مادده‌ی شه‌شه‌م : پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئیجرائاتی پێویست بۆبه‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م وه‌ربگریت.

مادده‌ی حه‌وته‌م: هه‌ر ده‌قی پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناخرێته‌ به‌ر كار .

مادده‌ی یه‌كه‌م: هه‌موو ئه‌و ئاسه‌واره‌ به‌زۆر سه‌پێنراوانه‌ی كه‌ له‌ ره‌فتاری حكومه‌ته‌ دیكتاتۆرییه‌ یه‌ك له‌ دوایه‌كه‌كانی عیراقه‌وه‌ بۆ گۆڕینی پێكهاته‌ی نه‌ته‌وه‌یی و به‌ عه‌ره‌بكردنی كوردستانی عیراق په‌یدابووه‌، هه‌ر هه‌مووی راده‌ماڵرێ و،ده‌چنه‌وه‌ سه‌ر بارودۆخی جارانی پێش به‌عه‌رب كردنیان و، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كرێن. یه‌كه‌م:هه‌ر ماڵ وموڵكێ كه‌ به‌ بیانووی ئینتیمای نه‌ته‌وه‌ی یان بزاڤی دژ به‌ سیاسه‌تی رژێمی دیكتاتۆری موساده‌ره‌ كرابێ یان ده‌ستی به‌سه‌ردا گیرابێ ده‌ستیان لێ هه‌ڵده‌گێرێ وده‌درێنه‌وه‌ به‌ خاوه‌نه‌ شه‌رعییه‌كانی خۆیان. دووه‌م:هه‌ر هاووڵاتییه‌كی غه‌یری كورد كه‌ هێنرابن بۆكوردستانی عیراق و به‌ ئه‌زمی به‌ر كارخستنی سیاسه‌تی به‌عه‌ره‌ب كردنی پارێزگای كه‌ركوك وناوچه‌ كوردیه‌كانی پارێزگای دیاله‌ ونه‌ینه‌وا وهیندێ به‌شی پارێزگای هه‌ولێرو دهۆك نیشته‌جێ كرابن ویه‌كێله‌م حاڵه‌تانه‌ خواره‌وه‌ بیگرێته‌وه‌، ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێنرێته‌وه‌ بۆ ئه‌و ناوچه‌یه‌ی كه‌ لێوه‌ی هێنراوه‌. 1. هێنرابێت وله‌ كوردستاندا نیشته‌جێ كرابێت بۆ به‌عسی كردنی هاووڵاتیان. 2. كاركردن له‌ ده‌زگا ئه‌منییه‌ سه‌ر كوتكاره‌كانی وه‌ك (ئه‌منی تایبه‌ت- موخابه‌رات. هواڵگریی سه‌ربازی -ئه‌منی گشتی – فیدائییانی صدام )دا. 3. كاركردن له‌ داموده‌زگاو دایه‌ره‌ گه‌لی هێزه‌كانی ئه‌منی ناوخۆ. 4. هێنرابێ بۆ موساده‌ره‌كردنی مافی دامه‌زراندنی هاووڵاتیان له‌ وه‌زیفه‌دا و جێگای ئه‌وانی گرتبێته‌وه‌ له‌ ئیشغالكردنی ده‌ره‌جه‌ به‌تاڵه‌كاندا. 5. جێگای یه‌كێ له‌ فرمانبه‌ره‌ دانیشتووه‌ ئه‌سلێیه‌كانی ناوچه‌كه‌ی گرتبێته‌وه‌ كه‌ نه‌فی كرابێ یان گوازرابێته‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌كه‌ یان له‌ وه‌زیفه‌ی ده‌ركرابێ یان فه‌سڵ كرابێ یان خانه‌نشین كرابێ یان حه‌پس كرابێ. 6. له‌ ریزه‌كانی هێزی گاردی كۆماریدا له‌ شاڵاوه‌كانی جێنوسایدی كوردستاندا هاوبه‌ش كردبێ. 7. له‌و یه‌كه‌ سه‌ربازییانه‌ی سوپای عیراقدا كاری كردبێ كه‌ به‌شداریی شاڵاوه‌كانی جێنوسایدیان له‌ كوردستاندا كردبێ. 8. ئه‌وه‌ی له‌ چوارچێوه‌ی شه‌پۆله‌ به‌ ته‌گبیره‌كانی كۆچی ره‌سمیدا له‌ پارێزگاكانی دیكه‌وه‌ بۆ كوردستان هێنرابی به‌ مه‌به‌ستی به‌ركارخستنی سیاسه‌تی به‌ عه‌ره‌ب كردن، سا به‌ هه‌ر جۆرێ،هه‌روا به‌ ئاره‌زووری خۆی هاتبێ یان به‌رامبه‌ر به‌ ثاداشتي ئیمتیازاتی ماددی یان مه‌عنه‌وی. سیێه‌م: كاركردن بۆ قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌یه‌كی عادیلانه‌ له‌لایه‌ن حكوموتی عیراقه‌وه‌ بۆ هه‌موو زه‌ره‌رمه‌ندانی ئه‌و سیاسه‌ته‌ زۆره‌ملیێانه‌، كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ چاودێری كردنی راده‌ی هاوجووتی جگه‌ره‌ و هه‌موو جۆره‌كانی توتنی ناوخۆیی و هاورده‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و مواسه‌فاتانه‌ی كه‌ له‌م یاسادا دیاری كراوه‌ و ئه‌و رێنماییانه‌ی به‌پێی ئه‌وانه‌وه‌ ده‌رده‌چن، به‌ مه‌رجێك هیچ ناته‌واوییه‌ك به‌ حوكمه‌كانی یاسا كارپێكراوه‌كان نه‌گه‌یه‌نن.

مادده‌ی دووه‌م: نابێ منداڵ به‌رهه‌مه‌كانی تووتن و پێكهاته‌كانی بكێشێ یاخود پیشه‌ی فرۆشتن و كڕینیان ده‌ست بداتێ و هه‌ر چی سه‌رپێچی بكات به‌ سزای سه‌رپێچی كردن به‌پێی (یاسای منداڵان)ی ژماره‌(76)ی ساڵی 1983ی هه‌مواركراو سزا ده‌درێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رێكه‌وتی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان) دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی كه‌ به‌ مه‌به‌ستی به‌ده‌ست هێنانی پسپۆریه‌تی ده‌خوێنن به‌ درێژایی ماوه‌ی خوێندنه‌كه‌یان له‌ باجی ساڵانه‌یان ده‌به‌خشرێن ئه‌گه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا كاری پیشه‌كه‌یان نه‌كه‌ن، ده‌بێ له‌ سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردن و كۆتایی هاتنی خوێندنیان، ئاگاداری سه‌ندیكا بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌ كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

المادة 83 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.

مادده‌ی بیست و سێ: لق له‌ سنووری جوگرافیی پارێزگاكه‌ی خۆیدا هه‌وییه‌ به‌ ئه‌ندامانی خۆی ده‌دات، هه‌وییه‌كانیش پێویسته‌ یه‌ك بن و له‌ مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ته‌وه‌ ده‌رچووبن.

مادده‌ی چوارده‌م: یه‌كه‌م: ته‌نها میراتگره‌كانی دانه‌ر مافیان هه‌یه‌ كارێك، كه‌ له‌ كاتی ژیانی دانه‌ره‌كه‌ی بڵاونه‌كرابێته‌وه‌، بڵاوی بكه‌نه‌وه‌، ته‌نها ئه‌گه‌ر دانه‌ره‌كه‌ی وه‌سیه‌تی كردبێت كه‌وا بڵاونه‌كرێته‌وه‌ یان ئه‌و كاته‌ی دیاریكردبوو كه‌ ده‌كرێت كاره‌كه‌ی تیایدا بڵاوبكرێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر زیاتر له‌ یه‌ك دانه‌ر به‌شداریان كردبێت له‌ دانانی كارێك و یه‌كێكیان، به‌بێ بوونی میراتگر، كۆچی دوایی كرد، ئه‌وا به‌ یه‌كسانی پشكی ئه‌م دانه‌ره‌ ده‌بێته‌ هی ئه‌وانه‌ی له‌ دانانه‌كه‌دا له‌گه‌ڵیدا به‌شداربوون، ئه‌گه‌ر رێككه‌وتنێكی نووسراو به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ 1/1/2000ه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیشدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

المادة 84 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ده‌بێ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن قه‌زییه‌كان له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م توێژینه‌وه‌كانی به‌رده‌ستی ره‌وانه‌ی دادگای تایبه‌تمه‌ند بكات ئه‌گه‌ر هاتوو بینی ئه‌و كاره‌ی خراوه‌ته‌ پاڵ سه‌رپێچی كار تاوانێكی (جه‌زائی) پێك دێنێ و، رێگه‌ش ناگرێ له‌ ده‌رچواندنی حوكمی بێ تاوانی (البراءة‌) دوای ده‌رچوونی سزا به‌رزه‌فتكارییه‌كان (العقوبات انصباطیة ‌) دژ به‌ سسه‌رپێچیكار به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ئه‌وه‌ی سه‌رپێچی حوكمی مادده‌كانی (15ـ 16ـ 17ـ 18ـ 19ـ 21) ی ئه‌م یاسایه‌ بكات بۆ ماوه‌یه‌ك به‌ند ده‌كرێ كه‌ له‌مانگێك كه‌متر نه‌بێ و له‌شه‌ش مانگیش زیاتر نه‌بێ و غه‌رامه‌یه‌كیشی لێ وه‌رده‌گیرێ كه‌له‌یه‌ك ملیۆن دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌پێنج ملیۆن دینار زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: لیژنه‌یه‌ك له‌ دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ كه‌ له‌ مادده‌ (14)ی یاسای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری ژماره‌ (33)ی ساڵی 2007 دا هاتووه‌ له‌ سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌و ئه‌ندامیه‌تی دوو له‌ دادوه‌رانی بۆ هه‌ر یه‌ك له‌ دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ پێك ده‌هێنرێ بۆ ته‌ماشاكردنی داواكاری قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌و بڕیاره‌كانیشی شایانی تانوت لێدانن له‌به‌رده‌م ده‌سته‌ی گشتی دادگای پێداچوونه‌وه‌ (التمییز). دووه‌م: دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ له‌ شوێنی نیشته‌جێی داواكاری قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ یان شوێنی گلدانه‌وه‌ یان گرتن یان حوكمدان تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ ته‌ماشاكردنی داواكاری قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: پێناسه‌كان مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ له‌م زاراوه‌و ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م: وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی رۆشنبیری و لاوانی هه‌رێم. سێیه‌م: كار: هه‌ر كارێكی ئه‌ده‌بی یان زانستی یان هونه‌ریی داهێنراو. چواره‌م: داهێنان: ئه‌و ڕواڵه‌ته‌ داهێنه‌ره‌ی كه‌وا ڕه‌سه‌نایه‌تی ده‌به‌خشێته‌ كاره‌كه‌. پێنجه‌م: كاری به‌كۆمه‌ڵ: ئه‌و كاره‌یه‌ كه‌ زیاتر له‌ كه‌سێكی سروشتی به‌شداری تێداكردووه‌، به‌ده‌سپێشخه‌ری و ئاراسته‌و سه‌رپه‌رشتی كردنی كه‌سێكی سروشتی یان مه‌عنه‌وه‌ی كه‌ به‌ ناوی خۆی كاره‌كه‌ بڵاوده‌كاته‌وه‌. شه‌شه‌م: كاری هاوبه‌ش: ئه‌و كاره‌یه‌ كه‌ كارێكی به‌كۆمه‌ڵ پێك ناهێنێت، و زیاتر له‌ كه‌سێكی سروشتی به‌شداری تێداكردووه‌، چ توانر پشكی هه‌ر یه‌كێكیان جیابكرێته‌وه‌ یان نه‌توانرا. حه‌وته‌م: كاری وه‌رگیراو: هه‌ر كارێك كه‌وا پشت به‌ كارێك یان زیاتر له‌ كارێكی پێشه‌خۆی ببه‌ستێت، وه‌ك وه‌رگێران، یان دابه‌شكردنی مۆسیقایی، یان وێنه‌گرتنی هونه‌ری، یان پوختكردن، یان كورتكردنه‌وه‌، یان هه‌ر شێوه‌یه‌كی تری ئه‌و كارانه‌ی شیاوی دووباره‌ دارشتنه‌وه‌ یان گۆڕانكارین، ما دامه‌كێ له‌ ڕووی دووباره‌ رێكخستنه‌وه‌ یان هه‌ڵبژاردنی ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی، داهێنه‌ر بێت. هه‌شته‌م: دانه‌ر: ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌وا كارێك داده‌هێنێت. نۆیه‌م: بڵاوكردنه‌وه‌: بریتیه‌ له‌ دانانی كارێك یان دانه‌ كۆپیكراوه‌كانی له‌به‌رده‌ستی جه‌ماوه‌ر به‌ ڕه‌زامه‌ندی دانه‌ره‌كه‌ی یان خاوه‌ن مافه‌كانی و به‌هه‌ر رێگه‌یه‌ك یان ئامرازێكه‌وه‌ بێت. ده‌یه‌م: كۆپیكردن: له‌به‌رگرتنه‌وه‌ی وێنه‌یه‌ك یان زیاتر له‌ وێنه‌یه‌كی وه‌كیه‌ك له‌گه‌ڵ دانه‌ ڕه‌سه‌نه‌كه‌ی كاره‌كه‌، به‌هه‌ر رێگه‌یه‌ك بێت یان له‌ هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت، به‌ تۆماركردنی ئه‌لیكترۆنی كاتیی یان هه‌میشه‌یی كاره‌كه‌شه‌وه‌. یازده‌م: چه‌سپاندن: مه‌به‌ست لێی تۆماركردنی ده‌نگ یان وێنه‌ یان هه‌ردووكیان له‌ سه‌ر ناوه‌ندێكی ماددی به‌ رێگه‌یه‌كی شیاو بۆ تێگه‌یشتن و كۆپیكردن و گواستنه‌وه‌. دوازده‌م: فۆلكلۆر: بریتیه‌ له‌و كارانه‌ی كه‌وا توێژه‌ میللیه‌كان، وه‌ك ده‌ڕبڕینێك بۆ ناسنامه‌ كولتورییه‌كانیان دایده‌هێنن، و له‌ نه‌وه‌یه‌ك بۆ نه‌وه‌یه‌كی تر ده‌گوازرێته‌وه‌و یه‌كێك له‌ توخمه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌كانی كه‌له‌پووره‌كه‌یان پێكده‌هێنێت. سێزده‌م: به‌رنامه‌ی كۆمپیوته‌ر: بریتیه‌ له‌ كۆمه‌ڵه‌ فه‌رمان و ئه‌رك و ستانده‌رێك به‌ زمانێكی پرۆگرامكراوی كۆمپیوته‌رو گۆڕدراوه‌ بۆ زمانی ئامێری كۆمپیوته‌رو به‌شێوه‌یه‌كی لۆجیكی رێكخراوه‌و ده‌بێته‌ هۆی مامه‌ڵه‌كردنی كۆمپیوته‌ر له‌گه‌ڵ داتاو دانه‌ده‌ستی داتاو زانیاری نوێ. چوارده‌م: مافه‌ هاوسێكان: بریتیه‌ له‌ مافی هونه‌رمه‌ندی به‌جێگه‌ینه‌رو، به‌رهه‌مهێنه‌رانی تۆماره‌ بیستراوه‌كان و، دامه‌زراوو ئێزگه‌و كۆمپانیاو ده‌سته‌كانی په‌خشی ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆیی و خانه‌كانی بڵاوكردنه‌وه‌، به‌بێ پێشێلكردنی مافی دانه‌ری ڕه‌سه‌ن. پازده‌م: هونه‌رمه‌ندی به‌جێگه‌ینه‌ر: مه‌به‌ست لێی ئه‌كته‌ر، سترانبێژ، مۆسیقار، سه‌ماكار، یان هه‌ر كه‌سێكی تر كه‌وا به‌ڕه‌زامه‌ندی دانه‌ره‌ ڕه‌سه‌نه‌كه‌، هه‌ڵده‌ستێت به‌ نواندن یان بێژین یان خوێندنه‌وه‌ یان سروودگوتنه‌وه‌ یان به‌جێگه‌یاندنی شانۆگه‌ری یان هه‌ر كارێكی تر، به‌ نیشاندانی یاری منداڵان و ئه‌كته‌ره‌كانی سێرك یشه‌وه‌. شازده‌م: به‌رهه‌مهێنه‌ری كاری بیستراو ـ بینراو: مه‌به‌ست لێی ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ ده‌سپێشخه‌ر بێت له‌ رێكخستن و ئاراسته‌كردن و پاره‌دانی كاری بیستراو یان بینراو یان تۆماركردنی ده‌نگیی. حه‌ڤده‌م: به‌رهه‌مهێنه‌ری تۆماركراوه‌ ده‌نگییه‌كان: مه‌به‌ست لێی ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌وا بۆ یه‌كه‌مجار كارێك به‌ تۆماركردنی ده‌نگیی یان به‌جێگه‌یاندنی هونه‌رمه‌ندێكی به‌جێگه‌ینه‌ر، تۆمار بكات، ئه‌ویش به‌بێ چه‌سپاندنی ده‌نگه‌كان له‌ سه‌ر وێنه‌دا له‌ چوارچێوه‌ی ئاماده‌كردنی كارێكی بیستراو ـ بینراودا. هه‌ژده‌م: موڵكی گشتی: ئه‌و موڵكه‌یه‌ كه‌ گشت ئه‌و كارانه‌ی بۆ ده‌گه‌رێته‌وه‌، كه‌ هه‌ر له‌ سه‌رتاوه‌ له‌ پاراستن دوورخراونه‌ته‌وه‌ یان ماوه‌ی پاراستنی مافه‌ داراییه‌كانی به‌سه‌رچووه‌ به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م: مادده‌ی شه‌شه‌می یاسایه‌كه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ دادێ ده‌خوێندرێته‌وه‌: وه‌زاره‌تی ئاوه‌دان كردنه‌وه‌ و نیشته‌جێ بوون په‌یوه‌ست ده‌بێت به‌ دروست كردنی یه‌كه‌ی نیشته‌جێ بوون (شوقه‌ له‌ ناوه‌ندی پارێزگاكان) و (شوقه‌ و خانووی نیشته‌جێ بوون له‌ قه‌زاو ناحیه‌كاندا) و راده‌ست دانیان له‌ ماوه‌یه‌كدا كه‌ له‌ دوو ساڵ تێپه‌ڕ نه‌كات له‌ رۆژی ده‌ست به‌ بینا كردنی یه‌كه‌كانی نیشته‌جێ بوونه‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م: هه‌ر كه‌سێك به‌ناڕه‌وا گلدرایه‌وه‌ یان گیرا یان ماوه‌ی گیرانه‌كه‌ی له‌ راده‌ی یاسایی ڕه‌ت بووبێ یان به‌ سزایه‌كی وا حوكم درابێ كه‌ ئازادییه‌كه‌ی لێ سه‌ندبێته‌وه‌ له‌ لایه‌ن لایه‌نه‌ دادوه‌رییه‌ تایبه‌تیه‌كانه‌وه‌ به‌بێ به‌ڵگه‌ی یاسایی، له‌ دواییدا بڕیارێك به‌ ڕه‌ت كردنه‌وه‌ی سكاڵاكه‌ی یان ئازاد كردنه‌كه‌ی ده‌رچوو بێ و داواكارییه‌كه‌ی داخرا یاخود به‌بێ تاوان حوكم درا و بڕیاره‌كه‌ش ڕاده‌ی بنبڕی به‌پێ یاسا جێبه‌جێ كراوه‌كان وه‌رگرتبێت، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ بۆی هه‌یه‌ داوای قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی ماددی ومه‌عنه‌وی له‌ باره‌ی ئه‌و زه‌ره‌روزیانه‌ی بكات كه‌ له‌ ئه‌نجامی گرتن وحوكمدانی لێی كه‌وتووه‌.