أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت بۆ بهدیهێنانی ئهم ئامانجانه كار دهكات: یهكهم: گهشهپێدانی تێگهیشتن (وعی)ی ئیسلامی و بڵاوكردنهوهی رۆشنبیری ئیسلامی وجهوههری پهیامه شكۆمهندهكهی. دووهم: به تهنگ هاتنی شوێنه پیرۆزه ئایینی یهكان و ریكخستنی بهرێوه بردنیان و پاراستنیان. سێ یهم: دابین كردنی پێویستییهكانی باشترین و لهبارترین شێوهی بهجێ هێنانی فهریزهتی حهج. چوارهم:بایهخدان به كاروباری دام و دهزگا ئیسلامی و خێر خوازهكان و پهره پێدانیان لهر ووی ئیداری و هونهری و دارایی و رێك و پێكی و خزمهتگوزارییهوه. پێنجهم: رێكخستنی كاروباری بهرێوهبردنی ئهوقاف و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی. شهشهم خستنهوه كاری مولك و ماڵی ئهوقاف به شێوهی جۆرا و جۆری ئهوتۆ كه پاراستن و گهشه پێدانیان له چوار چێوهی بنهما گشتی یهكان نهخشهی گهشه پێدانی ههرێمی مسۆگهر بكا لهسهر ئهو بنچینانهی لهگهل حوكمهكانی حهوتهم: بایهخدان به جێ به جێ كردنی مهرجهكانی خاوهن وهقفهكان كه ئامانجیان به دیهێنانی هاوكاری و كۆمهڵایهتی و پێشكهوتنی كۆمهڵگایه. ههشتهم: گرینگه دان به ئاینی پاكی ئیسلام و سامانهكهی و رێز گرتن له زانایانی ئاینی ئیسلامی و پاراستنی پایهو پلهی كۆمهڵایهتییان و خۆش كردنی باری ژیانیان و دابینكردنی پێویستییهكانی چالاكی ی ئاینی و نیشتمانی و كۆمهلایهتی بۆمان. نۆیهم: به هێز كردنی پهیوهندی ئاینی لهگهل گهلانی جیهانی ئیسلامی به تایبهتی و جیهان بهگشتی. دهیهم: بیناكردنهوهی مزگهوته وێرانكاوهكان و دروستكردنی قوتابخانه ئاینی یهكان پێ یانهوه بهندن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهنجومهن به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پسپۆر یان پهیوهندیدار، ئهم ئهركانهی دادێن دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: دامهزراندن و دامهزراندنهوه و بهرز كردنهوه له راژهی گشتی و له سهر بنهمای پێوهری پیشهیی و توانا و پێویستی و بهو جۆرههی لهگهڵ پسپۆرایهتیی ئهنجومهنهكانی خۆجێیی یهكهكانی كارگێڕیدا ناكۆك نهبێت لهگهڵ بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان پارێزگاكاندا. دووهم: داڕشتنی سیاسهتی راژهی گشتی و دیاری كردنی ئامرازهكانی پیاده كردنی و ههڵسهنگاندنی ئاستی بهجێ گهیاندن. سێیهم: پێشنیار كردنی یاسا و رێسای رێكخستن و پهرهپێدانی كاروباری وهزیفهی گشتی یان را دهربڕین تێیاندا. چواردهم: ئاماده كردنی پهیكهری وهزیفیی وهزارهتهكان و لایهنانی گرێ نهدراو به وهزارهت و ههموو دامهزراوێك كه وهزیفهی گشتیی تێدایه. پێنجهم: شیكردنهوه و وهسف كردنی وهزیفهی گشتی و دانانی مهرجهكانی پڕ كردنهوهی. شهشهم: دانانی سیاسهتی تایبهت به مهشق و شیاندنی فهرمانبهرانی راژهی گشتی. حهوتهم: دانانی سیاسهت و پرهنسیپ كه بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان ژمارهی فهرمانبهران له فهرمانگهكانی جۆربهجۆری ههرێم و راژهی پێشكهش كراو مسۆگهر دهكات. ههشتهم: ئهنجام دانی لێكۆڵینهوه و توێژینهوهی پهیوهندیدار به پهرهپێدانی وهزیفهی گشتی و پێشكهش كردنی راسپارده لهبارهیهوه به لایهنی پهیوهندیدار له ههرێمدا. نۆیهم: ئاماده كردنی راپۆرتێكی ساڵانه لهبارهی كارهكانی ئهنجومهن كه بریتی بێت له پێداچوونهوه به پرۆسهكانی دامهزراندن و ئهو راسپاردانهی به پێویستیان دهزانێت بۆ بهرز كردنهوهی ئاستی راژهی گشتی و بهرز كردنهوهی بۆ سهرۆكایهتیی ههرێم و سهرۆكایهتیی پهرلهمان و سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران. دهیهم: ئاماده كردنی راپۆرتی ساڵانه لهبارهی ههر وهزارهتێك یان ئهو لایهنهی گرێدراوی وهزارهت نییه و بهرز كردنهوهی بۆ سهرۆكایهتیی ههرێم و سهرۆكایهتیی پهرلهمان و سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیران، بریتیش بێت له راسپارده و پێشنیاری پێویست بۆ مسۆگهر كردنی باش بهجێ گهیاندنی كار. یازدهیهم: ئاماده كردنی پرۆژه بودجهی تایبهت به ئهنجومهن بۆ تۆمار كردنی له نێو بودجهی گشتیی ههرێمدا. دوازدهم: بهجێ گهیاندنی رووماڵ و لێكۆڵینهوه و ئامار و پێشكهش كردنی ئهو پێشنیارانهی پهیوهندییان به بهدی هێنانی هاوسهنگی له نێوان پهیكهری مووچه و ئاستی گشتیی بژێوییهوه ههیه، لهبهر رۆشنایی خهرجیی گوزهران و نرخی كاڵا و خزمهت و پێوهرهكانی ئابووری و دیاری كردنی ئاستی ههره نزمی گوزهرانی تاك له وهزیفهی گشتیدا. سێزدهم: ئهنجومهن بۆی ههیه شیانی ئهو كهسانه تاقی بكاتهوه، كه دهخوازرێت دابمهزرێن یان دابمهزرێندرێنهوه، چ به دیمانه یان تاقی كردنهوهی به نووسین یان به ههردووكیان پێكهوه، بۆ ئاشنا بوون به خهسڵهت و توانستی جهسته و شیانهكانیان، ئهوانهش لهوه بهدهر دهبن كه راژهی پێشوویان له وهزیفهیهكدا ههیه و تێیدا چهسپاون یان ههڵگری بڕوانامهی باڵان، تهنیا مهگهر ژمارهی ئهوانهی بۆ بهدهست هێنانی ئهو وهزیفانهی داوا كراوه پڕ بكرێنهوه لهو وهزیفانه زیاتر بێت. چواردهم: بایهخ دان به دامهزراندنی خاوهن پێداویستی تایبهت لهو وهزیفانهی لهگهڵ توانا و شیانیاندا دهگونجێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: پهیكهری ئهنجومهن و میكانیزمی كار یهكهم: ئهنجومهن پێك دێت له: 1- سهرۆكی ئهنجومهن. 2- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن. 3- بهڕێوهبهرانی گشتی له ئهنجومهندا. 4- راوێژكاری ئهنجومهن. دووهم: 1- سهرۆكی ئهنجومهن به پلهی (بریكاری وهزارهت) دهبێت. 2- جێگری سهرۆكی ئهنجومهن و ئهندامانی به پلهی بهڕێوهبهری گشتی دهبن. سێیهم: ئهنجومهنی وهزیران سهرۆكی ئهنجومهن و جێگرهكهی و ئهندامان كاندید دهكات و، به پێی ئهم مهرجانهی دادێن به مهرسوومێكی ههرێمی دادهمهزرێن: 1- هاووڵاتیی ههرێم بێت و تێیدا نیشتهجێ بێت. 2- ههڵگری بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و خاوهن شارهزایی و شیان بێت كه شایسته به وهرگرتنی وهزیفهكه بێت و له بواری پسپۆرایهتیی خۆیدا راژهی ههبێت. 3- ژیاننامه و رهفتاری باش بێت. 4- به تاوان یان كهتنێكی ئابڕووبهر حوكم نهدرا بێت. چوارهم: ئهو كاندید كردنهی له بڕگهی (سێیهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه به پێی ئهم میكانیزمهی دادێ دهبێت: 1- ئهنجومهنی وهزیران دهرگای هاتنه پێش له ههموو دهزگاكانی راگهیاندن (بینراو و بیستراو و خوێندراوه) بۆ ماوهیهك كه له سی رۆژ زیاتر نهبێت رادهگهیهنێت. 2- راگهیاندنهكه ههموو مهرجهكانی كاندید كه لهم یاسایهدا هاتوون، دهگرێته خۆ. پێنجهم: سهرۆك و جێگری سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهن به پێی یاسا بۆ ماوهی (5) ساڵ كه بۆ یهك جار قابیلی نوێ كردنهوهیه دادهمهزرێن. شهشهم: سهرۆك، هێندهی پهیوهندیی به كاروباری كارگێڕی و دارایی تایبهت به ئهنجومهنهوه ههبێت، دهسهڵاتی وهزیری تایبهتمهند پیاده دهكات، بۆشی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی به جێگرهی بدات.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: ئهندامانی ئهنجومهن ئهركی بهڕێوه بردنی ئهو فهرمانگانهی له بهندهكانی (یهكهم و دووهم و سێیهم و چوارهم) له ماددهی ههشتهمی ئهم یاسایهدا هاتوون، دهگرنه ئهستۆ. دووهم: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر كه به لای كهمهوه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههیه، نووسینگهی سهرۆكی ئهنجومهن بهڕێوه دهبات.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه پهیڕهوی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: ئهنجومهن بۆی ههیه له كاتی پێویستدا بهڕێوهبهرایهتی یان هۆبه یان بهش لهنوێ بكاتهوه یان ههڵوهشێنێتهوه یان تێكهڵیان بكات.
ماددهی دوزادهم:
ماددهی دوزادهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: ئهم یاسایه دوای تێپهڕ بوونی (60) رۆژ به سهر بڵاو كردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: سهرۆكی دیوان لهسهر پێشنیاری سهرهك وهزیران و رهزامهنديی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق، به فهرمانبهرێكی ڕابهری رزگاریخوازانهی كورد دادهمهزرێ، سهرۆكی دیوان پلهی وهزیریی ههیه وله ڕووی مووچه و دهرماڵه و خانهنشینی و خزمهت و تهشریفاتهوه مافی وهزیريی ههیه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: دیوان به ڕابهری بزاڤی رزگاریخوازانهی كوردهوه پێوهنده.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهسهڵاتدارییهك بۆ ریقابهی دارایی له ههرێمدا بهناوی (دیوانی ریقابهی دارایی ههرێمی كوردستانی عێراق) دادهمهزرێ، كه شهخسییهتی مهعنهوی وسهربهخۆیی دارایی و ئیداری خۆی ههبێ و بۆیشی ههبێ ههموو رهفتارێكی یاسایی بۆ وهئاکام گهیاندنی ئهركی سهرشانی خۆی پیاده بكات، نوێنهری ئهم دهسهڵاتدارییه سهرۆكهكهیهتی، یان ئهو كهسهیه كه سهرۆك ئهو دهسهڵاتهی پێ دهدا.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: 1/ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق 2/دیوان: دیوانی ریقابهی دارایی ههرێم. 3/ئهنجومهن: ئهنجومهنی ریقابهی دارایی ههرێم. 4/سهرۆك: سهرۆكی دیوانی ریقابهی دارایی ههرێم. 5/دهسهڵاتی ریقابه: ئهنجومهن و سهرۆكی ئهنجومهنه، یان ههر فەرمانبهرێكی دیوانه كه یهكێ لهو دوانه (اختصاص) ێكی دارایی پێ دابێ.
ماددهی سی وپێنجهم
ماددهی سی وپێنجهم : ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی(وهقائیعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی سی وچوارهم
ماددهی سی وچوارهم : وهزیری داد بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی سی وسێیهم
ماددهی سی وسێیهم : پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنی پهیوهندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی سی و دووهم
ماددهی سی و دووهم : كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیاریك ناكری گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان – عیراق. دووهم: دیوان: دیوانی چاودێری دارایی ههرێم. سێیهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی چاودێری دارایی. چوارهم: سهرۆك: سهرۆكی دیوانی چاودێری دارایی ههرێم. پێنجهم: دهستهڵاتی چاودێری: ئهنجومهن و سهرۆكهكهی و ههریهك له دهستهو فهرمانبهرانی دیوان كه یهكێك لهو دووانه دهستهڵاتیان پێدابێت له بواری پسپۆڕی چاودێری دا.
ماددهی بیست وشهشهم
ماددهی بیست وشهشهم : یهكهم: سهرۆك به پلهی تایبهت دهبێ ومووچهی پلهی تایبهت (أ) وهردهگرێ. دووهم: جێگری سهرۆك و راوێژكار مووچهی پلهی تایبهت (ب) وهردهگرن. سێیهم: راوێژكاری یاریدهدهر مووچهی پلهی یهكهم وهردهگرێ.
ماددهی بیست وپێنجهم
ماددهی بیست وپێنجهم : یهكهم: سهرۆك و جێگری سهرۆك و راوێژكار به مهرسوومێكی ههرێمی لهسهر پێشنیازی وهزیری داد و رهزامهندی سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران دادهمهزرێن. دووهم: راوێژكاری یاریدهدهر به بڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و لهسهر پێشنیازی وهزیری داد و راسپێری دهستهی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی شوورا دادهمهزرێ.
ماددهی سیازدهیهم:
ماددهی سیازدهیهم: 1-میری كاتێك خۆی به تهنیا دهبێته رهسمدهر له رهسمدان دهبهخشرێ جگه لهو فهرمانگه رهسمییانهی یاسا تایبهتییهكانیان رهسمدانیان بهسهر فهرز دهكهن. 2-ئهو وهرهقهیهی له كات رێكخستنی دا گشت ئیمزا كهرانی له رهسمدا به پێی یاسا بهخشراو دهبن رهسمی لێ وهرناگیرێ. بهڵام ئهگهر كهسێك مافی بهخشینی نییه پتڵیان له كاتی ئیمزا كردنیدا تهواوی رهسمهكهی دهكهوێته ئهستۆ. 3-وهزیر بۆی ههیه ئهو بهلێننامانه له رهسمدا ببهخشێ كه میری تیایاندا لایهنێك دهبێ ئهگهر بهرژهوهندی ئابووری ههرێمی كوردستانی تێدا بوو.