أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم : كار به هیچ دهقیكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ، ئهگهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: پێویسته وهزیره پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهركار.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: بڕه پارهو رێژهو سنوورگهلی رهسمه عهدلییهكان وهك ئهمانهی خوارهوه دهبن كه بهرامبهر ههر ماددهیێ له ماددهكانی یاسای ژماره (114)ی ههموار كراوی ساڵی (1981)ی رهسمه عهدلییهكان دیاری كراوه: زنجیره مادده بڕگه پارهی رهسم 1- 1 - 1000 دینار 2- 15 یهكهم (4%) چوار له سهد 3- 15 دووهم (20) بیست دینار 4- 16 - (20) بیست دینار 5- 17 - (4%) چوار له سهد به مهرجی له بیست دینار كهمتر نهبێ و له ههزار دینار زیاتر نهبێ و دهعواكانی قهرزی لێ ههڵاوێردرێ (یستپنی) كه دهقهكانیان له بڕگه (یهكهم)ی ماددهی (18)ی ههمان یاسادا هاتووه، ئهو دهعوایانه رهسمیان به رێژهی (7%)ی بڕی قهزره داواكراوهكهی لێ وهردهگیرێ. 6- 19 یهكهم (50) پهنجا دینار 7- 20 یهكهم –أ (50) پهنجا دینار 8- 20 یهكهم-ب، ج (4%) چوار له سهد 9- 21 یهكهم (50) پهنجا دینار باقیمهنی رهسمهكهش به رێژهی (4%) وهردهگیرێ. 10- 22 یهكهم (50) پهنجا دینار باقیمهنی رهسمهكهش به رێژهی (4%) وهردهگیرێ. 11- 23 یهكهم (50) پهنجا دینار 12- 23 دووهم (4%) چوار له سهد 13- 24 - (50) پهنجا دینار 14- 25 - (200) دوو سهد دینار 15- 26 - (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (1000) دینار زیاتر نهبێ. 16- 27 یهكهم (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (50) دینار كهمتر نهبێ و له (200) دینار زیاتر نهبێ. 17- 28 یهكهم (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (1000) دینار زیاتر نهبێ. 18- 28 سێیهم (25) بیست و پێنج دینار 19- 28 چوارهم (20) بیست دینار 20- 29 - (4%) چوار له سهد 21- 34 دووهم (4%) چوار له سهد به مهرجێ له (1000) دینار زیاتر نهبێ. 22- 34 سێیهم (20) بیست دینار 23- 37 - به مهرجێ له (10) دینار كهمتر نهبێ و له (250) دیناریش زیاتر نهبێ. 24- 42 یهكهم (0،004) چوار له ههزار 25- 42 دووهم (20) بیست دینار 26- 43 - (5) پێنج دینار 27- 44 - (5) پێنج دینار 28- 45 - (5) پێنج دینار 29- 49 سێیهم (250) دوو سهدو پهنجا فلس له ههر (10)ێكی رووبهر به مهرجێ له (100) سهد دینار كهمتر نهبێ و كهرتی دیناریش به یهك دیناری تهواو له قهڵهم دهدرێ. 30- 49 چوارهم و پێنجهم (50) پهنجا دینار 31- 53 شهشهم (50) پهنجا دینار 32 53 دهیهم (50) پهنجا دینار
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: یهكهم:1-مهندوبهكانی پارێزگا، كه بۆ ئهندامێتیی كۆنگرهی گشتی ههڵبژێردراون، دوای تهواو بونی ئیش و كارهكانی كۆنگره كۆ دهبنهوه به سهرپهرشتی مهكتهبی سكرتارییهت بۆ ههڵبژاردنی دهستهی لق كه له حهوت ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت. 2- دهستهی لق له كۆبوونهوهی یهكهمیدا سهرۆكی لق و بهرپرسانی لیژنه تایبهتكارهكان ههڵدهبژێرێ. دووهم: دهستهی لق ئهم كارو فرمانانهی خوارهوه بهڕێ دهخات: 1-بهكارخستنی موقهڕهڕات و راسپاردهكانی مهكتهبی سكرتارییهت. 2- لهچوارچێوهی بودجهی ساڵانهی یهكێتیدا گفتوگۆ لهسهر بودجهی ساڵانهی لق دهكات و رێنماییگهلی دارایی و سندوقی زامنكاری و سندوقی وهفات و سندوقی نهخۆشییه سهخت و ترسناكهكان دهخاته بهركار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهستهڵاتهكان ولایهنه فهرمیهكان له ههرێمدا جێی دهستهڵاتهكان و لایهنه فهرمیه فیدراڵییهكان دهگرنهوه لهههر شوێنێك ناویان له یاسای ژماره (21)ی ساڵی 1997دا هاتبێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: یاسای كۆمپانیاكانی عیراقی ژماره(21)ی ساڵی 1997ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان جێبهجێ دهكرێ و كار به حوكمهكانی دهكرێ تاكو یاسایهكی تایبهت به كۆمپانیاكان له ههرێمدا دهردهچوێنرێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ، گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: وهزیرهكانی دارایی و ئابووری و بازرگانی بۆیان ههیه رێنمایی هاوبهش بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهو رێكارانهی كه لهلایهن وهزارهتی دارایی و ئابووری و وهزارهتی بازرگانی له ههرێمی كوردستان بۆ جێبهجێ كردنی ئهم یاسایهی سهرهوه بڕیاریان لهسهر داوه بهر له دهرچوونی ئهم یاسایه به ئوسووڵی و بهركار دادهنرێن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: دهستهڵاتهكان ولایهنه فهرمیهكان له ههرێمدا جێی دهستهڵاتهكان و لایهنه فهرمیه فیدراڵییهكان دهگرنهوه لهههر شوێنێك ناویان له یاسای ژماره (21)ی ساڵی 1997دا هاتبێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: یاسای كۆمپانیاكانی عیراقی ژماره(21)ی ساڵی 1997ی ههمواركراو له ههرێمی كوردستان جێبهجێ دهكرێ و كار به حوكمهكانی دهكرێ تاكو یاسایهكی تایبهت به كۆمپانیاكان له ههرێمدا دهردهچوێنرێ.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: 1. رۆژنامهنووس مامهڵهی كارمهندی لهگهڵدا دهكرێ له لایهنی مۆلهت پێدانی ئاسایی و نهخۆشییهوه. 2. له كاتی دامهزرانی له ههر فهرمانێك ماوهی كاركردنی له رۆژنامهنووسیدا بۆ سهر مووچه (علاوه) و بهرز كردنهوهی خانهنشینی دهخرێنه سهر ئیشهكهی. 3. له كاتی كاركردندا ئهگهر تووشی ههر پێشهاتێك (اصابه)یهك بوو لهسهر ئهو لایهنهیه كه كاری بۆ دهكا هاریكاری پێویستی بكا ئهمهش پهیوهندی به مافی خانهنشینی یهوه ههیه. 4. دهكری رۆژنامهنووسی خانهنشین به پێی حوكمهكانی یاسای خانهنشینی رۆژنامهنووس له دام و دهزگاكاندا كار بكا. 5. پێویسته خهبهری سهندیكا بدرێ له كاتی شكایهت كردن كه له دژی رۆژنامهنووس پێشكهش دهكرێ، له كاتی تاوانی بینرا و نهبێ نابێ، رۆژنامهنووس پرسیار و وهڵام و توێژینهوهی لهگهڵ بكرێ به تاوانیك كه دراوهت پاڵی و پهیوهنداره به ئهنجام دانی كارهكهیهوه دوای خهبهردانی سهندیكا نهبێ. 6. ئهوهی دهست درێژی بكاته سهر رۆژنامهنووس له كاتی ئهنجام دان یا به هۆی كارهكهیهوه ئهو سزایه دهدرێ كه بۆ ئهو كهسه دانراوه كه دهست درێژی دهكاته سهر كارمهندی گشتی لهكاتی ئهنجامدانی فهرمان یا به هۆی فهرمانهوه. 7. ئهو رۆژنامهنووسهی به هۆی یان له كاتی ئهنجامدانی كارهكهیهوه دهمرێ، نازناوی ئهندامی (شهرهف)ی له سهندیكادا پێ دهدری به بڕیارێك له ئهنجومهنهوه به گوێرهی پێرهوی ناوخۆ.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: یهكهم: دهزگا كرێ و رهسمهكان دیاریدهكات له بهرامبهر به كارهێنانی فرۆكهخانهكانی ههرێم یان بهكارهێنانی بهشێكی و ههروهها بهرامبهر ئاسانكاریهكانی فرۆكهوانی ئاسمانی و خزمهتگوزاریهكانی جولانهوهی ئاسمانی كه پێشكهشی دهكات له ئاسمان و زهوی ئهو فرۆكهخانانهو ههر خزمهتێكی دیكهی پێشكهشی دهكات، بهپێی پهیرهوێك بهپێی ئهم یاسایهوه دهردهچێت. دووهم: ئهو پهیرهوهی بهپێی بڕگه(یهكهم) ی ئهم ماددهیهدهردهچێت دهستنیشانی حالهتهكانی بهخشین و كهمكردنهوهی كرێ و رهسمی دیاریكراو دهكات.
ماددهی دوانزدهم:
ماددهی دوانزدهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی یانزدهم:
ماددهی یانزدهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: دهزگا ئهم ئهرك و ئیشانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: پهرهپێدانی ناوهندی فرۆكهخانهكانی شارستانی له ههرێمدا بهشێوهیهكی كاریگهر بهجۆرێك سهلامهتی و ئاسایشی فرۆكهكانی مسۆگهر بكات. دووهم: پێشكهشكردنی خزمهتگوزاریهكانی جولانهوهی ئاسمانی دیاریكراوهكانی خوارهوه بۆ فرۆكهكانی كارا له شوێنی مانۆڕكردن و ئاسمانی فرۆكهخانهكانی ههرێم: 1- خزمهتگوزاری چاودێری كردنی فرۆكهخانه (AERODROME CONTROL SERVICE) بهوبڕوایهی بهشێكه له خزمهتگوزاریهكانی جوڵانهوهی ئاسمانی (AIR TRAFFIC CONTROL SERVICE) 2- خزمهتگوزاری زانیاریهكانی گهشت (FLIGHT INFORMATION SERVICE) 3- خزمهتگوزاریهكانی ئاگاداركردنهوه (ALERTING SERVICE) سێیهم: پێشكهشكردنی خزمهتگوزاریهكانی چاودێریكردنی سهرزهوی (GROUND CONTROL) بۆ فرۆكهو نهفهر ههڵگرهكان و كهسانی كرێكار له گۆرهپانی وهستانی فرۆكهكان. چوارهم: هاندانی وه بهرهیبَنان له خزمهتگهزاریهكانی گواستنهوهی ئاسمانی له ههرێمدا. پێنجهم: توێژینهوهو پێداچونهوهو تۆماركردنیان و دانانی پلانهكان بۆ گهشهپێدان و پهرهپێدانی فرۆكهخانهكانی شارستانی له ههرێمدا. شهشهم: دابینكردنی سهلامهتی فرۆكهوانی شارستانی له ههرێمدا به پێی یاساو پێڕهوورێنماییهكانی ناوخۆو نێودهولهتی تایبهت به كاروباری فرۆكهوانیی شارستانی. حهوتهم: بهكارخستنی به توانای فرۆكهخانهكانی شارستانی له ههرێمدا و هێنانهدی ئاستی خزمهتگوزاریهكانی گونجاو لهگهڵ پێداویستیهكانی ناوخۆیی ونێودهوڵهتی. ههشتهم: پێشنیازكردنی پلان و سیاسهتهكانی تایبهت به گواستنهوهی ئاسمانی له ههرێمدا. نۆیهم: ئامادهكردن و راهێنان و پهرهپێدانی هێزی كارگهر لهمهیدانی فرۆكهخانهكانی ههرێم. دهیهم: رێكخستن وبهرێوهبردنی كهش و ههواوسهرپهرشتیكردنی خزمهتگوزاری و ئاسانكاریهكانی پێویست بۆ جولانهوهی كهشتییهوانی ئاسمانی وهكو گهیاندنهكان و چاودێریكردنی ئاسمانی له ئاسمان و فرۆكهخانهكانی ههرێم بهپێی ئهو دهسهڵاتانهی لهلایهن دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عیراقهوه پێی دراوه. یازدهم: رێكخستنی پرۆسهكانی بهرێوهبردنی جولانهوهی ئاسمانی له ئاسمان و فرۆكهخانهكانی ههرێم بۆ مسۆگهركردنی سهلامهتی رهوانهكردنی بهشێوهیهكی خێراو ڕێك و پێك بهپێی پێوانهكانی نێودهوڵهتی و ناوخۆیی و ئهو دهسهڵاتانهی لهلایهن دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق پێی دراوه. دوازدهم: پێشنیاركردنی دامهزراندنء ئامادهكردنی فرۆكهخانهكانی شارستانی له ههرێمداو سهرپهرشتیكردنی پرۆسهكانی كارگێڕیء بهگهڕخستن و وهبهرهێنانی. سیازدهم: مسۆگهركردنی مافهكانی هاوشانی (ارتفاق) ئاسمانی له ئاسمانء فرۆكهخانهكانی ههرێم. چواردهم: دابینكردنی بیناو موڵكء ئامێرو كهرهستهو وێستگهء منارهكانی بهتهل و بێتهل بۆ فرۆكهخانهكانی ههرێم. پازدهم: پشكنینی فرۆكهكان و قهدهغهكردنیان له فڕین، یان گلدانهوهی ههر بهڵگهنامهیهك پهیوهندی پێیهوه ههبێت بهپێی ههبوونی پێداویستیهكانی ئاسایش و سهلامهتی فرۆكهكه و بهپێی ئهو دهسهڵاتانهی لهلایهن دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق و دهسهڵاتهكانی ههرێم پێی دراوه. شازدهم: ههماههنگی كردن لهگهڵ لایهنهكانی ناوخۆیی تایبهتمهند بۆ دانانی بهرزهفتكاری و ڕێڕهوو ڕێنماییهكانی كه بهپێویستی دهزانێ بۆ پاراستنی ئاسایش له ئاسمان و فرۆكهخانهكانی ههرێم و مسۆگهركردنی سهلامهتی فرۆكهكان و یارمهتیدانی فرۆكهوانی (كهشتیهوانی)و ڕێكخستنی گهیاندن و پهی پێ بردنی ئاسمانی (ڕادار)، بهپێی ئهو دهسهڵاتانهی لهلایهن دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق و دهسهڵاتهكانی ههرێم پێی دراوه. حهڤدهم: سهرپهرشتیكردن بهسهركاروبارهكانی پهیوهندیدار بهسهلامهتی فرۆكهوانی شارستانی له ئاسمان و فرۆكهخانهكانی ههرێم و چاودێریكردنی پابهندبوونی لایهنهكانی تایبهتمهند بهبهرزهفتكاری و ڕێڕهوو ڕێنماییهكانی بهركار بهپێی ئهو دهسهڵاتانهی لهلایهن دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق پێی دراوه. ههژدهم: گفتوگۆكردن لهگهڵ كۆمپانیاكان بۆ بهكارخستن و بهڕێوهبردنی فرۆكهخانهكان یان بنیاتنان و بهكرێدانی باڵهخانهو عهمبارو شوێنهكانی ئازادو گۆڕهپانهكان. نۆزدهم: مۆڵهتدانء ڕێگهپێدانی تایبهت به كردنهوهی نووسینگهی كۆمپانیاكانی فرۆكهوانی و بریكارهكانی كۆمپانیا فرۆكهوانیهكانی له ههرێمدا كاردهكهن و چاودێریكردنی كارهكانیان بۆ مسۆگهر كردنی پابهندبوونیان بهمهرجهكانی ڕێگهپێدان بهپێی ڕێڕهوهكانی پشت پێ بهستراو. بیستهم: ههماههنگی كردن لهگهڵ دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق بۆ تهواوكردنی ئهم كارانهی خوارهوه بهپێی بهرزهفتكاری و ڕێنماییهكانی نێو دهوڵهتی و ناوخۆیی:- 1- ئهنجامدانی كاری بهدوادا گهڕان و بههانا هاتنی ئهو فڕۆكانهی لهناو سنوری ههرێمدا پێویستیان پێی ههیه. 2- رێگه دان به فێربوون راهێنان له سهر فرۆكهوانی و كارهكانی ئاسمانی لهناو سنووری ههرێمدا. 3- ئهنجامدانی پرۆسهكانی فێركردن و راهێنان له جۆرهها مهیدانهكانی فرۆكهوانی شارستانی لهناو سنووری ههرێمدا و لهمیانهی كردنهوهی خول و ئهلقهكانی خوێندن و كۆنگرهكان. 4- دانانی ڕێساكانی ئاسمانی و پێڕهوهكانی پهیوهندیدار به فڕینی فڕۆكهكان و فڕۆكهوانی ئاسمانی و پاراستنی كهسان و سامانی گشتی و تایبهتی لهسهر زهوی و ڕێگای بهكارهێنانی پانتاییی ئاسمان لهناو سنووری ههرێمدا. 5- پهیوهندیكردن به ڕێكخراوو دهستهكانی نێو دهولهتی و ههرێمایهتیی تایبهتمهند له مهیدانهكانی فڕۆكهوانی شارستانی. 6- دهركردنی ڕێگه پێدانی تایبهت به گهشتهكانی ڕێكخراوو به ڕێكهوتی بۆ كۆمپانیاكانی فڕۆكهوانی شارستانی ناوخۆ و بیانی كه ئاسمان و فرۆكهخانهكانی ههرێم بهكاردههێنن و تۆماركردنی ئهو ڕێپێدانانه. 7- دهركردن و نوێكردنهوهی مۆڵهتهكانی كارایی پیشهكانیان بۆ كارمهندان لهههندێ پیشهی فڕۆكهوانی شارستانی له ههرێمدا،وتۆماركردنی ئهو مۆڵهتانهو چاودێری كردنی پرۆسهكانی نوێكردنهوهیان بهپێی بهرزهفتكاری و ڕێنماییهكانی نێو دهوڵهتی و ناوخۆیی. 8- تۆماركردنی فڕۆكهكانی شارستانی كه دهگهڕێتهوه بۆ كۆمپانیاكانی نیشتمانی سهر به ههرێم و ئهو ڕێپێدانانهی پهیوهسته به سهلامهتی بهكارخستن و پاراستنی و تۆماركردنی ئهو ئهنجامانهی لێیهوه پهیدا دهبن. بیست و یهكهم: بهشداریكردن له كۆبوونهوهكانی پهیوهندیدار به گرێدانی ڕێككهوتنهكانی دووانهو به كۆمهڵ بۆ خزمهتگوزاریهكانی گواستنهوهی ئاسمانی لهگهڵ دهسهڵاتهكانی فڕۆكهوانی شارستانی له دهولهتهكانی دیكهوه، وتۆماركردنی ئهنجامهكانی لێیهوه پهیدا دهبن، به جۆرێك خزمهت به بهرژهوهندی فڕۆكهوانی شارستانی و فڕۆكهخانهكانی ههرێم بگهیهنێ. بیست و دووهم: مسۆگهر كردنی مافهكانی ڕێبواران و گواستنهوهی كاڵاكان بهپێی یاساو ڕێنماییهكانی ناوخۆیی و نێو دهولهتی. بیست و سێیهم: سهرپهرشتیكردنی بنیاتنان و پاراستنی ههموو شوێنهكانی (المرافق) كه خزمهت به جوڵانهوهی ئاسمانی له فڕۆكهخانهكانی ههرێم دهگهیهنێ. بیست و چوارهم: رێكخستنی بازاڕی گواستنهوهی ئاسمانی له ههرێمدا. بیست و پێنجهم: ئاڵ و گۆڕكردنی شارهزایهتی و زانیاریهكان لهگهڵ دهسهڵاتی فڕۆكهوانی شارستانی و دهسهڵاتهكانی فرۆكهخانهكانی دهوڵهتانی دیكه. بیست و شهشهم: ئامادهكردنی دهرخستهكان و نهخشهسازیهكانی تایبهت به دامهزراندنی شوێنه نوێیهكانی (المرافق الجدیده) خزمهت به جوڵانهوهی ئاسمانی له فرۆكهخانهكانی ههرێم دهگهیهنێ. بیست و حهوتهم: دابینكردنی ههموو پێداویستییهكانی هونهری و وهگهڕخستن و كارگێڕی مرۆیی بۆ فڕۆكهخانهكانی ههرێم.