أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
المادة الثانية
المادة الثانية التعاريف يكون للكلمات و العبارات التالية حيثما وردت في هذه الاتفاقية المعاني المخصصة لها قرين كل منها : الاتفاقية : اتفاقية النقل متعدد الوسائط للبضائع بين الدول العربية . النقل متعدد الوسائط : نقل بضاعة بين دولتين عربيتين باستخدام واسطتي نقل مختلفتين او أكثر بعقد نقل واحد و وثيقة نقل واحدة و تحت مسؤولية شخص واحد (متعهد النقل) من نقطة استلامه للبضاعة من المرسل حتى تسليمها للمرسل إليه . متعهد النقل متعدد الوسائط (متعهد النقل ): الشخص المرخص له من الجهة المختصة بدولة منضمة لهذه الاتفاقية و الذي يبرم عقد نقل متعدد الوسائط مع المرسل باسمه او عن طريق شخص أخر ينوب عنه و يتصرف بصفته اصيلا و يتحمل مسؤولية تنفيذ العقد . عقد النقل متعدد الوسائط ( عقد النقل) : العقد المبرم بين المرسل و متعهد النقل او من ينوب عن اي منهما و الذي يحدد الشروط التي بموجبها يقوم متعهد النقل بنقل البضاعة التابعة للمرسل من بلد عربي الى المرسل اليه في بلد عربي اخر مقابل اجر محدد . وثيقة النقل متعدد الوسائط (وثيقة النقل ) : مستند يصدر بموجب عقد النقل متعدد الوسائط و يعتبر اثباتا على استلام متعهد النقل للبضاعة موضوع النقل بالحالة المبينة فيها لتسليمها الى المرسل اليه بذات الحالة .و هذه الوثيقة يمكن ان تكون ورقية او الكترونية ، و هي نوعان : 1- وثيقة النقل متعدد الوسائط القابلة للتداول . تكون "لامر شخص"او "لحامله". 2- وثيقة النقل متعدد الوسائط غير القابلة للتداول . تحرر باسم مرسل اليه واحد . المرسل (الشاحن ): الشخص الذي في حوزته البضاعة و يقوم بابرام عقد النقل متعدد الوسائط باسمه – او من ينوب عنه او من يمثله – مع متعهد النقل متعدد الوسائط لنقل هذه البضاعة من دولة عربية الى دولة (او دول) عربية اخرى . المرسل اليه : الشخص الذي له الحق في ان يقوم بنفسه او بانابة غيره في استلام البضاعة من متعهد النقل متعدد الوسائط او من ينوب عنه . النقل المجزأ: نقل بضاعة بواسطتي نقل مختلفتين على الاقل باستخدام وثيقة نقل منفردة لكل واسطة .و لا يعتبر هذا النوع من النقل نقلا متعدد الوسائط وفقا لإحكام هذه الاتفاقية . الشخص : اي شخص طبيعي او معنوي (اعتباري ). الجهة المختصة : الجهة التي يحددها القانون الوطني في اي من الدول الاطراف في هذه الاتفاقية لتكون الجهة المعنية بالنقل متعدد الوسائط بين الدول العربية و يناط بها بموجب القانون وضع قواعد مزاولة نشاط النقل متعدد الوسائط و منح التراخيص . الترخيص : اذن تمنحه الجهة المختصة لمزاولة نشاط النقل متعدد الوسائط تمنح بموجبه وثيقة (رخصة). الطرف المنفذ : اي شخص يعهد اليه متعهد النقل بتنفيذ اي من مسؤولياته الواردة في عقد النقل ، و من ذلك اعمال النقل البحري و الجوي و اعمال النقل البري او السككي او المائي و اعمال تداول و تحميل و تفريغ و تخزين البضاعة لحين تسليمها الى المرسل اليه . واسطة النقل: الجزء المادي الذي تتم عبره عملية النقل و تشتمل : البحار،المحيطات ، الأنهار ،الممرات و البحيرات المائية الداخلية ، الطرق البرية ، السكك الحديدية ، الجو ، الأنابيب . وسيلة النقل : ما يتم بها نقل البضاعة و تشمل سيارة الشحن (الشاحنة) ، القطار ، السفينة ، الماعونة ، مركب الملاحة النهرية ، الطائرة ، الانابيب او غيرها . البضاعة : ما يلتزم متعهد النقل او الطرف المنفذ بنقله بمقتضى عقد النقل من سلع و اشياء من اي نوع مالم يكن ممنوعا و غير مسموح باستيرادها في دولة المرسل اليه و تكون مجمعة او معبأة في صورة طرود او بالتات او صناديق او داخل حاويات او اي طريقة مماثلة تستخدم في تجميع او تعبئة البضاعة و كذلك المواد السائلة والغازية والمواد الجافة السائبة غير المعبأة كما يمكن ان تشمل البضاعة ايضا المركبات و المعدات و الحيوانات الحية . التسليم: تسليم البضاعة الى او وضعها تحت تصرف المرسل اليه او اي شخص اخر يكون بحوزته وثيقة النقل وفوض في مسؤولية تسلمها من قبل المرسل اليه مع الالتزام بالقوانين و اللوائح سارية المفعول في بلد المرسل اليه . الاتصال الالكتروني : تبادل المعلومات المنشاة او المرسلة او المتلقاة او المخزنة بوسيلة الكترونية او بصرية او رقمية او بوسيلة مشابهة تيسر الوصول الى المعلومات بحيث يمكن استخدامها بالرجوع اليها لاحقا . حقوق السحب الخاصة SDR: وحدات حسابية يحددها صندوق النقد الدولي تحول الى العملة الوطنية للدولة وفقا لقيمة هذه العملة في تاريخ الحكم او القرار او في التاريخ الذي يتفق عليه الطرفان وفقا لطريقة التقييم التي يطبقها صندوق النقد الدولي و السارية في ذلك التاريخ على عملياته و معاملاته .
المادة الأولى
المادة الأولى اسم الاتفاقية تسمى هذه الاتفاقية (اتفاقية النقل متعدد الوسائط للبضائع بين الدول العربية ) .
ماددهی سی و ههشتهم
ماددهی سی و ههشتهم: دهشێ پزیشكێكی مۆڵهتدراو پزیشكێكی دیكه دابنێت له عیادهكهی كاربكات بهمهرجێك ئهوهی جێی دهگرێتهوه ههمان پلهی زانستی و پسپۆری ههبێ وئهو ماوهیهش له سێ مانگ پتر نهبێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهمانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم:وهزیر:سهرۆكی باڵاو بهرپرسی ئیش وكارو ئاراستهكردنی سیاسهت وسهرپهرشتی و چاودێری دهكات وههموو بڕیارو فهرمان ورێنماییهكیش پێوهندییان به ئهركوفرمان وپێكهاتهو سهڵاحییات و،كاروباری دیكهی هونهری ودارایی وئیداری و رێكخستنی وهزارهتهكهوه ههیه،بهپێی ئهم یاسایه له وهزیرهوه دهردهچن وبه سهرپهرشتیی خۆی جێبهجێ دهكرێن.بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیرانیش بهرپرسه،وهكو ئهندامیكی دهستبهر له ئهنجومهنهكهدا.وهزیر بۆی ههیه، ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی به بریكاری وهزارهت یان به بهڕێوهبهره گشتییهكان یان به ههر فرمانبهرێكی دیكه بسپێری كه خۆی به باشی بزانێ. دووهم:بریكاری وهزارهت:له چوارچێوهی سهڵاحییاتدا كه پێی دهسپێردرێ،یاریدهی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی وهزارهت وسهرپهرشتیكردنی كاروبارهكانیدا،بهمهرجێ بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆڕبێت. سێیهم:نووسینگهی وهزیر:فرمانبهرێ،بهپلهی بهڕێوهبهر،بهڕێوهی دهبا، بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆی ههبێ.ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. چوارهم:نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فرمانبهرێ،بهپلهی بهڕێوهبهر،بهڕێوهی دهبا، بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆی ههبێ.ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. پێنجهم:راوێژكاران:ژمارهیان لهچواركهس زیاترنییه.مهرجیشه بڕوانامهیهكی بهرایی زانۆیان ههبێ و، خاوهن ئهزموون وكهر دهش (ممارسه) بن. شهشهم:دهستهی ئاماری ههرێم:فرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتیی دهكا،بڕانامهیهكی بهرایی زانكۆی ههبێ.ئهركوفرمانی خۆی بهپێی سهڵاحییاتێ كه پێی دهسپێردرێ،ههڵدهسووڕێنێ. حهوتهم: دهستهی پێوهركاری (التقییس)و كۆنترۆڵی جۆرهكی له ههرێمدا:فرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتیی دهكا،بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆی ههبێ.ئهركوفرمانی خۆیشی بهپێی سهڵاحییاتێ كه پێی سپێردراوه ههڵدهسووڕێنێ وبهڕێوهبهرایهتیهكانی پێوهركاری وكۆنترۆڵی جۆری له پارێزگاكان وابستهی دهبن. ههشتهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری كارگێڕی ودارایی:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆی ههبێ.ئهركوفرمانی زامنكردن ورێكخستنی پێداویستهكانی كار، دهگرێته ئهستۆ.لهم بهڕێوهبهرایهتییانهی خوارهوه پێك دێت: أ- بهڕێوهبهرایهتیی كاروباری كارگێری. ب- بهڕێوهبهرایهتیی كاروباری دارایی. ج- بهڕێوهبهرایهتیی كاروباری یاسایی. د- بهڕێوهبهرایهتیی تاكهكان. ه- بهشی پۆڵێن كردنی (مقاولهكان) بهڵێندهرهكان. نۆیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی ئامادهكردن وههماههنگی كردنی پلانهكانی گهشهپێدان:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكا بهمهرجێ بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆیی ههبێت ولهم بهڕێوهبهرایهتیانهی خوارهوه پێك دێت:ـ أ- بهڕێوهبهرایهتی پلانهكانی گهشهپێدان. ب- بهڕێوهبهرایهتی پلاندانانی ئابووری. ج- بهڕێوهبهرایهتی پلاندانانی كشتوكاڵی. د- بهڕێوهبهرایهتی پلاندانانی پیشهسازی. ه- بهڕێوهبهرایهتی پلاندانانی گهشتیاری. و- بهڕێوهبهرایهتی پلاندانانی بیناسازی ونیشتهجێ وخزمهتگوزاریهكان. ز- بهڕێوهبهرایهتی پلاندانان بۆ گواستنهوهوگهیاندن. دهیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی پلاندانانی پڕۆژهكانی بوودجهی وهبهرهێنهكی:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات بهمهرجێ بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆیی ههبێت وپێك دێت لهم بهڕێوهبهرایهتیانهی خوارهوه: أ- بهڕێوهبهرایهتی لێكۆڵینهوهی گرنگتربوونی(الاولویه) پڕۆژهكان. ب- بهڕێوهبهرایهتی دابهش كردنی پڕۆژهكان. ج- بهڕێوهبهرایهتی چاكێتی (جدوی) پڕۆژهكانی گهشهپێدان. یازدهم: بهڕێوهبهری گشتی پهرهپێدانی مرۆیی:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات بهمهرجێ بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆیی ههبێت ولهم بهڕێوهبهرایهتیانهی خوارهوه پێك دێت:ـ أ- مهڵبهندی ههرێمی بۆ پێشخستنی كارگێری. ب- بهڕێوهبهرایهتی سیاسهتهكانی هێزی كاروكارپێكردن. ج- بهڕێوهبهرایهتی سیاسهتهكانی پهروهرده وفێركردن. د- بهڕێوهبهرایهتی سیاسهتهكانی پهرهپێدانی كۆمهڵایهتی. ه- بهڕێوهبهرایهتی تهكنهلۆجیای زانیاری. دووازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی ههماههنگی وهاوكاری پهرهپێدان:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكا بهمهرجێ بڕوانامهیهكی بهرایی زانكۆیی ههبێت،ولهم بهڕێوهبهرایهتیانهی خوارهوه پێك دێت: أ- بهڕێوهبهرایهتی پهیوهندیهكان. ب-بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی كاروباری ووڵاته بهخشهرهكان ورێكخراوه نێودهوڵهتیهكان. ج- بهڕێوهبهرایهتی سیاسهتهكانی هاندانی كهرتی تایبهت ووهبهرهێنان.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهت وهدی هێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه دهگریته ئهستۆ: یهكهم: ئامادهكردنی پلانهكانی پهرهپێدانی ههرێم وپێشخستنی له رووی ئابووری و كۆمهڵایهتی ومرۆیی ورۆشنبیرییهوه، له ژێر رۆشنایی پێداویستی یه ههنووكهیی یه چاوهڕوانكراوهكانی كۆمهڵگا. دووهم: بهبهشداربوونی وهزارهتهكان و كهرته حكومی یهكان و كهرتی تایبهت، تێكڕای ئاماژهكانـی پلانـه درێژو مامـناوهند وكورتخـایهنهكـان ئـامـادهدهكـات بـهو ئـامـانـج و سیاسهتانهشهوهكه له خۆی دهگرێت. سێیهم: ئامادهكردنی پلان بۆ چارهسهركردنی كێشه جۆراوجۆره كۆمهڵایهتیهكان به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهت و دامودهزگا پێوهندیدارهكاندا. چوارهم: پلان بۆ وهبهرهێنانی حكومی دادهنێ وپارهی تهرخانكراوی وهبهرهێنهكی (الاستپماریه) له بوودجهی گشتی دهوڵهتدا پێشنیازیش دهكا و به پێی ی پارێزگا وناوچه شارنشین ودێهات نشینهكان دابهشبكرێ و، رهچاوكردنی گرنگتربوون(الاولویه) له دیاریكردنی پڕۆژهكانی ئاوهدانكردنهوه كه لهسهربووجهی وهبهرهێنهكی (الاستپماریه) دارایی دهكرێن (تمول) بهههمانهنگی له گهڵ گشت ئهو وهزارهتانهدا كه پهیوهندیدارن وبه دواداچوونی باش جێبهجێكردنیان. پێنجهم: ئامادهكردنی بهرنامهی گشتگیرو درێژخایهن وكورتخایهن و ساڵانه بۆ سازكردنی هێزی كاری مرۆیی پێویست بههاوكاریی زانكۆو دهزگاكانی فێركردن. شهشهم: هاوكاری كردن لهگهڵ دهزگا حكومییهكان له ئامادهكردنی لێكۆڵینهوهی پێویست بۆ بهرهوپێش بردنیان و تازهكردنهوهو باشتركردنی ڕێكخستنی ئیداری و بهرزكردنهوهی ئاستی توانستی راپهڕاندنی كارتیایاندا و،گهشهپێدانی توانستی سهركرده ئیداری و هونهرییهكان ومهشق پێدانی ئاسته جۆر بهجۆرهكان. حهوتهم:كاركردن بۆ دروستكردنی هاوسهنگی له نێوان سهرچاوهكانی دهرامهت وپێداویستهكانی گهشهپێدان بهدانانی پرهنسیپ و ئاراستهی گشتی بۆ بهڕێوهبردنی ستراتیجیهتی گهشه پێدانی ئابووری وكۆمهڵایهتی. ههشتهم: بایهخدان به دامهزراندنی حكومهتی ئهلیكترۆنی،بۆ كۆكردنهوهی زانیاری، ودامهزراندنی بانكی زانیاری و،پێڕۆكردنی شێوازی ڕوون ودیار(شفاف)له دامهزراندنی حكومهتی دهزگاییدا. نۆیهم: بهشداریكردن لهگهلأ حكومهتی عیراقی فیدرالأ بۆ دۆزینهوهی سهرچاوهی پارهدهرو یاریدهی هونهری له دهوڵهت ودهزگا نێودهوڵهتییه بهخشهرهكانهوه.ههروهها بهشداریكردن لهو دانوستانانهی كه لهگهڵ لایهنه بهخشهرهكاندا بهڕێوهدهچێ،تا،بهڵێنهكانی خۆیان ببهنهسهرو،یارمهتی وبهخشش و قهرزیان لێ وهدهستكهوێ و،به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی دارایی وئابووری ههرێمدا،پرۆژهكانی ههرێمی پێ دارایی بكرێ (تمول). دهیهم: هاندانی كهرتی تایبهت و،وهبهرهێنانینی خۆماڵی وبیانی، بۆئهوهی لهگهشهپێدانی ئابووری ههرێمدا بهشداری بكهن.ههروهها،سیاسهت ورێگاكانیش پێشنیازدهكا،كهئهم كهرته چالاكتربكا بههاوكاریی دهزگا پێوهندیدارهكانی حكومهت. یازده: بهههماههنگی لهگهلأ دهزگای مهركهزیی پێوهركاری (التقییس)وكۆنترۆڵی جۆرهكی (النوعیه)وهزارهتی پلان دانان وهاوكاریی وگهشهپێدانی عیراقی فیدراڵدا سیستهمێكی نیشتمانی بۆ پێوهركاری وكۆنترۆڵی جۆرهكی له ههرێمدا پێرۆدهكاو،پشت به مواسهفاتی عیراقی وجیهانییش دهبهستێت و، چاودێری بهكارخستنیان دهكاو،پشكنین وشیكردنهوهو لێكۆڵینهوهی تایبهت به پێوهركاری وكۆنترۆڵی جۆرهكی ئهنجام دهدات و،ئامۆژگاری دهدات لهبارهی ئهم مهسهلانهوه به ههموو لایهێكی حكومی و ئههلی له ههرێمدا،گهر بیانهوێ. دوازده:كردارهكانی ئامار(احصاء) له ههرێمدا بهجێ دێنێ،كه پێوهندییان به سهرژمێرییه گشتیهكانی دانیشتوانی ههرێم و خانوهكان ورووپێوی ئامادهیی تایبهت به كهرته جۆر به جۆرهكانی ههرێمهوه ههیه.ئهم كارهش،به ههماههنگی لهگهلأ دهزگای عیراقی فیدراڵ، بهجێ دێنێ. سیازده:لهكاتی ئامادهكردنی پلان وبهرنامهكانی وهزارهتهكه دا، سهلامهتیی ژینگهی ههرێم ڕهچاودهكا.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: وهزارهت : وهزارهتی پلاندانانی ههرێم. سێیهم: وهزیر : وهزیری پلاندانانی ههرێم. چوارهم:بریكار: بریكاری وهزارهتی پلاندانان. پینجهم: مهڵبهند : مهڵبهندی پێشخستنی كارگێری.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوبونهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ئهنجومهنی وهزیران دهبێ حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكات.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ئهمه دهخرَیته سهر كۆتایی ماددهی چوارهم و دهبێته بڕگه (و)ی ئهم ماددهیه بهم شێوهیه: (و): كۆلێژی پۆلیس: بهرێوهبهرهكهی (راگری كۆلێژ) به پلهی بهرێوهبهری گشتی دهبێ به مهرجێ ئهفسهری پۆلیس بێ و پلهكهشی له عهقید نزم تر نهبێ و بروانامهی ههردوو كۆلێژی پۆلیس و یاسای ههبێ، ئیش و كارهكانی ئهم كۆلێژه به پێی یاسایهكی تایبهت رێك دهخرێت.
ماددهی دوازدهیهم:
ماددهی دوازدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوه یهوه له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: دهبێ وهزیره پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ به جێ بكهن.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: گشت ئهو یاسا و پهیره و بڕیار و رێنمایانهی تایبهتن به ئهوقافهوه به كار پێكراو دادنرێن تا كاتی دهركردنی ئهوانهی جێگهیان دهگرنهوه یا ههڵدهوهشێنریرَنهوه به مهرجێك لهگهڵ حوكمهكانی ئهو یاسایهدا ناكۆك نهبن.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: دام و دزگاكانی مهڵبهندی وهزارهت و ئهركهكانیان به پهیرهوێك دیار دهكرێن. ئهركهكانی ئهو بهرێوبهرایهتیانهشی كه مهڵبهنی وهزارهت پێك دێنن ئهركهكانی بهرێوهبهریهتیهكانی ئهوقاف و كارو باری ئیسلامی و لقهكانیان به رێنماییهك دیار دهكرێن مه وهزیر دهری دهكا. دووهم: وهزیر به پێی رێنماییهك كه دهری دهكا بۆی ههی بهرێوبهریهتی و بهش و لقی نوێ لهوهزارهت و دایهرهكانی دا دابمهزرێنێ به مهبهستی رێك و پێكی و دیای كردنی ئهركهكانیان و ئاڵ و گۆر كردنی ئهو ئهركانهو خستنه پاڵ یهكتری ههر كام لهو دامهزراوانهی رێكخستن یا جیا كردنهوهیان له یهكتر یا ئاڵ و گۆر پێكردنی پهیوهنیان یان ههڵوهشاندنهوهیان به پێی پێویستی له كردهوهدا. سێ یهم: وهزیر بۆی ههیه پاره وهك تهرخان و خهڵات (مخصصات و مكافأت) بدا به غهیری مووچه خۆران له ئهندامانی ئهنجومهن و لیژنه پابهندهكانی وهزارهت و خهڵاتی هاندانیش بدا به كاگهرانی وهزارهت به پێی رێنماییهك كه بۆ ئهو مهبهسته دهری دهكا.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یەكهم: ئهنجومهنێك له مهڵبهندی وهزارهتدا پێك دههێنرێ كه به پێ ی دهوترێت ئهنجومهنی بڵای ئهوقاف و كاروباری ئیسلامی و پهیوهندی به وهزیرهو وه دهبێ و بهم جۆرهی لای خوارهو پێكدێ: أ-وهزیر سهرۆك ب-بریكاری وهزارهت جێگری سهرۆك ج-نوێنهری وهزارهتی شارهوانی و گهشت و گوزار به پلهیهك كه له بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ. ئهندام د-نوێنهرایهتی وهزارهتی ئابووری و دارایی به پلهیهك كه له بهرێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ. ئهندام ه-نوێنهری وهزارهتی كشتوكال و ئاودێری به پلهیهك كه له بهرێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ. ئهندام و-بهرێوهبهری گشتی دیوانی وهزارهت. ئهندام ز-بهرێوهبهرهكانی ئهوقاف له پارێزگاكانی ههرێم. ئهندام ح-چوار له گهوره زانایانی ئاینی كه وهزیر بۆ ماوهی سێ ساڵ و دهشكرێ بوێ بكرێنهوه ههڵیان دهبژێرێ. ئهندام دووهم: أ-وهزیر بۆی ههیه لهكاتی ئاماده نهبوونیدا بریكاری وهزارهت بكاته سهرۆكی ئهنجومهن. ب-ههر ئهندامێك له ئهندامه ئهسلی یهكانی ئهنجومهن، ئهندامێكی ئیعتیادی بۆ دادهنرێ كه له كاتی ئامادهنهبوونیدا له كۆبوونهوهكانی ئهنجومهن جێگهی دهگرێتهوه. ج-ئهنجومهن بۆی هیه له كاتی پێویستاد و لهسهر دااوی وهزیر هاوكاری له كارمهندان بخوازێ. سێ یهم: ئهنجومهنێكی زانستی له وهزارهتدا پێك دههێنرێ و پهیوهندی لهگهل بریكاری وهزارهتدا دهبێ. دهزگا و دهسهڵاتهكانیشی به پێرهوێكی تایبهتی دیاری دهكرێن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: دهسهڵاتهكانی بهرێوهبهری گشتی ی دیوان رێنمایی یهك دیاری دهكرێن كه وهزارهت دهری دهكا.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزارهت لهم دام و دهزگایانه پێك دێ: 1-نووسینگهی وهزیر: مووچه خۆرێك به پلهی بهرێوهبهر بهرێوهی دهبا و چهند مووچه خۆرێك به پێی پێویست یاریدهی دهدهن. 2-نووسینگهی بریكاری وهزارهت:مووچه خۆرێك به پلهی بهرێوهبهر سهرۆكایهتی دهكا و چهند مووچه خۆرێك به پێی پێویست یاریدهی دهدهن. 3-بهڕێوهبهرێتی گشتی دیوان: ئهم بهڕێوهبهرێتی یانهی پێوه دهبهسترێنهوه. أ-بهڕێوهبهرێتی كهسان و خزمهتگوزاری ئیداری. ب-بهڕێوهبهرێتی ژمێریاری و چاودێری و پێداچوونهوه. ج-بهڕێوهبهرێتی مزگهوت و دهزگا و قوتابخانه ئایینی یهكان. د-بهڕێوهبهرێتی مولك و كاروباری یاسایی. ه-بهڕێوهبهرێتی نهخشهدانان و بهدواداچوون. و-بهڕێوهبهرێتی رابهرایهتی ئاینی و كارو باری حهج. ز-بهڕێوهبهرێتی ئاوهدانردنهوهی ئهندازیاری. ح-بهڕێوهبهرایهتی یهكانی ئهوقاف و كاروباری ئیسلامی له پارێزگاكانی ههرێمدا. . گ-بهڕێوهبهرێتی لێكۆڵینهوه و كتێبخانهكان.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: بریكاری وهزارهت ئهو ئهرك و دهسهڵاتانه به جێ دێنێ كه وهزیر له چوارچێوهی ئامانجه گشتییهكانی وهزارهت و دهسهڵاتی دایهرهكانیدا پێ یانی دهسپێرێ و یاریدهی وهزیر دهدا له رێ ی نیشاندان و سهرپهرشتیكردنی كاروباری هونهری و ئیداری و دارایی رێك و پێكی یان به پێی ئهو ئامژگاری یانهی له وهزیرهوه به پێی حوكمی یاسا و رێنمایی رهچاو كراوهكان بۆی دهسنیشان دهكرێن. دووهم: بریكاری وهزارهت بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی به بهرێوهبهری گشتی دیوان و بهلڕێوهبهرهكان له وهزارهتاكی ههرێم دا بسپێرێ و ئهوانیش له چوارچێوهی راسپاردنهكانیدا سهبارهت بهو دایهرانهی سهرۆكایهتی دهكهن، له بهرامبهری دا بهرپرسیار دهبن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر سهرۆكی باڵای وهزارهته و یهكهم بهرپرسیاری جێ به جێ كردنی سیاسهتهكهی و سهرپهرشتی چاودێری كردنی بهجێهێنانی یاسا و پهیرهو و رێنمایی یهكانێت. ههر له وێشهوه ئهو بڕار و فهرمان و رێنمایی یانه دهردهچن كه پهیوهندی به ئهرركهكانی وهزارهت و دایهرهكانی و دهسهڵاتهكان یان و گشت كار و بارهكانی نهخشه دانان و هونهری و ئیداری و دارایی و رێك و پێكی یهوه ههیه، به پێی حوكمی یاسا و پێرهوه رهچاو كراوهكان. ههر وهكو بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسیاره بهو مانایهی كه ءهندامێكی هاوبهشێتی. سێ یهم: وهزیر بۆی ههیه لیژنهی ههمیشهیی یا كاتی له وهزارهتدا پێك بهێنێ كه ئهركی تایبهتی پهیوهندیداریان به چالاكی ههلسوكهوتی وهزارهتهوه به پێی حوكمی یاسا رهژاوكراوهكان پهیڕهو رێنمایی یهكانی پێ دهسپێردرێ بۆیشی ههیه سوود له هاریكاری كارمهندانی پسپۆر له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا ببینێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ژمارهی ئهوانهی كه ساڵانه وهردهگیرێن بۆ ئامادهكردنیان وهك قازی و ئهندامانی داواكاری گشتی لهسهر ئهساسی پلانی ئهنجومهنی دادوهران و وهزارهتی داد دیاری دهكرێـن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یهكهم: ئهوهی لهپهیمانگه وهردهگیرێت و ئامادهكرێت بۆ قازێتی یان بۆ ئهندامی داواكاری گشتی، پێویسته ئهمانهی ههبێت: 1- پێویسته جنسییهی عێراقی بێت و، شایانی تهواوهتی ههبێت. 2- ههردوو زمانی كوردی و عهرهبی بهخوێندن و بهنووسین بهرهوانی بزانێت. 3- پێویسته رهوشت و ناوبانگی باش بێت و، بهجینایهتی دهسهنقهستی غهیره سیاسی یان بهجونحهی ئابڕوهبهر حوكم نهدرابێ و، لهوهپێش له پهیمانگه دهرنهكرابێ تهنیا مهگهر بهنهخۆشییهكی ناچاری و سهلمێنراو بهراپۆرتی لیژنهی پزیشكیی رهسمی لهبهر هۆی ناچاری. 4- دهبێ لهههموو ئهو نهخۆشی و كهمئهندامییانه سهلامهت بێ كه رێگهی ئیشهكهی لێ دهگرن. 5- دهبێ له زانكۆیهكی عێراقی یان له زانكۆیهكی بڕواپێكراوهوه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی وهدهست هێنابێ، بهمهرجێ خوێندنی تێدا رێك و پێك بێت و، له (باشه)ش كهمتر نهخهمڵێنرابێ . 6- تهمهنی له (40) ساڵ زیاتر نهبێ. 7- دهبێ بۆ ماوهی (8) ساڵ بهكردار لهدهزگاكانی وهزارهتی داد، یان ئهنجومهنی دادوهری، یان دادگاكانی پهیوهست بهوان كاری كراو بێت، یان بۆماوهی لانی كهم له (8) ساڵ كهمتر نهبێ پارێزهرایهتی كردبێ یان وهزیفهیهكی یاسایی لهدایهرهكان و بهڕێوهبهرایهتییه یاساییهكانی وهزارهت و دهزگا حكومییهكاندا كردبێ، بهمهرجێ ههر ساڵهی لانی كهم (5) دهعوای گرتبێ جا ئهوهی بڕوانامهی ماجستێری لهیاسادا هێنابێ، دوو ساڵی لهو دوو ماوهیه بۆ دادهشكێ و، ئهگهر بڕوانامهی دكتۆرای لهیاسادا هێنابێ (5) ساڵی بۆ دادهشكێ، ئهو كاركردنهش بهر لهوهرگرتنی بڕوانامهكان بوو بێت، یان پاش وهرگرتنیان هیچ فهرقی نییه. 8- پێویسته حیزبی نهبێت یان سهر بههیچ لایهنێكی سیاسی نهبێت، ئهگهر حیزبی بوو ئهوا پێویسته كاتێ بۆ پهیمانگاكه پێشكهش دهكات پهیوهندی خۆی بهحیزبهوه ببچڕێت. 9- پێویسته لهتاقی كردنهوهی بهنووسین و بهزارهكیدا لهو یاسایانهدا سهركهوێت كه ئهنجومهنی پهیمانگاكه بڕیاری دهدات. 10- پێویسته لهو رووبهڕوو بوونهوهیهدا سهركهوێت كه ئهنجومهنی پهیمانگاكه لهگهڵی ئهنجامی دهدات. دووهم: ئهو پارێزهرانهی له پهیمانگهكه بۆ مهبهستی ئامادهكردن و شیاندن قبوڵ كراون، لهحوكمهكانی بڕگهی (7، 8)ی (یهكهم)ی ئهم ماددهیه دهبووردرێن.