المواد القانونية

مادده‌ی چوارده‌

مادده‌ی چوارده‌: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌، رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی وه‌به‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: مادده‌ی (21) له‌ یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ له‌جێگای داده‌نرێ: به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی مادده‌گه‌لی رابردوو، ده‌سته‌ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ش ده‌دات: 1-مووچه‌ی مانگانه‌ كه‌ له‌ (500) پێنج سه‌د دینار كه‌متر نه‌بێ بۆ خاوخێزانی ئه‌و پارێزه‌رانه‌ی كه‌ به‌هۆی بزاڤی رزگاریخوازی كورده‌وه‌ شه‌هید بوون. 2- مووچه‌ی مانگانه‌ كه‌ له‌ (250) دوو سه‌دو په‌نجا دینار كه‌متر نه‌بێ بۆ خاوخێزانی ئه‌و پارێزه‌رانه‌ی كه‌ دوای ده‌ست به‌رداربوونی ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زی له‌ به‌ڕێوه‌بردنی كوردستان واتا دوای 23/10/1991 مردوون تا ده‌رچوونی یاسای ژماره‌ (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانه‌نشینی پارێزه‌ران.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1. ئه‌نجومه‌ن، به‌سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆك، یان ئه‌گه‌ر دیار نه‌بوو، به‌سه‌رۆكایه‌تی جێگره‌كه‌ی و ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی كۆده‌بێته‌وه‌و، بڕیاره‌كانیشی به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامه‌ ئاماده‌بووه‌كانی ده‌رده‌هێنێ. ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش یه‌كسان بن، له‌و باره‌دا ده‌نگی وه‌زیر بۆ كام لایان بێت، هی ئه‌وه‌. 2. ئه‌نجومه‌ن هه‌ر (3) سێ مانگ جارێك كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی سازده‌دات، وةزيريش بۆی هه‌یه‌، له‌كاتی پێویستدا، بانگهێشتی بكا بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: وه‌زاره‌ت و دایه‌ره‌كانیشی بۆیان هه‌یه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا. زه‌وی و زارو عقاراتیان هه‌بێ و بیكه‌ن به‌ موڵك.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م:ـ مادده‌ له‌ مادده‌ی دووه‌م بڕگه‌(ا) له‌ یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌:ـ یه‌كه‌م:ـ سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن و جێگره‌كه‌ی و سكرتێرو ئه‌ندام له‌كاتی ته‌واوبوونی ئه‌ندامیه‌تی یان نه‌توانینی جێبه‌جێ كردنی كاره‌كه‌ی یان نه‌مانی ئه‌ندامیه‌تیه‌كه‌ی(80%)ی سه‌رجه‌م مووچه‌و ده‌رماله‌ی مانگانه‌ی هاوه‌ڵه‌كانی كه‌ به‌رده‌وامن له‌ ئه‌نجومه‌ن وه‌رده‌گرێت هه‌روه‌ها دوای كۆچی دواییشی پاشه‌واری شایسته‌ هه‌مان رێژه‌ وه‌رده‌گرن. دووه‌م:ـ ئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجومه‌ن كه‌واز دێنێ ئه‌و مووچه‌یه‌ی خانه‌نشینی وه‌رده‌گرێ كه‌ له‌ بڕگه‌(یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌، ئه‌گه‌ر چوار ده‌وره‌ی به‌ستنی ئه‌نجومه‌ن به‌ سه‌ر ئه‌ندامیه‌كه‌یدا ره‌ت بووبێ و 60% ی كۆی مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی مانگانه‌ی ئه‌وهه‌واڵانه‌ی وه‌رده‌گرێ كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌ندا به‌رده‌وامن. ئه‌گه‌ر به‌سه‌ر ئه‌ندامییه‌كه‌یدا كه‌متر له‌و ماوه‌یه‌ ره‌ت بووبێ. هه‌روه‌ها له‌ كاتی مردنیشیدا پاشه‌واره‌كانی(خلف) هه‌مان رێژه‌ وه‌رده‌گرن.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م:وه‌زارهت پێك دێت له‌:1-ده‌زگای مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت.2-به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌ گشتییه‌كانی په‌روه‌رده‌ له‌ پارێزگای هه‌رێمی كوردستانی عێراق دا.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست ده‌ربهێنێ بۆ ئاسانكردنی جێبه‌جێ كردنی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: دانانی سیاسه‌تی گشتیی ته‌ندروستیی ده‌روونی. دووه‌م: ئاماده‌كردنی پلان بۆ مسۆگه‌ركردنی ماف و سه‌لامه‌تی نه‌خۆشه‌ ده‌روونیه‌كان. سێیه‌م: هه‌ماهه‌نگیكردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان بۆ دابینكردنی پێداویستیه‌ مادی و مه‌عنه‌ویه‌كانی چاودێریكردنی نه‌خۆش و خانه‌كانی حه‌واندنه‌وه‌. چواره‌م: ده‌ركردنی رێنمایی بۆ نه‌خۆشخانه‌و دامه‌زراو نۆرینگه‌كانی پسپۆڕ له‌ پزیشكی ده‌روونی له‌ سه‌رجه‌م ئه‌و شتانه‌ی په‌یوه‌ستن به‌ چاودێریكردنی نه‌خۆش. پێنجه‌م: هه‌ماهه‌نگیكردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان بۆ دابینكردن و ئاماده‌كردنی به‌رنامه‌ی رۆشنبیریی و كۆمه‌ڵایه‌تی و حه‌وانه‌وه‌. شه‌شه‌م: دانانی ستانده‌ر بۆ به‌خشینی مۆڵه‌تی ده‌ركراو له‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی تایبه‌ت به‌ به‌رێوه‌به‌به‌ردنی دامه‌زراوه‌كانی ته‌ندروستیی ده‌روونی كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌یان به‌سه‌ردا پیاده‌ ده‌كرێت. حه‌وته‌م: هاریكاریكردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ زانستیه‌كان بۆ ئاماده‌كردنی لێكۆڵینه‌وه‌و توێژینه‌وه‌ له‌ بواری ته‌ندروستیی ده‌روونی.

ماده‌ی شانزده‌یه‌م:

ماده‌ی شانزده‌یه‌م: هه‌ر وه‌زیرێك كه‌ ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نیشتمانیی كوردستانی نییه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ هه‌ر كۆبونه‌وه‌یه‌كدا ئاماده‌ی ببێ، بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن هه‌ر سێ مانگ جاریك به‌لانی كه‌م كۆده‌بێته‌وه‌ ووه‌زیر بۆی هه‌یه‌ داوای كۆبوونه‌وه‌ی نا ئاسایی له‌ كاتی پێویستدا بكات.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ده‌سته‌ ئه‌م ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت: یه‌كه‌م: به‌دواداچوونی جێبه‌جێ كردنی ئه‌و مادده‌ ده‌ستووریانه‌ی كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ ناوچه‌ ناكۆكی له‌سه‌ره‌كانه‌ به‌هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی باڵای جێبه‌جێ كردنی مادده‌ی 140 ی ده‌ستووری عیراقی فیدراڵ و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان. دووه‌م: هه‌ماهه‌نگی و هاریكاریی كردن له‌ رێگه‌ی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ڵاته‌كانی فیدرالی له‌ هه‌موو كارێكی په‌یوه‌ندیدار بێ به‌ دابین كردنی مافه‌كانی گه‌لی كوردستان بۆ دووباره‌ نه‌خشه‌كێش كردنی سنووری كارگێڕیی هه‌رێم و قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی زیان لێكه‌تووان و لابردنی ئاسه‌واره‌كانی سیاسه‌تی پاكتاوكردنی ره‌گه‌زیی و به‌عه‌ره‌ب كردن و كۆچ پێ كردنی به‌زۆر. سێیه‌م: هاریكاری و هه‌ماهه‌نگی كردن له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و په‌ره‌پێدانی ناوچه‌ دابڕاوه‌كان له‌ كوردستان ـ عێراق و به‌دواداچوونی جێبه‌جێ كردنی پڕۆژه‌كان تیایدا. چواره‌م: رێكخستن و به‌دواداچوونی كاروباری كۆچ پێكراوان و ده‌ركراوان له‌و ناوچانه‌ی ناكۆكییان له‌سه‌ره‌. پێنجه‌م: كۆكردنه‌وه‌ی و به‌دیكۆمێنت كردنی به‌ڵگه‌ و رووداوی مێژووی په‌یوه‌ندیدار به‌ ناوچه‌ ناكۆكی له‌سه‌ره‌كان.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: یاسای ژماره‌(34)ی ساڵی 2004ی وه‌زاره‌تی كار وكاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌.

مادده‌ی پازده‌یه‌م:

مادده‌ی پازده‌یه‌م:1-مه‌رجی ئه‌وه‌ی بۆ فیركردن له‌ قوتابخانه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان داده‌مه‌زرێ كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی په‌ره‌رده‌یی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كرابێ.2-مه‌رجه‌ ئه‌وه‌ی بۆ ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ قوتابخانه‌ ناوه‌ندی و ئاماده‌ییه‌كان داده‌مه‌زرێ ده‌رژووی یه‌كێك له‌ كۆلێژه‌كان بێ و پسپۆری بێ له‌ یه‌كێ له‌ بواره‌كانی جوێندنی ئاماده‌یی داو بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كرابێ،

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: سندوق ئه‌م ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت: یه‌كه‌م: دیاری كردنی نه‌خشه‌ رێگه‌ی سیاسه‌تی گشتی كه‌وا سندوق له‌ سه‌ری ده‌ڕوات و بڕیاردانی ئه‌و پلانانه‌ی كه‌ به‌ڕێوه‌چوونی كاری تێدا كۆنترۆڵ ده‌كات. دووه‌م: هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان له‌ دامه‌زراندن و په‌ره‌پێدانی بنكه‌كانی تایبه‌ت به‌ چاره‌سه‌ركردنی تووشبوانی شێرپه‌نجه‌. سێیه‌م: خاوه‌ندارێتی كردن و پاراستنی سامانی گواستراوه‌ و نه‌گواستراوه‌ و به‌كارهێنانیان به‌گوێره‌ی یاسا كار پێكراوه‌كان. چواره‌م: پاڵپشتی كردنی توێژینه‌وه‌و به‌ده‌ستهێنانی داتاو ئاماری پێویست له‌ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان به‌ مه‌به‌ستی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی سندوق. پێنجه‌م: سندوق مافی په‌نا بردنه‌ به‌ر دادگای هه‌یه‌ له‌و مافانه‌ی كه‌ هی خۆیه‌تی و له‌و ئه‌ركانه‌ی كه‌ له‌ سه‌رێتی. شه‌شه‌م: دانانی پێڕه‌وێكی ناوه‌خۆ بۆ به‌رێوه‌بردنی كاروباری سندوق. حه‌وته‌م: دانانی پلانی به‌رده‌وام بوون و گه‌شه‌پێدانی وه‌به‌رهێنان و سه‌رچاوه‌كانی داهاتی سندوق.

مادده‌ی شه‌شه‌م :

مادده‌ی شه‌شه‌م : یه‌كه‌م: ئه‌ركوفرمان وئیشه‌تایبه‌ته‌كانی پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت به‌ پێڕۆ دیار ده‌كرێن . دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌،رێنمایی پێویست،بۆ ئاسانكاری جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ر بكات. سێیه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌، هه‌ركام له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كان یان به‌شه‌كان یان هۆبه‌كان له‌ پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌دا، به‌پێی پێداویستی كاره‌كانیان، بكاته‌وه‌، یان یه‌كیانبخا، یان ئیلغایان بكات.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

المادة الرابعة عشرة

المادة الرابعة عشرة – اذا لم يقدم المحكوم عليه نفسه الى السلطات المختصة او لم يقبض عليه خلال الستة الاشهر التالية لاعلان الحكم الغيابي يصبح هذا الحكم بمثابة حكم وجاهي .

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان) بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

المادة العاشرة

المادة العاشرة – تجري المحاكمات بصورة علنية ويجوز للمحكمة ان تقرر اجراءها بصورة سرية ان اقتضت الضرورة ذلك وعليها ان تقبل وكلاء للدفاع عن المتهم واذا لم يحضر عن المتهم وكيل عينت المحكمة وكيلا للدفاع عنه . ولا يقبل وكيل عن المتهم الذي يحاكم غيابا .

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌ تووشی كه‌مئه‌ندامیه‌كی هه‌میشه‌یی بووه‌ له‌م دووباره‌دا خانه‌نشین ده‌كرێ:- یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر پله‌ی په‌ككه‌وتنه‌كه‌ی كه‌یشته‌(50%)و به‌ره‌وسه‌ر، به‌پێی راپۆرتێكی پزیشكی كه‌ له‌ لیژنه‌ی پزیشكی تایبه‌ت ده‌رچووبێت. دووه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌ دیاره‌كانی (له‌لایه‌نی ئۆرگانی و فرمانی)له‌ ده‌ستدابێ جا پله‌ی په‌ككه‌وتنه‌كه‌ی هه‌رچه‌نده‌ بێت.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة