المواد القانونية
ماددهی بیست و دووهم:1-به پێرهوێك ههیكهلی ئیداری مهڵبهندی وزارهت دهزگاكانی دیار دهكات.2-وهزیر یا ئهوهی كه رای دهسپێرێت بۆی ههیه لیژنهی كاتیی بۆ جێ بهجێ كردنی ههندێ ئهركی دیاری كراو پێك بهێنێ.
مادهی چواردهم: فهرماندهی گشتی لهسهر پێشنیاری وهزیر بۆی ههیه گرێبهستی ئهفسهر ههڵوهشێنێتهوه ئهگهر دهركهوت پابهند نیه به دابونهریت ودیسپلینی خزمهتی پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم)، ئهمهش لهسهر بڕیاری ئهنجومهنی لێكۆڵینهوهكه بۆ ئهم مهبهستهو پێك هاتبێت لهسهر راسپاردهی بهرپرسهكانی به زنجیرهی بهرپرسیهتی.
مادهی ههژدهم: ئهفسهری خراوه سهر لیستی نیوه مووچه، له رۆژی خستنه سهر لیستی نیوه مووچهوه ئهو مووچهیهی پێدهدرێ و دهبێ مل كهچی یاسا و فهرمانه سهربازییهكان بێت.
ماددهی شهشهم: 1. پزیشك له ههرێمی كوردستاندا تا نهچێته ناو سهندیكا وبڕوانامهی تۆماركردن ومۆڵهتی دهستدانه پیشهی وهرنهگرێ بۆی نییه دهست بداته پیشهكهی. 2. ئهو پزیشكه كوردانهی له دهرهوهی ههرێمن بۆیان ههیه بێنه ناو سهندیكا بهو مهرجهی ههموو مهرجێكی یاساییان لێ بێته دی وئهنجوومهنی سهندیكا بۆی ههیه داواكهیان قهبووڵ بكات یا ڕەوتی بكاتهوه.
ماددهی بیست و چوارهم: كار بههیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی حهڤده: 1-مهكتهبی تهنفیزی له نێوان ئهندامهكانی خۆیدا جێگرێ و سهرۆك و سكرتێرێك و لێپرسراوێكی دارایی به دهنگدانی نهێنی ههڵدهبژێرێ. 2-مهكتهبی تهنفیزی ههر مانگه و جارێك كۆبوونهوهی ئاسایی خۆی سازدهدا و بۆیشی ههیه لهسهر داوای سهرۆكهكهی یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامهكانی كۆبوونهوهی نائاسایی ساز بدات.
ماددهی بیست وسێیهم: ئهو ئافرهتانهی له ریزهكانی هێزی(پێشمهرگه – زێڕهڤانی ههرێم)خزمهت دهكهن مووچهی تهواو و ههموو ئهو دهرماڵانهیان له كاتی مندالأ بوون و له ماوهی مۆڵهتی دایكایهتی پێ دهدرێ.
ماددهی دووهم: ئامانجی ئهم یاسایه دابین كردنی ماف وئیمتیازی كهس و كاری شههید و ئهنفالكراوهكانه لهگهلأ رێزلێنان وچاودێری كردن ویارمهتیدانیان به جۆرێكی وا كه لهگهلأ قهبارهو پایهی قوربانییهكانی شههیدان بگونجێ بۆ سوككردنی ئازاری كهس و كارهكانیان.
ماددهی بیست ویهكهم: یاساكانی خزمهتی مهدهنی ومیلاك وبهرزهفتكردنی فهرمانبهران دهرههق به فهرمانبهرانی دیوان جێبهجێ دهكرێن به مهرجێك لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن.
ماددهی یهكهم: لهههر جێگایهكی یاسا ژماره (12)ی ساڵی (1993)دا دهستهواژهی (ههیئهی پهیمانگه هونهریهكان) هاتبێ، دهستهواژهی (ههئیهی فێركردنی تهقهنی له ههرێمدا)ی له جێگه دادهنرێ.
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: پێكهاتهو فهرمانگهكانی دیوان و ئهركهكانیان و تایبهتمهندییهكانیان به پێڕهوێكی ناوخۆ دیار دهكرێ كه له دیوانهوه دهردهچێت. دووهم: سهرۆكی دیوان بۆی ههیه به رهزامهندی ئهنجومهن رێنمایی بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربچوێنێ. سێیهم: یاسای دیوانی چاودێری دارایی ژماره(14)ی ساڵی 2000و پێڕهوی دیوانی چاودێری دارایی ژماره(212)ی ساڵی 1999 ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی سی و ههشت: حكومهتی ههرێمی كوردستان دهبێ پڕۆژهی بودجهی ساڵی دارایی 2013 له ماوهیهكدا بنێرێته پهرلهمان كه زیاتر نهبێت له دوو ههفته لهو كاتهی كه یاسای بودجهی حكومهتی ئیتیحادی دێته پهسهند كردن.
ماددهی یهكهم: حوكمهكانی ئهو یاسایهی بزربووهكان ئهم حاڵهتانهی خوارهوه دهگرنهوه:1. ئهوانهی له ماوهی ههڵمهتی كۆچ پێكردنی كورده فهیلییهكان له لایهن حكومهتی ناوهندی عیراقهوه له ساڵی 1980دا بزر بوون 31/12/1980 به مێژووی جاردانی بزربوونیان دادهنرێ و گهران بهدوای چارهنووسیان له رووی هۆیهكانی و كات و مهبهستهكهی به تێپهر بوونی چوار ساڵ بهسهر بزربوونیاندا كۆتایی هاتووه.2. ئهوانهی له ماوهی ههڵمهتی لهناو بردنی كورده بارزانییهكان له لایهن حكومهتی ناوهندی عێراقهوه له ساڵی 1983دا بزربوون و رۆژی 31/12/1983 به مێژوویهك دادهنرێ بۆ جاردانی بزربوونیان و گهران به دوای چارهنووسیان دا له رووی هۆیهكانی و كات و مهبهستهكهی به تێپهر بوونی چوار ساڵ بهسهر بزربوونیاندا كۆتایی هاتوو.3. ئهوانهی له ماوهی ههڵمهتی لهناو بردنی خهڵكی شاری ههڵهبجهی شههید به چهكی كیمیایی له لایهن حكومهتی ناوهندی عێراقهوه له 16/3/1988 دا بزربوون و رۆژی كارهساتهكه به مێژوویهك دادهنرێ بۆ جاردانی بزربوونیان و گهران به دوای چارهنووسیان، له رووی هۆیهكانی و كات و مهبهستهكهی، به تێپهربوونی چوار ساڵ بهسهر بزربوونهكهیاندا كۆتایی هاتووه.4. ئهوانهی له ماوهی ههڵمهتهكانی لهناوبردن، كه پێیان دهگوترێ (ئهنفال) له ساڵی 1988 دا بزربوون، 31/12/1988 به مێژوویهك دادهنرێ بۆ جاردانی بزربوونیان و گهران به دوای چارهنووسیان له رووی هۆیهكانی و كات و مهسبهتهكهیان، به تێپهر بوونی چوار ساڵ بهسهر بزربوونهكهیاندا كۆتایی هاتووه.5. ئهوانهی له ماوهی راپهرینهكهی ئاداری 1991 و كۆرهوه ملیۆنییهكهی كه به دوای داهات بزربوون، 31/12/1991 به مێژوویهك دادهنرێ بۆ جاردانی بزربوونیان و گهران به دوای چارهنووسیان له رووی هۆیهكانی و كات و مهبهستهكهی به تێپهر بوونی چوار ساڵ بهسهر بزربوونهكهیاندا كۆتایی هاتووه.
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندییهكانی وهزارهت بهپێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی یان لق یان بهش یان هۆبه یاخود یهكهی دیكه له ناو پێكهاتهی وهزارهت له نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یان ههڵیان وهشێنێتهوه بهپێی پێویستی كار لهكاتی پێویستدا.
ماددهی یهكهم: ماددهی ههشتهم له یاسای ژماره(90)ی ساڵی 1975 له ههرێمی كوردستان ههمواردهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه: ماددهی ههشتهم: یهكهم: ههموو زهویهكی كه تهسویهی تهواو نهبووبێ یا بڕیارهكانی چهسپاندنی مافی زهوی بهپێی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵی پلهی كۆتایی وهرنهگرتبێ، ئهوا به ئهمیری سرف دادهنرێ و ئهم زهویانهی خوارهوهیان لێ بهدهردهكرێ. 1-ئهو زهوییه كشتوكاڵی و باخانهی كه موڵكی سرفن بهپێی سهنهدی تاپۆ كه یاسا به ڕهوای بزانێ. 2-ئهو زهوی و باخانهی كه وهقف كراون وهقفێكی تهواو بهپێی سهنهدی تاپۆ یان بهڵگهیهكی وهقفی كه یاسا به ڕهوای بزانێ. 3-ئهو زهویانهی به درهخت چاندراون بۆ ماوهیهك له (10)دهسالأ كهمتر نهبێ وتێكڕای ژمارهی درهختهكانی له دۆنمێكدا له(40) چل درهخت كهمتر نهبێ. 4-ئهو زهوی و باخانهی كه بڕیاری ژماره(702)ی ساڵی 1973ی ئهنجومهنی سهركردایهتی شۆڕشی ههڵوهشاوه دهیانگرێتهوه. دووهم: ههر كهسێكی گوتی مافی بهكارهێنانی زهوییهكی ئهمیری كشتوكاڵیم لهو ناوچانهدا ههیه كه تهسویه نهكرابێ یاخود تهسویهكهی تهواو نهبووبی، یاخود بڕیارهكانی چهسپاندنی مافی زهوییهكهی بهپێی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵی ژماره(117)ی ساڵی 1970 نهگهیشتبوونه پلهی قهتعی، یان ئهوانهی بڕیاری تهسویهكهیان ههڵوهشاوهتهوهو ئیسپات بوو بهپێی مامهڵهی كشتوكاڵی پێش جێبهجێ كردنی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵیی ناوبراو بهكاری هێناوه، ئهوا ئهو رووبهرهی كه بهكاری هێناوه بهناوی دهوڵهت تۆماردهكرێ و مافی بهكارهێنان دهدرێت به بهكارهێنهرهكه به مهرجێك لهو رادهیه دهرنهچێت كه له ماددهی دووهمی یاسای ژماره(90)ی ساڵی 1975دا هاتووه. لهگهلأ دهست نهكردنه ئهو مافانهی كه چهسپێنراون بهپێی به دهركردنهكانی له بڕگهكانی (1، 2، 3، 4)ی بڕگهی یهكهمی ئهم ماددهیهدا هاتوون. سێیهم: وهزارهتی شارهوانییهكان لێكۆڵینهوهیهكی گشتی ئامادهو پێشكهش دهكات بۆ بهیان كردن و دهستنیشان كردنی زهوییهكانی دهكهونه ناو ماستهر پلانی شارهوانییهكان كه حوكمهكانی ئهم یاسا دهیانگرێتهوه له ماوهیهكدا كه له شهش مانگ زیاتر نهبێ له رۆژی جێبهجێ كردنیهوهو پڕۆژهی یاسایهك به چۆنیهتی قهرهبوو كردنهوهی خاوهنهكانیان بهپێی یاسا كارپێكراوهكان پێشكهش بكات.
ماددهی یازدهم: دیوان مافی بینینی ههموو ئهو بهڵگهنامهو دۆسیهی مامهڵه ئاشكراو نهێنیانهی ههیه كه پهیوهندییان بهكاری داراییهوه ههبێ، جگه لهو بهڵگهنامانهی كه سهرۆكی ههرێم به ههماههنگی لهگهلأ سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی و سهرۆك وهزیران بهدهریان دهكات، به مهرجێك سهرۆكی دیوان ئاگادار بكرێ بۆ زانینی زانیاریی و دهربڕینی ڕای خۆی له بارهیهوه.
ماددهی پێنجهم: ئهمانهی خوارهوه به ئهندامانی یهكێتی له قهڵهم دهدرێن: أ-ههموو مامۆستاو وانهبێژهكانی سهر به وهزارهتی پهروهردهو تهدریسییهكانی پهیمانگاو زانكۆكان له ههرێمدا. ب- مامۆستا شههیدهكانی بزاڤی رزگاریخوازی كوردستان ئهندامانی شهرهفن. جـ- مامۆستایانی شۆڕشی رزگاریخوازی ئهیلول ئهندامی شهرهفن. د- خانهنشینهكان له ئهندامانی یهكێتی بۆ ماوهی یهك ساڵ (له رۆژی خانهنشینی و له وهزیفه دهست بهردانهوه) به ئهندام دهمێننهوه.
ماددهی شهشهم: یهكێتی لهم دهستانهی خوارهوه پێك دێت: 1-دهستهی گشتی. 2- ئهنجومهنی تهنفیزی. 3- مهكتهبی سكرتارییهت. 4- دهستهی لق. 5- لیژنهی قهزا.
ماددهی بیستءدووهم: ئهمانهی خوارهوه به ڕێنمایی وهزیر دیاری دهكرێن: یهكهم: پلهی ئیمام و مووچهو سهرمووچهی ساڵانهی و بهرزكردنهوهی. دووهم: ئهركهكانی ئیمام و بهرگ و نیشانهكانی.
ماددهی دهیهم: ئهگهر پایهی سهرۆكی یهكێتی چۆڵ بوو، با قیمهنی ماوهی كۆنگرهی گشتیش له شهش مانگ زیاتر بوو، ئهوه، لهو بارهدا، به ههمان ئهو شێوازهی لهم یاسایهدا هاتووه سهرۆكێكی دی بۆ یهكێتی دهڵدهبژێردرێت.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة