المواد القانونية
ماددهی بیست و یهكهم: ئهو كهسهی دادهمهزرێ یان پلهی مامۆستای پێدهدرێ دهبێ یهكێك لهم دوو مهرجانهی خوارهوهی لێ بێتهدی: یهكهم: دهبێ بڕوانامهی دكتۆرایهكی دانپێنراو یان هاوتای له رووی زانستییهوه وهدهست هێنابێ، یان دهبێ بروانامهی زانستی یان هونهری یان تهكنیكی یان پیشهیی بهدهستهێنا بێ لهو پسپۆڕییانهی كه بڕوانامهی دكتۆرای لێ نادرێ، یان بڕوانامهیهكی زانستیانهی هاوتای ههبێ، مهرجیشه ماوهی خوێندنی بۆ بهدهستهێنانی ئهو بڕوانامهیه له سێ ساڵ كهمتر نهبێت له دوای بڕوانامهی بهرایی زانكۆ و رێگای دهرس گوتنهوهیشی پێ نادرێ تاكو له خولێكی راهێنان بۆ ماوهی سێ مانگ بهشداریی نهكات و بهسهر كهوتوویی لێی دهرنهچێت و مهرجهكانیشی به رێنمایی دهست نیشان دهكرێ. دووهم: دهبێ مامۆستای یاریدهربێ له یهكێك له زانكۆكان بۆ ماوهیهك كهمتر نهبێ له سێ ساڵ و لهو ماوهیهدا بهلانی كهم دوو توێژینهوهی بهنرخی بڵاوكردبێتهوه و خاوهن ههوڵی دهرس گوتنهوهی باش بێت.
ماددهی پهنجایهم: یهكهم: دادوهر دهبێ ئهم ئهركانه بهجێ بێنێ: 1-پاراستنی شكۆمه$ندی دادوهری بهوهی بێلایهن و پاك بێ و بهدووربێ لهههر كار وكردارێك كه ببێته$ هۆی گومان لێكردنی لهرووی سهر راستیهوه. 2-ئاشكرانهكردنی ئهوكاروبار وزانیاری و باوهڕنامهی بههۆی كاره$كهیهوه ئاگادارییان لێ پهیدا دهكا و ئهوانهشی پهیوهندیان بهدام و دهزگاكانی ههرێم و كهسانهوه دهبێ، ئهم ئهركهشی تهنانهت دوای كۆتایی هاتنی خزمه$ته$كهی ههر له ئهستۆی دهبێ. 3-نهكردنی بازرگانی یا ههر كارێك كه لهگهڵ ئیشی دادوهریدا ناگونجێ. 4-له$به$ركردنی پۆشاكی تایبه$تی لهكاتی دادبینیدا (المرافعه) به پێی ئهو رێنماییانهی وهزیری داد دهری دهكا. 5-نیشته$جێ بوون له مهڵبه$ندی شوێنی كاره$كهیدا لهو حاڵهته$دا نهبێ كه وهزیری داد لهبه$ر بارودۆخێكی تایبه$تی رێگهی دهدا له شوێنێكی تردا نیشته$جێ ببێ. دووهم: چالاكی سیاسی لهدادوهر قهده$غهیه ونابێ خۆی بۆ ئهنجومهنی نیشتمانی و دهسته ناوخۆییهكان و رێكخراوه سیاسیهكان بپاڵێوێ دوای وازهێنانی نهبێ لهكاره$كهی.
ماددهی بیستهم: یهكهم: مهرجه ئهو كهسهی نازناوی مامۆستای یاریدهدهری پێدهدرێ، خاوهنی بڕوانامهی ماجستێر یان هاوتای بێ و خولێكی شیاندنی بۆ پرۆسهی دهرس گوتنهوه بۆ ماوهی شهش مانگ سهركهوتووانه ببڕێ كه مهرجهكانی به رێنمایی دهردهچن. دووهم: ئهگهر مامۆستای یاریدهدهر له ماوهی(5)ساڵدا له رۆژی دامهزراندنیهوه بهرز نهكرایهوه بۆ پایهی مامۆستا ئهوا دهگوێزرێتهوه بۆ سهنتهرهكانی توێژینهوه له زانكۆكان و دوو ساڵی پێدهدری بۆ بهرز كردنهوه بۆ پایهی مامۆستا و به پێچهوانهوه دهگوێزرێتهوه بۆ دهرهوهی زانكۆ.
ماددهی نۆزدهم: دهستهی دهرس گوتنهوه له زانكۆ و دهستهكاندا لهمانه پێكدێن: ـ یه كهم: پرۆفیسۆرهكان دووهم: پرۆفیسۆره یاریدهدهرهكان سێیهم: مامۆستایان (مدرسین) چوارهم: مامۆستا یاریدهدهرهكان
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی سی و دوو: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی بیست و پێنج: ههیئهی تهدریسی زانكۆكان و ههیئهی پهیمانگه تهقهنییهكان و ههیئهی باڵای پسپۆڕه پزیشكییهكان، لهمانه پێك دێن: 1. ئوستادهكان. 2. ئوستاده یاریدهدهرهكان. 3. مودهڕیسهكان. 4. مودهڕیسه یاریدهدهرهكان.
ماددهی سی: كار به هیچ دهقێك ناكرێ لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا هاودژ بێ.
ماددهی بیست و ههشتهم: دهرمانساز بۆی ههیه دوای وهرگرتنی مۆڵهت له سهندیكا، شیكردنهوهی دهرمانسازی و كیمیاوی و (نهخۆشی- كیمیاوی) له باتی دهرمانسازی بكا، دوای تهواوكردنی خولێكی تاقیگهیی كه له لایهن وهزارهتی تهندروستییهوه مۆلهتی پێ درا بێت.
ماددهی دهیهم: یهكهم: خزمهتی پێشمهرگه له ریزهكانی بزووتنهوهی رزگاریخوازیی كوردستان یان له رێزهكانی پێشمهرگهی كوردستان بهر له دهرچوونی ئهم یاسایه به خزمهت بۆ ههموو مهبهستهكانی خانهنشینی و سهرمووچهی و پلهپێدان و بهرزكردنهوه و مۆڵهت بۆ ئهوانهی بهردهوامن له خزمهت دادهنرێ به مهرجێك خزمهتهكهیان لهلایهن فهرماندهی گشتی پهسند دهكرێ و لهلایهن وهزارهتی پێشمهرگهوه حیساب دهكرێ. دووهم : ماوهی ئهو خزمهتهی كه پێشمهرگه پێشی 5/3/1991 یان ئهوهی له مهیدانی جهنگدا یاخود له ناوچهی جم وجۆلی سهربازی بهسهری بردبێ كه هێزهكان و كهرته هاوبهشهكان به فهرمانی وهزیر دهست نیشان دهكرێن به خزمهتێكی دوو چهندانه بۆ مهبهستی خانهنشینی بۆ حیساب دهكرێ.
ماددهی یازدهههم: ئهگهر پێشمهرگهیهك دامهزرا یا گۆیزرایهوه بۆ وهزیفهیهكی تر، مافی ئهوهی ههیه خزمهتهكهی بخاته سهروهزیفه نوێیهكهی بۆ ههموو مهبهستهكان و پێچهوانهی ئهمهش قهبوول ناكری تهنیا له حاڵهتی خانهنشین كردنی نهبێ و ئهمهش به پێی یاسا دهبێت. یهكهم: وهزیر بۆی ههیه به رهزامهندیی فهرماندهی گشتی یا ئهوهی دهستهڵاتی پێ دهدات، گرێبهست لهگهلأ ئارهزوومهندانی خۆبهخش كردندا بكات بۆ كاركردن وهك ئهفسهر لهناو هێزهكانی پێشمهرگه (زێرهڤانی ههرێم) له كاتی پێویستی و بهپێی پێویستی و پسپۆڕی. دووهم: لهسهر پێشِنیاری وهزیر وبهرهزامهندی فهرماندهی گشتی پایه دهدرێته ئهوانهی حوكمی برگهی (یهكهم)ی سهرهوه دهیان گرێتهوه.
ماددهی شهشهم:ئهم یاسایه له رۆژی دهرچواندنیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی رهسمی ههرێم(وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی بیست و حهوتهم: میراتگرانی دهرمانساز خاوهنی مۆڵهتی دهرمانهكه بۆیان ههیه له مێژووی مردنی دهرمانسازهوه بۆ ماوهی پێنج ساڵ سوود له مۆڵهتهكه وهربگرن دوای دامهزراندنی بهرێوهبهرێك بۆ دهرمانخانهكه.
ماددهی بیست و چوار: بهشی زانستی: بریتیه له یهكهی زانستی و به بناغهی فێركردنی باڵا دادهنرێ و ئهنجومهنێكی ههیه پێك دێت له: 1- سهرۆكی بهش: لهسهر پێشنیازی عهمیدی كۆلێژ به بڕیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ بهمهرجێ مهرتهبهی زانستی له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نهبێ. سهرۆكی بهش كاروباری ئیداری بهشهكه دهگێڕێ. 2- ژمارهیێ له ئهندامانی ههیئهی تهدریسی له (14) چوارده ئهندام زیاتر نهبن و له (8) ههشت ئهندامیش كهمتر نهبن، بهمهرجێ مهرتهبهی مودهڕیس یان بهرزتریان ههبێ، جا ئهگهر هات و ژمارهی پێویست فهراههم نهبوو، ئهوه، لهوبارهدا دهشێ ههندێكیان مهرتهبهی مودهڕیسی یاریدهدهریان ههبێ بهپێی ئهقدهمییهت. 3- ئهنجومهن ئهم ئیشه تایبهتانه ههڵدهسووڕێنێ: أ- گفتوگۆ لهسهر بهرنامهگهلی خوێندن و تاكهتاكهی بهرنامهكهو كتێبهكانی خوێندن دهكاو پێشنیازی ههمواركردنیان یان گۆڕینیان دهكا، ئهوهش لهبهر ڕۆشنایی راسپاردهكانی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ب- پێشنیازكردنی پێداویستهكانی بهش له ئهندامانی ههیئهی تهدریسی و هونهرییهكان، ههروهها بانگهێشتی ئوستاده میوانهكان. ج- ئیقراركردنی بةرنامةگەلى لێكۆڵینهوه زانستییهكان كه لهلایهن ئهندامانی بهشهوه پێشكهش كراون، ههروهها پێشنیازكردنی رێگای شیاو بۆ تهواوكردنیان و، راسپاردن بۆ پشتگیریی لێكۆڵینهوهی زانستی و كتێبگهلی دانراوو وهرگێڕدراوو، گرنگیدان بهبهحسهكانی قوتابیان و فهراههمكردنی پێداویستیگهلی جێ بهجێ كردنیان. د- بهركارخستنی بڕیارهكانی ئهنجومهنی كۆلیژ. ه- پێكهێنانی لیژنهگهلی پهروهردهیی و زانستی بهپێی پێداویستی بهش. و- سهرپهرشتیی رهوشی تهدریس و شێوازهكانی تهدریس و بةرةو چاكتربردنيان هەروەهاش سةرثةرشتى ئةندامانى هةيئەى تةدريسى و كارمهندهكانی دیكهی بهش كه ئهركی سهرشانی خۆیان بهجێ بگهیێنن. ههروهها سهرپهرشتی كاروباری زانستیی قوتابیان له قۆناغه جۆربهجۆرهكانی خوێندندا له رێگهی سهرپهرشتی سهرومڕ(الدائم)ی زانستییهوه. ز- بهدواداچوونی پهرهسهندنی زانستی مهعریفهو زانستهكان و، رێنمایی كردنی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی بهرهو نوێكردنهوهی بهرنامهمهگهل و ماددهگهلی وانهكان بهجۆرێ لهگهل ئهم پهرهسهندنه زانستی و تهكنۆلۆجییهدا بگونجێ. ح- ههندێ سهڵاحییاتی خۆی دهدات بهسهرۆكی بهش.
ماددهی نۆیهم: سهرۆكی زانكۆ له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه له سهر پێشنیازی وهزیر بۆ ماوهی چوار سالأ دادهمهزرێ وقابیلی درێژ كردنهوهیه بۆ یهك جار و به پلهی تایبهتی دهبێ و به پێی ئهم پێوهرانهی خوارهوه:ـ یهكهم: بڕوانامهی دوكتۆرای ههبێ. دووهم: بهلانی كهم پایهی پرۆفیسۆری یاریدهدهری ههبێت. سێیهم: خزمهتی له (10) ده سالأ كهمتر نهبێ. چوارهم: خاوهن توانا و شیاوی كارگێڕیی و شارهزایی و دهست پاكی و ئهمانهتی زانستی بێت له كاركردندا.
ماددهی شازدهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهن له كاتی سهلماندنی سهرپێچیكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه، ئهم رێكارانهی خوارهوه بگرێتهبهر: یهكهم: پێویسته لهسهر كهسی سهرپێچیكار بارودۆخی خۆی ههموار بكاتهوهو سهرپێچیهكه له ماوهیهكی دیاریكراودا لاببات ئهویش بهبێ پێشێلكردنی حوكمهكانی بهرپرسێتی كه لهم سهرپێچیانه دهكهوێتهوه. دووهم: داخستنی كاتی بۆ دامهزراوی سهرپێچیكار بۆ ماوهیهك كه له (15) رۆژ تێپهڕ نهكات بهمهرجێك نابێت دووباره ئهم دامهزراوانه بكرێنهوه تهنها له دوای لابردنی سهرپێچیهكهوه نهبێت.
ماددهی ههژدهم: یهكهم: ئهو كهسهی بهرپرسه له بهرێوهبردنی كردارهكی كهسی مهعنهویی سهرپێچیكار به ههمان سزای بڕیاردراو بۆ كردهوهكانی سهرپێچیكار بۆ حوكمهكانی ئهم یاسایه، سزا دهدرێت، ئهگهر سهلمێنرا كهوا بهم كارانهی دهزانی و بهجێنهگهیاندنی ئهو ئهركانهی كه ئهم بهڕێوهبردنه دهیخاته ئهستۆی بهشداری كردووه له كهوتنی تاوانهكه. دووهم: كهسی مهعنهوی به هاوبهشی بهرپرس دهبێت له بهجێگهیاندنی ههر سزایهكی دارایی یان قهرهبووكردنهوهیهك كه حوكمی پێ دهدرێت ئهگهر سهرپێچیهكه له لایهن یهكێك له كارمهندهكانی یان به ناوی یهكێكیان یان بۆ بهرژهوهندی یهكێكیان ئهنجامدرابێت.
ماددهی چوارهم: له وهزارهت ئهنجومهنێك به ناوی (ئهنجومهنی پاراستنی كێبركێ و قهدهغهكردنی قۆرهخكارهیی) پێكدههێنرێت و بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری بازرگانی سهرۆكایهتی دهكات لهگهڵ ئهندامێتی ئهمانهی خوارهوه: یهكهم: بهرێوهبهری گشتی كه نوێنهرایهتی ئهم لایهنانهی خوارهوه دهكهن: 1- وهزارهتی ناوهخۆ. 2- وهزارهتی گواستنهوهو گهیاندن. 3- وهزارهتی كشتوكاڵ و سهرچاوه ئاوییهكان. 4- وهزارهتی پلاندانان/ دهستهی پێوانهكردن و كۆنترۆلێ جۆریی. دووهم: نوێنهرێك له ئهنجومهنی پاراستنی بهكاربهر. سێیهم: چهند ئهندامێك كه نوێنهرایهتی ئهم لایهنانهی خوارهوه دهكهن: 1- یهكێتیی ژووره بازرگانی و پیشهسازییهكان. 2- یهكێتیی جوتیاران. 3- سهندیكای ژمێركارو ووردبینكاران. 4- یهكێتیی پیاوانی كار.
ماددهی ههشتهم: یهكهم: زانكۆ حهرهمێكی ئارام پارێزراوه و سهنتهرێكی هزری وشارستانییه و ئهقلأ له كهش و ههواكهیدا گهشهدهكات و توانای داهێنان ودۆزینهوه تیایدا بهرز دهبێتهوه و نابێ دهست له كاروباری وهربدرێ مهگهر یاسا رێگهبدات و بهر پرسیارێتی راسته و خۆی له ئهستۆدایه بۆ بهدیهێنانی ئامانجهكانی كه لهم یاسایهدا هاتوون. بۆیه پێویسته بهردهوام لێكۆڵینهوه و توێژینهوه له ههموو لایهنێكی زانیاریی مرۆڤایهتی و زانستی و واقیعی پێویستیه نوێكان ئهنجام بدات كه لهگهلأ پێشكهوتنی تهكنولۆجی له جیهاندا و پێویستیهكانیدا بگونجێ تاكو ئهو بۆ شاییه زانستی و تهكنیكیهی له نێوان خۆمان و دهوڵهته پێشكهوتووهكاندا ههیه تهسك بكرێتهوه و لهگهلأ پهرهسهندنهكانی زانستی بڕۆین، لهگهلأ رهچاو كردنی تایبهتمهندیی كۆمهڵگای كوردستانی. دووهم: زانكۆ و كۆلێج و ئهو پهیمانگایانهی پێوهیهوه لكاون كهسایهتیهكی مهعنهوییان ههیه (سهربهخۆیی دارایی و كارگیریی و شیاوی یاسایی) بۆ به دیهێنانی ئامانجهكانی وئهنجومهنێك كاروبارهكهی بهڕێوه دهبات. سێیهم: زانكۆ له كۆلێجی ئهكادیمی و سهنتهری توێژینهوه و كۆلێج و پهیمانگای تهكنیكی له بواری خوێندنی تهكنیكی دوای خوێندنی دواناوهندیی و هاوشانهكهی پێكدێ، لهگهلأ ههر پێكهاتهیهكی تر به پێی پێویست له رووی زانیاری تیۆری پراكتیكهوه.
ماددهی دهیهم: دهرمانساز بۆی نییه پیشهكهی خۆی لهگهڵ پیشهی نۆژداری و نۆژداری ددان و نۆژداری ئاژهڵی بهیهكهوه كۆبكاتهوه، ئهوهی دهرمانساز پێی ههڵدهستێت له فریاكهوتنی سهرهتایی له كاتی رووداوی له ناكاو و به پهله، به كارێكی ناشهرعی پیشهی نۆژداری ناژمێردرێت.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة