‌وه‌، و چاره‌سه‌رییه‌ جێگره‌وه‌كانی، وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌خۆشی ملكه‌چ بۆ رێكاره‌كانی چوونه‌ژووره‌وه‌ یان چاره‌سه‌ریی زۆره‌كی ئه‌م جۆره‌ چاره‌سه‌رییه‌ی ڕه‌تكرده‌وه‌و پێویستیش بوو بۆ باره‌كه‌ی ئه‌وا پاش ئه‌نجامدانی هه‌ڵسه‌نگاندنێكی پزیشكی له‌ لایه‌ن لێژنه‌ی پزیشكی پسپۆڕه‌وه‌، به‌سه‌ری ده‌سه‌پێنرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ مه‌رجن بۆ ئه‌ندامێتی له‌ یه‌كێتیدا: أ- ده‌بێ دادوه‌ربێ له‌ دادگاكانی هه‌رێمدا. ب- داواكارییه‌ك، بۆ هاتنه‌ڕیز، پێشكه‌ش به‌ یه‌كێتیبكات. دووه‌م: أ- ده‌شێ، دادوه‌ره‌ خانه‌نشینه‌كان وه‌ك ئه‌ندام له‌ یه‌كێتییه‌كه‌دا وه‌ربگیرێن. ب- ده‌شێ دادوه‌رانی دادگاكانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمیش، له‌ یه‌كێتییه‌كه‌دا وه‌ربگیرێن.

مادده‌ی سی و چوار

مادده‌ی سی و چوار: ئه‌نجومه‌نی هه‌یئه‌ ئه‌و ئیشه‌ تایبه‌ت و سه‌ڵاحییاته‌ رایی ده‌كا كه‌ دراون به‌ ئه‌نجومه‌نی زانكۆو ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌ی (19)ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌، به‌جۆرێ كه‌ له‌گه‌لَ بارودۆخی هه‌یئه‌كه‌دا بگونجێ و، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی بدات به‌ سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌.

مادده‌ی سی و چوار:

مادده‌ی سی و چوار: ئه‌م یاسایه‌، له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سی و سێ:

مادده‌ی سی و سێ: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كێتی كه‌ سایه‌تییه‌كی یاساییه‌و، سه‌ربه‌خۆییه‌كی دارایی و كارگێریی هه‌یه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست: یه‌كه‌م: گفتوگۆ له‌سه‌ر ڕاپۆرتی ئیداریو داراییو ئه‌و ڕاپۆرتانه‌ش ده‌كا، كه‌ له‌ لیژنه‌كانی دیكه‌وه‌ هاتوون و، په‌سندیان ده‌كا. دووه‌م: دیاركردنی ئابوونه‌ی ئه‌ندامێتیو ئابوونه‌ی هاوبه‌شبوونی ساڵانه‌ی ئه‌ندامه‌كان. سێیه‌م: ئیقراركردنی هه‌مواركردنه‌كانی پێڕۆی ناوخۆو، پێشكه‌شكردنی پێشنیاز بۆ هه‌مواركردنی یاساكه‌. چواره‌م: هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: یه‌كه‌م: ده‌كرێت چاره‌سه‌ریی له‌ ده‌ره‌وه‌ی چوارچێوه‌ی دامه‌زراوه‌كانی ته‌ندروستیی ده‌روونی به‌سه‌ر نه‌خۆشی ده‌روونیی ملكه‌چ بۆ چوونه‌ژووره‌وه‌و چاره‌سه‌ریی زۆره‌كی بسه‌پێنرێت ئه‌گه‌ر ئه‌م مه‌رجانه‌ی خواره‌وه‌ هاتنه‌كایه‌وه‌: 1- باری نه‌خۆشی ده‌روونی رێگه‌ بدات به‌ به‌رده‌وامبوونی چاره‌سه‌ریی به‌بێ پێویستی مانه‌وه‌ له‌ دامه‌زراودا. 2- ئه‌گه‌ر ڕاگرتنی چاره‌سه‌ری ببێته‌ مایه‌ی تێكچوونی باری نه‌خۆشی ده‌روونی. 3- باری نه‌خۆشه‌كه‌ نه‌بێته‌ مایه‌ی مه‌ترسیێكی زل له‌سه‌ر ژیانی نه‌خۆش یان سه‌لامه‌تی یان ژیانی كه‌سانی تر. 4- ئه‌گه‌ر نه‌خۆشه‌كه‌ مێژووێكی ناسراوی هه‌بوو له‌ ناڕێكی له‌ وه‌رگرتنی ئه‌و ده‌رمانه‌ ده‌روونییانه‌ی بۆی نووسراون به‌جۆرێك ببێته‌ هۆی تێكچوونی باره‌كه‌ی و چوونه‌ژووره‌وه‌و چاره‌سه‌ریی زۆره‌كه‌ی له‌ یه‌كێك له‌ دامه‌زراوه‌كانی ته‌ندروستیی ده‌روونی. 5- هه‌ڵسه‌نگاندنێكی پزیشكی به‌مه‌ راسپارده‌ بكات. 6- ئاگاداركردنه‌وه‌ی لێژنه‌ی ته‌ندروستیی ده‌روونی له‌ پارێزگاكه‌دا. دووه‌م: پێویسته‌ ماوه‌ی چاره‌سه‌ریی ده‌ره‌وه‌ی دامه‌زراوه‌كانی ته‌ندروستیی ده‌روونی له‌ شه‌ش مانگ زیاتر نه‌بێت و ده‌كرێت پاش ڕه‌زامه‌ندی لێژنه‌ی ته‌ندروستیی ده‌روونیی پارێزگا درێژبكرێته‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست: یه‌كه‌م: نۆینه‌ رایه‌تی كردنی یه‌كێتی له‌به‌رده‌م دادگاكان و دایه‌ره‌ فه‌رمییه‌كان و لایه‌نه‌كانی دیكه‌دا. دووه‌م: خه‌رجكردنی پاره‌ی پێویست بۆ كاروباری یه‌كێتی، دوای ره‌زامه‌ندیی ئه‌نجومه‌ن. سێیه‌م: سپاردنی هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی به‌جێگره‌كه‌ی.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌دا، دادوه‌ر ئه‌ندامێتیی له‌ده‌ست ده‌دات: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر مه‌رجێ، له‌مه‌رجه‌كانی ئه‌ندامێتیی له‌ده‌ست بدات. دووه‌م: كاتێ پابه‌ندنه‌بێ به‌ ئه‌ركه‌كانی ئه‌ندمێتییه‌كه‌ی. سێیه‌م: كاتێ ده‌ست ده‌كێشێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: -ئه‌نجوومه‌ن: ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. -سه‌رۆك: سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. -وه‌زیر: وه‌زیری په‌یوه‌ندیدار له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراق. كوردستان: هه‌رێمی كوردستان. -هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی سه‌ندیكا پێك دێت كه‌وا هه‌موو ئه‌ركێكی سه‌رشانیان به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردووه‌ و به‌ باڵاتریین ده‌سه‌ڵات داده‌نرێت له‌ سه‌ندیكادا، له‌ ناوه‌ندی سه‌ندیكا له‌ ناوه‌ندی مانگی كانوونی دووه‌م هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن و ‌بانگهێشتی نه‌قیب كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌سترێت بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ بۆ پركردنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (الانضباط)، نیساب به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سه‌ر سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ته‌واو ده‌ه‌بێ و له‌ كاتی ته‌واو نه‌بوونی نیسابیشدا دوای (15) رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م له‌ هه‌مان كات و شوێندا هه‌لبژاردن به‌رێوه‌ ده‌چێت و نیساب به‌ ئاماده‌بوونی سێ یه‌كی ئه‌ندامان به‌ ته‌واو ده‌ژمێردرێ، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش ئه‌نجومه‌ن به‌ به‌رده‌وام له‌ كاره‌كانی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ تا خولێكی تر.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ده‌زگاكانی داد له‌ مانه‌ پێكدێ: 1- ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری. 2- ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادیی. 3- داواكاری گشتی. 4- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تۆماركردنی خانووبه‌ره‌. 5- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی فه‌رمانگه‌كانی داد: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت له‌ یاسا و خاوه‌ن شاره‌زایی و كارامه‌یی بێت به‌رێوه‌ی ده‌بات و ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌ی ده‌لكێن: أ- به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌كانی جێبه‌جێ كردن (تنفیژ). ب- فه‌رمانگه‌ دادنووسیه‌كان. ج- به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی چاودێری ناكامه‌كان. د- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائعی كوردستان). دووه‌م: ده‌زگاكانی داد ئه‌رك و تایه‌بتمه‌ندیه‌كانی خۆیان به‌پێی یاسا تایبه‌تیه‌كانیان جێبه‌جێ ده‌كه‌ن به‌جۆرێكی وا كه‌ له‌ گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك نه‌بن.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌سه‌ڵات به‌ وه‌زیری دارایی و ئابووری ده‌درێ كه‌ له‌ ته‌رخان كراوی گشتی په‌سه‌ند كراوی ساڵی 1997 به‌ رێژه‌ی (1%) له‌ كۆی گشتی ئه‌و ته‌رخانكراوه‌ بخاته‌ سه‌ر كۆی گشتی ته‌رخان كراوی په‌سه‌ند كراو له‌ بودجه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌: 1-ته‌رخانكردنی پاره‌ی پێویست بۆ بودجه‌ی ئه‌و به‌رێوه‌به‌رایه‌تییانه‌ی كه‌ له‌و ساڵه‌دا‌ دروست ده‌كرێن. 2-ته‌رخانكراوی نوێ بخرێته‌ سه‌ر بودجه‌ی وه‌زاره‌ت و كارگێرییه‌كان بۆ ئه‌و باره‌ كتوپریانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ ده‌به‌ستێت: یه‌كه‌م: راستاندنی بودجه‌ و حسابكاری دوماهی. دووه‌م: گفتوگۆ و بڕیاردان له‌سه‌ر راپۆرتی ئه‌نجومه‌ن. سێیه‌م: چاوپێخشاندن به‌و پێشنیارانه‌ی كه‌ ده‌رباره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكاوه‌ پێشكه‌ش كراون. چواره‌م: بڕیاردان له‌سه‌ر پێره‌وی ناوخۆ و هه‌مواركردنی.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة