المواد القانونية

مادده‌ی بیست و پێنج:

مادده‌ی بیست و پێنج: ئه‌گه‌ر كه‌سێ رازی نه‌بێ فه‌حسی پزیشكی دادگوزاری له‌سه‌ر بكرێ، ده‌ستبه‌جێ لایه‌نی لێپێچانه‌وه‌ی لێ ئاگادار ده‌كرێ بۆ ئه‌وه‌ی چی پێویست بێت بیكات.

مادده‌ی بیست و شه‌ش:

مادده‌ی بیست و شه‌ش: تیمارگه‌ی دادگوزاری، له‌ كاتی زه‌روردا بۆی هه‌یه‌ داوا له‌ دادوه‌ری لێ پێچانه‌وه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كە بكات كه‌ فه‌رمان بدات لاشه‌كه‌ به‌ر له‌ تێپه‌ر بوونی دوو مانگ بنێژرێت.

مادده‌ی بیست و هه‌شت:

مادده‌ی بیست و هه‌شت: وه‌زاره‌ت، ساڵانه‌ له‌ كاتی زه‌رووردا ئه‌مانه‌ داده‌مه‌زرێنێ: یه‌كه‌م: ژماره‌یێ بزیشك كه‌ ته‌ئهیل بكرێن له‌ تیمارگای دادگوزاردا دابمه‌زرێن. دووه‌م: ژماره‌یێ یاریده‌ده‌ری پزیشكی كه‌ ته‌ئهیل بكرێن له‌ تیمارگای دادگوزاریدا دابمه‌زرێن.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ولایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی ئه‌م یاسایه‌ دابین كردنی ماف وئیمتیازی كه‌س و كاری شه‌هید و ئه‌نفالكراوه‌كانه‌ له‌گه‌لأ رێزلێنان وچاودێری كردن ویارمه‌تیدانیان به‌ جۆرێكی وا كه‌ له‌گه‌لأ قه‌باره‌و پایه‌ی قوربانییه‌كانی شه‌هیدان بگونجێ بۆ سوككردنی ئازاری كه‌س و كاره‌كانیان.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی یازده‌م:

مادده‌ی یازده‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك، یان بڕیارێك ناكرێت، كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ بێت.

مادده‌ی دوازده‌‌م:

مادده‌ی دوازده‌‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌ كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكات.

مادده‌ی سێزده‌‌م:

مادده‌ی سێزده‌‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ 1/1/2000 جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیشدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی شازده‌:

مادده‌ی شازده‌: یه‌كه‌م: دارایی یه‌كێتی له‌مانه‌ پێك دێت: 1-هه‌ر مامۆستاو وانه‌بێژێكی ئه‌ندام مانگانه‌ پێنج دینار ده‌دات و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ له‌ مووچه‌كه‌ی داده‌شكێنرێ: أ-دوو دینار بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سندوقی زامنكاری. ب- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی سندوقی وه‌فات. جـ- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی سندوقی نه‌خۆشییه‌ سه‌خته‌كان. د- یه‌ك دینار ئابوونه‌ی مانگانه‌ی ئه‌ندامێتی. 2- هه‌موو ئه‌ندامێكی ته‌دریسی له‌ په‌یمانگاو زانكۆكاندا دوو قاتی ئه‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1)ی سه‌ره‌وه‌دا بڕیاردراوه‌. 3- ده‌سنگه‌ (منح)و یارمه‌تی كه‌ حكومه‌تی هه‌رێم به‌ یه‌كێتیی ده‌به‌خشێ. 4- قازانجی بزاڤه‌كانی یه‌كێتی. 5- سوودو قازانجی وه‌به‌رهێنانه‌كان (الاستپمارات). 6- كرێی عیقاراتی موڵكی یه‌كێتی. دووه‌م: كۆنگره‌ی گشتی چۆنێتیی خه‌رج كردنی ئه‌وانه‌ی بڕگه‌ (أ، ب، جـ، د)ی به‌ندی یه‌كه‌م دیار ده‌كات و پێویسته‌ ده‌سته‌ی ئیداره‌گه‌لی لقه‌كانیش ئیلتیزامیان به‌و رێنماییانه‌وه‌ هه‌بێ كه‌ له‌م باره‌یه‌وه‌ ده‌رده‌چن و لیژنه‌گه‌لی تایبه‌تكار به‌ناوی (لیژنه‌ی زامنكاری و لیژنه‌ی یاریده‌دانی ئه‌ندامان) پێك بهێنن بۆ به‌ركارخستنیان. سێیه‌م: كردنه‌وه‌ی حسابێك له‌ بانكه‌كانی هه‌رێمدا. چواره‌م: ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی زامنكاری و لیژنه‌ی یارمه‌تیدانی مامۆستایان، له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی لقدا ده‌درێ. پێنجه‌م: حساباتی یه‌كێتی بۆ ریقابه‌ی یاسایی و دارایی ملكه‌چ ده‌بێ. شه‌شه‌م: هه‌ر ئه‌ندامێ ئه‌ندامێتیی خۆی له‌ یه‌كێتیدا له‌ ده‌ست بدات، مافی ئه‌وه‌ی نابێ داوای مافی دارایی له‌ یه‌كێتی بكات. حه‌وته‌م: (40%) چل له‌ سه‌دی ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ (د)ی به‌ندی (یه‌كه‌م)دا هاتووه‌، له‌ لایه‌ن لقه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌و ده‌خرێته‌ سه‌ر حسابی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت له‌ بانكه‌كانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م : لیژنه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كاروباری كارگێڕیی ودارایی وئه‌ندامیه‌تی ژماره‌یه‌ك له‌ فه‌رمانبه‌رانی وه‌زاره‌ت كه‌ ژماره‌یان له‌ (4) ئه‌ندام كه‌متر نه‌بێ پێكدی بۆ سه‌یركردنی ئه‌و ره‌خنه‌و ئیعتیرازانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن كه‌س وكاری شه‌هیدو ئه‌نفالكراوه‌كانه‌وه‌ وله‌سه‌ر ئه‌و بڕیارانه‌ی كه‌ له‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌تیه‌گشتیه‌كانی پارێزگاكان ده‌رچوون. دووه‌م : لیژنه‌ی تایبه‌ت ئه‌م كارو ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: 1. یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ئه‌و ئیعتیرازانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن كه‌سوكاری شه‌هیدو ئه‌نفالكراوه‌كانه‌وه‌ پێشكه‌ش كراون تاكو حوكمه‌كانی ئه‌م یاساییه‌ بیانگرێته‌وه‌. 2. هه‌ركه‌سێك به‌رژه‌ندییه‌كی هه‌بێ، بۆی هه‌یه‌ مه‌غدوورییه‌تی خۆی بخاته‌ به‌رده‌م لیژنه‌ی تایبه‌تی سه‌باره‌ت به‌و بڕیاره‌ی كه‌ده‌ری كردووه‌ و له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژ له‌ رۆژی پێڕاگه‌یاندنی یان وا داده‌نرێ كه‌پێی راگه‌یه‌نراوه‌ وله‌رووی كارگێریه‌وه‌ بڕیاری لیژنه‌ بڕیارێكی كۆتاییه‌. 3. لیژنه‌ بڕیاره‌كه‌ی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌چووێنێ ووه‌زیر په‌سندی ده‌كات. 4. هه‌ركه‌سێك به‌رژه‌وه‌ندیه‌كی هه‌بێ ده‌توانێ په‌نا بباته‌ به‌ر دادگا بۆ سه‌لماندنی ئه‌وه‌ی كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ی كه‌ لیژنه‌ بڕیاری به‌ ره‌فزی ده‌دات و، دادگای به‌رایی لایه‌نی تایبه‌تمه‌نده‌ بۆ سه‌یركردنی ئه‌و ناكۆكییانه‌ی كه‌ له‌ كاتی پیاده‌كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ رووده‌ده‌ن وئه‌وه‌ی كه‌ داوا كارییه‌كه‌ پێشكه‌ش ده‌كات له‌ پاره‌ی ره‌سمی دادوه‌ری ده‌بووردرێ. 5. بڕیاره‌كانی دادگای باری كه‌سیه‌تی قابیلی تانه‌لێدانن له‌به‌رده‌م دادگای ته‌مییز له‌ ماوه‌ی(30) سی رۆژ له‌ ڕۆژی پێڕاگه‌یاندنی بڕیاره‌كه‌ وبه‌ئاگاداركراوه‌ داده‌نرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م : كه‌س وكاری شه‌هیدی خه‌باتگێڕ وقوربانییه‌كانی چه‌كی كیمیایی وئه‌نفالكراوه‌كان و هاووڵاتی ماف وئیمتیازه‌كانی شه‌هیدیان ده‌كه‌وێ به‌پێی پێڕه‌ویك كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ری ده‌چوێنێ. دووه‌م: ئه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی بڕگه‌ی/ یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی شه‌شه‌م ده‌یانگرێته‌وه‌ ئه‌مانه‌ن: 1- ژن ومێرد. 2- كوڕ تاكو ته‌واوكردنی بیست وچوار سالأ له‌ ته‌مه‌نی ئه‌گه‌ر له‌خوێندن به‌رده‌وام نه‌بێت. 3- كچ: تاكو دامه‌زراندنی له‌ فرمانێك. 4- روڵه‌ په‌ككه‌وته‌كان: رۆله‌ی په‌ككه‌وته‌ له‌ مه‌رجه‌كانی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ده‌رده‌بن. 5- دایك و باوك. 6- براكان و خوشكه‌كان: له‌گه‌لأ ره‌چاوكردنی بڕگه‌كانی(3،2)ی سه‌ره‌وه‌. سێیه‌م: به‌شه‌ مووچه‌ی باوك ودایك وژن ومێرد تا له‌ژیاندا مابن بۆیان خه‌رج ده‌كرێت. چواره‌م: له‌كاتی بڕینی مووچه‌ی موسته‌حه‌قی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یان گرێته‌وه‌، ئه‌وا به‌شه‌مووچه‌ی ئه‌وانه‌ ده‌خرێته‌ سه‌ر ئه‌وانه‌ی دیكه‌ كه‌ موسته‌حه‌قن. پێنجه‌م: ئیستحقاقی مووچه‌ بۆ ئه‌و كوڕ وكچه‌ ده‌بێ به‌درێژایی ژیانیان ئه‌گه‌ر هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ موسته‌حه‌قی تاقانه‌ بن. شه‌شه‌م: منداڵه‌كانی قوربانییانی جینۆساید له‌ مه‌رجه‌كانی كه‌ له‌ بڕگه‌كانی (3،2) ی سه‌ره‌وه‌ دا هاتوون به‌ده‌رده‌بن.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: مافی دارایی وه‌كو یه‌ك به‌سه‌ر موسته‌حه‌قه‌كاندا دابه‌ش ده‌كرێ. دووه‌م: براو خوشك مووچه‌كه‌یان راده‌گیری له‌ كاتێك كه‌ موسته‌حه‌قی له‌ پێشتر هه‌بن.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌و ئابوونانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا وه‌ری ده‌گرێ به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ ده‌بن: 1/ (150) دینار ره‌سمی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا بۆ پریشكانی هه‌رێم. 2/(100) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ یان نوێكردنه‌وه‌ی بۆ پزیشكانی هه‌رێم. 3/(100) دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی ساڵانه‌ بۆ ئه‌ندامان، ده‌بێ ساڵانه‌ له‌ كاتێكدا بدرێ كه‌ له‌ مانگی كانونی دووه‌م نه‌ترازێ، ئه‌گه‌ریش ئه‌ندامێ له‌و كاته‌ دیاركراوه‌دا نه‌یدا ودواكه‌ت، ئه‌وه‌ دووقات ده‌بێ بدات. 4/(150) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ بۆ كردنه‌وه‌ی عیاده‌ی تایبه‌ت بۆ پزیشكه‌ پسپۆره‌كان و (150) دینار بۆ نوێكردنه‌وه‌ی و(1000) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تدانی ئه‌و پزیشكانه‌ی كه‌ له‌ رێكخراوی نا كوردستانی كار ده‌كه‌ن. 5/(100) دۆلار ره‌سمی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا بۆ پزیشكه‌ كورده‌كانی ده‌ره‌وه‌ی عێراق. 6/(50) دۆلار ره‌سمی نوێكردنەوەی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا بۆ پزیشكی‌ كورد لە ده‌ره‌وه‌ی عێراق. 7/(5000) دینار ئابوونه‌ی كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلی و(1500) دیناریش پاره‌ی نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی. 8/(3000) دینار ئابوونه‌ی مۆڵەتی كردنه‌وه‌ی عیاده‌ی نه‌شته‌رگه‌ری و (1000) دینار پاره‌ی نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی. 9/(100) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ی عیاده‌ی تایبه‌تی موماریسه‌كان و (50) دینار بۆ نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانەی. 10/(300) دینار ئابوونه‌ی تۆماركردنی نازناوی پسپۆری. 11/(25) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ی عیاده‌ی میللی و (25) دینار بۆ نوێكردنه‌وه‌ی. 12/(10) دینار ئابوونه‌ی تەسدیقكردنی ئه‌و راپۆرته‌ پزیشكیانه‌ی له‌ عیاده‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌وه‌ ده‌رده‌چن و(10) دیناریش هی ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلییه‌كانه‌وه‌ ده‌رده‌چن. دووه‌م/ پاره‌ وبه‌ڵگه‌نامه‌ی دارایی له‌ یه‌كێك له‌ بانكه‌ حکومتيه‌كان به‌ناوی سه‌ندیكا داده‌نرێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت داوا ده‌كات: (نیشانه‌ی ده‌ستكاری نه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌و زه‌وییانه‌ له‌ تۆماره‌كانی عه‌قاریدا دابنرێت كه‌ حوكمه‌مانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، ئه‌مه‌ش بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ زیاتر نه‌بێت له‌ رۆژی دانانی نیشانه‌كه‌وه‌. دووه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ ده‌ست به‌سه‌ر ئه‌و زه‌ویانه‌دا بگرێت كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ به‌ندی یه‌كه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون، ئه‌وانه‌ی كه‌وتوونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ی سنووری شاره‌وانییه‌كان، ئه‌مه‌ش دوای خه‌مڵاندنی به‌های پاشكۆكانی له‌ دامه‌زراو چێنراو و زه‌رعه‌ته‌كان له‌لایه‌ن لیژنه‌یه‌كه‌وه‌ كه‌ به‌سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی یه‌كه‌ی كارگێڕی و ئه‌ندامیه‌تی نوێنه‌ری وه‌زاره‌ت و نوێنه‌ری تۆماری خانووبه‌ره‌ و نوێنه‌ری كشتوكاڵ و نوێنه‌ری یه‌كێتی جوتیاران و نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی دارایی و نوێنه‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خانووبه‌ره‌ی ده‌وڵه‌ت له‌ پارێزگا یان له‌ یه‌كه‌ی كارگێڕی و خاوه‌ن زه‌وی یان ئه‌وه‌ی نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات و، لیژنه‌ش بۆی هه‌یه‌ بۆ مه‌به‌ستی ناوبراو په‌نا بۆ شاره‌زایه‌ك یان زیاتر ببات. سێیه‌م: ئه‌و لیژنه‌یه‌ی كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌ به‌ندی (دووه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌، بنه‌ماكانی ئه‌و خه‌مڵاندنه‌ پێڕۆ ده‌كات كه‌ له‌ یاسای به‌ موڵككردنی ژماره‌ (12)ی ساڵی 1981 و هه‌مواره‌كانیدا هاتووه‌. چواره‌م: وه‌زاره‌ت و هه‌ر كه‌سێكیش كه‌ پێوه‌ندیی هه‌بێت به‌ پاشكۆكانی ئه‌و زه‌ویه‌وه‌ كه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی به‌ندی (دووه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌ خه‌مڵێندراوه‌، بۆیان هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا له‌ رۆژی پێڕاگه‌یاندنه‌وه‌ له‌به‌رده‌می دادگای به‌رایی تایبه‌تمه‌ند به‌ جێگای عیقاره‌كه‌ ناڕه‌زایی له‌سه‌ر كۆنووسی خه‌مڵاندنه‌كه‌ ده‌رببڕن، دادگاش له‌ماوه‌ی (15) رۆژدا سه‌یری ناڕه‌زاییه‌كه‌ ده‌كات و بڕیاره‌كه‌شی به‌ر تانه‌ لێدان ده‌كه‌وێت له‌لایه‌ن سه‌رۆكایه‌تی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ وه‌ به‌ سیفه‌تی پێداچوونه‌وه‌ی.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت له‌ ماوه‌ی (180) سه‌د و هه‌شتا رۆژدا له‌ رۆژی ده‌ست به‌سه‌رداگرتنه‌كه‌وه‌ ده‌ست به‌ موڵك كردنی ئه‌و زه‌ویانه‌ ده‌كات كه‌ له‌ مادده‌ (4)ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌قنووس كراون، ئه‌مه‌ش به‌پێی حوكمه‌كانی یاسای به‌ موڵك كردن ژماره‌ (12)ی ساڵی 1981 و هه‌مواركراوه‌كانی و، به‌هاكه‌شی له‌و رۆژه‌وه‌ ده‌خه‌مڵێندرێ كه‌ نیشانه‌ی هه‌ڵسوكه‌وت نه‌كردنی له‌سه‌ر دانراوه‌ یان له‌و رۆژه‌وه‌ كه‌ داوای به‌ موڵك كردنی كراوه‌ یان كامه‌یان باشتر بێت بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ به‌ناوی ده‌كرێت. دووه‌م: له‌ حاڵه‌تێكدا كه‌ نه‌كرا ناونیشانی خاوه‌ن په‌یوه‌ندی به‌ زه‌ویه‌كان و پاشكۆكانییه‌وه‌ وه‌ربگیرێت ئه‌وا ژماره‌ی پارچه‌كان له‌و كه‌رتانه‌ به‌لای كه‌مه‌وه‌ دوو جاران له‌ رۆژنامه‌یه‌كی رۆژانه‌ راده‌گه‌یه‌ندرێ و (90) نه‌ود رۆژیش مۆڵه‌ت به‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان ده‌درێت ئه‌گه‌ر له‌ ناوه‌وه‌ی هه‌رێم دابن و (180) سه‌د و هه‌شتا رۆژیش به‌و كه‌سانه‌ ده‌درێت كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا بن بۆ سه‌ردان و چه‌سپاندنی مافه‌كانیان و به‌ تێپه‌ڕبوونی ماوه‌ی ناوبراویش پارچه‌ زه‌ویه‌كان به‌ موڵكراو داده‌نرێن. سێیه‌م: به‌بێ به‌رامبه‌ر ئه‌و چواریه‌كه‌ یاساییه‌ی كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌ یاسای موڵكداركردندا هاتووه‌، وه‌رگیردرێت ئه‌مه‌ش به‌پێێ ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌ ده‌قنووس كراون و ئه‌م حوكمه‌ش به‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و زه‌ویانه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێت حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی گوێ بدرێته‌ ره‌گه‌ز و جۆر و جێگا و، ئه‌و یاسایه‌ش كه‌ موڵكداریه‌كه‌ی پێكراوه‌ ئه‌گه‌ر چوار یه‌كه‌ یاسایه‌كه‌ پێشتر به‌هه‌ر هۆیه‌ك بێت وه‌رنه‌گیرابێت. چواره‌م: زه‌ویه‌ قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی رێگا گشتیه‌كان كه‌ به‌ناوی وه‌زاره‌تی داراییه‌وه‌ به‌موڵك كراون، تۆمار ده‌كرێن و تایبه‌ت ده‌بن به‌ وه‌زاره‌ته‌ وه‌ تۆماره‌كانی عیقاریی ئه‌و زه‌ویانه‌ش هه‌موار ده‌كرێن كه‌ به‌ر له‌ كارپێكردنی ئه‌م یاسایه‌ به‌ موڵككردنیان ته‌واو بووه‌. پێنجه‌م: له‌ حاڵه‌تێكدا ئه‌گه‌ر وه‌زاره‌ت پێویستی به‌هه‌ر رووبه‌ره‌ زه‌وییه‌ك نه‌ما كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌به‌ندی (چواره‌م) ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌، ئه‌وا خاوه‌نداریه‌تییه‌كه‌ی بۆ سه‌رۆكایه‌تی شاره‌وانییه‌كان یان بۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی شاره‌وانییه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان، به‌بێ به‌رامبه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر كه‌وتبووه‌ چواره‌چێوه‌ی سنووره‌كه‌یه‌وه‌ و ده‌ستیشی له‌سه‌ر هه‌ڵده‌گیرێت و ده‌درێته‌وه‌ به‌ وه‌زاره‌تی دارایی ئه‌گه‌ر كه‌وتبووه‌ ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و سنوورانه‌وه‌. شه‌شه‌م: وه‌زاره‌ت له‌جیاتی فه‌رمانگه‌ فه‌رمیه‌كانی هه‌رێم، سه‌رپه‌رشتیی ئه‌و زه‌ویانه‌ ده‌كات كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ و، به‌هاو ده‌نگیش له‌گه‌ڵ یه‌كه‌ كارگێریه‌كاندا ده‌ست درێژی له‌سه‌ر لاده‌بات.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: یاسای پێشمه‌رگه‌ی ژماره‌(5)ی ساڵی 1992 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ و ئه‌م یاسایه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م : وه‌زاره‌ت له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدی: یه‌كه‌م : وه‌زیر : به‌رپرسی یه‌كه‌مه‌ له‌ وه‌زاره‌ت و به‌رپرسه‌ له‌ كاره‌كانی و ئاراسته‌كردنی سیاسه‌ته‌كه‌ی وسه‌رپه‌رشتی كردنی چالاكییه‌كانی وله‌ویشه‌وه‌ فه‌رمان و رێنمایی ده‌رده‌چن له‌ هه‌موو ئه‌وشتانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت و هه‌موو كاروباری سه‌ربازی و هونه‌ری و دارایی و كارگیریی و رێكخستنه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا و به‌رپرسه‌ له‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌و ناوه‌ی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ لێی و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌ فه‌رمانبه‌ره‌ پله‌ تایبه‌تییه‌كان له‌ وه‌زاره‌تدا بدات، هه‌ریه‌كه‌یان به‌پێی پسپۆری خۆی. دووه‌م : وه‌كیل وه‌زاره‌ت : یارمه‌تی وه‌زیر ده‌دات له‌ سیاسه‌ت و شێوه‌ی به‌ڕێوه‌بردنی وه‌زاره‌ت و، له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی كه‌ له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆی وه‌زاره‌ت بۆی ده‌سنیشان كراوه‌ یان ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ پێی ده‌سپێردرێ سه‌رپه‌رشتی كاروباره‌كانی ده‌كا. سێیه‌م: ئه‌میندارێتی گشتی: ئه‌میندارێكی گشتی (به‌ پله‌ی تایبه‌تی) به‌ڕێوه‌ی ده‌بات و به‌رپرسه‌ به‌ وه‌زیر و چه‌ند یاریده‌ده‌رێك بۆ راپه‌راندنی كاروباری كارگێڕی و جه‌نگاوه‌ران و یاسایی وشارستانی یاریده‌ی ده‌ده‌ن و ئه‌م به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی وده‌زگایانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌ده‌لكێ: 1. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی گرێبه‌سته‌كانءكڕیاری وچه‌كداركردن وكه‌ڵءپه‌ل پێدان. 2. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی تاكه‌كان ءخۆبه‌خشكه‌ران. 3. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی ڕاگه‌یاندنء ڕۆشنبیریء هۆشیاریی نیشتیمانی. 4. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری خانه‌نشینیی پێشمه‌رگه‌و چاودێری خاوه‌ن پێویستیه‌ تایبه‌تیه‌كان. 5. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی بودجه‌و به‌رنامه‌كان (ژمێریاری سه‌ربازی). 6. فه‌رمانگه‌ی یاسایی. 7. دادگا سه‌ربازیه‌كان. چواره‌م: پشكێنه‌ریه‌تی گشتی: ئه‌فسه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌مه‌رجێك پله‌كه‌ی له‌ (لیواء) كه‌متر نه‌بێ و ده‌بێته‌ (پشكێنه‌ری گشتی) و كاره‌كه‌یش پشكنین و به‌دوا داچوونی ده‌زگا و پێكهاته‌كان و یه‌كه‌كانی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ ده‌بێ بۆ وه‌ستان له‌سه‌ر هه‌ڵوێست و باری هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئاستی ئاماده‌یی شه‌ڕكردنی و پیاده‌كردنی ئه‌وفه‌رمان و رێنماییانه‌ی كه‌ له‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ ده‌رچوون و ئه‌مه‌ش به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی راپۆرتی ده‌وری و ناده‌وری ده‌بێت بۆ وه‌زیر به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردن و په‌ره‌پێدان. پێنجه‌م: فه‌رمانگه‌ی چاودێری دارایی: فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی و كاره‌كه‌یشی ئه‌نجامدانی هه‌موو پێویستییه‌كه‌ له‌ باره‌ی وردبینی و چاودێری كاروباری دارایی و به‌دوا داچوون و پیاده‌كردنی رێنمایی وبنچینه‌ی دارایی وژمیریارییه‌ له‌ وه‌زارهت و پێكهاته‌كان و چۆنیه‌تی گرتنی سه‌رپێچیه‌ داراییه‌كانه‌. شه‌شه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌ماهه‌نگی وپه‌یوه‌ندیه‌كان: كاره‌كه‌ی دروستكردن و رێكخستنی په‌یوه‌ندییه‌كانه‌ له‌گه‌لأ ده‌زگاو لایه‌نه‌ شارستانی و سه‌ربازییه‌ فه‌رمیه‌كانی په‌یوه‌ندیدار به‌كاروباری وه‌زاره‌ت. حه‌وته‌م: سه‌رۆكایه‌تی ده‌سته‌ی ئه‌ركه‌كان: ئه‌فسه‌رێكی ڕوكن سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ پله‌كه‌ی له‌ لیوا كه‌متر نه‌بێ و سه‌رپه‌رشتی لایه‌نی پسپۆڕی سه‌ربازی له‌ وه‌زاره‌ت ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ وله‌و كاروبه‌رپرسیاریه‌تیه‌ی كه‌ پێی سپێردراوه‌ دوو یاریده‌ده‌ر له‌ ده‌سته‌ی ئه‌ركان (ئۆپڕاسیۆنه‌كان) و( كارگێریی و میره‌) یارمه‌تی ده‌ده‌ن وئه‌م ده‌سته‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ گشتی و پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌ی به‌ند ده‌بن: 1- یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان بۆ ئۆپراسیۆنه‌كان: 1. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئۆپراسیۆنه‌كان. 2. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پلاندانان و په‌ره‌پێدان ونوێكردنه‌وه‌. 3. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی مه‌شقی سه‌ربازی و باوه‌ڕیی. 4. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گه‌یاندن. 5. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ڕێكخستن. 6. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆله‌كان. 7. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یاریه‌كانی سه‌ربازییه‌كان. 2- یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان بو كارگیریی ومیره‌: أ- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كارگیریی. ب- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی میره‌. ج- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری پزیشكی. د- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی عینه‌ و عه‌مباره‌ مه‌ڵبه‌ندییه‌كان. ه- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئه‌شغال و نیشته‌جێ كردنی سه‌ربازیی. و- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاپخانه‌ سه‌ربازییه‌كان. ز- فه‌رمانده‌یی شوێنه‌كان(مواقع). هه‌شته‌م: پێكهاته‌كانی نیزامی زێره‌ڤانی هه‌رێم: به‌ پێڕه‌ و رێك ده‌خرێن. نۆیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی هه‌واڵگری: كارو ئه‌ركه‌كه‌ی دابین كردنی ئاسایشی باره‌گه‌ و پێكهاته‌كان و كۆكردنه‌وه‌ی زانیارییه‌كانی هه‌واڵگری مه‌یدانی وستراتیژی وهه‌ڵسه‌نگاندنیان و دا زانیان له‌ خزمه‌تی وه‌زارهتی پیشمه‌رگه‌ وپكهاته‌كانی وباره‌گا باڵاكانی په‌یوه‌ندیداره‌. ده‌یه‌م: سه‌ركردایه‌تی هێزه‌كانی یه‌ده‌گ: كاروباره‌كه‌ی به‌ پێڕه‌و رێك ده‌خرێ. یازده‌م: ئه‌نجومه‌نی به‌رگری وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێكدێ: 1. وه‌زیر: سه‌رۆكه‌. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت: ئه‌ندامه‌ و له‌كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی وه‌زیر سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات. 3. ئه‌مینداری گشتی: ئه‌ندامه‌. 4. سه‌رۆكی ده‌سته‌ی ئه‌ركان: ئه‌ندامه‌. 5. به‌ڕێوه‌به‌ری هه‌واڵگری گشتی: ئه‌ندامه‌. 6. پشكێنه‌ری گشتی: ئه‌ندامه‌. 7. فه‌رمانده‌ی هێزی یه‌ده‌گ: ئه‌ندامه‌. 8. وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ پشت به‌ راوێژكار و شاره‌زایان له‌كاتی پێویستدا ببه‌ستێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشه‌و رستانه‌ی خواره‌وه‌ ، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. 2- سه‌رۆك: سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 3- هه‌یئه‌: هه‌یئه‌ی گشتیی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 4- سه‌رۆكی هه‌یئه‌: سه‌رۆكی هه‌یئه‌ی گشتیی هه‌رێمی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: به‌ نیازی دامه‌زراندنی شاره‌وانییه‌ك وه‌زاره‌ت نه‌خشه‌ و وه‌سفی سنووری شارۆچكه‌كه‌ ئاماده‌ ده‌كاو له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمی بڵاوی ده‌كاته‌وه‌ و بۆ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ شێوێنه‌ گشتییه‌كاندا هه‌ڵده‌واسرێ. له‌و ماوه‌یه‌دا ناره‌زایی (اعتراچ) وه‌ تێبینی فه‌رمانگه‌كانی هاوڵاتی یانی له‌سه‌ر وه‌رده‌گیرێن و له‌به‌ر رۆشناییان وه‌زیر ئه‌وه‌ی به‌ باش بزانێ بریاری له‌سه‌ر ده‌دا و ده‌كرێ له‌ ماوه‌ی ده‌ رۆژدا له‌ رۆژی ده‌رچوونی بڕیاره‌كه‌یه‌وه‌ له‌ لای ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ناره‌زایی له‌سه‌ر ده‌رببردرێ. بڕیاری وه‌زیر ئه‌گه‌رله‌و ماوه‌یه‌دا ناره‌زایی درنه‌بردرا هه‌روه‌ها بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌گه‌ر ناره‌زایی ده‌ربردرا بوو له‌م باره‌یه‌وه‌ بڕیاری كۆتایی ده‌بێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة