مادده‌ی بیستء حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: پێشمه‌رگه‌ بۆی هه‌یه‌ داوا بكات خانه‌نشین بكرێت ئه‌گه‌ر خزمه‌ته‌كه‌ی له‌ (15)سالأ كه‌متر نه‌بوو، به‌ مه‌رجێك له‌ ریزه‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌دا تۆماركرابی و به‌ره‌زامه‌ندیی وه‌زیری پێشمه‌رگه‌بێ. دووه‌م: ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ خانه‌نشین كراو خزمه‌ته‌كه‌ی له‌ (15)سالأ كه‌متر بوو ئه‌وا پاداشتێكی بۆ خه‌رج ده‌كرێ به‌ ڕێژه‌ی (200%)به‌پێی دوامووچه‌ی بۆ هه‌ر ساڵێك له‌ ساڵه‌كانی خزمه‌ته‌كه‌ی.

مادده‌ی بیستء هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: پێشمه‌رگه‌ بۆی هه‌یه‌ داوای خانه‌نشینی بكات ئه‌گه‌ر خزمه‌ته‌كه‌ی له‌ (15)سالأ كه‌متر نه‌بێ به‌ مه‌رجێك ناوی له‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان تۆمار كرابێ و وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ په‌سندی كردبێ له‌سه‌ر بنچینه‌ی دوامووچه‌ی كه‌ وه‌ری ده‌گرت یان مووچه‌ی پایه‌كه‌ی كه‌ به‌پێی ئه‌وه‌وه‌ خانه‌نشین كراوه‌و جارانی ژماره‌ی مانگه‌كانی خزمه‌تی خانه‌نشینی ده‌كرێ و دابه‌شی 260 ده‌كرێت. دووه‌م: ده‌رماڵه‌ی هاوسه‌ری ومنداڵان (50000)په‌نجا هه‌زار دینار بۆ هاوسه‌رو (25000)بیست هه‌زاریش بۆ هه‌ریه‌ك له‌ منداڵه‌كانی تاكو راده‌ی (5)پێنج مندالأ. سێیه‌م: بۆ مه‌به‌ستی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)له‌ مادده‌یه‌دا كه‌رتی مانگ به‌ مانگی ته‌واو وكه‌رتی ساڵیش به‌ ساڵی ته‌واو داده‌ندرێ. چواره‌م: مووچه‌ی خانه‌نشین له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكدا له‌ دوامووچه‌ی كه‌ له‌ كاتی خزمه‌تدا وه‌ری ده‌گرت تێپه‌ڕناكات.

مادده‌ی سی و دووه‌م: ئه‌گه‌ر خانه‌نشین له‌ وه‌زیفه‌یه‌كی دیكه‌دا دامه‌زرا، مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ له‌ نێوان مووچه‌ی خانه‌نشینی و مووچه‌ی وه‌زیفی كامیان بۆی باشتره‌ یه‌كێكیان هه‌ڵبژێرێت.

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیر به‌رپرسی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و، به‌رپرسه‌ له‌ كاره‌كانی و ئاراسته‌كردنی سیاسه‌ته‌كه‌ی و سه‌رپه‌رشتی و چاودێری كردنی و، له‌وه‌وه‌ و به‌ سه‌رپه‌رشتی ئه‌و هه‌موو بڕیار و فه‌رمان و رێنماییه‌ك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ئه‌ركی وه‌زاره‌ت و پێكهاته‌و ده‌سه‌ڵاته‌كانی و كاروباره‌ هونه‌ری و دارایی و كارگێری و رێكخستنه‌وه‌ هه‌بێ، به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا ده‌رده‌چێت و، به‌رامبه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رپرسه‌، چونكه‌ خۆیشی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ تیایداو بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت یا به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان یان كێ له‌ وه‌زاره‌ت به‌ گونجاو ده‌زانێ بدات. دووه‌م: هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت أ ـ بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری كشتوكاڵی: هاوكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری كشتوكاڵ سه‌رپه‌رشتی ئه‌و كاروبارانه‌ ده‌كات كه‌ به‌كشتوكاڵه‌وه‌ تایبه‌تن و، ئه‌و ئه‌ركانه‌ش ئه‌نجام ده‌دات كه‌ وه‌زیر له‌ به‌رێوه‌ بردنی كاروباری وه‌زاره‌تدا پێی ده‌سپێری، به‌ مه‌رجێ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بێ و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێ. ب ـ بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری سه‌رچاوه‌كانی ئاو: هاوكاری وه‌زیر ده‌كات له‌ ئاراسته‌كردنی وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و كاروبارانه‌ ده‌كات كه‌ به‌كاروباری سه‌رچاوه‌كانی ئاوه‌وه‌ تایبه‌تن و، ئه‌و ئه‌ركانه‌ش ئه‌نجام ده‌دات كه‌ وه‌زیر له‌ به‌رێوه‌بردنی كاروباری وه‌زاره‌تدا پێی ده‌سپێرێ، به‌ مه‌رجێ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆیی هه‌بێ و، به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێ. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ ده‌ست هێنا بێت و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێ و ژماره‌یه‌كیش فه‌رمانبه‌ر هاوكاری ده‌كه‌ن. چواره‌م: نووسینگه‌ی بریكارانی وه‌زارت:هه‌ر نووسینگه‌یه‌ك فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ده‌ست هێنانی و ژماره‌كیش فه‌رمانبه‌ر هاوكاری ده‌كه‌ن. پێنجه‌م: راوێژكاران: ژماره‌یان له‌ چوار تێپه‌ڕناكات و ده‌بێ هه‌ڵگری بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆ بن و، هه‌ریه‌كه‌شیان له‌ یه‌كێك له‌ پسپۆرایه‌تی و كاروباره‌ سه‌ره‌كییه‌كانی وه‌زراه‌تدا شاره‌زایی و كاركردنی هه‌بێ. شه‌شه‌م: به‌ڕێوه‌رایه‌تییه‌ گشتییه‌كان: وه‌زاره‌ت له‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتییانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت و هه‌ریه‌كه‌یان به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ده‌ست هێنابێ و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێت: 1- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی دیوان: تایبه‌ت ده‌بێ به‌ كاروباری كارگێری و دارایی له‌ دیوانی وه‌زارت و سه‌رپه‌رشتی پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت ده‌كات و له‌ چوارچێوه‌ی پسپۆرایه‌تییه‌كه‌یدا به‌دواداچوونی ئیش وكاره‌كانی ده‌كات. 3- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی به‌نداوو كۆگاكانی ئاو: تابیه‌ت ده‌بێ به‌ ئاماده‌ كردنی پێداویستی به‌نداوه‌ گه‌وره‌ و بچووكه‌كان و جێبه‌جێ و سه‌رپه‌رشتیان ده‌كات و وه‌گه‌ڕیان ده‌خات و دامه‌زراوه‌كانی ده‌پارێزێ و رێكی ده‌خات و ئاوكۆده‌كاته‌وه‌و به‌ری ده‌دات. 3- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی زه‌وی وزاری كشتوكاڵی: تایبه‌ته‌ به‌ جێبه‌جێ كردنی یاسا به‌ركاره‌كانی زه‌وی وزار له‌ هه‌رێمداو، رێكخستن و فه‌راهه‌مكردنی زه‌وی وزار بۆ وه‌به‌رهێنان و بۆ پرۆژه‌ كشتوكاڵییه‌كان. 4- به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتییه‌كانی كشتوكاڵ له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم و ئیداره‌ی گه‌رمیان تایبه‌تدا: سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌ كشتوكاڵییه‌كانی پارێزگاكه‌ ده‌كات و به‌رێوه‌به‌رایه‌تی و لقه‌كانی كشتوكاڵی پێوه‌ ده‌لكێ. هه‌ریه‌كه‌و له‌ سنووری خۆیدا. 5- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلاندانانی و به‌دواداچوون: تایبه‌ت ده‌بێ به‌دانانی پلانی ئاسایی و ستراتیژی وه‌به‌رهێنان و، نه‌خشه‌ش بۆ پرۆژه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌كان ئاماده‌ ده‌كات و به‌ دواداچوونی جێبه‌جێ كردنی پلانه‌كان ده‌كات و كار بۆ كۆنترۆلكردنی ئامار و هێزی كاروسیسته‌مه‌كانی زانیاری ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی و به‌دواداچوونی ئه‌ركی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی خزمه‌ته‌ كشتوكاڵییه‌كانی وه‌زاره‌ت و پارێزگاكاندا ده‌كات. 6- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تۆژینه‌وه‌و رێنمایی گشتوكاڵی: ئه‌ركی ئه‌نجامدانی تۆژینه‌وه‌ی كشتوكاڵی و ئاوو رێنمایی جوتیاران و گواستنه‌وه‌ی ئه‌نجامی تۆژینه‌وه‌كان بۆ كێلگه‌ی جوتیاران له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت. 7- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی باغداری و دارستان و له‌وه‌رگاكان(البستنه‌ والغابات والمراعی): تاییبه‌ت ده‌بێ به‌ كاروباری دارستانه‌ سروشتی و ده‌ست كردو باغداری و له‌وه‌رگاكان. 8- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی سامانی ئاژه‌ڵ و به‌یتاڵی: تایبه‌ت ده‌بێ به‌ سامانی ئاژه‌ڵ و په‌له‌وه‌ر و ماسیی و پزیشكی به‌یتاڵی. 9- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی سه‌رچاوه‌ ئاویه‌كان: تایبه‌ت ده‌بێ به‌ سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌كانی ئاوی سه‌ر زه‌وی و ژێر زه‌وی له‌وانه‌ش پرۆژه‌كانی ئاودێری و هه‌ڵسه‌نگاندنی كۆگا ئاوییه‌كانی ژێر زه‌وی و لێدانی بیر و دابین كردنی ئاو بۆ مه‌به‌سته‌ جۆر به‌جۆره‌كان. 10ـ ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت كه‌ له‌مانه‌ پێك دێت: أ- وه‌زیر ب- هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت جـ راوێژكارانی وه‌زاره‌ت دـ به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت ه ـ سه‌رۆكی یه‌كێتی جوتیاران له‌ هه‌رێم وـ وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ نوێنه‌ری وه‌زاره‌ته‌كانی دیكه‌ی په‌یوه‌ندیدار یا شاره‌زایان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌ت له‌ كاتی پێویستدا میوانداری بكات، بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانیان هه‌بێ.

مادده‌ی سییه‌م: ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ یا خانه‌نشین كۆچی دوایی كرد، هه‌موو مافه‌كانی خانه‌نشینی و ده‌رماڵه‌كانی خێزانی و ئه‌و مافانه‌ی كه‌ ده‌یكه‌وێ له‌ ئه‌نجامی خزمه‌ته‌كانی بۆ پاشه‌نشینه‌كانی ده‌بێ هه‌روه‌كو له‌م یاسایه‌دا دیاری كراوه‌.

مادده‌ی سێزده‌م : دادگای كارگێڕیی ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییانه‌ی هه‌یه‌: یه‌كه‌م : سه‌یركردنی دروستی ئه‌و فه‌رمان و بڕیاره‌ كارگێڕییانه‌ی كه‌ له‌ فه‌رمانبه‌ران و ده‌سته‌كان له‌ فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم ده‌رده‌چن له‌ دوای به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌، كه‌ لایه‌نێك ده‌سنیشان نه‌كراوه‌ بۆ تانووت لێدانی له‌سه‌ر تانووت لیدانێكی خاوه‌ن ئه‌گه‌ری به‌رژه‌وه‌ندیی، ته‌نیا ئه‌وه‌نده‌ به‌سه‌ كه‌ترسی ئه‌وه‌ له‌ گۆڕیدا هه‌بێت كه‌ زیان به‌رلایه‌نی به‌رژه‌وه‌ندیدار بكه‌وێ. دووه‌م : یه‌كلاكردنه‌وه‌ی تانووته‌ تایبه‌تیه‌كان به‌ هه‌ڵبژاردنی ده‌سته‌ خۆجێیه‌كان. سێیه‌م: یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ئه‌و داوایانه‌ی كه‌ ده‌سته‌كان و كه‌سه‌كان پێشكه‌شی ده‌كه‌ن بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاره‌ كارگێڕییه‌ كۆتاییه‌كان. چواره‌م: داواكانی ره‌گه‌زنامه‌. پێنجه‌م: داواكانی قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ له‌و زیانانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجامی بریاره‌ كارگیڕییه‌كانی به‌ نایاسایی ده‌رچوون. شه‌شه‌م: تانووتدان له‌ بڕیاره‌ كۆتاییه‌كانی كه‌ له‌ لایه‌نه‌ كارگێڕییه‌كانه‌وه‌ ده‌رچوون له‌ باره‌ی كێشه‌كانی باج و ره‌سم به‌ پێی ئه‌و یاسایه‌ی كه‌ چۆنیه‌تی سه‌یركردنی ئه‌و ناكۆكییانه‌ رێك ده‌خات. حه‌وته‌م: تانووت دان له‌ ره‌تكردنه‌وه‌ یان كار نه‌كردنی فه‌رمانبه‌ر یان ده‌سته‌ی فه‌رمانگه‌كان و ده‌زگاكانی هه‌رێم له‌باره‌ی ده‌ركردنی بڕیارێك یان فه‌رمانێك كه‌ پێویست بوو له‌سه‌ری له‌ رووی یاساییه‌وه‌ بیكات.

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی سێیه‌م هه‌موار ده‌كرێ، بڕگه‌ی دووه‌می ده‌خرێته‌ سه‌رو به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: 1. وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و به‌رپرسی ئاراسته‌ كردنی ئیشه‌كانێتی و، هه‌موو بەڕیارو رێنمایی و فه‌رمانه‌كانی ئیش و كاری وه‌زاره‌ته‌كه‌و پێكهاته‌و صه‌ڵاحییات و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و هونه‌ری له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌م یاسایه‌و یاسا به‌ركارخراوه‌كانی تردا هه‌مووی هه‌ر له‌ لایه‌ن خۆیه‌وه‌ ده‌رده‌چێ و، وه‌زیر به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رپرسه‌ ، چونكه‌ خۆی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت: له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و صه‌ڵاحییاته‌ی كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دا له‌ ئاراسته‌ كردنی وه‌زاره‌ته‌كه‌ و سه‌رپه‌رشتیی كاروباری یاسایی و هونه‌ری ئیداری و دارایی و رێكخستندا، به‌ مه‌رجێ دادوه‌ر (حاكم) بووبێ، ماف و سیفه‌تی دادوه‌ریه‌كه‌شی هه‌ر بۆ ئه‌مێنێ و پارێزراوه‌.

مادده‌ی نۆزده‌م: ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا ئه‌م كارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێتەوە‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م/ 1/ كاركردن له‌ پێناوی هێنانه‌دی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا. 2/چوونه‌ ناو سه‌ندیكا و قه‌ده‌غه‌كردنیان له‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌. 3/به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری سه‌ندیكا و جێ به‌جێ كردنی نه‌خشه‌ وبه‌رنامه‌كانی. 4/بانگهێشت كردنی ده‌سته‌ی گشتی بۆ كۆبوونه‌وه‌ و جێ به‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی 5/سه‌رپه‌رشتی كردنی لقەكان ودابينكردنی ڕێكوپێكی چالاكييەكانی. 6/ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ وبه‌ڕێوه‌بردنی دارایی سه‌ندیكا. 7/كردنه‌وه‌ی لقی نوێی سه‌ندیكا. 8/سه‌رپه‌رشتی رێكخستنی ده‌ست دانه‌ پیشه‌ی پزیشكی له‌ عیاده‌ تایبه‌تییه‌كاندا. 9/پێشكه‌ش كردنی پێشنیار له‌ باره‌ی هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا. 10/ده‌ستنیشان كردنی ئەو كەسەی نوێنەرايەتی سەنديكا دەكات لە ليژنە ڕەسمی وناڕەسمييەكاندا، ئەگەر هاتوو نەقيب نوێنەرايەتی نەكرد. 11/ناردنی ئه‌و كێشه‌ وشكایه‌تانه‌ی كه‌ دێن، بۆ به‌رده‌م لیژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان. 12/به‌شداری كردن له‌ پێشكه‌ش كردنی پێشنیار له‌باره‌ی یاساكاری وپلان وبه‌رنامه‌ی ته‌ندروستی له‌ هه‌رێمدا. 13/پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌ی لاوه‌كی بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 14/بڕیاردان له‌سه‌ر به‌ موڵك كردنی ماڵ و خانووبه‌ره‌ و وه‌رگرتنی به‌خشش و مینحه‌ و هه‌ل و مه‌رجی قه‌رز پێدان و قه‌بووڵ كردنی یارمه‌تی دارایی له‌ چوارچێوه‌ی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكادا. 15/خۆ ئاماده‌كردن بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان. 16/پێدانی مۆڵه‌تی ده‌ستدانه‌ پیشه‌. 17/بڕیاردانێكی بنبڕ له‌ باره‌ی وازهێنانی نه‌قیب یان هه‌ر یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن یان لیژنه‌كانی سه‌ندیكا یان هاوشێوه‌كانیان به‌مه‌رجێك له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌دا بخرێنه‌ به‌رده‌م ده‌سته‌ی گشتی. 18/دامه‌زراندن و به‌ڕێوه‌بردنی یانه‌كانی سه‌ندیكا به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان. 19/قبوڵ كردنی به‌خشش به‌ ره‌زامه‌ندیی لایه‌نه‌ ره‌سمیه‌كان. دووه‌م: پێدانی هه‌ندێك له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌ نه‌قیب یان سه‌رۆكه‌كانی لقه‌كانی سه‌ندیكا.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆ جێبه‌جێ كردن و وه‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌ هه‌وڵ ده‌دات: یه‌كه‌م: دانانی ستراتیجیه‌ت و سیاسه‌ت و پلان بۆ په‌ره‌پێدان و گه‌شه‌پێدانی وه‌به‌رهێنانی كه‌رتی كشتوكاڵی (رووه‌كی و ئاژه‌ڵی) بۆ سه‌رچاوه‌كانی ئاوی(سه‌ر زه‌وی و ژێر زه‌وی) له‌ هه‌رێم بۆ وه‌دیهێنانی باشترین به‌كارهێنانی(الاستخدام الامپل) سامانی ئاو و، جێبه‌جێ كردنی پلانی ستراتیژی پێنج ساڵه‌ی كه‌رتی كشتوكاڵ له‌ پێناو كیفایه‌تی خۆیی له‌ مه‌وادی خۆراكی هه‌رێم له‌ به‌روبوومه‌ كشتوكاڵیه‌كاندا. دووه‌م: ئاماده‌ كردنی لێكۆڵینه‌وه‌ی سوودی هونه‌ری و ئابووریی بۆ ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تن و، ئه‌نجامدانی لێكۆڵینه‌وه‌ی تایبه‌تی، له‌وانه‌ش: لێكۆڵینه‌وه‌ی رووپێوكردنی خاك و، ئاماده‌كردنی نه‌خشه‌ی به‌روبوومی كشتوكاڵ و، ئه‌نجامدانی توێژینه‌وه‌ی زانستی و،دانانی نه‌خشه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌كان و، ئاماده‌كردنی به‌رنامه‌ی گه‌شه‌پێدان و، كاركردن له‌سه‌ر سه‌رپه‌رشتی كردن و به‌دواداچوونی جێبه‌جێكردنی پرۆژه‌كانی وه‌زاره‌ت به‌پێی پلانه‌ بڕیار له‌سه‌ر دراوه‌كان. سێیه‌م:دامه‌زراندنی پرۆژه‌ ستراتیژییه‌كان، له‌وانه‌ش، دامه‌زراندنی به‌نداو(السدود)و، پرۆژه‌ی ئاودێری و، پرۆژه‌كانی پاراستنی سامانی ئاوی سه‌رزه‌وی و ژێر زه‌وییه‌ به‌كارهێنانی ئامێری تازه‌ بابه‌ت. چواره‌م:كاركردن بۆ رێكخستنه‌وه‌ی ژێرخانی كه‌رتی كشتوكاڵ، به‌ جۆرێك، كه‌ گه‌شه‌پێدانی به‌روبوومی كشتوكاڵی به‌هه‌ردوو به‌شه‌كه‌یه‌وه‌ رووه‌كی و ئاژه‌ڵی گه‌شه‌پێبدات. پێنجه‌م: دانانی پلانی تایبه‌تی بۆ نه‌هێشتنی مه‌ترسییه‌كان لافاوو، كۆنترۆڵكردنی سێڵاو(السیول)و، به‌ڕێوه‌بردنی ئاوه‌ڕێژه‌ی(حه‌وزی) رووباره‌كان و، رێكخستنی دابه‌شكردنی ئاوو، رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی وشكه‌ساڵی و چاره‌سه‌ركردنی ئاسه‌واره‌كانی له‌سه‌ر سه‌رچاوه‌كانی ئاو. شه‌شه‌م: بنیادنانی تاقیگه‌و، وێستگه‌ی تاقیكردنه‌وه‌و، گه‌شه‌پێدانی بنكه‌كانی توێژینه‌وه‌ی كشتوكاڵی و، ئه‌نجامدانی تاقیكردنه‌وه‌ی زانستی به‌هاوكاری له‌گه‌ڵ زانكۆكان و، كاركردن بۆ گشتاندنی ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌كان و گه‌یاندنیان به‌ جوتیاران له‌ رێگه‌ی داموده‌زگاكانی رێنماییكردنی كشتوكاڵییه‌وه‌، به‌مه‌به‌ستی په‌ره‌پێدانی چه‌ندایه‌تی و چۆنایه‌تیی به‌رهه‌م. حه‌وته‌م: پێشنیاركردن وتۆژینه‌وه‌ له‌ و ئامرازانه‌ی كه‌ ده‌بنه‌ هۆی زامن كردنی به‌كارهێنانی زه‌وی وزاری كشتوكاڵی و كاركردن بۆ وه‌به‌رهێنانی و پاراستنی و چاره‌سه‌ركردنی جۆری ئاوو په‌ره‌پێدان وچاككردنی دامه‌زراوه‌كانی ئاودێری و خاك له‌ رێگای جه‌خت كردن له‌سه‌ر جێبه‌جێ كردنی یاساكانی كشتوكاڵی و ئاو وژینگه‌ به‌ جۆرێك كه‌ له‌گه‌ڵ پێوه‌ره‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا بگونجێت. هه‌شته‌م: جێبه‌جێ كردنی ئه‌و یاسایانه‌ی كه‌ تایبه‌تن به‌ چه‌سپاندنی مافی ده‌ستكاری كردن له‌ زه‌وی و زاری كشتوكاڵی جوتیاران و یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ئه‌و زه‌وییانه‌ی كه‌ یه‌كلاكردنه‌وه‌یان ته‌واو نه‌بووه‌ یان بڕیاره‌كانی چه‌سپاندنی مافی زه‌وی تیایاندا به‌پێی یاسای چاكسازی كشتوكاڵی پله‌ی كۆتایی وه‌رنه‌گرتووه‌. نۆیه‌م: هه‌نگاونان به‌ره‌و پێكهێنانی یه‌كه‌ی گه‌وره‌ی به‌رهه‌می(الانتاج) كشتوكاڵ و، هاندانی(تشجیع)یه‌كه‌ بچووكه‌كان به‌ تێكه‌ڵكردنی و یه‌كتر ته‌واو كردن(التكامل). ده‌یه‌م: كاركردن له‌سه‌ر هاندان و رێكخستنی وه‌به‌رهێنان له‌ كه‌رتی كشتوكاڵ به‌ هه‌ردوو به‌شه‌كه‌یه‌وه‌ رووه‌كی و ئاژه‌ڵی و كه‌رتی ئاو وپێشكه‌شكردنی ئاسانكاری پێویست بۆیان تا به‌شداری له‌ گه‌شه‌كردنی كشتوكاڵی هه‌رێمدا بكه‌ن. یازده‌م: كاركردن بۆ بووژاندنه‌وه‌و گه‌شه‌پێدان و په‌ره‌پێدانی پرۆژه‌كانی سامانی ئاژه‌ڵ و پاشكۆكانی له‌ هه‌رێمداو وپه‌یڕه‌وكردنی شێوازی زانستی بۆ پاراستنی ئه‌م سامانه‌ له‌ نه‌خۆشی و زیادكردنی به‌رهه‌م و چاككردنی جۆره‌كانی. دوازده‌م: كاركردنی به‌رده‌وام و، دانانی پلانی زانستی بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی به‌ڵاو نه‌خۆشی و درم، له‌گه‌ڵ فه‌راهه‌مكردنی ئه‌و رێگایانه‌ی كه‌ زامنی پاراستنی ده‌كه‌ن و، رێگا له‌ بڵاوبوونه‌وه‌یان ده‌گرن. سێزده‌م: بایه‌خدان به‌ باغداری و دارستان(سروشتی و ده‌ستكرد)و له‌وه‌رگاكان و پاراستنیان، چونكه‌ سامانی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانین و پشتیوانی كردن له‌ قه‌ده‌غه‌ كراوه‌ سروشتییه‌كان(المحمیات الگبیعیه‌). چوارده‌م: گه‌شه‌پێدانی ده‌رامه‌تی به‌شه‌ری و، پێشكه‌شكردنی خزمه‌تی رێنماییكردن و، تێگه‌یاندنی جوتیارو ره‌زه‌وانان ده‌رباره‌ی باشترین به‌كارهێنانی سامانی ئاوی و، بنه‌ماكانی به‌رهه‌مهێنانی كشتوكاڵی و، پشتبه‌ستن به‌ ته‌كنۆلۆجیاو پێداویسته‌ هاوچه‌رخه‌كانی كشتوكاڵ، به‌ جۆرێك،كه‌،خزمه‌تی كه‌رتی كشتوكاڵ له‌ هه‌رێمدا بكات. پازده‌م: پشت به‌ستن به‌ سیاسه‌تی تایبه‌ت به‌ به‌رێوه‌بردنی ته‌واوكاری سامانه‌ ئاوییه‌كان و توندكردنه‌وه‌ی یاساكان و ده‌ربه‌ست كردنی ئه‌و كه‌رتانه‌ی به‌كاری ده‌هێنن به‌ جێبه‌جێ كردنی له‌ پێناو پاراستنی سامانی ئاوی له‌ هه‌رێمدا و كاركردن به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌كان یا داموده‌زگا حكومیه‌كانی دیكه‌ و، هه‌روه‌ها ئه‌و رێكخراوه‌ حكومییانه‌ی كه‌سه‌ر به‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كانن له‌ پێناو په‌ره‌پێدانی كه‌رتی كشتوكاڵی و سامانی ئاوی و، ئاگادار بوون له‌و رۆڵه‌ زیندووه‌ی كه‌ له‌ وه‌رگرتنی بڕیاره‌ خۆجیه‌تی ونیشتمانی و هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تی سامانه‌ ئاویه‌كان و راسپارده‌كانیدا ده‌یگێرێ. شازده‌م: هاندانی جووتیاران بۆ دامه‌زراندنی كۆمه‌ڵه‌ی هه‌ره‌وه‌زی كشتوكاڵی پسپۆر بۆ كه‌رتی تایبه‌ت و به‌شداریكردنی له‌ پێناو دروست كردنی یه‌كه‌ی به‌رهه‌مهێنانی گه‌وره‌دا. حه‌ڤده‌م: هاندانی پیشه‌سازی خۆراك به‌ رێگای زامن كراو و دابین كردنی كه‌ره‌سته‌ی خاوی كشتوكاڵی بۆ پیشه‌سازی. هه‌ژده‌م: گرینگیدان به‌ سامانی ماسیی و په‌روه‌رده‌كردنی مێشهه‌نگ. نۆزده‌م: پاراستنی به‌روبوومی كشتوكاڵی ناوخۆو، دانانی سیاسه‌تی بازاڕكاری و هه‌ڵگرتن(التخزینیه‌)و، به‌شداریكردن له‌ دانانی نرخ له‌سه‌ر به‌روبوومه‌كانی كشتوكاڵ.

مادده‌ی نۆزده‌م: یه‌كه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران پێڕه‌وی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات. دووه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر وه‌زیر رێنمایی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی چوارده‌م: یه‌كه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانه‌وێت ببنه‌ خاوه‌نی مایه‌ یان مافی خاوه‌ندارێتی یان سوودمه‌ندی یان كڕینی پشك یان پێكهێنانی یه‌كێتیی یان چوونه‌ناویه‌ك یان كۆكردنه‌وه‌ی به‌ڕێوه‌بردنی دوو كه‌سی مه‌عنه‌وی یان زیاتر یان پێكهاتنی تایبه‌ت به‌ نرخ و مه‌رجه‌كانی فرۆشتن و بڕه‌كانی به‌رهه‌مهێنان و دابینكردن به‌ جۆرێك ببێته‌ هۆی كۆنتڕۆل كردن یان زاڵبوون به‌سه‌ر بازاڕدا، ئاگاداری ئه‌نجومه‌ن بكه‌نه‌وه‌ ئه‌ویش هه‌ڵده‌ستێت به‌ پشكنینی ئاگاداركردنه‌وه‌كه‌و ده‌ركردنی بڕیار ده‌رباره‌یه‌وه‌ له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ سی رۆژ له‌ رێكه‌وتی گه‌یشتنی ئاگاداركردنه‌وه‌كه‌ بۆی تێپه‌ر نه‌كات، ئه‌گه‌ر ئه‌م ماوه‌یه‌ به‌بێ تێڕوانینی ئاگاداركردنه‌وه‌كه‌ به‌سه‌رچوو ئه‌وا به‌ ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ری هه‌ژمار ده‌كرێت. وه‌ له‌ گشت حاڵه‌تێكدا نابێت ئه‌و ڕه‌فتاركارییانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن لێی ئاگاداركراوه‌ته‌وه‌ ته‌واو بكرێن ته‌نها له‌ دوای درچوونی بڕیاری ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ یان به‌سه‌رچوونی ئه‌و ماوه‌یه‌ی ئاماژه‌ی بۆ كراوه‌ به‌بێ تێڕوانینی داواكارییه‌كه‌. دووه‌م: له‌ حاڵه‌تی پابه‌ند نه‌بوون به‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌ ئه‌وا حوكمه‌كانی مادده‌ (12)ی ئه‌م یاسایه‌ی به‌سه‌ردا پیاده‌ ده‌كرێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر ئه‌نجومه‌نی دادگه‌ریی له‌ هه‌رێم، دادگا پێكبهێنێت بۆ تێڕوانینی ئه‌و ناكۆكیانه‌ی له‌ پاراستنی به‌كاربه‌رو و كێبركێ و قه‌ده‌غه‌كردنی كاره‌ قۆره‌خكارییه‌كان و كاره‌ بازرگانیه‌كانی تر ده‌كه‌ونه‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، له‌م یاسایه‌دا، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق. دووه‌م: وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانی ئاوی هه‌رێم. سێیه‌م: وه‌زیر: وه‌زیری كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانی ئاوی هه‌رێم.

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی په‌خش كردنیه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان) جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م : وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و به‌رپرسی كاره‌كانیه‌تی و سیاسه‌ته‌كه‌ی ئاراسته‌ ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی و چاودێری ده‌كات و هه‌موو بڕیارو فه‌رمان و رێنماییه‌ك كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ ئه‌ركی وه‌زاره‌ت و پێكهاته‌و ده‌سه‌ڵات و كاروباره‌كانی دیكه‌ی هونه‌ری و دارایی و كارگێری و رێكخستنه‌وه‌ هه‌بێ، به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا له‌وه‌وه‌ ده‌رده‌چن و، له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌رپرسه‌، چونكه‌ خۆی ئه‌ندامێكی هاوكاریه‌تی و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌بریكارانی وه‌زاره‌ت یان به‌رێوه‌به‌ره‌گشتییه‌كان یاخود ئه‌وه‌ی له‌ناو وه‌زاره‌تدا به‌شیاوی ده‌زانێت، بسپێرێت. دووه‌م: هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت: أ- بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری بازرگانی: له‌ ئاراسته‌كردنی وه‌زاره‌تدا هاوكاری وه‌زیر ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و كاروبارانه‌ ده‌كات كه‌ به‌ چالاكی بازرگانییه‌وه‌ تایبه‌تن، ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ. ب ـ بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری پێشه‌سازی: له‌ ئاراسته‌ كردنی وه‌زاره‌تدا هاوكاری وه‌زیر ده‌كات و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و كاروبارانه‌ ده‌كات كه‌ به‌ چالاكی پیشه‌سازییه‌وه‌ تایبه‌تن و، ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ. سێیه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: به‌و وه‌زیره‌وه‌ به‌نده‌ و فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ ده‌ستهێنابێ و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یارمه‌تی ده‌ده‌ن. چواره‌م: نووسینگه‌ی هه‌ردوو بریكارانی وه‌زاره‌ت: هه‌ر نووسینگه‌یه‌ك فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر به‌رێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ده‌ست هێنابێ وژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یارمه‌تی ده‌ده‌ن. پێنجه‌م: راوێژكاران: ژماره‌یان له‌ چوار تێناپه‌ڕێت و ده‌بێ هه‌ڵگری بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆ بن و شاره‌زایی و كاركردنیان بۆ ماوه‌یه‌ك هه‌بێ كه‌ له‌ ده‌ سالأ كه‌متر نه‌بێ. شه‌شه‌م: به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتی یه‌كان: ئه‌م به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌ گشتییانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ په‌یوه‌ستن، هه‌ریه‌كه‌یان به‌رێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی به‌ده‌ست هێنابێ و به‌ ئه‌زموون و پسپۆر بێ: 1- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری دارایی و كارگێریی. 2- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی بازرگانی. 3- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی گه‌شه‌پێدانی پیشه‌سازی. 4- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تۆماركردنی كۆمپانیاكان. 5- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلاندانان و به‌ دواداچوون. حه‌وته‌م:أ ـ ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت: ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێك دێت: 1- وه‌زیر/ سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌. 2- هه‌ردوو بریكاری وه‌زاره‌ت/ ئه‌ندامن. 3- راوێژكارانی وه‌زاره‌ت/ ئه‌ندامن. 4- به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان/ ئه‌ندامن. 5- وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ هه‌ركه‌سێكی شاره‌زا كه‌ له‌ ناوه‌وه‌ی وه‌زاره‌ت یان ده‌ره‌وه‌ی به‌ گونجاوی بزانێ له‌كاتی پێویستدا بۆ به‌شداری كردن له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ن بانگی بكات به‌ بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێ. ب ـ ئه‌نجومه‌ن به‌ گفتوگۆكردن و هه‌ڵسه‌نگاندنی چالاكییه‌كانی وه‌زاره‌ت تایبه‌ت ده‌بێ و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ رێگاكانی سه‌رخستنی ئه‌ركه‌كه‌ی و پێشكه‌ش كردنی پێشنیاری گونجاو بۆچاره‌سه‌ركردنی ئه‌و گیروگرفت و كۆسپانه‌ی كه‌ ره‌نگه‌ رووبه‌رووی ببنه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات.

مادده‌ی دووه‌م : ئامانجی وه‌زاره‌ت ره‌نگ رێژكردنی سیاسه‌تی بازرگانی و پیشه‌سازی گشتییه‌ به‌ مه‌به‌ستی وه‌دیهێنانی گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ هه‌رێم وكار بۆ جێبه‌جێكردنی ده‌كات و هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وه‌ش كه‌ به‌ پێی هه‌ر یاسایه‌كی دیكه‌ی به‌ركار له‌ هه‌رێمدا به‌ر پسپۆرایه‌تی ده‌كه‌وێت.

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ كه‌سانی ئاسایی و مه‌عنه‌وی خاوه‌ن شاره‌زایی و پسپۆر له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم بكات بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و كارو پابه‌ندییه‌كانیان كه‌ پێیان ده‌سپێردرێ بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ به‌گونجاوی ده‌زانێ و، ئه‌مه‌ش بۆ مه‌به‌ستی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت و ماف و ئه‌ركه‌كانیان له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ستنیشان ده‌كرێ.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان له‌سه‌ریانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.