مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ (16) له‌ یاساكه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: ده‌كرێت مافی خانه‌نشینی پارێزه‌رایه‌تی وفه‌رمانبه‌ریه‌تی یا كاركردن یا هه‌ر مافێكی خانه‌نشینی له‌ سندووقێكی تر بخرێته‌ سه‌ر یه‌ك به‌ مه‌رجێك هه‌مووی له‌ (750000) حه‌وت سه‌د وپه‌نجا هه‌زار دینار تێنه‌به‌رێت.

مادده‌ی بیست و دوو: كۆنگره‌ به‌ ئاسایی سازده‌درێ بۆ وه‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌: 1-هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی. 2-گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پلانی یه‌كێتی و نیقرار كردنی و ته‌سدیق كردنی راپۆرتی دارایی. 3-سه‌یر كردنی وئیقراركردنی ئه‌ پێشنیارانه‌ی كه‌ ل باره‌ی هه‌مواركردنی یاسای یه‌كێتی و پێرۆی ناوخۆیه‌وه‌ خراونه‌ته‌ روو. 4-كۆنگره‌ مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ پێشنیازی هه‌مواركردنی خشته‌ی ره‌سمه‌ بڕیاردراوه‌كان پێشكه‌ش بكات.

مادده‌ی بیست و چوار: سه‌رۆك ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1-سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی. 2-نوێنه‌رایه‌تی یه‌كێتی جوتیاران ده‌كا له‌به‌رده‌م ده‌زگای دادگایی و ئیداری و دایه‌ره‌و ده‌سته‌ی ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمیه‌كاندا و، ته‌سدیقی موعامه‌له‌و به‌ڵگه‌نامه‌ گه‌لی سه‌ر به‌ یه‌كێتی ده‌كا و بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ هه‌ر ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی بسپێرێ. 3-به‌ هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ لێپرسراوی دارایی و سه‌رۆكی لقه‌كانی پارێزگاكان بوجه‌و حساباتی كۆتایی ئاماده‌ده‌كات.

مادده‌ی نۆزده‌: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (الانضباط) ده‌سه‌ڵاتی ئه‌م ده‌رهێنانی ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. وریا كردنه‌وه‌ (الفات نظر). 2. ئینزار. 3. لێ مه‌نع كردنی ده‌ستدانه‌ پیشه‌ بۆ ماوه‌یه‌‌ك كه‌ له‌ شه‌ش مانگ زیاتر نه‌بێ. 4. ئه‌و كێشانه‌ی كه‌ به‌ تاوان ده‌ژمێردرێن هه‌واڵه‌ی دادگای تایبه‌تمه‌ند ده‌كرێن. وه‌ ده‌رباره‌ی فه‌رمانبه‌رانی فه‌رمانگه‌ ره‌سمییه‌كان لێ مه‌نع كردن سنوورداره‌ له‌سه‌ر ئیش له‌ ده‌ره‌وه‌ی كاته‌كانی ده‌وامی ره‌سمی، به‌مه‌رجێك فه‌رمانگه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ ئاگادار بكرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: كاركردن به‌ بڕگه‌كانی (2،1)ی مادده‌ی نۆیه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 1- نابێ هیچ خزمێك یان كه‌سێكی بیانی یه‌كێك ناچاربكات چ نێر بێ و چ مێ بۆ هاوسه‌رگیریی به‌بێ ڕه‌زامه‌ندیی خۆی و گرێبه‌ندی به‌ زۆری به‌ نادروست داده‌نرێ، ئه‌گه‌ر نه‌چووبێته‌ په‌رده‌وه‌و له‌ گه‌ڵی جووت نه‌بووبێ و ئه‌گه‌ر چووبیش ئه‌وا ڕاده‌گیرێ. هه‌روه‌ها كه‌سێك له‌ خزمان یا جیا له‌وانیش رێگه‌ له‌ یه‌كێك بگرێ كه‌ شایسته‌یی هاوسه‌رگیرییه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بۆ هاوسه‌رگیریی. 2- هه‌ركه‌سێكی سه‌رپێچی حوكمه‌كانی بڕگه‌(1)ی ئه‌م مادده‌یه‌ بكات به‌ حه‌پس كردن بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ دوو ساڵ كه‌متر نه‌بێ و له‌ پێنج ساڵیش زیاتر نه‌بێ سزاده‌درێ ئه‌گه‌ر له‌ خزمه‌كانی پله‌ یه‌ك بێ، به‌ڵام گه‌ر سه‌رپێچی كه‌ر له‌ ئه‌وان نه‌بوو ئه‌وا سزاكه‌ی حه‌پس كردن ده‌بێ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ یاخود به‌ندكردنی بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ ده‌ ساڵ زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م: كاركردن به‌ حوكمه‌كانی مادده‌ی بیست و پێنجه‌م له‌ یاساكه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: لاساری (نشوز): بریتیه‌ له‌ خۆ به‌ گه‌وره‌ زانینی یه‌كێك له‌ دوو هاوسه‌ره‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌كه‌ی دیكه‌یان وه‌كو ئه‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌: 1- مێرد ژنه‌كه‌ی به‌ جێبێڵێ یاخود، ژنه‌كه‌ ماڵی مێردی به‌بێ مۆله‌تء به‌بێ ڕووی شه‌رعی جێبێڵێ. 2- به‌ خراپی جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركی هاوسه‌رگیریی هه‌ریه‌ك له‌دوو هاوسه‌ره‌كه‌ یان كه‌موكوڕی نواند به‌ مه‌به‌ستی زیان گه‌یاندن به‌ هاوسه‌ره‌كه‌ی دی. 3- ئاماده‌ نه‌كردنی ماڵی شه‌رعی له‌لایه‌ن مێرده‌وه‌ بۆ ژنه‌كه‌ی به‌ جۆرێك كه‌ له‌گه‌ڵ باری كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریدا بگونجێ. 4- قه‌ده‌غه‌كردنی مێرد یا ژن بۆ هاتنه‌ ناو ماڵ به‌بێ پاساوێكی شه‌رعی. دووه‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر دادگا په‌له‌ نه‌كات له‌ ده‌رچواندنی حوكمه‌كه‌ی به‌ لاساری یه‌ك له‌ دوو هاوسه‌ره‌كه‌ تاكو به‌ ته‌واوی ئاگاداری هۆیه‌كانی لاساری نه‌بێ و ده‌بێ هه‌موو هه‌وڵه‌كانی به‌ كاربێنێ بۆ نه‌هێشتنی ئه‌و هۆیانه‌ی ڕێگرن له‌ پێشی. سێیه‌م: لاساری به‌ هۆیه‌ك له‌ هۆیه‌كانی لێك جودابوونه‌وه‌ داده‌نرێ دوای تێپه‌ڕبوونی شه‌شه‌ مانگ له‌ وه‌رگرتنی حوكمی لاساری پله‌ی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌:- 1- ئه‌گه‌ر پیاوه‌كه‌ خۆی لاسار بوو، ئه‌وا پێویسته‌ نه‌فه‌قه‌ی ژنه‌كه‌ی به‌ درێژایی ماوه‌ی لاساری بدات و له‌ باری جودابوونه‌وه‌شدا، پێویسته‌ ماره‌یی پاشه‌كی و نه‌فه‌قه‌ی عیدده‌ بدات و قه‌ره‌بووی ئه‌وه‌ی كه‌وتۆته‌سه‌ری بكاته‌وه‌ ئه‌گه‌ر هاتبێته‌ سه‌ری. 2. ئه‌گه‌ر ژنه‌كه‌ لاسار بوو، ئه‌وا له‌ نه‌فه‌قه‌ بێبه‌ش ده‌كرێ و ماره‌ییه‌ پاشه‌كیه‌شی ناكه‌وێ له‌حاله‌تی لێك جودابوونه‌وه‌ له‌ یه‌كتری دوای چوونه‌ په‌رده‌(دخول)، ئه‌گه‌ر هه‌موو ماره‌ییه‌كه‌ی وه‌رگرتبێ، ده‌بێ نیوه‌ی ئه‌وه‌ی وه‌ری گرتووه‌ بیگێرێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر جودابوونه‌وه‌كه‌ به‌ر له‌ چوونه‌ په‌رده‌وه‌ بێت، ئه‌وا ماره‌یی پاشه‌كیه‌كه‌ی ناكه‌وێ و ناچار ده‌كرێ ئه‌وه‌ی وه‌ری گرتووه‌ له‌ ماره‌یی پێشه‌كی بیگه‌رێنێته‌وه‌. چواره‌م: لێك جودابوونه‌وه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ ته‌ڵاقی (بائین) داده‌نرێ له‌ جۆری (به‌ینونه‌)ی بچووك.

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ بۆ سه‌ر یاساكه‌ زیاد ده‌كرێ و ده‌بێته‌ مادده‌ی سی و سێیه‌می (دووباره‌): مافی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ حوكمه‌كانی بڕگه‌ی (3) له‌مادده‌ی یه‌كه‌می ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خانه‌نیشنی و بیمه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی كاروكاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خانه‌نشینی گشتی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی دارایی هه‌رێم ده‌گوازرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێزده‌م: داهاته‌كانی رێكخراو پێك دێت له‌: یه‌كه‌م: ئه‌و كومه‌كانه‌ی كه‌ ئه‌ندامانی رێكخراو پێشكه‌شی ده‌كه‌ن. دووه‌م: ئه‌و كۆمه‌ك و به‌خشش و دیاری و منحانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن كه‌سان و كه‌رتی تایبه‌ت و لایه‌نانی ناوخۆ و بیانی دیكه‌وه‌ پێشكه‌ش كراون. سێیه‌م: هه‌ر ده‌سكه‌وتێكی دی كه‌ رێكخراوه‌ له‌ ڕێگه‌ی وه‌به‌رهێنانی سامانه‌كه‌ی و قانزانجی چاڵاكیه‌كانی به‌ده‌ستی دێنێت. چواره‌م: پشكی رێكخراو له‌ پاره‌ی بودجه‌ی ته‌رخان كراوی هه‌رێم و هه‌ر به‌خشش و یارمه‌تییه‌كی دیكه‌ كه‌ له‌ لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ بۆ پشتگیری پرۆژه‌كانی رێكخراوه‌كان پێشكه‌ش ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكا پیشه‌یی و كۆمه‌ڵه‌كان و یه‌كێتییه‌كان و حیزبه‌كان ناگرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی سی و دووه‌م هه‌موار ده‌كرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ی بۆ زیاد ده‌كرێ و ده‌بێته‌ بڕگه‌ی (3) بۆی: حوكمه‌كانی یاسای خزمه‌ت و خانه‌نشینی مه‌ده‌نی كارپێكراو له‌ هه‌رێم ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ی ژووره‌ بازرگانی و پیشه‌سازیانه‌ی هه‌رێمیش ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ پێش جێبه‌جێكردنی یاسای ژماره‌ (43)ی ساڵی 1989 دامه‌زراون و له‌خزمه‌ت كردن به‌رده‌وامن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا ئه‌م ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌بێت: یه‌كه‌م: به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری ده‌زگا. دووه‌م: په‌سندكردنی موڵه‌تدانی كاری رێكخراو وكۆمپانیا( ناوخویی وبیانیه‌كان) ئه‌وانه‌ی كار له‌ بواری كاروباری (مین) ده‌كه‌ن، وله‌لای وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم تۆماركراون. سێیه‌م: به‌ستنی گرێبه‌ست له‌گه‌لأ كه‌س ورێكخراوی ناوخۆیی كه‌كار له‌ بواری كاروباری مین ده‌كه‌ن وله‌گه‌لأ كۆمپانیا ولایه‌نی بیانی وئه‌مه‌ش به‌ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌بێت. چواره‌م: كاركردن له‌ پێناوی ئاڵوگۆڕكردنی شاره‌زایی وزانیاریی له‌گه‌لأ ده‌وڵه‌تان ورێكخراوه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان له‌ بواری كاروباری مین وئه‌مه‌ش به‌ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌بێت. پێنجه‌م: پێشنیازكردنی دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌ران له‌ ده‌زگادا. شه‌شه‌م: په‌سندكردنی قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ بۆ ئه‌و هاوكارانه‌ی ده‌زگا كه‌ تووشی پێكان یان مردن ده‌بن له‌ ئه‌نجامی جێبه‌جێ كردنی ئه‌ركی سه‌رشانیان یان به‌هۆیه‌وه‌. حه‌وته‌م: ده‌رچوواندنی رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاری جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. هه‌شته‌م:سه‌رۆك بۆی هه‌یه‌ به‌شێك له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌جێگره‌كه‌ی یا به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كانی ده‌زگاكه‌ بسپێرێت.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی بۆی هه‌یه‌ ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌ربهێنێ: 1. وریا كردنه‌وه‌. 2. ئینزار. 3. قه‌ده‌غه‌ كردن بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ شه‌ش مانگ تێنه‌په‌رێ، وه‌ ئه‌و قه‌ده‌غه‌ كردنه‌ش ده‌رباره‌ی كارمه‌ند و كرێكاری فه‌رمانگه‌ له‌سه‌ركاركردنه‌ له‌ دوای كاته‌كانی ده‌وامی ره‌سمی فه‌رمانگه‌كه‌ش به‌ بڕیاره‌كه‌ ئاگادار ده‌كرێ.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌نێوان جێگرانی سه‌رۆك یاخود كۆنترین دادوه‌رانی داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی خزمه‌تی دادوه‌ری له‌ بیست وپێنج سالأ كه‌متر نه‌بێ. دووه‌م: جێگری سه‌رۆك له‌نێو دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌و له‌ نێوان دادوه‌ره‌كانی پۆلی یه‌كه‌م دا داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی كاركردنی له‌ خزمه‌تگوزاری دادوه‌ری له‌ بیســـت ودوو ســالأ كه‌متر نه‌بێ. سێیه‌م: دادوه‌ر له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌ نێوان دادوه‌رانی پۆلی یه‌كه‌م داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی كاركردنی له‌ خزمه‌تی دادوه‌ری له‌ بیست سالأ كه‌متر نه‌بێ و ماوه‌یه‌ك له‌ دوو سالأ كه‌متر نه‌بێ له‌ یه‌كێك له‌م پایه‌ دادوه‌ریانه‌ی خواره‌وه‌ كاری كردبێ: 1-سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. 2-جێگری سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. 3-دادوه‌ری دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. 4-سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ری. 5-ئه‌و پارێزه‌ره‌ی ماوه‌یه‌ك كاری له‌ پارێزه‌ری كردبێ كه‌ له‌ 25 سالأ كه‌متر نه‌بێ. چواره‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌و جێگره‌كانی و دادوه‌ری دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ مه‌رسوومێكی هه‌رێمی وله‌سه‌ر پاڵاوتنی له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی دادوه‌رییه‌وه‌ داده‌مه‌زرێن.

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ پله‌ی وه‌زیر ده‌بێ و مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی وه‌زیر وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی سی و نۆیه‌م: مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌و دادوه‌ره‌كانی دیكه‌ به‌ یاسا ده‌ستنیشان ده‌كرێن.

مادده‌ی چله‌م: یه‌كه‌م: پله‌كانی دادوه‌ران چوار پله‌ن(أ، ب، ج، د)له‌ پله‌ی (د) ـه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كه‌ن. دووه‌م: به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر له‌ پله‌یه‌ك بۆ پله‌یه‌كی به‌رزتر به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌بێ، ئه‌مه‌ش دوای به‌سه‌ربردنی ماوه‌ی یاسایی كه‌ پێنج ساڵه‌. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی له‌ كاتی سه‌یركردنی به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر، راپۆرتی سه‌رۆكی ناوچه‌كانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌، وسه‌رپه‌رشتانی دادوه‌ری ره‌چاو ده‌كرێن له‌باره‌ی ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌ توانایی و باش به‌ڕێوه‌بردنی كاره‌كانی و ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به‌ره‌وشتیه‌وه‌ هه‌یه‌. چواره‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بڕیاری به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر ده‌دات ئه‌گه‌ر ساغ بووه‌وه‌ شیاوی به‌رزكردنه‌وه‌كه‌یه‌. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆی هه‌یه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ مانگ كه‌متر نه‌بێ و له‌ ساڵێكیش پتر نه‌بێ وبۆ زیاتر له‌ جارێكیش دوابخات، ئه‌گه‌ر بینی شیاوی ئه‌و به‌رزكردنه‌وه‌یه‌ نیه‌. شه‌شه‌م : ماوه‌ی به‌رزكردنه‌وه‌ له‌ پله‌یه‌ك بۆ پله‌یه‌كی به‌رزتر به‌ پێنج سالأ ده‌ستنیشان ده‌كرێت.

مادده‌ی چل ویه‌كه‌م: یه‌كه‌م: پۆله‌كانی دادوه‌ران چوار پۆلن(یه‌كه‌م، دووه‌م، سێیه‌م، چواره‌م)و له‌ پۆلی چواره‌مه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كه‌ن. دووه‌م: دادوه‌ر له‌ پۆلێكه‌وه‌ بۆ پۆلێكی تر به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و له‌سه‌ر داوایه‌ك به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌كرێ به‌ مه‌رجێك تۆژینه‌وه‌یه‌كی یاسایی پێشكه‌ش بكات و مووچه‌ی راده‌ی نزمی ئه‌و پوله‌ی وه‌رگرتبی كه‌ بۆی به‌رزده‌كرێته‌وه‌و پێنج ســاڵی له‌ پۆله‌كه‌ی به‌سه‌ر بردبێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ كاتی پێشكه‌ش كردنی داواكاری به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ ده‌بێ رای دادگای پێداچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی د ه‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ری له‌باره‌ی توانای دادوه‌رو شیاوی بۆ به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ وه‌رگرێ . چواره‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی داواكارییه‌كه‌و شیاوی ئه‌و دادوه‌ره‌ به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ به‌ نووسراوێك وه‌ك له‌ به‌ندی(3)سێیه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌و له‌گەڵ رای خۆی بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی به‌رزده‌كاته‌وه‌. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنیدا بۆ لێهاتوویی دادوه‌ر بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی پشت به‌و نووسراوانه‌ ده‌به‌ستێ كه‌ له‌ هه‌ردوو به‌ندی (3و 4)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون، له‌گه‌ڵ راپۆرته‌كانی ساڵانه‌ كه‌ له‌لایه‌ن سه‌رۆكانی سه‌رپه‌رشتیارانی دادوه‌ریی یه‌وه‌ به‌رزكراونه‌ته‌وه‌و ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌ دادوه‌ر به‌ ماندووبوونێكی له‌ راده‌ به‌ده‌ر ده‌ریكردوون یاخود له‌ ناوه‌ڕۆكیاندا بیڕورای یاسایی وایان تێدایه‌ ئه‌وه‌ نیشانده‌دات كه‌ به‌دوای چالاكی فقهی و دادوه‌ریدا چووه‌. سه‌ره‌رای راپۆرتی ئه‌و لێژنه‌یه‌ی كه‌ وتووێژی له‌سه‌ر تۆژینه‌وه‌ یاساییه‌كه‌ی كردووه‌ كه‌ پێشكه‌شی كردبوو، له‌گه‌لأ ئه‌و پله‌یه‌ی كه‌ وه‌ری گرتووه‌و ئه‌گه‌ر ده‌ركه‌وت لێهاتووه‌ بۆ ئه‌و به‌رزكردنه‌وه‌یه‌، بڕیاری بنبڕیی به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ی ده‌رده‌كه‌ن وپێی راده‌گه‌یه‌نرێ و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بۆی هه‌یه‌ به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێ و له‌ساڵێك پتر نه‌بێت دوا بخات بۆ زیاتر له‌ جارێك كه‌ بینرا شیاوی ئه‌وه‌ نییه‌.

مادده‌ی چل ودووه‌م: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ له‌ دادوه‌ره‌كانی پۆلی یه‌كه‌م له‌ نێوان جێگره‌كانی سه‌رۆكی دادگاكانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی داده‌مه‌زرێت. دووه‌م: جێگری سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌و دادوه‌رانی له‌نێو دادوه‌رانی پۆلی یه‌كه‌م یا دووه‌م به‌پێی پاڵاوتنیان له‌لایه‌ن سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ به‌ بڕیارێك له‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری هه‌ڵده‌بژێردرێن.

مادده‌ی چل وسێیه‌م: قیده‌می دادوه‌ران به‌پێی پۆل و پایه‌كه‌یان و مێژووی دامه‌زراندنیان ده‌بێ وله‌كاتی یه‌كسان بوون ئه‌وا قیده‌مه‌كه‌ به‌پێی ئه‌وه‌ ده‌بێ كه‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات.

مادده‌ی هه‌شته‌م: مادده‌ی سی و پێنج له‌ یاساكه‌ پووچه‌ڵ ده‌كرێته‌وه‌و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ی له‌ جێ داده‌نرێت: یه‌كه‌م: دادگا، به‌بێ ئه‌وه‌ی داواشی لێ بكرێ، حوكم ده‌دات به‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه‌دا كه‌ هه‌موو ده‌عواكه‌ یان به‌شێكی دۆڕاندووه‌ مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی ئه‌و هه‌نده‌ی كه‌ دۆڕاوه‌ بدات به‌ دژه‌كه‌ی، كه‌ ئه‌ویش پارێزه‌ری هه‌بووه‌، كه‌سێكیش كه‌ له‌سه‌ر داواكاریی خۆی ده‌عواكه‌ی پووچه‌ڵ كرابێته‌وه‌، ئه‌ویش (ته‌نها له‌ رووی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تیه‌وه‌) حوكمی دۆڕاو ده‌یگرێته‌وه‌. دووه‌م: دادگا حوكمی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دیار ده‌كات: 1.رێژه‌ی (10%)ی به‌های حوكم پێ ده‌رچووه‌كه‌ (المحكوم به) به‌ مه‌رجێ له‌ (5000) پێنج هه‌زار دینار نه‌ترازێ. 2. رێژه‌ی (5%)ی به‌های به‌ده‌لی به‌ موڵك كردن به‌ مه‌رجێ له‌ (3000) سێ هه‌زار دینار نه‌ترازێ. 3. له‌ ده‌عواگه‌لی ئه‌حوالی شه‌خصی و ئه‌و ده‌عوایانه‌ش كه‌ به‌هایان دیار نه‌كراوه‌و له‌م ده‌عوا سزاییانه‌شدا كه‌ به‌ مافی مه‌ده‌نی بنبڕ ده‌كرێن، له‌ (100) سه‌د دینار كه‌متر نابێ و له‌ (500) پێنج سه‌د دیناریش ناترازێ. سێیه‌م: دادگا بۆ وه‌كیله‌كانی دایه‌ره‌كانی هه‌رێم له‌و فرمانبه‌رانه‌ی كه‌ به‌پێی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م – 2)ی مادده‌ی نۆزده‌ی یاساكه‌ بۆ مورافه‌عه‌ ده‌نێردرێن حوكمی مزوكرێیه‌كیان بۆ ئه‌دا كه‌ هاوتا بێ له‌گه‌ڵ مزوكرێی ئه‌و پارێزه‌رایه‌تیه‌دا كه‌ حوكمی بردنه‌وه‌ی (كسب) ده‌عوای بۆ ده‌درێ كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌ بڕگه‌ (دووه‌م)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌، ته‌واوی مزوكرێیه‌كه‌ش (كامل الاتعاب) كه‌ حوكمه‌كه‌ی پێ ده‌رچووه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دابه‌ش ده‌كرێت: 1.(30%)ی بۆ ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌یه‌ كه‌ له‌ ده‌عواكه‌دا مورافه‌عه‌ی كردووه‌. 2. (20%)ی بۆ كارمه‌ندانی دایه‌ره‌ یاساییه‌كان یان به‌شی یاسایی له‌وانه‌ی كه‌ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوته‌كه‌یان هه‌یه‌. 3. باقیمه‌نی مزوكرێیه‌كه‌ به‌ داهاتی گه‌نجینه‌ (خزینه‌)ی هه‌رێم تۆمار ده‌كرێت.