أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ماددهی یازدهههمی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: أ ـ لێكۆڵینهوه و گفتوگۆ و پێشكهشكردنی پێشنیاری ههمواری یاسای بیمه (الچمان) به ههموا حاڵهتهكانیهوه. ب ـ لێكۆڵینهوه و گفتوگۆی یاسای یهكێتی و پێشكهشكردنی پێشنیار بۆ ههمواركردنی. ج ـ لێكۆڵینهوه و گفتوگۆ كردن لهسهر پهیرهوی ناوخۆی یهكیتی و پهسهندكردنی. د ـ لێكۆڵینهوه رێكخستنی ئهرك و فرمانی لیژنهكانی كۆنگرهی گشتی و پهسهندكردنی راپۆرتی كارگیری و دارایی. ه ـ لێكۆڵینهوه و ههڵسهنگاندنی كارهكانی یهكێتی له ماوهی نێوان ههر دوو كۆنگرهدا. و ـ ههڵبژاردنی سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی مهكتهبی سكرتاریهت.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانی. دووهم: دامهزراندنی كارمهندی لق و دهست نیشان كردنی مووچهكهیان دوای ئهوهی كه ئهنجومهن رهزامهندی خۆی لهسهر دهردهبڕێت. سێیهم: دهستنیشان كردنی ئهو كهسهی دهبێته نوێنهری لق له لیژنه رهسمییهكان و هی تر له پارێزگادا. چوارهم: پێشكهش كرنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كار و باری لق به ئهنجومهن تاكو بڕیاری خۆی له بارهیانهوه بدات. پێنجهم: ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهی مهزهنده كراو بۆ لق و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن بۆ راستاندنی. شهشهم: سهرف كرنی خهرجی پێویست له بودجه بۆ بهرێوهبردنی كارو باری لق. حهوتهم: پیكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا له پارێزگادا. ههشتهم: بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتهی كه ئهنجومهن به پێی ئهم یاسایه پێی دهدات.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1-وهزیر دهبێ له ماوهی شهست رۆژدا كه له رۆژی له وهزارهت تۆمار كردنی داواكارییهكهوه دهست پێ دهكا سهیری داواكارییهكه بكا و بیبرێتهوه. خۆئهگهر داواكارییهكه شهرتو شرووتی یاسایی تهواو بهجێ نههێنا بوو ئهوه لهو بارهدا وهزیر دهبێ ههواڵه ی دهمهزرێنهرهكانی بكاتهوه تا كهم و كورتیهكانی بهێننهوه سهربار، ئهو جا ماوهی بڕاندنهوهی داواكارییهكه له رۆژی داواكارییه تازهكهوه حساب دهكرێ. 2-ئهگهر هات و وهزیر، لهبهر ههر هۆیهك بێ ،داواكارییهكهی رهت كردهوه ئهوه لهو بارهدا ئهندامانی دامهزرێنهر بۆیان ههیه له دادگای تهمییزی ههرێمدا تهمییزی بكهنهوه له ماوهی پازده رۆژدا- كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا- ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكهیهو دهبڕدرێتهوه. 3-ئهگهر هات و داواكارییهكه لهو ماوهیهدا كه له بڕگهی (1)دا هاتووه نهبڕێندرایهوه، ئهوه لهو بارهدا قبوڵكراوله قهڵهم دهدرێ.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك به ناوی سهندیكای خاوهن پیشه تهندروستیییهكان له ههرێمی كوردستانی عێراق دا دادهمهزرێت و بارهگاكهی له شاری ههولێری پایتهختی ههرێمدا دهبێت و، خاوهنی كهسایهتی مهعنهوی سهربهخۆی و بۆی ههیه لقهكانی له ناوهندی پارێزگاكانی ههرێم بكاتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: سهندیكا لهسهر داواكارییهك پێك دێت به لانی كهمهوه پانزده ئهندام له وانهی ماوهی كاركردنیان له پیشه تهندروستیهكاندا له پێنج ساڵ كهمتر نییه پێشكهشی لایهنی تایبهتمهندی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دادهنرێ بۆ بهرێوهبردنی كاروباری سهندیكا تا ههڵبژاردنی خۆی ئهنجام دهدا.
ماددهی پانزدهیهم
ماددهی پانزدهیهم: یهكهم: ئهگهر جێگای نهقیب به ههر هۆیهك چۆڵ بوو بریكارهكهی شوێنی دهگرێتهوه بۆ ئهو ماوهی كه باقی ماوه، ئهگهر پایهی بریكاریش چۆڵ بوو ئهوا سكرتێر شوێنی نهقیب دهگرێتهوه. دووهم: ئهگهر پایهی نهقیب و بریكارهكهی چۆڵ بوو ئهندامێك له ئهندامه ئهسلییهكان له رێگای ههڵبژاردنی نهێنیهوه شوێنی دهگرێهوه، پێویسته ئهنجومهن دهستهی گشتی بانگهێشت بكات بۆ كۆبوونهوهیهكی نائاسایی له ماوهیهك كه له دوو مانگ تێپهر نهكا به مهبهستی ههڵبژاردنی نهقیب و بریكارهكهی بۆ ئهو ماوهیهی كه باقی ماوه به مهرجێك له شهش مانگ كهمتر نهبێ.
ماددهی شانزدهیهم
ماددهی شانزدهیهم: یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی له سهرۆك و دوو ئهندام پێك دێ، دهستهی گشتی له كۆبوونهوهی ئاسایی خۆیدا ههڵیان دهبژێرێ. دووهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو كێشانه سهیر دهكا كه له ئهنجومهنی سهندیكا وه بۆی ههواڵه دهكرێن له بابهت ئهو سهرپێچیانهوه كه پهیوهندیدارن به رهوشی پیشهییهوه لهو حاڵهتانهدا كه له تایبهتمهندیهتی لیژنهكانی بهرزهفتی وهزارهتی تهندروستیدا نین، وه بۆی ههیه یهكێ لهو سزایانهی خوارهوه بسهپێنێ: 1. ئینزار. 2. توبیخ. 3. قهدهغه كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ تێنهپهرێت. 4. له كاتی گهرانهوه (العود)، ئهگهر سهرپێچیهكی پیشهیی تری له ماوهی سێ ساڵی داهاتوودا له مێژووی سهپاندنی سزای یهكهمدا كرد، ماوهیهك دهست دانه پیشهی لێ قهدهغه دهكرێ كه له دوو ساڵ تێنهپهرێ. سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو بنهمایانه پێرهو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتووه.
ماددهی حهڤدهیهم
ماددهی حهڤدهیهم: دارایی ئهنجومهن پێك هاتووه له: یهكهم: رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و بهشداری كردنی ساڵانه. دووهم: بهخششهكانی حكومهتی ههرێم. سێیهم: پیتاك و قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه سهندیكا دهیانگێرێ، ههروهها قازانجی چاپهمهنییهكان. چوارهم: ئهو بهخششانهی لایهنه رهسمییهكان و نیمچه رهسمییهكانهوه بڕیاری لهسهر دهدهن وه ئهو پیتاك و لهقهبهر كردنانهی كه لایهنهكانی تر پێشكهشیان دهكهن دوای رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهنجومهنی دهزگا پێك دێت له: 1- سهرۆكی دهزگا سهرۆك. 2- جێگری سهرۆكی دهزگا جێگر. 3- بهرێوهبهرانی گشتی ئهندام. 4- ئهنجومهن بۆی ههیه له كاتی پێویستدا پهنا بباته بهر شارهزایان، بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت. دووهم: ئهنجومهن كۆبوونهوهی دهوری دهبهستێت و بۆی ههیه له كاتی پێویستدا كۆبوونهوهی نائاسایی گرێ بدات و بڕیارهكانیشی به زۆرینه دهردهچن و له كاتی یهكسان بوونی دهنگدا، ئهو لایهنه قبوولأ دهكرێت كه سهرۆك دهنگی لهگهڵ داوه.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: یهكهم: بهردهوام بوون له جێبهجێ كردنی پرۆژهی بووژاندنهوه و پهرهپێدانی توانا مرۆییهكانی كوردستان، له پێناو پێگهیاندنی كادیرانی پسپۆر له بواری جیاجیادا كه ههرێم پێویستی پێییانه، له رێی زهماله و نێرده و توێژینهوه و خولی مهشقهوه به سهرپهرشتیی دهستهی باڵا كه به سهرۆكایهتیی سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و جێگرهكهی و وهزیرانی (پهروهرده، خوێندنی باڵا و توێژینهوهی زانستی و، پلاندانان) كه به گوێرهی پهیڕهوی پهسندكراو (راستێندراو) له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه پێك هاتووه. دووهم: خهرج كردنی ئهو بڕه پارهیهی بۆ سندووقی پرۆژهكه تهرخان كراوه، بهردهوام دهبێت و وهزارهتی دارایی و ئابووری بۆ پشتیوانی كردن له سندووقهكه له كاتی پێویستدا، زێده بڕه پارهی پێویست دابین دهكات.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: مووچهی مانگانهی ههر یهك له ئهندامانی ئهنجومهنی وهزیران و مافی خانهنشین یا به یاسایهكی تایبهت دهستنیشان دهكرێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: سهندیكا ههوڵ دهدات له پێناو هێنانهدی ئهو ئامانجانهی خوارهوه: 1. بهشداری كردن له پشتگیری كردنی حكومهتی ههرێم و سیستمی دیموكراتی و پاڵپشتی كردن و چهسپاندن و پهرهپێدانی فیدرالیزم. 2. بهشداری كردن له راپهرینی پیشهسازی و كشتوكاڵی و ئاوهدانكاری و رۆشنبیری و زانستی به هاریكاری لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا. 3. بهرزكردنهوهی ئاستی ئهندامانی سهندیكا له رووی كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری و ئابوورییهوه، ههروهها داكۆكی كردن له مافهكانیان و چاودێری كردنی بهرژهوهندییهكانیان. 4. رێكخستنی بنهماكانی دهست دانه پیشه. 5. پهیوهندی پێكهێنان و هاریكاری كردن لهگهڵ دهستهو كۆمهڵه پیشهییهكانی تر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. 6-كۆشش كردن بۆ زامنكردنی دوارۆژی ئهندامان له كاتی نهخۆشی و پیری و بێ كاریدا. 7-ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پسپۆرهكاندا بۆ بوار رهخساندن له بهردهوام ئهندامانی سهندیكادا تا خوێندنی له ناوهوه و دهرهوه بیانگرێتهوه.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهندام دهبێ ئهو مهرجانهی لێ بێته دی: یهكهم: هاووڵاتی ههرێم بێ و تیادا جێواربێ. دووهم: به تاوانێكی نا سیاسی یان كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرابێ. سێیهم: بروانامهی به كالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له كیمیادا به دهست هێنابێ و له بواری تهكنیكاری یان زانستی له سنووری پسپۆرییهكهیدا كاری كردبێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: چونه ناو سهندیكا به پێشكهشكردنی داواكارییهكی نووسراو دهبێ كه پێشكهش به نهقیب دهكرێ و بهڵگهنامهی پێویستیشی پێوه دهلكێندرێ. دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا له ماوهی پانزده رۆژ له مێژووی تۆماركردنیهوه دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش لهسهریهتی لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه، ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری و نهیبڕاندهوه، داواكارییهكه به قبوڵكراو دادهنرێ. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا به بریارێكیی هۆدار رهفز بكات، وه خودان داواكاریش بۆی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگاداربونیهوه تانهی لێ بدا و بڕیاری دادگاش بن بڕه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا سێ دیناره. دووهم: رهسمی بهشداری كردنی ساڵانه بیست دیناره و له ماوهیهك دهدرێ كه له مانگی شوباتی ههموو ساڵێك تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو رهسمی دواكهوت (50%) له رهسمی بهشداریكردنی ساڵانه جهزا دهكرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزری رهوا له دانی رهسمی بهشداریكردن دواكهوت ناوی له تۆماری ئهندامان وهدهردهنرێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: سهندیكا له مانه پێك دێ: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط). 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكان.
ماددهی نۆزدهیهم
ماددهی نۆزدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه دهربهێنێ: 1. وریا كردنهوه. 2. ئینزار. 3. قهدهغه كردن بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ تێنهپهرێ، وه ئهو قهدهغه كردنهش دهربارهی كارمهند و كرێكاری فهرمانگه لهسهركاركردنه له دوای كاتهكانی دهوامی رهسمی فهرمانگهكهش به بڕیارهكه ئاگادار دهكرێ.
ماددهی بیست و دوو
ماددهی بیست و دوو: دارایی سهندیكا پێك دێ له: 1. رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه. 2. ئهو پێبهخشینانهی له لایهنه رهسمی و نارهسمییهكانهوه پێشكهشی دهكرێن. 3. ئهو پیتاك و خهڵاتانهی له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان پێشكهش دهكرێن. 4. قازانجی ئهو ئاههنگانهی لهبۆ سوودی سهندیكا دهگێردرێن. 5. قازانجی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا دهیهوێ دایان بمهزرێنێ یان ئهنجامیان بدا. 6. قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا. 7. ئهو رهسمانهی ئهنجومهنی سهندیكا له ئهنجامی كاری ناوبژیوانیدا بڕیاری لهسهر دهدات. 8. پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا و شایهتنامهكانی ئهنجوومهن دهریان دهچوێنێ. 9. رهسمی پشتگیری كردنی گرێ بهندی نێوان ئهندامانی سهندیكا و خودان كارهكان.
ماددهی بیست و چوار
ماددهی بیست و چوار: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.
ماددهی شانزدهیهم
ماددهی شانزدهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1. سهرۆكایهتی كردنی كۆبونهوهكانی دهستهی گشتی و ئونجومهنی سهندیكا. 2. نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای دهزگا دادوهری وكارگێرییهكان و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و راستاندنی مامهڵهكان و بهڵگهنامه تایبهتكان به سهندیكاوه، وه بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی بدا به ههر یهكێك له ئهندامانی ئهنجوومهن كه خۆی دیاری بكا. 3. پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا بۆ مهبهستی كهفالهت.