المواد القانونية

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ ساڵانه‌ وه‌رده‌گیرێن بۆ ئاماده‌كردنیان وه‌ك قازی و ئه‌ندامانی داواكاری گشتی له‌سه‌ر ئه‌ساسی پلانی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ران و وه‌زاره‌تی داد دیاری ده‌كرێـن.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئیداره‌ی په‌یمانگه‌كه‌، به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌مه‌رجێ قازی بێت له‌سنفی یه‌كه‌م، به‌فه‌رمانی هه‌رێم داده‌مه‌زرێت له‌سه‌ر (پێشنیازی وه‌زیری داد دوای راگۆڕینه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریدا) به‌مه‌رجێ سیفه‌تی قازێتییه‌كه‌ی بۆ بمێنێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و شه‌ش:

مادده‌ی بیست و شه‌ش: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێت پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وت:

مادده‌ی بیست و حه‌وت: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ ڕۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)ه‌وه‌، جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێمی كوردستانی عێراق به‌ پێی داهاتی دارایی به‌رده‌ست (المتاحه‌) پاره‌داركردنی حساباتی وه‌زاره‌ته‌كان و ئیداره‌كان ده‌گرێته‌ ده‌ست.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: 1- بۆ خه‌رجی ئەنجومەنى نیشتمانیی كوردستانی عێراق و وه‌زاره‌ته‌كان و ئیداره‌کانی هه‌رێم بۆ ساڵی (2001) كۆی (272325000 2) دینار و (180000) دۆلاری ئه‌مریكی داده‌نرێ 2- بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستانی عێراق كۆی (251000 38) دینار و (180000) دۆلاری ئه‌مریكی. 3- بۆ وه‌زاره‌ته‌كان و ئیداره‌كانی هەرێم كۆی (234074000 2) دینار. 4- بۆ بوجه‌ی ساڵی (2001)ی كارگه‌ و سه‌نعه‌تگاو دایه‌ره‌و شیركه‌ت و بانكی بازرگانی و بانكه‌ پسپۆره‌ خۆماڵداره‌كان (ذات التمویل الذاتی) كۆی (754000 356) دینار داده‌نرێ: 5- بۆ كارگه‌ و سه‌نعه‌تگاو دایه‌ره‌و شیركه‌ته‌كان كۆی (705000 336) دینار. 6- بۆ شیركه‌ته‌ بازرگانییه‌كان كۆی (20049000) دینار. 7- بۆ بوجه‌ی پلانی (الخطة) ساڵی (2001) كۆی (597900000) دینار داده‌نرێ. 8- بۆ ئه‌و ناوچانه‌ی کە ئێستا كه‌وتوونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌وه‌، هه‌مان ئه‌و ته‌خصیصاته‌ ئیعتیماد ده‌كرێن كه‌ له‌ بووجه‌ی ساڵی (1997)ی هه‌رێمدا ته‌سدیق كراوه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌سه‌ڵات به‌ وه‌زیری دارایی-و ئابووری ده‌درێ كه‌ له‌ نێوان ئیعتماده‌كانی هه‌مان ده‌روازه‌دا موناقه‌له‌ بكات، ته‌نیا به‌شی مووچه‌ نه‌بێت كه‌ ده‌شێ بۆی نه‌قل بكرێ و ناشێ لێی نه‌قل بكرێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌م بڕگه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌ی دووه‌می یاسای ژماره‌ (16)ی ساڵی 1992 و ده‌بێته‌ بڕگه‌ (8)ی: 8/ ئه‌گه‌ر ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌ كه‌ كه‌لاوه‌یه‌كی به‌تاڵ بووبێ و به‌هۆی شووره‌ بونه‌ كردنییه‌وه‌ ده‌ستی به‌سه‌ردا گیرابێ وخاوه‌نه‌كه‌ی چووبێته‌ پاڵ بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد یا به‌و هۆیه‌وه‌ گیرابێ له‌ ماوه‌ی جێ به‌جێ بوونی بڕیاری (ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆرش)ی ژماره‌(1223)ی ڕۆژی 13/11/1981 چاره‌سه‌ركردنی ئه‌نجامه‌كانی ئه‌و بڕیاره‌ی سه‌ره‌وه‌ به‌م جۆره‌ ده‌بێ: أ/ئه‌گه‌ر كه‌لاوه‌كه‌ تا كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ هێشتا هه‌ر به‌تاڵ بوو ده‌درێته‌وه‌ به‌ خاوه‌نه‌ ئه‌سڵه‌ییه‌كه‌ی و به‌ناوییه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێ وهه‌ر كریارێكیش مافی گه‌رانه‌وه‌ی بۆ سه‌ر ئه‌وه‌ی پێش خۆی هه‌یه‌ به‌و پاره‌یه‌ی له‌بری نرخه‌كه‌یدا داوێتێ. ب/ئه‌گه‌ر كریاری یه‌كه‌می موڵكه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ خانووبه‌ره‌ی له‌سه‌ر بیناكرد بوو به‌ پێی تۆماری موڵكداریی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ سه‌رپشك ده‌كرێ له‌ نێوان هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی خانووبه‌ره‌كه‌ به‌ نرخه‌كه‌ی یا فرۆشتنی زه‌وییه‌كه‌ به‌ خاوه‌نی خانووبه‌ره‌كه‌ به‌ نرخی كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌. ج/ئه‌گه‌ر كه‌لاوه‌كه‌ خانووبه‌ره‌ی له‌سه‌ر كرابێ و به‌ پێی تۆماری موڵكداریی خاوه‌ندێتیه‌كه‌ی له‌ده‌ست كریاری یه‌كه‌مدا نه‌مابێ، دواكریار ده‌بێ نرخی كه‌لاوه‌كه‌ به‌ پێی كاتی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ بدا به‌ خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ وهه‌ر كریارێكیش بۆی هه‌یه‌ بگه‌رێته‌وه‌ سه‌ر پێش خۆی به‌و پاره‌ زیاده‌یه‌ی ده‌یدا. د/حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ گشت ئه‌و كێشانه‌ ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ تایبه‌تن به‌ ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی كه‌لاوه‌ به‌هۆی شووره‌ بونه‌كردنییه‌وه‌ و كه‌ له‌وه‌و به‌ر له‌لایه‌ن ئه‌و لیژنانه‌وه‌ی به‌ پێی مادده‌ی نۆیه‌می یاسای ژماره‌ (16)ی ساڵی 1992 پێكهاتبوون بڕیاریان تیادا ده‌رچووه‌، ئیتر سا گه‌یشتبنه‌ پله‌ی بنبڕ یا نه‌گه‌یشتبن.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زیری دارایی و ئابووری بۆ مه‌به‌ستی فه‌راهه‌مكردنی ئه‌رك و مه‌سره‌ف بۆ ئه‌و ئیدارانه‌ی كه‌ به‌ بڕیار له‌ وه‌زاره‌تێ دابڕ ده‌كرێن و ده‌درێنه‌ وه‌زاره‌تێكی دی، بۆی هه‌یه‌ موناقه‌له‌ له‌ نێوان ئیعتیماداتی ده‌روازه‌كانی بوجه‌دا بكات.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت دانانی بنچینه‌ گشتییه‌كانی به‌رێوه‌بردن و رێكخستنی ده‌رامه‌تی دارایی و ئابوورییه‌ و، چاودێری گونجانی هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی و وه‌دیهێنانی چاكترین به‌كارهێنانی ده‌كات و بنچینه‌و ئاراسته‌كانی پلاندانانی دارایی و ئابووری هه‌رێم داده‌نێت و چوارچێوه‌ی گشتی به‌رفراوانی ره‌گه‌زه‌كانی(العناصر) پلانی دارایی و ئابووری له‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی گشتی و پلانی گه‌شه‌پێدانی بۆ هه‌رێم ده‌ست نیشان ده‌كات.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌یه‌و، به‌رپرسی ئاڕاسته‌كردنی ئیشه‌كانێتی و، سه‌رپه‌رشتی و موراقه‌به‌ی چالاكییه‌كانی ده‌كات و، بڕیار و رێنمایی و فه‌رمانه‌كان له‌ هه‌ر شتێكدا پێوه‌ندیی به‌كاره‌كان و پێكهاته‌كان و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و دارایی و رێكخستنه‌وه‌ هه‌بێت له‌ چوارچێوه‌ی حوكمه‌كانی یاسا و پێڕۆ و رێنمایی به‌ركاردا، هه‌مووی له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چێت و، وه‌زیر به‌رپرسه‌ له‌به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا چونكه‌ خۆیشی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌دا، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ته‌كه‌، یان به‌ به‌ڕێوه‌به‌ر گشتیه‌كانی، یان به‌و كه‌سه‌ی به‌ گونجاوی ده‌زانێت بسپێرێت و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ بانكی ناوه‌ندی عیراقدا له‌ هه‌موو ئه‌و كارانه‌دا ده‌كات كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌رێكخستن و نه‌خشه‌ بۆ سیاسه‌تی نه‌قدی و بانكداری(الصیرفه‌) ده‌كێشێ و سه‌رپه‌رشتی لقه‌كانی بانكی ناوه‌ندی عیراقی له‌ هه‌رێمدا ده‌كات. دووه‌م: نووسینگه‌ی وه‌زیر: فرمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات به‌ ئه‌زموون و لێهاتوو بێت. ئه‌و ئیش و كارانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ كه‌ وه‌زیر پێی ده‌سپێرێت و به‌رپرس ده‌بێت له‌ رێكخستن و پاراستنی تۆماره‌كان و نامه‌ و نامه‌كاریی تایبه‌ت به‌ وه‌زیر و ژماره‌یه‌كیش فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن. سێیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری و پشكنینی دارایی: راسته‌وخۆ به‌ وه‌زیره‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێ و كاری چاودێری ناوخۆی وه‌زاره‌ته‌كه‌ و فه‌رمانگه‌كانی سه‌ر به‌و ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ. هه‌روه‌ها له‌ حاڵه‌تی گزی(اختلاس) یان ده‌سكاریكردنی پاره‌ی گشتیدا كاری لێوردبوونه‌وه‌ و پشكنینی هه‌موو فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێم به‌جێ ده‌هێنی چاودێری و چۆنێتیی ده‌سكاریكردنیان ده‌كات. فه‌رمانبه‌رێكیش سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ پله‌كه‌ی له‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر كه‌متر نه‌بێت و، بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێت و ئه‌زمووندار و پسپۆڕ بێت. چواره‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی په‌یوه‌ندییه‌كان و راگه‌یاندن: راسته‌وخۆ به‌ وه‌زیره‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێ و فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ پله‌ی له‌ به‌ڕێوه‌به‌ر كه‌متر نه‌بێت و، بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێت و ئه‌زمووندار و پسپۆڕ بێت.

مادده‌ی سیازده‌یه‌م:

مادده‌ی سیازده‌یه‌م: 1. كۆر ده‌سته‌یه‌كی سه‌رۆكایه‌تی ده‌بێ كه‌ له‌ مانه‌ پێك دێ:- أ. سه‌رۆكی كۆر سه‌رۆك ب. جێگری سه‌رۆك ئه‌ندام ج. سكرتێری كۆر ئه‌ندام و بڕیارده‌ر د. دوو له‌ ئه‌ندامی كارای (متفرغ) كه‌ ئه‌نجومه‌ن له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌یدا هه‌ڵیان ده‌بژێرێ كه‌ به‌ لایه‌نی كه‌م دوو سێ یه‌كی ئه‌ندامه‌ كاراكانی ئاماده‌ ده‌بن و بۆ چوار ساڵ ده‌بێ و یه‌ك جار شیاوی نوێكردنه‌وه‌ ده‌بێ. 2. ئه‌نجومه‌نی كۆر به‌ لایه‌نی كه‌م‌ مانگێ جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌.

مادده‌ی سی و چواره‌م

مادده‌ی سی و چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان)دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌ و له‌ 1/1/2010 وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ.

المادة السابعة عشرة

المادة السابعة عشرة : تدابير المكافحة تعمل الدول الاطراف لتحقيق المكافحة الفعالة لجرائم غسل الاموال وتمويل الارهاب على ما يلي: 1- القبض على مرتكبي جرائم غسل الاموال وتمويل الارهاب ومحاكمتهم وفقاً للقانون الوطني او تسليمهم وفقاً لاحكام هذه الاتفاقية او الاتفاقيات الثنائية بين الدولتين الطالبة والمطلوب منها التسليم . 2- اقامة تعاون فعال بين الاجهزة المعنية وبين الافراد لمواجهة جرائم غسل الاموال وتمويل الارهاب, وتوفير ضمانات وحوافز مناسبة لحثهم وتشجيعهم على الابلاغ عن هذه الجرائم وتقديم المعلومات التي تساعد في الكشف عنها والقبض على مرتكبيها . 3- تأمين حماية فعالة للعاملين في ميدان العدالة الجنائية ولمصادر المعلومات والشهود في جرائم غسل الاموال وتمويل الارهاب .

مادده‌ی بیست و شه‌ش

مادده‌ی بیست و شه‌ش: لیژنه‌ی لق ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1/بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌خاته‌ كار. 2/خزمه‌تگوزارانی لق داده‌مه‌زرێنێ و كرێیان دیاری ده‌كا. 3/نوێنه‌رێ داده‌نێ كه‌ له‌ لیژنه‌ ره‌سمیه‌كاندا لق بنوێنێ. 4/پێشنیار و ئامۆژگاری له‌ باره‌ی كاروباری لقه‌وه‌، پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كا بۆ ئه‌وه‌ی بڕیاری له‌سه‌ر بدا. 5/له‌ چوارچێوه‌ی بوجه‌ی لقدا سه‌رف و خه‌رجی پێویست بۆ كاروباری لق ئه‌نجام ده‌دا و راپۆرتی دارایی و حسابی كۆتاش پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كا. 6/لێژنه‌گه‌لی لق بۆ وه‌دیهانینی ئامانج و مه‌به‌ستی سه‌ندیكا پێك ده‌هێنێ. 7/ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ش كه‌به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پێی ده‌دا، هه‌ڵیان ده‌سوڕێنێ.

مادده‌ی دوازده‌

مادده‌ی دوازده‌: سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت: 1/هه‌یئه‌ (ده‌سته‌)ی گشتی. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/لیژنه‌ی زه‌پتی (الانضباط). 4/لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكان.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌شێ به‌ بڕیارێ له‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاوه‌، ده‌زگا وهه‌یئه‌ت و دامه‌زراو‌ی ئابووری و پیشه‌سازی و بازرگانی و كشتوكاڵی و دارایی و ئیداری، به‌ ئه‌ندامی فه‌خری (ئه‌ندامی شاناز)، به‌ ئابوونه‌یه‌كی به‌شداربوونی ره‌مزی كه‌ له‌ هه‌ر حاڵه‌تێكدا ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا دیاریی ده‌كا، وه‌ربگيرێن.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م:

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: 1-ئه‌وه‌ی به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا داده‌مه‌زرێ ده‌بێ باوه‌رنامه‌ی دكتۆرای هه‌بێ پله‌ی زانستی له‌ پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر كه‌متر نه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان و پسپۆران بێ و له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ وانه‌ له‌ پله‌ی مامۆستای یاریده‌ده‌ر و به‌ره‌وژوورن هه‌ڵبژێردرا بێ. 2-سه‌رۆكی ده‌زگا هێنده‌ی ئیش په‌یوه‌ندی به‌ كاروباری ده‌زگاو بێ ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكی زانكۆ به‌جێ دێنێ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ عه‌میده‌كانی په‌یمانگاكان یا هه‌ر سێ به‌په‌سندی بزانێ بسپێرێ.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

مادده‌ی بیست و دووه‌م: ده‌بێ ئه‌وه‌ی به‌ مامۆستا داده‌مه‌زرێ یا ئه‌و پله‌ی پی ًده‌به‌خشرێ یه‌كێ له‌م دوو مه‌رجه‌ی تێدابێ: 1-باوه‌رنامه‌ی دانپێدانراوی دكتۆرا یا هاوتاكه‌ی له‌ رووی زانستییه‌وه‌ هه‌بێ یا باوه‌ر نامه‌یه‌كی زانستی یا هونه‌ری یا ته‌كنیكی یا پێشه‌یی له‌و تایبه‌تكایانه‌دا هه‌بێ كه‌ بوه‌رنامه‌ی دكتۆرای تێدا نادرێ یا باوه‌رنامه‌یه‌كی هاوتا له‌ رووی زانستییه‌وه‌ به‌ مه‌رجێ ماوه‌ی خوێندن بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی ئه‌م باوره‌نامه‌یه‌ سالێ دوای وه‌رگرتنی باوه‌رنامه‌كه‌ی سه‌ره‌تایی كه‌متر نه‌بێ. 2-مامۆستای یاریده‌ده‌ر ی بێ له‌ یه‌كێ له‌ زانكۆكان یا په‌یمانگا هونه‌ریه‌كاندا بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌له‌ سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ و ئە‌و ماوه‌یه‌دا به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ دوو لێكۆلینه‌وه‌ی بایه‌خداری بڵاو كردبێته‌وه‌ كۆششێكی باشی له‌ ده‌رس وتنه‌وه‌دا كر.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: كاركردن به‌ حوكمی بڕگه‌ (2) له‌ مادده‌ی حه‌وته‌م له‌م یاسایه‌دا ڕاده‌گیرێ و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: 2- دادوه‌ر بۆی هه‌یه‌ ڕێگه‌ بدات به‌یه‌ك له‌ دوو هاوسه‌ره‌كان گه‌ر نه‌خۆشی ئه‌قڵی هه‌بێ هاوسه‌رگیریی بكات ئه‌گه‌ر به‌ ڕاپۆرتی لیژنه‌ی پزیشكی تایبه‌تمه‌ند ده‌ركه‌وت هاوسه‌رگیرییه‌كه‌ی زیان به‌ كۆمه‌ڵگا ناگه‌یه‌نی و له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیه‌تی به‌مه‌رجێك هاوسه‌ره‌كه‌ی دیكه‌ی به‌ روونی و به‌ نووسین رازی بێ له‌ كاتی گرێبه‌ندیی هاوسه‌رگیرییه‌كه‌یدا.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة