مادده‌ی دووه‌م: ئه‌نجامه‌كانی به‌جێهێنای حاڵه‌ته‌كانیی ئه‌و ده‌ست به‌سه‌رداگرتن وحیجزكردنه‌وه‌ی له‌ مادده‌ی یه‌كه‌می ئه‌و یاسایه‌دایه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ چاره‌سه‌رده‌كرێ: 1/أ/ ئه‌و ماڵه‌ حیجزكراوانه‌ی هێشتا به‌ناوی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كانیانه‌وه‌ن ده‌درێنه‌وه‌ ده‌ستیان. ب/ئه‌و ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوانه‌ی نه‌فرۆشراون به‌ناوی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كانیانه‌وه‌ تۆمارده‌كرێنه‌وه‌. 2/ئه‌گه‌ر ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كان كه‌تبوونه‌ لای كه‌سانێك كه‌ له‌ پێش راپه‌رینه‌وه‌ یا له‌ دوایی دا كوردستانیان جێ هێشتووه‌ و چوونه‌ته‌ پاڵ حكومه‌ت به‌ناوی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كانیانه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێنه‌وه‌. 3/ئه‌گه‌ر موڵكه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ فرۆشرابێ وهێشتاش هه‌ر به‌ناوی كڕیاری یه‌كه‌مه‌وه‌ بێ وهیچ گۆڕینێكی تێدا نه‌كردبێ به‌ناوی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێته‌وه‌ وئه‌م كریاره‌ مافی ئه‌وه‌شی نییه‌ داوای پاره‌ی كڕینه‌كه‌ی له‌ خاوه‌نی موڵكه‌كه‌ بكاته‌وه‌. 4/ ئه‌گه‌ر موڵكه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ كه‌لاوه‌یه‌كی چۆڵ بووبێ و كڕیاری یه‌كه‌م خانووبه‌ره‌ی تێدا كردبێ خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كه‌ی كه‌لاوه‌كه‌ سه‌رپشك ده‌كرێ كه‌ یا خانووبه‌ره‌كه‌ به‌و پاره‌یه‌ هه‌ڵگرێته‌وه‌ كه‌ له‌ وه‌ختی بیناكردنیدا تێی چووه‌ یا نرخی كه‌لاوه‌كه‌ به‌ پێی رۆژی كارپێكردنی ئه‌م یاسایه‌دا له‌ كڕیاری یه‌كه‌م وه‌ربگرێ. 5/ئه‌گه‌ر ئه‌و خانووبه‌ره‌ موڵكی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ بووبێ و كڕیاری یه‌كه‌م رووخاندبێتی وخانووبه‌ری تری له‌ جێگه‌ی دروست كردبێ و نرخی خانووبه‌ره‌ رووخێنراوه‌كه‌ی به‌ پێی ڕۆژی كارپێكردنی ئه‌م یاسایه‌ لێ وه‌رده‌گیرێ و خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ش به‌ پێی بڕگه‌ی (4)ی ئه‌م مادده‌یه‌ سه‌رپشك ده‌كرێ. 6/ئه‌گه‌ر كڕیاری یه‌كه‌می موڵكه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ (فچله) یه‌كێ له‌ لایه‌نێكی ره‌سمی كرێ بێ و خستبیتیه‌سه‌ری (فچله) كه‌ به‌نرخی كڕینه‌كه‌ی له‌و لایه‌نه‌ ده‌كرێته‌ موڵكی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی موڵكه‌كه‌، هه‌روه‌ها ئه‌و خانووبه‌ره‌ به‌شی له‌سه‌ری دروست كراوه‌ به‌ پێی نرخی ڕۆژی 31/12/1990 ده‌درێتێ. 7/ئه‌گه‌ر موڵكه‌كه‌ له‌ كڕیاری یه‌كه‌مه‌وه‌ ده‌ستاوده‌ستی كردبوو بۆ كڕیاری تر له‌گه‌ڵ ڕه‌چاوكردنی حوكمه‌كانی تری ئه‌م یاسایه‌دا ده‌گه‌رێنرێته‌وه‌ بۆ خاوه‌نه‌ ئه‌سلییه‌كه‌ی و هه‌ر كڕپاره‌ش مافی گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌یه‌ بۆ سه‌ر كڕیاری پێش خۆی به‌و پاره‌یه‌ی وه‌ری گرتووه‌، ئه‌گه‌ریش ئه‌وه‌ بۆ هه‌ر یه‌كێكیان نه‌لوا ئه‌وا حكومه‌تی كوردستان جێگه‌ی ده‌گرێته‌وه‌و ته‌نیا كڕیاری یه‌كه‌م نه‌بێ و حكومه‌تیش ده‌بێ بگه‌رێته‌وه‌ سه‌ر كڕیاری پێشوو. 8/ئه‌گه‌ر ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌ كه‌ كه‌لاوه‌یه‌كی به‌تاڵ بووبێ و به‌هۆی شووره‌ بونه‌ كردنییه‌وه‌ ده‌ستی به‌سه‌رداگیرابێ و خاوه‌نه‌كه‌ی چووبێته‌ پاڵ بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد یا به‌و هۆیه‌وه‌ گیرابێ له‌ ماوه‌ی جێ به‌جێ بوونی بڕیاری (ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆرش)ی ژماره‌ (1223)ی رۆژی 13/11/1981 چاره‌سه‌ركردنی ئه‌نجامه‌كانی ئه‌وبڕیاره‌ی سه‌ره‌وه‌ به‌م جۆره‌ ده‌بێ: أ/ئه‌گه‌ر كه‌لاوه‌كه‌ تا كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ هێشتا هه‌ر به‌تاڵ بوو ده‌درێته‌وه‌ به‌خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی به‌ناوییه‌وه‌ تۆمارده‌كرێ وهه‌ركریارێكیش مافی گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ سه‌ر ئه‌وه‌ی پێش خۆی هه‌یه‌ به‌و پاره‌یه‌ی له‌ بری نرخه‌كه‌یدا داوێتێ. ب/ئه‌گه‌ر كریاری یه‌كه‌می موڵكه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ خانووبه‌ری له‌سه‌ر بیناكرد بوو به‌ بپێی تۆماری موڵكداریی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ سه‌رپشك ده‌كرێ له‌ نێوان هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی خانووبه‌ره‌كه‌ به‌ نرخه‌كه‌ی یا فرۆشتنی زه‌وییه‌كه‌ به‌خاوه‌نی خانووبه‌ره‌كه‌ به‌ نرخی كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌. ج/ئه‌گه‌ر كه‌لاوه‌كه‌ خانووبه‌ره‌ی له‌سه‌ر كرابێ و به‌ پێی تۆماری موڵكداری كه‌لاوه‌كه‌ به‌ پێی كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ بدا به‌ خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كه‌ وهه‌ر كریارێكیش بۆی هه‌یه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر پێش خۆی به‌و پاره‌ زیاده‌یه‌ی ده‌یدا. د/حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ گشت ئه‌و كێشانه‌ ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ تایبه‌تن به‌ ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی كه‌لاوه‌ به‌هۆی شووره‌بوونه‌كردنیه‌وه‌ كه‌له‌وه‌و به‌ له‌لایه‌ن ئه‌و لیژنانه‌وه‌ی به‌ پێی مادده‌ی نۆیه‌می یاسای ژماره‌ (16)ی ساڵی1992 پێكهاتبوون بڕیاریان تیادا ده‌رچووه‌، ئیتر سا گه‌یشتبنه‌ پله‌ی بنبڕ یا نه‌گه‌یشتبن."6"

مادده‌ی یه‌كه‌م: هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ده‌ست به‌سه‌رداگرتن و حیجزكردنی ئه‌و ماڵه‌ نه‌گوازراوه‌یه‌ی له‌لایه‌ن رژێمه‌ یه‌ك له‌ دوای یه‌كه‌كانه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌شدارانی بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كوردستانی و كه‌س وكاریانه‌وه‌ له‌ 11/9/1961 وه‌ كراوه‌ سه‌ر له‌نوێ تۆماركردنه‌وه‌ی به‌ناوی ئه‌سڵییه‌كانیانه‌وه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستانی عیراقدا.

مادده‌ی ده‌یه‌م: كار به‌هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: معامه‌له‌ی تۆماركردنه‌وه‌ی ئه‌و ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیرانه‌وانه‌ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ له‌ره‌سمی تۆماركردن و باجی گه‌رانه‌وه‌ی موڵكداری ده‌به‌خشرێن.

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕگه‌یه‌ك به‌ رێزبه‌ندی (سێیه‌م) ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌ی دووه‌می یاسایه‌كه‌ و به‌م جۆره‌ی دادێ: (سێیه‌م: لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار په‌یوه‌ست ده‌بن به‌ دابین كردنی خزمه‌تگوزاریی بنه‌ڕه‌ت بۆ یه‌كه‌كانی نیشته‌جێ بوون.

مادده‌ی یازده‌م: دانه‌ری كاری هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌ ڕه‌سه‌نه‌كان و هه‌روه‌ها ده‌ستنووسه‌ مۆسیقی و ئه‌ده‌بیه‌ ڕه‌سه‌نه‌كان، یان میراتگره‌كانی ئه‌م دانه‌ره‌، مافیان هه‌یه‌ رێژه‌یه‌كیان ده‌ست بكه‌وێت كه‌ له‌ (10%)ی هه‌ر پرۆسه‌یه‌كی فرۆشتنی ئه‌م كاره‌ به‌ مه‌زادی ئاشكرا، له‌ دوای یه‌كه‌م ده‌ستلێهه‌ڵگرتنی له‌ لایه‌ن دانه‌ره‌كه‌یه‌وه‌، كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م: لیژنه‌ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ مانگی جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ بۆ دركردنی بڕیاری پێویست له‌ باره‌ی ئه‌وه‌ كێشانه‌ی په‌یوه‌ندیان به‌ یانه‌سیبه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی یازده‌یه‌م: حیسابه‌ ساڵانه‌ی لیژنه‌ ده‌كه‌وێته‌ ژێ ركێفی پشكنین و چاودێری داراییه‌وه‌ به‌ پێی یاسا.

پازدەهەم: پێویستە حكومەتی هەرێم ئەركی چارەسەری بریندارەكان لە ئەستۆ بگرێت، لە كاتی برینداربونیانەوە تا چارەسەركردنیان و، هاوكاری مادیش بكرێن.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌كاری پێده‌كرێت له‌ رۆژی ده‌رچوونیه‌وه‌وله‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی(وه‌قایعی كوردستان) بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م: لیژنه‌ بووجه‌یه‌كی تایبه‌تی بۆ خۆی داده‌نێ كه‌ داهات و مه‌سره‌فی بۆ ماوه‌ی سالێكی ته‌واو كه‌ له‌ 1/كانوونی دووه‌مه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كا و له‌ 31/ كانوونی یه‌كه‌مدا كۆتایی دێ دیاری ده‌كا و له‌ دوا سه‌لماندنییه‌وه‌ له‌ لایه‌ن وه‌زیری داراییه‌وه‌ كاری پێده‌كرێ.

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكارییه‌ك پێك دێ كه‌ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ پازده‌ پزیشكی دروستی ئاژه‌ڵ كه‌ ماوه‌ی كاركردنیان له‌م پیشه‌یه‌دا له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ، پێشكه‌ش به‌ لایه‌نی تایبه‌تمه‌ندی ده‌كه‌ن وه‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار ئیش و كاره‌كانی سه‌ندیكا هه‌ڵده‌سورێنن تاكو هه‌ڵبژاردن ده‌كرێ.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: لیژنه‌ ده‌بێ له‌ ماوه‌ی سێ مانگ له‌ رۆژی كۆتایی هاتنی هه‌ر سالێكی داراییه‌وه‌ راپۆرتی ئه‌و چاودێره‌ ژمێریاریه‌ بدا به‌ وه‌زراه‌تی دارایی كه‌ به‌ حیسابی ئه‌و ساڵه‌دا چۆته‌وه‌ له‌گه‌ڵ راپۆرتی ساڵانه‌ی له‌ باره‌ی كاره‌كانی لیژنه‌وه‌ له‌و ساڵه‌ داراییه‌دا.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه‌ كه‌ له‌ بڕگه‌ (4)ی مادده‌ی (9) له‌ یاسای ژماره‌ (3)ی ساڵی 1992 باسكراوه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌.

مادده‌ی شازده‌م: یه‌كه‌م: مافه‌كانی دانه‌ر له‌گه‌ڵ دانانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ دێنه‌ئاراوه‌. دووه‌م: مه‌به‌ست له‌ هاتنه‌ئارای كار ساته‌وه‌ختی دانانێتی له‌ شێوه‌یه‌كی بابه‌تیی شیاو بۆ تێگه‌یشتن و كۆپیكردن یان چه‌سپاندن. سێیه‌م: مه‌رج نیه‌ بۆ هاتنه‌ئارای مافه‌كانی دانه‌رو پیاده‌كردنیان كاره‌كه‌ تۆمار بكرێت یان ڕابسپێردرێت یان رێكاره‌ ڕواڵه‌تكارییه‌كانی تری بۆ ته‌واو بكرێت.

مادده‌ی هه‌ژده‌م: بۆ مه‌به‌ستی پیاده‌كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌، كه‌سی بڵاوكار به‌ خاوه‌نی مافه‌ داراییه‌كانی دانه‌ری ئه‌و كارانه‌ هه‌ژمار ده‌كرێت، كه‌وا ناوی هیچ دانه‌رێكیان هه‌ڵنه‌گرتووه‌ یان ناوێكی خوازراو هه‌ڵده‌گرن، تاوه‌كو دانه‌ره‌ ڕاسته‌قینه‌كه‌ ده‌رده‌كه‌وێت یان ناسنامه‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كرێت.

مادده‌ی نۆزده‌م: ناكرێ گرێبه‌ست بۆ كار كردن له‌ فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمدا بكرێت، ته‌نیا به‌ ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری نه‌بێت.

مادده‌ی هشته‌م: ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی سه‌ندیكا پێك دێت كه‌وا هه‌موو ئه‌ركێكی سه‌رشانیان به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كردووه‌ و به‌ باڵاتریین ده‌سه‌ڵات داده‌نرێت له‌ سه‌ندیكادا، له‌ ناوه‌ندی سه‌ندیكا له‌ ناوه‌ندی مانگی كانوونی دووه‌م هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن و ‌بانگهێشتی نه‌قیب كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌سترێت بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ بۆ پركردنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (الانضباط)، نیساب به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سه‌ر سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ته‌واو ده‌ه‌بێ و له‌ كاتی ته‌واو نه‌بوونی نیسابیشدا دوای (15) رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م له‌ هه‌مان كات و شوێندا هه‌لبژاردن به‌رێوه‌ ده‌چێت و نیساب به‌ ئاماده‌بوونی سێ یه‌كی ئه‌ندامان به‌ ته‌واو ده‌ژمێردرێ، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش ئه‌نجومه‌ن به‌ به‌رده‌وام له‌ كاره‌كانی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ تا خولێكی تر.

مادده‌ی حاڤده‌م: له‌ سندووقی كوردستان بۆ داهاته‌كانی نه‌وت كه‌ له‌ مادده‌ی پازده‌یه‌می یاسای نه‌وت و غازی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق ژماره‌ (22)ی ساڵی 2007 ده‌قنووس كراوه‌، داهاتی وه‌ده‌ست هاتوو له‌ پڕۆسه‌كانی نه‌وت و غازی تایبه‌ت به‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ده‌ستووری عێراق و یاسای نه‌وت و غازی هه‌رێم داده‌نرێت.

مادده‌ی سێزده‌م: یه‌كه‌م: له‌ كاتی ره‌زامه‌ندی ده‌ربڕین له‌سه‌رگواستنه‌وه‌ی راژه‌ی فه‌رمانبه‌ر له‌ فه‌رمانگه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمه‌وه‌ بۆ كه‌رتی تایبه‌ت: 1. وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری نیوه‌ی ئه‌و مووچه‌ی كه‌ له‌ فه‌رمانگه‌ لێی گواستراوه‌كه‌ وه‌ری ده‌گرێت، تا ماوه‌ی (3) سێ ساڵ له‌ مێژووی گواستنه‌وه‌كه‌ له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت به‌ مه‌رجێك به‌ یه‌كجاره‌كی په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌كه‌یدا بپچڕێت. 2. ئه‌و فه‌رمانگه‌یه‌ی كه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ی لێ گوازراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ مووچه‌یه‌ی بۆ لایه‌نی كه‌ری تایبه‌ت كه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ی بۆ گوازراوه‌ته‌وه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ (یه‌كه‌م/1)ی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ خه‌رج ده‌كات. 3. له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووریه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م بڕگه‌یه‌ ده‌ربكات و مه‌رجه‌كانی دیاری بكات. دووه‌م: له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوورییه‌ پاڵپشتی داهاته‌كانی سه‌ندووقی ده‌زگای خانه‌نشینی و ده‌سته‌به‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی بكات به‌ ته‌رخان كردنی بڕێك كه‌ له‌ (30%)ی ئابوونه‌ی دراوی ده‌زگاكه‌ زیاتر نه‌بێت، له‌ ماوه‌ی ساڵی دارایی پێشوو له‌چوارچێوه‌ی ته‌رخان كراوی وه‌زاره‌تی كاروكاروباری كۆمه‌ڵایه‌تیدا.