أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: دهزگا پابهنددهبێت بهههموو ڕێساو بهرزهفتكاری و ڕێنماییهكانی كه دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق دهریدهكات و پهیوهسته بهسهلامهتیء ئاسایشی فرۆكهوانی شارستانی و پشت به پێوانه نێودهوڵهتیهكان دهبهستێ بهجۆرێك نابێ پێچهوانهی دهقهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: جێبهجێ كردنی ماددهی (69)ی یاساكه له ههرێمی كوردستان رادهگیرێت و، ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: أ- رادهی ههره بهرزی مووچهی خانهنشینی تهواو سهبارهت به ههموو لقهكانی بیمه لهم یاسایهدا، له ههموو حاڵهتێكدا نابێ له (80%)ی مامناوهندی مووچهی مانگانهی دوایین ساڵی بیمه كراو له راژهی كار، تێپهڕێنێت. ب- رادهی ههره كهمی مووچهی خانهنشینی تهواو سهبارهت به ههموو لقهكانی بیمه لهم یاسایهدا، له ههموو حاڵهتێكدا نابێ له رادهی ههره كهمی مووچهی خانهنشینی فهرمانبهر بێته خوارێ. ج- مووچهی خانهنشینی بهشهكی له ههموو حاڵهتهكاندا كهمتر نابێت له ئاستی كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: جێبهجێ كردنی ههردوو بڕگهی (ب) و (ج) له ماددهی (60)ی یاساكه له ههرێمی كوردستان رادهگیرێت و، ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ب- ئهگهر خانهنشینێكی توشبوو به ناتواناییهكی یهكسان به (75%) بهرهو ژوور مرد، مووچهكهی دهخرێته سهر میراتگری. ج- ئهگهر خانهنشینی توشبوو به ناتواناییهكی بهشهكیی كهمتر له (75%) مرد، میراتگری قهرهبوویهكی پێ دهدرێت یهكسان دهبێت به مووچهی خانهنشینی تووشبوونی بهشهكی له بڕی چوار ساڵ، له حاڵهتی ئهوهی نهوهكه مافی مووچهی مردنهكهی نهبێت.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: بهدهر له حوكمهكانی ماددهی (27) له یاسای خانهنشینی و بیمهی كۆمهڵایهتیی كرێكاران، كرێكارانی كهرتی تایبهت كه خاوهن كاری ههمیشهیی یان بهردهوامیان نییه، له حاڵهتی بهشداری كردنیان له سندووقی بیمهدا، مافی بیمهی كۆمهڵایهتیان دهبێ، به مهرجێك له دامهزراوهكانی ههرێمدا مووچهیان نهبێت و، چۆنیهتی تۆمار كردنیان و وهرگرتنی ئابوونه لێیان، به پهیڕهوێك رێك دهخرێت كه ئهنجومهنی وهزیران دهری دهكات.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: كرێكاری بیمهدار مافی ههیه سوود له بیمهی بێكاری به گوێرهی ئهم بنهمایانه وهربگرێت: یهكهم: دهبێ پێدانی بیمهی بێكاری بۆ ماوهیهك بێت كه له (دوو ساڵ) كهمتر نهبێت. دووهم: بیمهدار له ماوهی بێكاریدا و بۆ ماوهیهك كه له (شهش مانگ) زیاتر نهبێت، بڕه پارهیهكی یهكسان به كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی وهردهگرێت به مهرجێك له (سێ) جار تێنهپهڕێنێت.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: كرێكاری بیمهدار مافی ههیه سوود له بیمهی بێكاری به گوێرهی ئهم بنهمایانه وهربگرێت: یهكهم: دهبێ پێدانی بیمهی بێكاری بۆ ماوهیهك بێت كه له (دوو ساڵ) كهمتر نهبێت. دووهم: بیمهدار له ماوهی بێكاریدا و بۆ ماوهیهك كه له (شهش مانگ) زیاتر نهبێت، بڕه پارهیهكی یهكسان به كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی وهردهگرێت به مهرجێك له (سێ) جار تێنهپهڕێنێت.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: بهدهر له حوكمهكانی ماددهی (27) له یاسای خانهنشینی و بیمهی كۆمهڵایهتیی كرێكاران، كرێكارانی كهرتی تایبهت كه خاوهن كاری ههمیشهیی یان بهردهوامیان نهبێت، له حاڵهتی بهشداری كردنیان له سندووقی بیمهدا، مافی بیمهی كۆمهڵایهتیان دهبێ، به مهرجێك له دامهزراوهكانی ههرێمدا مووچهیان نهبێت و، چۆنیهتی تۆمار كردنیان و وهرگرتنی ئابوونه لێیان، به پهیڕهوێك رێك دهخرێت كه ئهنجومهنی وهزیران دهری دهكات.
ماددهی شازدهیهم:
ماددهی شازدهیهم: لقهكانی سهندیكا: 1. له ناوهندی ههر پارێزگایهكدا لیژنهیهكی لق له پێنج ئهندام پێك دێ، ئهندامانی لق له رۆژنامهنووسه به ئهزمووندارهكان ههڵیان دهبژێرن كه پیشهی رۆژنامهنووسی له پارێزگادا ئهنجام دهدهن. 2. كۆبوونهوهی لیژنهی لقهكان و ههڵبژاردنهكانیان، ههمان شێوهی تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دهبێ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: 1. دهستنیشان كردنی سهرۆكی كۆر به ئاماده بوونی دوو سێیهكی ئهندامه كاراكان و به دهنگدانێكی نهێنی و بهزۆرینهی رههای دهنگ دهبێ و بهمه بڕیاری دامهزراندنی له لایهن سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه بۆ دهردهچێ بۆ ماوهی چوار ساڵ كه دهتوانرێ بۆ تهنیا جارێك نوێ بكرێتهوه. 2. ئهگهر ئهو زۆرینهی كه له بڕگهی (أ) ی سهرهوهدا هاتووه نههاته دی ئهو ئهندامهی زۆرترین دهنگ له دهنگدانی دووهمدا به دهست بێنێ دهبێته سهرۆك، ئهگهر دهنگهكان یهكسان بوون. دهستنیشان كردنی سهرۆك به تیر و پشك (قرعه) دهبێ.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوهندیدارهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: 1. مهرجهكانی دامهزراندنی كردنی ئهندامی كارا: أ. به نووسین داوایهك پێشكهش به سهرۆكایهتی كۆر بكات. ب. دوو ئهندامی كارا به نووسین (تزكیه) ی بكهن و تیایدا پشتگیریی رهوشت پاكی و توانا زانستی و ئهدهبییهكانی بكهن. ج. بهدهستهێنانی رهزامهندی زۆرینهی ئهندامه كاراكانی كۆڕ له دهنگدانێكی نهێنی دا. د. دهرچوونی بڕیارێك له سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه بۆ دامهزراندنی. 2. ئهندامی یاریدهدهر (مؤازر)و ئهندامی شهرهف به پاڵاوتنی دوو ئهندامی كارا و به رهزامهندی زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهنی كۆڕ به دهنگدانێكی نهێنی وهردهگیرێن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: ئهو فهرمانگهو بهشانهی له پارێزگاكانی ههرێمدا به وهزارهتهوه بهندن. 1-فهرمانگهكانی تهندروستی له پارێزگاكاندا. 2-بهشهكانی بهتهنگهوه هاتنی كۆمهڵایهتی و خانه و پهیمانگاكانی پابهندیان له پارێزگاكاندا. 3-بهششهكاانی كار و (چمان)ی كۆمهڵایهتی له پارێزگاكاندا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانی جێ بهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكا.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهل حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: بوونه ئهندامی سهندیكا بهم جۆره دهبێ: 1. داواكارییهكی به نووسین بۆ دهستهی ئامادهكار لهگهڵ تهزكییهیهك له لایهن دوو له رۆژنامه نووسانی به ئهزموون، پێویسته لهسهر دهسته یان ئهنجومهن له ماوهی سێ رۆژدا له مێژووی تۆماركردنییهوه بنبڕ بكرێ، ئهگهر داواكارییهكهی بنبڕ نهكرا لهگهڵ ئهوهی ماوهی ناوبراویش له بڕگهی (1) كۆتایی پێهات سهربهخۆ به قبوڵكراو حسێب دهكرێ. 2. له حاڵهتی رهفز كردنی داواكارییهكه لهسهر ئهو لایهنهی كه مهبهسته (الجه المعنیه) هۆیهكانی ئهم رهفز كردنه دهربخا وه پێشكهش كاری داواكاریهكه بۆی ههیه كه تانه له بڕیاری رهفزهكه بدا له دادگای پێداچوونهوه (تمییز) ی ههرێمی كوردستانی عێراق له ماوهی پانزده رۆژدا له مێژووی ئاگاداركردنهوه به بریارهكه، بریاری ئهویش بن بڕه (باتا).
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: پلهءپایهكانی پێشمهرگهی خۆبهخش بهم شێوهیهی خوارهوه دهبێت: أ- جێگری ئهفسهر پله نایاب. ب- جێگری ئهفسهر پله یهك. ج- جێگری ئهفسهر پله دوو. د- جێگری ئهفسهر پله سێ. ه- جێگری ئهفسهر پله چوار. و- جێگری ئهفسهر پله پێنج. ز- جێگری ئهفسهر پله شهش. ح- جێگری ئهفسهر پله حهوت. گ- جێگری ئهفسهر پله ههشت. ی- رئيس عورهفا. ك- عهریف. ل-جێگری عهریف. م-سهربازی یهكهم. ن-سهرباز.
ماددهی حهفتهم:
ماددهی حهفتهم: یهكهم : پێشمهرگهی خۆبهخشكهر ئهو كهسه خۆبهخشهیه كه له نێوان پلهی پێشمهرگه تا جێگری ئهفسهری پله نایاب، ڕاژهی پێشمهرگایهتی كردۆته پیشه بۆ ماوهیهكی دیاركراو. دووهم : دامهزراندن ء پلهپێدان و گواستنهوهی پێشمهرگه له سنفێكهوه بۆ سنفێكی ترء كۆتایی هێنان به خزمهتهكهی و خانهنشین كردنی یاخود گهڕاندنهوهی بۆ خزمهت، به پێی پێرهوێك و بهفهرمانی وهزیر یا ئهوهی دهستهلاتی پیدهدات دهبێت.
ماددهی بیست ویهكهم:
ماددهی بیست ویهكهم: مهرجه ئهوهی به (ئیمام) دامهزرێ ههمان مهرجهكانی كه له ماددهی سێیهم لهم یاسایهدا هاتوون تێدابێ، بهدهر له بڕگهی (چوارهم)ی و دهبێ بڕوانامهی بهرایی زانكۆی له زانستهكانی شهریعهت یا ئایین یا هاوشێوهكانیدا ههبێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: پێویسته دهزگا پهیوهندیدارهكان پێویستیهكانی ژیان و هۆیهكانی حهسانهوه به جۆرێك فهراههم بكهن كه لهگهڵ پهككهوتنهكهی پێشمهرگه( زیرهڤانی ههرێم)دا بگونجێ. دووهم: یهكێكی یارمهتیدهر دادهمهزرێ بۆ ئهو پێشمهرگه(زیرهڤانی ههرێم) ـه كه پهككهوتهییهكهی تهواو له (100%)ه و له كاتی تووش بوونی به نهخۆشی ئیفلیجی تهواو یا ههردوو لاقی له سهرووی چۆكهوه یا دهستهكانی یا چاوهكانی له دهستدابێ یاخود بههۆی پێكانهوه تووشی نهخۆشی شیزۆفرینیابووبێ. سێیهم: حكومهتی ههرێم بهرپرسیی چارهسهركردنی كهمئهندام له پێشمهرگه (زێرهڤانی ههرێم) دهگرێته ئهستۆ، لهگهڵ شیاندنی و ههوڵدان بۆ گهڕاندنهوهی به شێوهیهكی سروشتی بۆ ناو كۆمهڵگا. چوارهم: مووچهی پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم) ی كهمئهندام به ههمان زیادهی كه بهسهر مووچهی پێشمهرگهی بهردهوام له خزمهتدادێ زێده دهكرێ، له باری ههر گۆڕانكارییهك كه له سیستهمی مووچهكان بهپێی پلهو پایه روودهدات.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ماددهی بیست و شهشی یاساكه ههڵدهوهشێتهوهو ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ماددهی بیست وشهشهم: نابێ هیچ كۆمپانیایهكی پیشهسازی یان بازرگانی یان كشتوكاڵی یان بهرههمهێنهری نیشتیمانی یان بیانی تۆمار بكرێت ههتا گرێبهستی دامهزراندنی یان تۆمار كردنی لقهكانی لهلایهن پارێزهرێكی بهلایهنی كهم موماریسهوه ڕێكنهخرابێت.