المواد القانونية

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشه‌و رستانه‌ی خواره‌وه‌ ، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی – عێراق. 2- سه‌رۆك: سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 3- هه‌یئه‌: هه‌یئه‌ی گشتیی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 4- سه‌رۆكی هه‌یئه‌: سه‌رۆكی هه‌یئه‌ی گشتیی هه‌رێمی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: وه‌زاره‌ت و فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم تێكڕای حیسابی مانگانه‌یان (بودجه‌كانی پێداچوونه‌وه‌) له‌ واده‌یه‌كدا كه‌ ماوه‌كه‌ی له‌ (10) رۆژ له‌ دوای كۆتایی هاتنی هه‌ر مانگێك تێپه‌ڕ نه‌كات، پێشكه‌ش به‌ وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ژمێریاری ده‌كه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: داشكاندنی رێژه‌ی 10% له‌ كۆی بودجه‌ی وه‌گه‌ڕخستن كه‌ بڕه‌كه‌ی 989 ملیار و 670 ملیۆن دیناره‌ و بۆ ئه‌م لایه‌نانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌: 1- بڕی (150) سه‌د و په‌نجا ملیار دینار بۆ به‌رده‌وامبوونی هه‌ڵمه‌تی دروست كردنی قوتابخانه‌ له‌ هه‌رێمدا. 2- بڕی (300) سێ سه‌د ملیار دینار بۆ ئه‌وه‌ی بخرێته‌ سه‌ر بودجه‌ی وه‌به‌رهێنان بۆ به‌هێزكردنی پڕۆژه‌ پێشنیاركراوه‌كان كه‌ رێژه‌ی له‌ 10% ی تێچووی گشتی پڕۆژه‌كه‌ی بۆ ته‌رخان كراوه‌ و به‌سه‌ر پارێزگاكانی هه‌رێمدا به‌گوێره‌ی رێژه‌ی دانیشتوانیان دابه‌ش ده‌كرێت. 3- بڕی (100) سه‌د ملیار دینار بۆ پشتگیری پڕۆژه‌ خزمه‌تگوزارییه‌كانی قه‌زا و ناحیه‌ سنوورییه‌ زیان لێكه‌وتووه‌كان و ئه‌وانه‌ی له‌ رابردوودا كۆچیان پێ كراوه‌، به‌مه‌رجێ بخرێته‌ سه‌ر بودجه‌ی گه‌شه‌پێدانی پارێزگاكان به‌گوێره‌ی چڕی دانیشتوانیان. 4- بڕی (70) حه‌فتا ملیار دینار بۆ پشتگیری پڕۆژه‌ خزمه‌تگوزارییه‌كانی ناوچه‌ دابڕێندرا و كێشه‌ له‌سه‌ره‌كان و وه‌زاره‌تی پلاندانانی هه‌رێم به‌دواداچوونی جێبه‌جێكردنی ده‌كات. 5- بڕی (20) بیست ملیار دینار بۆ دروست كردن و نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ وه‌رزشییه‌كان و پشتگیریی كه‌رتی وه‌رزش له‌ هه‌رێمدا. 6- بڕی (35) سی و پێنج ملیار دینار بۆ پڕكردنه‌وه‌ی خه‌رجییه‌كانی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و قه‌زا و ناحییه‌كانی هه‌رێم. دووه‌م: ئه‌و بڕه‌ی كه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ كه‌ (314،670) سێ سه‌دو چوارده‌ ملیار و شه‌ش سه‌د و حه‌فتا ملیۆنه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دابه‌ش ده‌كرێت: 1. زیادكردنی پێشینه‌ی هاوسه‌رگیری له‌ (2،5) دوو ملیۆن و نیوه‌وه‌ بۆ (5) پێنج ملیۆن دینار. 2. زیاد كردنی پێشینه‌ی خانووبه‌ره‌ له‌ (15) پانزه‌ ملیۆن دیناره‌وه‌ بۆ (20) بیست ملیۆن دینار. 3. زیادكردنی ده‌رماڵه‌ی كه‌سه‌كانی پۆلیس و ئاسایش و هێزه‌كانی ئاسایشی ناوخۆ (ده‌رماڵه‌ی خواردن) بۆ (210) دوو سه‌دو ده‌ هه‌زار دینار مانگانه‌. 4. زیادكردنی ته‌رخان كراوی تۆڕی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ (75) حه‌فتا و پێنج هه‌زاره‌وه‌ بۆ (150) سه‌د و په‌نجا هه‌زار دینار مانگانه‌. 5. به‌هێز كردنی قه‌رزه‌كانی هه‌ردوو بانكی كشتوكاڵی و پیشه‌سازی. 6. پێشینه‌ی هاوسه‌رگیری كه‌ (5) پێنج ملیۆن دیناره‌ به‌ كوڕوكچی شه‌هید و ئه‌نفال كراوه‌ ده‌درێت و لێیان وه‌رناگیرێته‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: خه‌رج كردن له‌ پشتیوانه‌ی حیساباتی سه‌ره‌كی (به‌خشین، باروبوو، خه‌رجی پرۆژه‌كانی وه‌به‌رهێنان) ده‌بێت، ئه‌ویش له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوورییه‌وه‌ له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراقدا. دووه‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ ده‌سه‌ڵاتی خه‌رج كردنی راسته‌وخۆ له‌به‌ر رۆشنایی ته‌رخان كراو له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌ی ساڵانه‌یاندا، به‌ وه‌زیران و سه‌رۆكی لایه‌نانی گرێ نه‌دراو به‌ وه‌زاره‌ت و بریكاری وه‌زاره‌ته‌كان و به‌ڕێوه‌به‌رانی گشتی و به‌ڕێوه‌به‌ران و سه‌رۆك یه‌كه‌كانی ئیداری بدات، ئه‌مه‌ش به‌ گوێره‌ی بڕیارێكی ئه‌نجومه‌ن ده‌بێت كه‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ده‌رچووه‌ و ئه‌نجومه‌ننیش بۆی هه‌یه‌ به‌ گوێره‌ی هه‌لومه‌رجی به‌رژه‌وه‌ندیی گشتی و پیاده‌ كردنی بنه‌مای لامه‌ركه‌زی، چاو به‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ دراون، ده‌خشێندرێته‌وه‌.

المادة الخامسة

المادة الخامسة: الممثل والعناوين 5 ــ 1 ان ممثل المسلتم هو وزير المالية 5 ــ 2 عنوان المستلم هو وزارة المالية حي العلوم باب المعظم بغداد ، العراق 5 ــ 3 عنوان المؤسسة هو مؤسسة التنمية الدولية 1818 شارع H واشنطن ، 20433 الولايات المتحدة الاميركية تم التوقيع عليها في بغداد ، جمهوريم العراق ومقاطعة كولومبيا ــ الولايات المتحدة الاميركية في اليوم والسنة المذكورين اولا . جمهورية العراق موقع الشخص المخّول مؤسسة التنمية الدولية موقع الشخص المخّول

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م:  ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاری : ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێك دێت : یه‌كه‌م: وه‌زیر/ سه‌رۆك . دووه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت / جێگری سه‌رۆك . سێیه‌م: سه‌رۆكی دامه‌زراوه‌ی فڕۆكه‌خانه‌ی مه‌ده‌نی له‌هه‌رێم / ئه‌ندام . چواره‌م: به‌ڕێوبه‌ره‌ گشتیه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كه‌ / ئه‌ندام . پێنجه‌م:به‌ڕێوه‌به‌ری كاروباری یاسایی/ ئه‌ندام. شه‌شه‌م:ڕاوێژپێكراوان و شاره‌زایانی بواری گواستنه‌وه‌ له‌ناو وه‌زاره‌ت و له‌ده‌ره‌وه‌ی له‌وانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌ن ئاماده‌ بوونیان به‌زه‌روور ده‌زانێ به‌مه‌رجێ له‌ چوار ئه‌ندام تێنه‌په‌ڕن و مافی ده‌نگدانیان نیه‌. ئه‌ندامن.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی چواره‌م هه‌موار ده‌كرێ و ئه‌م بڕگه‌یه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌خرێته‌ سه‌ر و ده‌بێ به‌ بڕگه‌ی (2) و، ئه‌م بڕگه‌ (2)وه‌ی ئێستاشی ده‌بێته‌ بڕگه‌ی (3)ی مادده‌كه‌. 2) نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت: به‌رێوه‌به‌رێك هه‌ڵی ده‌سورێنێ كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆی له‌ یاسادا هه‌بێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: حوكمه‌كانی بڕگه‌ی سێیه‌م له‌ بڕیاری ژماره‌ (104)ی رۆژی (27/1/1988)ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕش (مجلس قیاده‌ الپوره‌) له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێ، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: دادگا، له‌ هه‌ر رۆژه‌ی كه‌ حوكمدراو له‌ ته‌وقیفدا به‌سه‌ری ده‌بات بیست دینار له‌ غه‌رامه‌كه‌ی كه‌م ده‌كاته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌ (خێزان) بۆ مه‌سه‌له‌ی ده‌رماڵه‌كانی سه‌فه‌ر كردن ئه‌ندامانی خێزانی ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ به‌ پێی شه‌رع له‌سه‌ریه‌تی به‌خێویان بكا و حوكمه‌كانی ئه‌و یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ دووه‌م: مه‌به‌ست له‌ ده‌رماڵه‌ی سه‌فه‌ر كردن ئه‌و كرێ و ده‌رماڵانه‌ن كه‌ له‌ خواره‌وه‌ ناویان هاتووه‌: 1. كرێ ی گواستنه‌وه‌: كرێی هۆیه‌كانی گواستنه‌وه‌ كه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ ده‌یكه‌وێ له‌ كاتی سه‌فه‌ر كردنی بۆ ئه‌نجامدانی كارێكی ره‌سمی له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی سنووری شاره‌وانیدا. 2. مه‌سره‌فی شوێن گۆرین (نفقات التحویل): مه‌سره‌فی گواستنه‌وه‌ی كارمه‌ند له‌ شوێنێكه‌وه‌ بۆ شوێنێكی تر له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنووری شاره‌وانیدا. 3. ده‌رماڵه‌ی شه‌وانه‌: ئه‌و ده‌رماڵه‌یه‌ كه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ ده‌یكه‌وێ بۆ هه‌ر شه‌وێك كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی جێگای ئیشی خۆی به‌ سه‌ری ده‌با له‌ كاتی سه‌فه‌ر كردنیدا بۆ ئه‌نجام دانی كارێكی ره‌سمی كه‌ سوكنا و خواردن و مه‌سره‌فی گیرفان ده‌گرێته‌وه‌. 4. ده‌رماڵه‌ی گواستنه‌وه‌ی براوه‌: ئه‌و بڕه‌ پاره‌ براوه‌ی مانگانه‌یه‌ كه‌ به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌درێ له‌ به‌رامبه‌ر گه‌ران بۆ ئه‌نجام دانی كاری ره‌سمی له‌ ناو سنووری شاره‌وانیدا.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسای ده‌یان گرێته‌وه‌ به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ پۆلین ده‌كرێن: یه‌كه‌م- جۆری یه‌كه‌م: وه‌زیره‌كان و ئه‌وانه‌ی له‌ پله‌ی وه‌زیردان. دووه‌م- جۆری دووه‌م: خودانی پله‌ تایبه‌ته‌كان و ئه‌ندامانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ (التمییز) و دادوه‌ر و راوێژكاره‌كانی كارمه‌ند له‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران یان له‌ دیوانی وه‌زاره‌ته‌كان و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان و ئه‌وانه‌ی به‌ پله‌ی ئه‌وانن و ئه‌وانه‌ی ئه‌م فه‌رمانه‌ به‌ بریكاری به‌رێوه‌ ده‌به‌ن. سێ یه‌م- جۆری سێ یه‌م: ئه‌و كارمه‌ندانه‌ی كه‌ مانگانه‌ (5/254) دوو سه‌د و په‌نجا و چوار دینار و نیوو زیاتر مووچه‌ وه‌رده‌گرت. چواره‌م- جۆری چواره‌م: ئه‌و كارمه‌ندانه‌ی كه‌ مووچه‌ی مانگانه‌یان له‌ (5/254) دوو سه‌د و په‌نجا و چوار دینار و نیوو كه‌متره‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌وه‌ی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ خه‌رجی جێ گۆركێ (نفات التحویل)ی له‌م بارانه‌ی خواره‌دا ده‌كه‌وێ: یه‌كه‌م- له‌ كاتی دامه‌زراندندا. دووه‌م- له‌ كاتی گوێزانه‌وه‌ له‌ وه‌زیفه‌یه‌كه‌وه‌ بۆ وه‌زیفه‌ێكی تر له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنووری شاره‌وانیدا. سێیه‌م- له‌ كاتی به‌ دوماهی هاتنی وه‌زیفه‌كه‌ی به‌ هه‌ر هۆیه‌كه‌وه‌ بی (ته‌نیا كاركه‌ناری (الاستقاله‌) نه‌بێ) به‌ مه‌رجێك له‌ شوێنی وه‌زیفه‌كه‌ی خۆی ته‌حویل بێ بۆ ئه‌و شوێنه‌ی كه‌ هه‌ڵی ده‌بژێرێ بۆ ئاكنجی بوون له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ (9) نۆمانگ تێپه‌ر نه‌كات له‌ مێژووی ترازانیه‌وه‌ (انفكاك) له‌ هه‌ر دووباری گوێزانه‌وه‌ و به‌ دوماهی هاتنی خزمه‌تدا.

مادده‌ی سیانزده‌یه‌م

مادده‌ی سیانزده‌یه‌م: وه‌زیری تایبه‌تمه‌ند یان سه‌رۆكی فه‌رمانگه‌ یا ئه‌وه‌ی كه‌ رایده‌سپێرن (یخولانه‌) سه‌رف كردن ده‌راستێنێ (یصادق) بۆی هه‌یه‌ ئه‌و بڕه‌ پارانه‌ی كه‌ پێی وایه‌ راست نین فتیان بكا یان دایان به‌زێنێ له‌گه‌ڵ به‌یان كردنی هۆیه‌كانیان.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕی ئه‌و غه‌رامانه‌ی كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ یاسای سزاكانی ژماره‌ (111)ی هه‌موار كراوی ساڵی (1969)دا هاتووه‌، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بن: یه‌كه‌م: سه‌رپێچییه‌كان له‌ (50) په‌نجا دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (300) سێ سه‌د دینار زیاتر نه‌بێ. دووه‌م: كه‌تن (الجنج) له‌ (301) سێ سه‌دو یه‌ك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (1500) هه‌زارو پێنج سه‌د دینار زیاتر نه‌بێ. سێیه‌م: جینایه‌ت له‌ (1501) هه‌زارو پێنج سه‌دو یه‌ك دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (5000) پێنج هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: له‌ كاتی كۆچی دوایی ئه‌ندامی خانه‌نشین، میراتگران مووچه‌ی (خانه‌نشینی) یان ده‌كه‌وێ به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌و به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینی مه‌ده‌نی به‌رقه‌راریش به‌سه‌ریاندا دابه‌ش ده‌كرێ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ده‌كرێت ئه‌و مایانه‌ی راده‌كێشرێن و، یان ئه‌و قه‌رزه‌ گه‌ره‌نتیكراوانه‌ی ده‌رده‌كرێن: یه‌كه‌م: به‌هه‌ر دراوێكی بیانی بێت له‌ سنووری ئه‌و بڕه‌ی له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی دووه‌می ئه‌م یاسایه‌دا باسكراوه‌ و، له‌سه‌ر بنه‌مای نرخه‌كانی پاره‌گۆڕینه‌وه‌ی كارپێكراو له‌ رێكه‌وتی به‌ستنی قه‌رزكردنه‌كه‌، یان گه‌ره‌نتیكردنی قه‌رزه‌كه‌ به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ته‌نها ئه‌گه‌ر به‌ نووسین له‌سه‌ر رێكه‌وتێكی تر رێككه‌وتبن. دووه‌م: له‌ شێوه‌ی قه‌رزی ده‌ره‌كی، یان ئاسانكاری دڵنیابوونی تر، یان كاغه‌ز، یان قه‌واڵه‌ی دارایی ده‌ركراو له‌ بازاڕه‌ ده‌ره‌كییه‌كانی رێكخراو، یان رێكنه‌خراو. سێیه‌م: له‌ رێگه‌ی یه‌ك پرۆسه‌، یان له‌ رێگه‌ی زنجیره‌ پرۆسه‌یه‌كی به‌یه‌ك به‌ستراو، یان نێوان نه‌به‌ستراودا و، له‌و سنووره‌ی له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی دووه‌می ئه‌م یاسایه‌دا باسكراوه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة