المواد القانونية

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ده‌سته‌واژه‌ی (ناوچه‌ كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێم) جێگه‌ی ده‌سته‌واژه‌ی (ناوچه‌ ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان) ده‌گرێته‌وه‌ له‌ هه‌ر شوێنێك كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتبێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: كرێكاری بیمه‌دار مافی هه‌یه‌ سوود له‌ بیمه‌ی بێكاری به‌ گوێره‌ی ئه‌م بنه‌مایانه‌ وه‌ربگرێت: یه‌كه‌م: ده‌بێ پێدانی بیمه‌ی بێكاری بۆ ماوه‌یه‌ك بێت كه‌ له‌ (دوو ساڵ) كه‌متر نه‌بێت. دووه‌م: بیمه‌دار له‌ ماوه‌ی بێكاریدا و بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ (شه‌ش مانگ) زیاتر نه‌بێت، بڕه‌ پاره‌یه‌كی یه‌كسان به‌ كۆمه‌كی پاراستنی كۆمه‌ڵایه‌تی وه‌رده‌گرێت به‌ مه‌رجێك له‌ (سێ) جار تێنه‌په‌ڕێنێت.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی (17) حه‌ڤده‌هه‌م هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: راگر (عمید)ی كۆلێژ به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا داده‌مه‌زرێت دوای ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی زانكۆوه‌ ده‌ستنیشان ده‌كرێ، به‌و مه‌رجه‌ی بڕوانامه‌ی دكتۆرای هه‌بێت و پله‌ی پرۆفیسۆر یان پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر بێت و راژه‌ی زانكۆیی له‌ (7) حه‌وت ساڵان كه‌متر نه‌بێت و، هه‌مان ئه‌و پسپۆریانه‌ی (اختصاصات) به‌ خۆ ده‌گرێت كه‌ له‌ مادده‌ی حه‌ڤده‌هه‌مدا هاتوون.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م گوزارشتانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای خاوه‌ن پیشه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌كان. 3. نه‌قیب: نه‌قیبی خاوه‌ن پیشه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌كان. 4. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 5. ده‌ست دانه‌ پیشه‌: ده‌ست دانه‌ پیشه‌ی دیاری كراو له‌ په‌یره‌وی ناوخۆدا.

ماده‌ی یه‌كه‌م:

ماده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌، ماناكانی ته‌نیشتیانن:- 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. وه‌زیر: وه‌زیری رۆشنبیری هه‌رێم. 3. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای هونه‌رمه‌ندانه‌ كه‌ به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ دامه‌زراوه‌. 4. نه‌قیب: نه‌قیبی هونه‌رمه‌ندانی كوردستان. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی هه‌ڵبژێردراو به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌. 6. هونه‌رمه‌ند: هه‌ر ئه‌ندامێك یا به‌شدار بووێك له‌ سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌. 7. كاركردن له‌ پیشه‌كه‌‌: كاركردن له‌ یه‌كێك له‌و ئیشه‌ هونه‌ریانه‌ی كه‌ له‌م یاسایه‌دا بریاریان له‌سه‌ر دراوه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكارییه‌ك دلده‌مه‌زرێ كه‌ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ (15) هونه‌رمه‌ند كه‌ ئه‌نجامدانی كاری هونه‌رییان له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ پێشكه‌ش به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆی ده‌كه‌ن و به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار ده‌ژمێردرێن بۆ به‌رێوه‌بردنی ئیش و كاری سه‌ندیكا تا كاتی هه‌ڵبژاردنی دێ له‌ ماوه‌ی ئه‌و په‌ری سێ مانگدا.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ ئه‌نجام ده‌دات: 1. سه‌ر‌ۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ كن لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان ده‌شتوانێ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر كه‌سێك كه‌ بیه‌ویێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: چوونه‌ ناو سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێ كه‌ پێشكه‌ش به‌ نه‌قیب ده‌كرێ و به‌ڵگه‌نامه‌ پێویسته‌كانی پێوه‌ ده‌لكێنرێت. دووه‌م: داواكاری چوونه‌ ناو سه‌ندیكا ده‌خرێته‌ به‌ر ده‌می ئه‌نجومه‌ن له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ له‌ مێژووی تۆماركردنه‌وه‌ له‌ سه‌ندیكادا و ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌رییه‌تی له‌و ماوه‌یه‌دا بیبڕێنێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ش تێپه‌ری و نه‌بڕاندرایه‌وه‌ به‌ قبوڵ كراو حسێب ده‌كرێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ داواكاری چووونه‌ ناو سه‌ندیكا به‌ بڕیارێكی هۆدار ره‌فز بكات، وه‌ خاون داواكاریش بۆی هه‌یه‌ له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ مێژووی ئاگاداربوونیه‌وه‌ تانه‌ی لێ بدا، بڕیاری دادگاش بنبره‌.

مادده‌ی سێزده‌م

مادده‌ی سێزده‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی چوارده‌م

مادده‌ی چوارده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی "وه‌قایعی كوردستان"ـه‌وه‌ كاری پێ ده‌كرێت.

مادده‌ی چواره‌م :

مادده‌ی چواره‌م : وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و به‌رپرسی كاره‌كانیه‌تی و سیاسه‌ته‌كه‌ی ئاراسته‌ ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی و چاودێری ده‌كات و هه‌موو بڕیارو فه‌رمان و رێنماییه‌ك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ئه‌ركی وه‌زاره‌ت و پێكهاته‌و ده‌سه‌ڵات و كاروباره‌كانی دیكه‌ی هونه‌ری و دارایی و كارگێری و رێكخستنه‌وه‌ هه‌بێ، به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا له‌وه‌وه‌ ده‌رده‌چن و، له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌رپرسه‌، چونكه‌ خۆی ئه‌ندامێكی هاوكاریه‌تی و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌بریكارانی وه‌زاره‌ت یان به‌رێوه‌به‌ره‌گشتییه‌كان یاخود ئه‌وه‌ی له‌ناو وه‌زاره‌تدا به‌شیاوی ده‌زانێت، بسپێرێت. دووه‌م: هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت: أ- بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری بازرگانی: له‌ ئاراسته‌كردنی وه‌زاره‌تدا هاوكاری وه‌زیر ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و كاروبارانه‌ كه‌ به‌ چالاكی بازرگانییه‌وه‌ تایبه‌تن، ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ. ب ـ بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری پێشه‌سازی: له‌ ئاراسته‌ كردنی وه‌زاره‌تدا هاوكاری وه‌زیر ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و كاروبارانه‌ ده‌كات كه‌ به‌ چالاكی پیشه‌سازییه‌وه‌ تایبه‌تن و، ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: به‌و وه‌زیره‌وه‌ به‌نده‌ و فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ ده‌ستهێنابێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یارمه‌تی ده‌ده‌ن. چواره‌م: نووسینگه‌ی هه‌ردوو بریكارانی وه‌زاره‌ت: هه‌ر نووسینگه‌یه‌ك فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ده‌ست هێنابێ وژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یارمه‌تی ده‌ده‌ن. پێنجه‌م: راوێژكاران: ژماره‌یان له‌ چوار تێناپه‌ڕێت و ده‌بێ هه‌ڵگری بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆ بن و شاره‌زایی و كاركردنیان بۆ ماوه‌یه‌ك هه‌بێ كه‌ له‌ ده‌ سالأ كه‌متر نه‌بێ. شه‌شه‌م: به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتی یه‌كان: ئه‌م به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتییانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ په‌یوه‌ستن، هه‌ریه‌كه‌یان به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ده‌ست هێنابێ و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێ: 1- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری دارایی و كارگێریی. 2- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی بازرگانی. 3- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی گه‌شه‌پێدانی پیشه‌سازی. 4- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تۆماركردنی كۆمپانیاكان. 5- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلاندانان و به‌ دواداچوون. حه‌وته‌م:أ ـ ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت: ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێك دێت: 1- وه‌زیر/سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌. 2- هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت/ئه‌ندامن. 3- راوێژكارانی وه‌زاره‌ت/ئه‌ندامن. 4- به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان/ئه‌ندامن. 5- وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ هه‌ركه‌سێكی شاره‌زا كه‌ له‌ ناوه‌وه‌ی وه‌زاره‌ت یان ده‌ره‌وه‌ی به‌ گونجاوی بزانێ له‌كاتی پێویستدا بۆ به‌شداری كردن له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ن بانگی بكات به‌ بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێ. ب ـ ئه‌نجومه‌ن به‌ گفتوگۆكردن و هه‌ڵسه‌نگاندنی چالاكییه‌كانی وه‌زاره‌ت تایبه‌ت ده‌بێ و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ رێگاكانی سه‌رخستنی ئه‌ركه‌كه‌ی و پێشكه‌ش كردنی پێشنیاری گونجاو بۆچاره‌سه‌ركردنی ئه‌و گیروگرفت و كۆسپانه‌ی كه‌ ره‌نگه‌ رووبه‌رووی ببنه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: پێشه‌كی (مادده‌ی شه‌شه‌م) له‌ یاساكه‌دا هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: ده‌سته‌ی گشتی هه‌ر دوو ساڵ جارێك به‌ ئاماده‌ بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی یه‌كێتی یان نوێنه‌ره‌كانیان كۆبونه‌وه‌یه‌كی فراوان ده‌كات بۆ به‌دیهێنانی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: ـ دووه‌م: بڕگه‌ی یه‌كه‌می (مادده‌ی شه‌شه‌م) له‌ یاساكه‌دا هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ی باڵای یه‌كێتی به‌ده‌نگدانی نهێنی و راسته‌وخۆ به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان كه‌ پێك دێت له‌ (9) نۆ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌ك.

مادده‌ی سێیه‌م :

مادده‌ی سێیه‌م : وه‌زاره‌ت ئه‌م ئه‌رك وپسپۆرایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ پێناوی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانیدا ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: پێشنیاز كردنی ڕێگای گونجاو بۆ لابردنی ئاسته‌نگ له‌ به‌رده‌م چالاكیی بازرگانی له‌ ڕێگه‌ی دانانی ستراتیژیه‌ت و پلان و به‌رنامه‌ی گه‌شه‌سه‌ندن و هاندانی هه‌نارده‌كردن و چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كاریگه‌رییه‌ نێگه‌تیڤانه‌ی له‌سه‌ر ئابووری هه‌رێم هه‌یه‌ كه‌ له‌ ئازاد كردنی بازرگانی ده‌ره‌وه‌ و له‌ رێگای به‌ به‌هێز كردنی توانای كێبركێ له‌ نێوان كه‌رته‌كانی كارو به‌رهه‌می نیشتمانیدا رووی داوه‌. دووه‌م: ڕێگا دانان بۆ زامنكردنی چاودێری مافه‌كانی به‌كاربه‌ر و ئاماده‌كردنی یاسای پێویست بۆ پاراستنی به‌ هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا بۆ چاودێری كردنی نرخ له‌ بازاڕه‌كانی ناوخۆدا و، رێكخستن و به‌هێزكردنی ژینگه‌ی كێبڕكێ و نه‌هێشتنی قۆرخكاری و ئیشی تری خراپه‌كاری له‌ بازارگانیدا. سێیه‌م: تۆماركردن و چاودێری كردنی چالاكیی كۆمپانیا ناوخۆیی و بیانیه‌كان و لقه‌كانیشیان و، چاره‌سه‌ركردنی كاروباری بریكارنامه‌ بازرگانیه‌كان و تۆماركردنیان له‌ هه‌رێمدا. چواره‌م: دروست كردن و به‌ڕێوه‌بردنی كۆگا و دامه‌زراوه‌كانی تری پێویست به‌ كاره‌كانی وه‌زاره‌ت و به‌كرێدان و به‌كرێگرتنیان. پێنجه‌م: ئاماده‌كردن جێبه‌جێكردنی ئه‌و به‌رنامانه‌ی كه‌ پێوستن بۆ كردنه‌وه‌ی پێشانگا و بازاڕی ناوخۆ و نێوده‌وڵه‌تی، و به‌شداری كردن تیایاندا بۆ زانینی په‌ره‌سه‌ندنی نێوده‌وڵه‌تی به‌رهه‌مه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیه‌كانی جیهان. شه‌شه‌م: ئاماده‌كردنی پلان و لێكۆڵینه‌وه‌ی ساڵانه‌ و مامناوه‌ندی و درێژخایه‌ن بۆ پڕۆژه‌ پیشه‌سازییه‌كان، و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ سوودی ئابووری و هونه‌رییان و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و پڕۆژه‌ و دامه‌زراوه‌ پیشه‌سازییانه‌ به‌ مه‌به‌ستی چاودێری كردنیان و ئاڕاسته‌كردنیان، و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌نجامی پلانه‌كان له‌ ڕووی چه‌ندی و جۆرییه‌وه‌ و به‌شداریكردن له‌ ئاماده‌كردنی یاسای پێوست بۆ چاودێری و گه‌شه‌پێدانیان به‌ هاوكاری له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا. حه‌وته‌م: كردنه‌وه‌ی پرۆژه‌ی پیشه‌سازیی و بازرگانی و پێدانی مۆڵه‌تی دامه‌زراندنیان له‌لایه‌ن كه‌رتی تایبه‌ته‌وه‌ و هاندان و ئاماده‌كردنی ژینگه‌ی له‌بار بۆی و تا یاسای وه‌به‌رهێنان بیگریێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی سوود له‌ ده‌رامه‌تی به‌شه‌ری و سروشتی وه‌ربگیرێت و بۆ چالاكیی وه‌به‌رهێنان و به‌ردار له‌ هه‌رێمدا بیگۆرێت. هه‌شته‌م: پێدانی مۆڵه‌ت بۆ دامزراندنی ناوچه‌ی پیشه‌سازی رێكخراو و هاندانی ئه‌م ده‌زگایانه‌و چاودێری كردنیان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌سته‌ی گشتی ناوچه‌ ئازاده‌كانی عێراق له‌ پێناو دروست كردنی ناوچه‌ی پیشه‌سازی و بازرگانی ئازاد له‌ هه‌ڕێم و سه‌رپه‌رشتیكردن و پێشخستن و كاراكردنی رۆڵی و ئاماده‌كردنی یاسای پێویست بۆ وه‌دیهێنانی. نۆیه‌م: هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ وه‌زاره‌تی كشتوكالأ، بۆ پشتیوانی كردن و هاندانی جوتیاران و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر چۆنیه‌تی به‌كارهێنانی به‌رهه‌می كشتوكالأ وه‌ك مادده‌ی كه‌ره‌سه‌ له‌ كه‌رته‌كانی پیشه‌سازیداو بۆ به‌ربوومی پیشه‌سازی خۆماڵی كه‌ بۆ به‌كارهێنانی خۆماڵی و هه‌نارده‌كردنی بۆ ده‌ره‌وه‌ بگۆڕدرێ. ده‌یه‌م: هاندانی پشتگیری هه‌ردوو كه‌رتی بازرگانی و پیشه‌سازی وكاراكردنی رۆڵی بانكه‌ بازرگانی و پیشه‌سازییه‌كان بۆ پاڵپشتی كردنی پڕۆژه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیه‌كان، به‌ تایبه‌تی پرۆژه‌ بچووك و مامناوه‌ندیه‌كان و، چالاككردنی رۆڵه‌كه‌ی. یازده‌م: ڕێكخستنی میكانیزمی پاراستنی مۆڵكایه‌تی هزری بازرگانی و پیشه‌سازی و پێدانی نیشانه‌ی ناسینه‌وه‌ (العلامات الفارقه‌) وره‌سم ونموونهه‌ی دروستكراوه‌كه‌ و بڕوانامه‌ی داهێنان (براءه‌ الاختراع). دوازده‌م: خۆئاماده‌كردن بۆ به‌ستنی ڕێككه‌وتنامه‌ی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی سیاسه‌تی ئابووری هه‌رێم له‌ بواری بازرگانی ناوخۆ و ده‌ركیدا و، قوڵكردنی په‌یوه‌ندیه‌كان له‌گه‌لأ سه‌رچاوه‌كانی گه‌شه‌پێدانی ته‌كنولۆجیدا، له‌ سنووری ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ده‌ستوری عێراق به‌ هه‌رێمی داوه‌. سێزده‌م: نوێنه‌رایه‌تی كردنی هه‌رێم له‌ به‌رده‌م ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵی له‌ كاتی مۆركردنی رێككه‌وتنامه‌ و گرێبه‌ست كه‌ مۆركی ئابووری و بازرگانی و پیشه‌سازیان هه‌یه‌ و به‌هێز كردنی رۆڵی هه‌رێم و پارستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی به‌پێی یاسا و به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. چوارده‌م: ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ یاسای پێوست بۆ به‌شداریكردن له‌ چاككردنی كه‌ش وهه‌وای وه‌به‌رهێنان و ئاسانكردنی خزمه‌تی وه‌به‌رهێنان و داڕشتنی به‌رنامه‌و، هاندانی وه‌به‌رهێنه‌ری ناوخۆ و ڕاكێشانی وه‌به‌رهێنانی بیانی به‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنان. پانزده‌م: به‌شداری كردن له‌گه‌لأ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆ دامه‌زراندنی سیسته‌مێكی ته‌واوكاری باش به‌ ئامانجی به‌دیهێنانی كاری چاودێریكردنی هونه‌ری له‌سه‌رهاورده‌ و هه‌نارده‌و به‌دواداچوونی جۆری به‌رهه‌می پیشه‌سازی ناوخۆیی كه‌ له‌گه‌لأ مواسه‌فاتی باوه‌ڕپێكراوی جیهانیدا بگونجێ و پیشكه‌ش كردنی ئامۆژگاری و رێنوێنی له‌ پێناو چاككردنی جۆری به‌رهه‌م و گه‌شه‌پێدانی كاره‌كانی به‌رهه‌مهێنان و كه‌مكردنه‌وه‌ی تێچوونه‌كه‌ی و به‌كارهێنانی ئامێری تازه‌ بابه‌ت تیایدا. شازده‌م : په‌ره‌پێدان و چاكتركردنی جۆری ئه‌و خزمه‌تانه‌ی كه‌ وه‌زاره‌ت پێشكه‌شی هاووڵاتیانی ده‌كات له‌ رێگای وه‌رگرتنی (تبنی) شێوازی نوێ له‌ بواری به‌ڕیوه‌بردن و، سوود وه‌رگرتن له‌ ته‌كنولۆجیای زانیاری له‌ ڕێگای وه‌رگرتنی (تبنی) ته‌كنیكی سیسته‌مه‌كانی حكومه‌تی ئه‌لیكترۆنی بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی وه‌زاره‌ت له‌گه‌لأ هاوبه‌شه‌كانی و هاووڵاتیانیشدا كارا ببێت، وچاككردن و ئاسانكردنی چاره‌كردن و رێكاره‌كانی مامه‌ڵه‌كردن و دامه‌زراندنی بنه‌ماكانی زانیاری به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ جۆری ئه‌دای وه‌زاره‌ته‌كه‌ باشتر بكات و، ژێنگه‌ی پێوست بۆ گه‌شه‌كردنی ئابووری هه‌رێم فه‌راهه‌م بكات. حه‌ڤده‌م: هه‌ماهه‌نگی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ژووره‌كانی بازرگانی وپیشه‌سازی به‌ جۆرێك كه‌ خزمه‌تی وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت له‌ خزمه‌ت كردنی هه‌ردوو كه‌رتی پیشه‌سازی و بازرگانی له‌ هه‌رێمدا بكات. پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م:

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م: یه‌كه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) ئه‌م كارانه‌ ده‌كا: 1. توێژینه‌وه‌ له‌و شكایه‌تانه‌ی كه‌ بۆی دێن. 2. جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و راسپارده‌كانی هۆبه‌كان و لێژنه‌كانی سه‌ندیكا. دووه‌م: ده‌بێ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) ئه‌و مه‌سه‌له‌و كێشانه‌ی كه‌ تاوان پێك دێنن بنێرێت بۆ دادگای تایبه‌تمه‌ند و، ده‌رچوونی حوكمی بێتاوانی یان به‌ردانی رێ له‌وه‌ ناگرێ كه‌ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) بڕیاری خۆی له‌ حه‌ق ئه‌و ئه‌ندامه‌ به‌ پێی یاسا بدات.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: یه‌كه‌م: لیژنه‌كانی هۆبه‌كان ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌یان هه‌یه‌. 1. لێكۆلینه‌وه‌ له‌ وانه‌ی له‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لیژنه‌كانی هۆبه‌كانی تره‌وه‌ بۆی دێن. 2. لێكۆلینه‌وه‌ له‌و پێشنیازه‌ تایبه‌تیانه‌ی كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی هۆبه‌وه‌ خراونه‌ته‌ به‌رده‌می و ده‌ربڕینی بیر و رایان به‌رامبه‌ری و له‌ پاشان ناردنیان بۆ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بۆ بڕیار له‌سه‌ردانیان. 3. جێ به‌جێ كردنی بریاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و ده‌سته‌ی هۆبه‌. 4. ئه‌نجامدانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن به‌ گوێره‌ی ئه‌و یاسایه‌ پێی ده‌دات. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بۆی هه‌یه‌ راسپارده‌كانی لیژنه‌كانی هۆبه‌كانی ره‌ت بكاته‌وه‌ و بۆیان بنێرێته‌وه‌ تاكو دووباره‌ چاوی پێدا بگێرنه‌وه‌، به‌مه‌رجێك هۆیه‌كانی ده‌ست نیشان بكات و كاتێك كه‌ لیژنه‌ی هۆبه‌ سوور بوو له‌سه‌ر رای خۆی له‌و باره‌دا ئه‌نجومه‌ن بۆی نییه‌ ره‌تی بكاته‌وه‌ ته‌نیا به‌ بڕیاری زۆرینه‌ی دوو له‌سه‌ر سێی ئه‌ندامانی نه‌بێت. سێیه‌م: لیژنه‌ی هۆبه‌ بۆی نییه‌ په‌یوه‌ندی به‌ فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت و ده‌زگا ره‌سمیه‌كان و ئه‌هلییه‌كانه‌وه‌ بكات ته‌نها له‌ رێگه‌ی ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن به‌ ده‌ست له‌ كاركێشراوه‌ داده‌نرێ ئه‌گه‌ر له‌ سێ دانیشتنی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك یان پێنج دانیشتنی پچر پچڕ له‌ ماوه‌ی ساڵێكدا به‌بێ عوزری ره‌وا ئاماده‌ نه‌بوو.

مادده‌ی بیست و پێنج

مادده‌ی بیست و پێنج: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی بڵاوبونه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جی ده‌كرێت.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: یه‌كه‌م: له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌ر پارێزگایه‌كدا دادگایه‌كی تاوان پێك ده‌هێنرێ و ئه‌و داوا سزاییانه‌ ده‌بینێ كه‌ به‌ پێی حوكمی یاسا بۆی دیاری كراون. دووه‌م: ده‌شێ زیاتر له‌ یه‌ك دادگای تاوان له‌ پارێزگایه‌كادا پێك بهێنرێت كه‌ به‌ به‌یاننامه‌یه‌كی وه‌زیری داد ره‌ده‌گه‌یه‌نرێت كه‌ تیایدا تایبه‌تكاری حۆره‌كی و شوێنه‌كی (النوعی و المكانی) و مه‌لچبه‌ندی كۆبوونه‌وه‌ی دیاری ده‌گرێن. سێ یه‌م: ده‌شێ دداگای تاوان له‌سه‌ر پێشنیازی سه‌رۆكی دداگای تاوان وبه‌یاننامه‌یه‌ك كه‌ سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ ده‌ری ده‌كا له‌ ده‌ره‌وه‌ی مه‌ڵبه‌ندی پارێزگادا كۆ ببێته‌وه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا كۆمه‌ڵێك فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌ست به‌ پێی پێویست له‌ باره‌گای سه‌ندیكا داده‌مه‌زرێنێ. 2. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی باره‌گای گشتی سه‌ندیكا پێك دێت له‌: أ- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كاروباری ئه‌ندامان. ب- ژمێریاری و ئه‌میندارێتی سندوق. ج-كارو تایبه‌تمه‌ندی فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌سته‌كان و مووچه‌ و كاروباری خزمه‌تگوزاری و پیشه‌یی و به‌رزه‌فتی كردن و ماوه‌ی پله‌ به‌رز كردنه‌وه‌ و ئه‌و سه‌رمووچانه‌ی كه‌ به‌ گوێره‌ی خزمه‌تگوزاریان ده‌یان كه‌وێت و خانه‌نشینكردنیان یان لێخستنیان به‌ پێی حوكمه‌كانی په‌یره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكا دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا هه‌ڵده‌ستی به‌ سه‌یر كردنی ئه‌و كێشانه‌ی كه‌‌ دێنه‌ به‌ر ده‌ستی و یه‌ك له‌و ئیجرائاتانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ ماوه‌ی بیست رۆژ له‌ تۆمار كردنی سكاڵاكه‌ له‌ تۆماری سه‌ندیكادا وه‌رده‌گرێ: یه‌كه‌م: ره‌ت كردنه‌وه‌ی سكاڵاكه‌ یان داخستنی تۆژینه‌وه‌، له‌گه‌ڵ ده‌ست نیشان كردنی هۆكاره‌كانی. دووه‌م: سه‌پاندنی ئه‌و سزایانه‌ ده‌رهه‌ق به‌ ئه‌ندامی پێشێلكار: 1. وریا كردنه‌وه‌. 2. ئینزار. 3. قه‌ده‌غه‌ كردنی پیشه‌كه‌ی كه‌ له‌ (30) رۆژ تێنه‌په‌رێ. سێیه‌م: ناردنی كێشه‌كان بۆ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن (انصباط) ئه‌گه‌ر پێویستی به‌ ناردن كرد.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة