المواد القانونية
ماددهی سێیهم: ئامانجی ئهنجومهن ئهمانهیه كه دادێن: یهكهم: بهرز كردنهوهی ئاستی وهزیفهی گشتی و پهرهپێدانی راژهی گشتی و دهستهبهر كردنی دهرفهتی یهكسان و مسۆگهر كردنی بنهمای یهكسانی بۆ كهسانی شیاو به پڕكردنهوهیان. دووهم: نهخشه كێشان بۆ كاروباری وهزیفهی گشتی و سهرپهرشتی كردنی. سێیهم: پهرهپێدانی دهزگای كارگێڕی و بهرز كردنهوهی ئاستی پهیكهری وهزیفیی دامهزراوهكانی ههرێم و پهرهپێدانی توانای فهرمانبهرانی راژهی گشتی بۆ ئهوان به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پهیوهندیدار.
ماددهی چوارهم: ئهنجومهن بریتییه لهم پێكهاتانهی دادێن: یهكهم: فهرمانگهی كاروباری كارگێڕی و دارایی و یاسایی. دووهم: فهرمانگهی توێژینهوه و لێكۆڵینهوهی كارگێڕی. سێیهم: فهرمانگهی پهرهپێدانی كارگێڕی. چوارهم: فهرمانگهی ههماههنگی و بهدواداچوون. پێنجهم: راوێژكاری ئهنجومهن.
ماددهی چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی چوارهم: یهكهم: بڕگهی (2)ی ماددهی چوارهم له یاساكه ههمواردهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: 2- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پیشهسازی:فرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی، كه بڕوانامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێ و، به ئهزموون و پسپۆڕ بێت. ئهم بهڕێوهبهرایهتییانهی خوارهوهشی پهیوهست دهبن: 1. بهڕێوهبهرایهتی لێكۆلینهوهو پلاندنان. 2. بهڕێوهبهرایهتی كارگه حكومیهكان. 3. بهڕێوهبهرایهتی كارگه ئههلیهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی زهبتی چۆنایهتی (السيطرة النوعیه). دووهم: بڕگهی (2) له ماددهی چوارهمى له یاساكه ههمواردهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: 3- بهڕێوهبهرایهتی حساباتی پلاندانان و بةدواداضون: فرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی، كه بڕوانامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێ و، به ئهزموون و پسپۆڕ بێ. ئهم بهڕێوهبهرایهتیانهشى پهیوهست دهبن: 1. بهڕێوهبهرایهتی پلاندانان و بهدواداچوون . 2. بهڕێوهبهرایهتی پرۆژهو وهبهرههمهێنانهكان . 3. بهڕێوهبهرایهتی حسابات و پلان و ئهرك و مهسرهف (الكلفه). 4. بهڕێوهبهرایهتی هێزی كارو ئامار . سێیهم: بڕگهی (5)ی ماددهی چوارهم له یاساكه ههمواردهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: 5- بهڕێوهبهرایهتی گشتی رهنێوهانینی (انتاج) وزهی كارهبا: فرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی، كه بڕونامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێ و، به ئهزموون و پسپۆڕ بێ. ئهم بهڕێوهبهرایهتیانهشى پهیوهست دهبێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی وێستگه گهرمییهكان (المحطات الحراریه). 2. بهڕێوهبهرایهتی وێستگه كارۆئاوییهكان. چوارهم: ئهم دوو بڕگهیهی خوارهوه بۆ ماددهی چوارهمی یاساكه زیاددهكرێ و زنجیرهیان دهبێته (6، 7) بهم شێوهیهی خوارهوه: 6. بهڕێوهبهرایهتی گشتی گواستنهوهی وهزی كارهبا: فرمانبهری سهرۆكایهتی دهكا بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی كه بڕونامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێ و به ئهزموون و پسپۆڕ بێ 7. بەڕێوەربەرایەتی گشتی دابەشكردنى ووزەى كارەبا : فرمانبةری سەرۆكايەتى دةكات بە پلە بەرێوەبەری گشتی كە بڕوانامەى زانكۆيى سەرەتایى هەبێ و بە ئەزموون و پسپۆڕ بێ ، بهڕێوهبهرایهتیهكانی دابهشكردنی وهزی كارهبای پارێزگاكانی ههرێمی پهیوهست دهبن .
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵاو، بهرپرسی ئیش وكارو ئاڕاستهكردنی سیاسهت وسهرپهرشتكردن و ریقابهكردنی وهزارهتهكهیهو، ههموو بڕیارو فهرمان ورێنماییگهلێكیش پێوهندییان به ئهركوفرمان و پێكهاتهو سهڵاحییات و كاروباری دیكهی هونهری ودارایی وئیداری ورێكخستنی وهزارهتهكهوه ههیه، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، لهوهزیرهوه دهردهچن و بهسهرپهرشتیی خۆی جێبهجێ دهكرێن .وهزیر بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیرانیش بهرپرسه، چونكه خۆیشی ئهندامێكی هاوكاری وهزارهتهكهیهو، بۆیشی ههیه، ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی، به بریكاری وهزارهت، یان به بهڕێوهبهره گشتییهكان، یان به ههركهسێ له وهزارهتهكهدا، كهخۆی به لهباری بزانێ بسپێرێ. دووهم:بریكاری وهزارهت: له چوار چێوهی سهڵاحییاتدا كه پێی دهسپێردرێ یاریدهی وهزیر دهدات، له ئاراستهكردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كردنی كاروبارهكانیدا. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ، ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. چوارهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ، ژمارهیێ فهرمانبهریش یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكارهكان: له چواركهس زیاتر نابن، مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆیان ههبێ و، خاوهن ئهزموون و كهردهش بن. شهشهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری ئیداری ودارایی: فهرمانبهرێ سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕ بێت. حهوتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پلاندانان و بهدواداچوون: فهرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕ بێت. ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پیشهسازی: فهرمانبهرێ سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕ بێت.
ماددهی پێنجهم: جێگری سهرۆك جێی سهرۆك دهگرێتهوه و له كاتی ئاماده نهبوونیشدا دهسهڵاتهكانی پیاده دهكات.
ماددهی شهشهم: یهكهم: ئهنجومهن به بانگهێشتی سهرۆك یان جێگرهكهی له كاتی ئاماده نهبوونی سهرۆكدا، كۆ دهبێـتهوه. دووهم: ئهنجومهن به ئاماده بوونی زۆرینهی ئهندامانی كۆ دهبێتهوه و بڕیارهكانی ئهنجومهنیش به زۆرینهی دهنگی ئهندامانی ئامادهبوو دهدرێن، ئهگهر دهنگهكانیش یهكسان بوون ئهو لایه قبووڵ دهكرێت كه سهرۆك دهنگی لهگهڵ داوه.
ماددهی حهوتهم: ئهنجومهن به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پسپۆر یان پهیوهندیدار، ئهم ئهركانهی دادێن دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: دامهزراندن و دامهزراندنهوه و بهرز كردنهوهی له راژهی گشتی و له سهر بنهمای پێوهری پیشهیی و توانا و پێویستی و بهو جۆرههی لهگهڵ پسپۆرایهتیی ئهنجومهنهكانی خۆجێیی یهكهكانی كارگێڕیدا ناكۆك نهبێت لهگهڵ بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان پارێزگاكاندا. دووهم: داڕشتنی سیاسهتی راژهی گشتی و دیاری كردنی ئامرازهكانی پیاده كردنی و ههڵسهنگاندنی ئاستی بهجێ گهیاندن. سێیهم: پێشنیار كردنی یاسا و رێسای رێكخستن و پهرهپێدانی كاروباری وهزیفهی گشتی یان را دهربڕین تێیاندا. چوارهم: ئاماده كردنی پهیكهری وهزیفیی وهزارهتهكان و لایهنانی گرێ نهدراو به وهزارهت و ههموو دامهزراوێك كه وهزیفهی گشتیی تێدایه. پێنجهم: شیكردنهوه و وهسف كردنی وهزیفهی گشتی و دانانی مهرجهكانی پڕ كردنی وهزیفهكه. شهشهم: دانانی سیاسهتی تایبهت به مهشق و شیاندنی فهرمانبهرانی راژهی گشتی. حهوتهم: دانانی سیاسهت و پرهنسیپ كه بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان ژمارهی فهرمانبهران له فهرمانگهكانی جۆربهجۆری ههرێم و راژهی پێشكهش كراو مسۆگهر دهكات. ههشتهم: ئهنجام دانی لێكۆڵینهوه و توێژینهوهی پهیوهندیدار به پهرهپێدانی وهزیفهی گشتی و پێشكهش كردنی راسپارده لهبارهیهوه به لایهنی پهیوهندیدار له ههرێمدا. نۆیهم: ئاماده كردنی راپۆرتێكی ساڵانه لهبارهی كارهكانی ئهنجومهن كه بریتی بێت له پێداچوونهوه به پرۆسهكانی دامهزراندن و ئهو راسپاردانهی به پێویستیان دهزانێت بۆ بهرز كردنهوهی ئاستی راژهی گشتی و بهرز كردنهوهی بۆ سهرۆكایهتیی ههرێم و سهرۆكایهتیی پهرلهمان و سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران. دهیهم: ئاماده كردنی راپۆرتی ساڵانه لهبارهی ههر وهزارهتێك یان ئهو لایهنهی گرێدراوی وهزارهت نییه و بهرز كردنهوهی بۆ سهرۆكایهتیی ههرێم و سهرۆكایهتیی پهرلهمان و سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، بریتیش بێت له راسپارده و پێشنیاری پێویست بۆ مسۆگهر كردنی باش بهجێ گهیاندنی كار. یازدهیهم: ئاماده كردنی پرۆژه بودجهی تایبهت به ئهنجومهن بۆ تۆمار كردنی له نێو بودجهی گشتیی ههرێمدا. دوازدهم: بهجێ گهیاندنی رووماڵ و لێكۆڵینهوه و ئامار و پێشكهش كردنی ئهو پێشنیارانهی پهیوهندییان به بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان پهیكهری مووچه و ئاستی گشتیی بژێوییهوه ههیه، لهبهر رۆشنایی خهرجیی گوزهران و نرخی كاڵا و خزمهت و پێوهرهكانی ئابووری و دیاری كردنی ئاستی ههره نزمی گوزهرانی تاك له وهزیفهی گشتیدا. سێزدهم: ئهنجومهن بۆی ههیه شیانی ئهو كهسانه تاقی بكاتهوه، كه دهخوازرێت دابمهزرێن یان دابمهزرێندرێنهوه، چ به دیمانه یان تاقی كردنهوهی به نووسین یان به ههردووكیان پێكهوه، بۆ ئاشنا بوون به خهسڵهت و توانستی جهسته و شیانهكانیان، ئهوانهش لهوه بهدهر دهبن كه راژهی پێشوویان له وهزیفهیهكدا ههیه و تێیدا چهسپاون یان ههڵگری بڕوانامهی باڵان، تهنیا مهگهر ژمارهی ئهوانهی بۆ بهدهست هێنانی ئهو وهزیفانهی داوا كراوه پڕ بكرێنهوه لهو وهزیفانه زیاتر بێت. چواردهم: بایهخ دان به دامهزراندنی خاوهن پێداویستی تایبهت لهو وهزیفانهی لهگهڵ توانا و شیانیاندا دهگونجێت.
ماددهی ههشتهم: پهیكهری ئهنجومهن و میكانیزمی كار یهكهم: ئهنجومهن پێك دێت له: 1- سهرۆكی ئهنجومهن. 2- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن. 3- بهڕێوهبهرانی گشتی له ئهنجومهندا. 4- راوێژكاری ئهنجومهن. دووهم: 1- سهرۆكی ئهنجومهن به پلهی (بریكاری وهزارهت) دهبێت. 2- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن و ئهندامانی به پلهی بهڕێوهبهری گشتی دهبن. سێیهم: ئهنجومهنی وهزیران سهرۆكی ئهنجومهن و جێگرهكهی و ئهندامان كاندید دهكات و، به پێی ئهم مهرجانهی دادێن به مهرسوومێكی ههرێمی دادهمهزرێن: 1- هاووڵاتیی ههرێم بێت و تێیدا نیشتهجێ بێت. 2- ههڵگری بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و خاوهن شارهزایی و شیان بێت كه شایسته به وهرگرتنی وهزیفهكه بێت و له بواری پسپۆرایهتیی خۆیدا راژهی ههبێت. 3- ژیاننامه و رهفتاری باش بێت. 4- به تاوان یان كهتنێكی ئابڕووبهر حوكم نهدرا بێت. چوارهم: ئهو كاندید كردنهی له بڕگهی (سێیهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه به پێی ئهم میكانیزمهی دادێ دهبێت: 1- ئهنجومهنی وهزیران دهرگای هاتنه پێش له ههموو دهزگاكانی راگهیاندن (بینراو و بیستراو و خوێندراوه) بۆ ماوهیهك كه له سی رۆژ زیاتر نهبێت رادهگهیهنێت. 2- راگهیاندنهكه ههموو مهرجهكانی كاندید كه لهم یاسایهدا هاتوون، دهگرێته خۆ. پێنجهم: سهرۆك و جێگری سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهن به پێی یاسا بۆ ماوهی (5) ساڵ كه بۆ یهك جار قابیلی نوێ كردنهوهیه دادهمهزرێن. شهشهم: سهرۆك، هێندهی پهیوهندیی به كاروباری كارگێڕی و دارایی تایبهت به ئهنجومهنهوه ههبێت، دهسهڵاتی وهزیری تایبهتمهند پیاده دهكات، بۆشی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی به جێگرهی بدات.
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان) دادهخرێته بهركار.
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له مێژووی دهرچوونیهوه جێبهجی دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیشدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهربڕین و زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: هــهرێم: ههرێمی كوردستان-عێراق. دووهم: حكومهت: حكومهتی ههرێم. سێیهم: لێژنه: ئهو لێژنهیهی كه له ماددهی (چوارهم)ی ئهم یاسایهدا دهقنووس كراوه. چوارهم: زیندانی كراوی سیاسی: ئهو كهسهیه كه گیرابێت یا زیندانی كرابێت بههۆی نارهزایی دهربڕینی بۆ رژێمه یهك لهدوای یهكهكان له عێراق تا 9/4/2003ی رۆژی رووخانی رژێم له عێراق، لهسهر ڕا دهربڕین و بیر و باوهڕ یان ئینتیمای نیشتیمانی یان سیاسی، یاخود لایهنگیری كردنی ئۆپۆزسیۆن، یان یارمهتیدانیان یاخود بهشداریكردنی له بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان و بڕیاری حوكمكردنی لهلایهن یهكێك له دادگاكان یاخود دهسهڵاتهكانی سهر به رژێمه ناوبراوهكان درابێ. پێنجهم: گیراوی سیاسی: ههركهسێك گیرابێت، یان گلدرابێتهوه، یان ڕاگیرابێ بهبێ ئهوهی بڕیاری حوكمی لهبارهیهوه لهلایهن دادگایهكی تایبهتمهندهوه دهرچووبێ بهپێی ههمان هۆیهكانی كه له (چوارهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه.
ماددهی دووهم: ئامانجی ئهم یاسایه دهستهبهر كردنی ئیمتیازاتی زیندانی كراو و گیراوی سیاسی و رێزلێنانیانه بهجۆرێكی وا كه لهگهڵ قهبارهی ئهو قوربانییانهی داویانه بگونجێت و ئازار و مهینهتییهكانیان كهم بكاتهوه.
ماددهی سێیهم: ههر كهسێك ئهم كارانهی كردبێ، به زیندانی كراو یان گیراوی سیاسی بۆ مهبهستهكانی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه ناژمێردرێ. یهكهم: كاری كردبێ لهگهڵ رژێمه سهركوتكهرهكانی پێشوو له دامهزراوه سهر كوتكهره جۆاروجۆرهكان، یا لهو كهسانه بێت كه لهلایهنگیریان بووه، جا بهند كرابێ یاخود گیرابێ بههۆی پاكتاوكردنی حسابه ناوخۆییهكانیان. دووهم: كاری لهگهڵ رژێمه سهركوتكهرهكانی پێشوو كردبێ و له كاری تاوانكارییهوه لهكاتی یان لهدوای گرتن یاخود زیندانی كردنیهوه گلابێت.
ماددهی چوارهم: یهكهم: لێژنهیهكی تایبهت، به سهرۆكایهتی دادوهرێك لهپۆلی یهكهم دادهمهزرێ، كه ئهنجومهنی دادوهریی له ههرێم دهیپاڵێوێ لهگهڵ ئهندامیهتی چهند نوێنهرێك كه پلهیان له بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ ئهركیان تهماشاكردنی داواكاری ئهو كهسانهیه كه حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه و به سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه پهیوهست دهبن و نوێنهرایهتی ئهم لایهنانه دهكهن: 1. ئهنجومهنی وهزیران. 2. وهزارهتی كاروباری شههیدان و ئهنفالكراوهكان. 3. وهزارهتی ناوخۆ. 4. وهزارهتی دارایی و ئابووری. 5. نوێنهرێك له كۆمهڵهی بهندكراوه سیاسیهكان له ههرێم. دووهم: زیندانی كراوی سیاسی یاخود گیراوی سیاسی بهڕێگهی یاسایی لهبهردهم لێژنهیی پێكهاتوو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه ساغ دهبێتهوه. سێیهم: لێژنهكه بهزۆرینهی دهنگ بڕیاری خۆی دهردهكات و، بڕیارهكهش شایانی تانهلێدانه لهبهردهمی دادگای ئیداریدا بهپێی حوكمهكانی یاسای ئهنجومهنی شورای ههرێم ژماره (14)ی ساڵی 2008.
ماددهی پێنجهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه ئهمانه دهگرێتهوه: یهكهم: ئهوانهی بهپێی ماددهی یهكهمی ئهم یاسایه به هاووڵاتی ههرێم دیاری كراون. دووهم: ئهو حوكمدارو گیراوه سیاسیانهی كه له ههڵمهتهكانی ئهنفال رزگاریان بووه سوودیان له حوكمهكانی یاسای ماف و ئیمتیازاتی خاوهن شههید و ئهنفالكراوهكانی ههرێمی كوردستان ـ عێراق ژماره (11)ی ساڵی 2007 وهرنهگرتووه. سێیهم: ئهوانهی له ناو بهندیخانه و زیندانهكاندا له دایك بوون لهكاتی گرتنیاندا. چوارهم: ههركهسێ له هاوڵاتیانی ههرێم به هۆكاری سیاسی بهندكرابێ یان زیندانی كرابێ یان گیرابێت یان راگیرابێت یان گلدرابێتهوه.
ماددهی ههژدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) له سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ و كاری ئهوه تهماشای ئهو شكاتانه بكا كه ئهنجومهن بۆی رهوانه دهكا، وه ئهو بنهمایانه رهچاو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتوون.
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونییهوه جێبهجێ دهكرێ و لهرۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان ) دا بڵاو دهكرێتهوه.
المادة الخامسة : الرقابة على حركة الأموال تتخذ الدول الأطراف تدابير مناسبة لكشف ورصد حركة النقود والأدوات المالية القابلة للتداول ذات الصلة عبر حدودها , وفق الضمانات التي تكفل استخدام المعلومات استخداما سليما ودون إعاقة حركة رأس المال المشروع بأية صورة من الصور .
ماددهی پهنجاو یهكهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة