مادده‌ی هه‌شته‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسانی جێ به‌ جێكردنی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكا.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و وه‌زاره‌تی گه‌یاندن له‌ یه‌ك وه‌زاره‌ت لێكده‌درێن به‌ ناوی (وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن).

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌ی بڕیار بدات له‌سه‌ر یارمه‌تی دانی دارایی به‌ هونه‌رمه‌ند به‌ شێوه‌ی به‌خشین (منحه‌) یاخود قه‌رز، به‌ پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ ده‌ری ده‌چوێنێ له‌م بارانه‌ی خواره‌وه‌: 1. ئه‌گه‌ر خۆی یان یه‌كێك له‌ دایك و باوكی (اصوله‌) یان منداڵه‌كانی (فروعه‌) یاخود هاوسه‌ری تووشی نه‌خۆشییه‌كی وا بوون پێویست به‌ چاره‌یه‌كی تایبه‌تی بكات. ئه‌مه‌ش ده‌بێ به‌ راپۆرتی لیژنه‌یه‌كی ره‌سمی پزیشكی پشتگیری بكرێت. 2. ئه‌گه‌ر تووشی رووداوێك بوو كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی له‌ پیشه‌كه‌ی خۆی بخات. 3. ئه‌گه‌ر تووشی كاره‌ساتێك بوو و زیانی دارایی لێ كه‌وت كه‌ له‌ توانای خۆیدا نه‌بێت.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌نجوومه‌نی زانكۆ ئه‌م تایبه‌تكاریانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-تایبه‌تكارییه‌ زانستییه‌كان: أ-بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی وه‌رگرتن بۆ خوێندنی سه‌ره‌تایی له‌ كۆلێجه‌كاندا. ب- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی كۆلێجه‌كان و ئه‌و مه‌ڵبه‌نده‌ زانستیانه‌ی پێ یانه‌وه‌ به‌ندن. ج- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی دابینكردنی پێویستییه‌كانی خوێندن. د- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی كردنه‌وه‌ی به‌ش و لق و مه‌ڵبه‌نده‌ زانستییه‌كان. ه- بڕیار له‌سه‌ردانی باسه‌كانی خوێندن دابه‌شكردنیان به‌سه‌ر ساڵه‌كانی خوێندن له‌ كۆلێجه‌كاندا. و- بڕیار له‌سه‌ردانی نه‌خشه‌ی دابینكردنی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ز-به‌خشینی پله‌ی زانستی به‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ح- بڕیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ و وه‌رگرتن بۆ خوێندنی باڵا. گ-به‌دوا داچوونی هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌ندامی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌. ی- بڕیار له‌سه‌ر دانی به‌رنامه‌كانی خوێندن و ده‌سكاریكردنیان به‌ مه‌به‌ستی چه‌سپاندنی باری زانستی. 2-تایبه‌تكارییه‌ ئیدارییه‌كان أ-بڕیار له‌سه‌ر دانی نه‌خشه‌ی په‌یوه‌ندی یه‌ دوو قۆلیه‌كانی رۆشنبیری له‌گه‌ڵ زانكۆ و ده‌زگا زانستییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا و جێبه‌جێ كردنیان. ب-به‌لێنی به‌ستن له‌ گه‌ل ئه‌ندامه‌ بیانیه‌كانی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ و هونه‌ر كاراندا. ج-دامه‌زراندنی ئه‌وانه‌ی ده‌رس ده‌لێنه‌وه‌ له‌ خاوه‌نانی باوه‌رنامه‌ی دكتۆرا و ماجستێر و هاوتاكان. د-په‌سه‌ند كردنی (ئیفاد و ئیعاره‌)و مۆڵه‌تی خوێندن له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. ه-بریاردان جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ی راعێنان و مه‌شق پێ كردنی كارگێلاانی زانستی و به‌رێوه‌بردن. و-برشیار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ (میلاك)زانستی به‌رێوبه‌رێتی كۆلێج و مه‌ڵبه‌ندی زانستییه‌كان. 3-تایبه‌تكارییه‌ داراییه‌كان: أ-بریار له‌سه‌ر دانی جێبه‌جێ كردنی نه‌خشه‌ی بووجه‌ی ساڵانه‌ و به‌رنامه‌ی (استمرار)و نه‌خشه‌ (استپمار)راسته‌وخۆ به‌ رێكخستن له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان له‌ هه‌رێمدا. ب-سه‌لماندنی بریاره‌كانی لیژنه‌ تایبه‌تییه‌كانی سه‌باره‌ت به‌ كوژاندنه‌وه‌ (شگب)و نرخاندن و به‌كرێدان و فرۆشتنی مال و موڵكی گوازراوه‌ و نه‌گوازراوه‌ی زانكۆ. ج-بڕیار له‌سه‌ردانی دوا حیساب (الحساب الختامی). 4-ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكی زانكۆ بسپێرێ.

مادده‌ی سی و سێ یه‌م: ئه‌وه‌ی به‌دادوه‌ر داده‌مه‌زرێ ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی تێدابن: 1ـ عێراقی بێ و زمانی كوردی بزانێ و ئه‌هلی یه‌تی مه‌ده‌نی ته‌واوی هه‌بێ. 2ـ ته‌مه‌نی له‌ سی ساڵ كه‌متر نه‌بێ و خاوه‌ن هاوسه‌ر بێ. 3ـ حوكم نه‌درابێ به‌ تاوانێكی ئاسایی یان كه‌تنێكی (جنحه‌) له‌كه‌داركه‌ری شه‌ره‌ف. 4ـ ره‌وشتی جوان بێ و ناوبانگی باش بێ و ده‌ستپاك و بێ لایه‌ن ناسرابێ. 5ـ مه‌رجه‌كانی رێك وپێكی جه‌سته‌ی تێدابن و كه‌م ئه‌ندام نه‌بێ. 6ـ باوه‌ڕنامه‌ی به‌كالۆریۆس له‌ یاسادا یان ئه‌وه‌ی هاوتای بێ وه‌رگرتبێ. 7ـ أ ـ دوای ده‌رچوونی له‌ كۆلیجی یاسا یا به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ده‌ ساڵ پارێزه‌ری یا وه‌زیفه‌یه‌كی شێوه‌ دادوه‌ری كردبێ یا له‌ په‌یمانگای دادوه‌ری ده‌رچووبێ. ب ـ ماوه‌ی كاركردنی له‌و وه‌زیفانه‌ی بڕگه‌ی (أ) دا پێنج ساڵ ده‌بێ ئه‌گه‌ر باوه‌ڕنامه‌ی ماجستێری له‌ یاسادا وه‌رگرتبێ و سێ ساڵ ده‌بێ ئه‌گه‌ر باوه‌ڕنامه‌ له‌دكتۆرای وه‌رگرتبێ ئیتر ئه‌و كاركردنه‌ی له‌ پێش وه‌رگرتنی باوه‌ڕنامه‌كه‌دا بووبێ یا له‌دوای. ج ـ ماوه‌ی كاركردن له‌ پارێزه‌ری و ئه‌و وه‌زیفه‌یه‌ی له‌بڕگه‌ی (أ)دایه‌ بۆ مه‌به‌ستی دامه‌زراندن له‌ یه‌ك ده‌درێن. د ـ ده‌بێ له‌ تاقیكردنه‌وه‌یه‌كدا به‌ نووسین بێ یا به‌ده‌می سه‌ركه‌وتووبێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌و مۆله‌تانه‌ی له‌ مادده‌ی پێنجه‌می ئه‌م یاسایه‌دا به‌م جۆره‌ ده‌بن: 1-ته‌نیا بۆ ئه‌و كه‌سه‌ به‌كارده‌هێنرێن كه‌ به‌ناویانه‌. 2-بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ له‌ رۆژی ده‌ركردنیانه‌وه‌ كاریان پێ ده‌كرێت. 3-ده‌بێ له‌ حاڵه‌تی مۆڵه‌تدان و تازه‌ كردنه‌وه‌دا ئه‌و ره‌سمه‌یان له‌سه‌ر بدرێ كه‌ له‌ لیسته‌ی پاشكۆی ئه‌م یاسایه‌دان. دووه‌م: ده‌سه‌ڵاتی مۆڵه‌تدان له‌ مۆڵه‌ته‌كه‌دا هه‌ندێ ئه‌و عه‌تاده‌ دیاری ده‌كا كه‌ ده‌بێ هه‌یبێ به‌ مه‌رجێ له‌ سه‌د و بیست گولله‌ بۆ ده‌مانچه‌ و تفه‌نگ و دوو سه‌د فیشه‌ك بۆ تفه‌نگی ڕاو زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی سیازده‌یه‌م: ده‌ببێ ئه‌وه‌ی به‌ سه‌رۆكی زانكۆ داده‌مه‌زرێ باوه‌رنامه‌ی دكتۆرای هه‌بێ و له‌ پله‌ی پرۆفیسۆر یاریده‌ده‌ری پرۆفیسۆردابێ و خحمه‌تی له‌ ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بی ئه‌وه‌وی دوای هه‌ڵبژاردنی له‌ لایه‌ن ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی ده‌سته‌ی ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ زانكۆدا كه‌ له‌ پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر و به‌ره‌وژوودان و دامه‌زراندنیشی به‌ بڕیاری لایه‌نی په‌یوه‌ندار و به‌ پێی یاسا ره‌ژاوكراوه‌كان و بۆ ماوه‌ی چوار ساڵ ده‌بێ.

مادده‌ی سێزده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م كارو ره‌فتارانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ به‌ سه‌رپێچی دارایی داده‌نرێن: 1-پابه‌ند نه‌بوون به‌ یاساو بڕیارو پێڕه‌و ورێنمایی و به‌یانه‌ داراییه‌كان. 2- پشتگوێ خستن و كه‌مته‌رخه‌می نواندن كه‌ ده‌بنه‌ هۆی له‌ ده‌ست چوون و به‌فیڕۆ دانی دارایی گشتی یاخود زیان گه‌یاندن به‌ ئابووری نیشتمانیی. 3-پێشێلكردنی یاسای به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت یاخود هه‌ر یاسایه‌كی دیكه‌ كه‌ كاری پێ ده‌كرێت، ئه‌گه‌ر له‌ ئه‌نجامدا زیان به‌ دارایی گشتی گه‌یاند. 4- شاردنه‌وه‌ی په‌ڕاوو موسته‌نه‌دو ئه‌و تۆمارانه‌ی كه‌ بۆ كاری چاودێری و وردبینی پێویستن به‌بێ بوونی پاساوی گونجاو. 5 ـ وه‌ڵام نه‌دانه‌وه‌ی نووسراوه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی چاودێری و سه‌رپێچی و تێبینیه‌كانی و له‌به‌رچاو نه‌گرتنیان. 6 ـ ئه‌نجام نه‌دانی كاری پێویست سه‌باره‌ت به‌ یه‌كلایی كردنه‌وه‌ی ئه‌و سه‌رپێچییانه‌ی كه‌ له‌ راپۆرته‌كانی دیواندا هاتوون. دووه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نانه‌ی كه‌ سه‌ر به‌ چاودێری دیوانن له‌ حاڵه‌ته‌كانی (تزویر)و(اختلاس) وئه‌و سه‌رپێچییه‌ داراییانه‌ ئاگاداری بكه‌نه‌وه‌ كه‌ له‌ بڕگه‌كانی(1 و2)ی به‌ندی(یه‌كه‌م)له‌م مادده‌یه‌دا هاتوون، ئه‌مه‌ش له‌كاتی ئاشكرابوونی به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌و ئاگادار كردنه‌وه‌یه‌ ببێته‌ هۆی هه‌ڵنه‌سانی ئه‌و لایه‌نانه‌ به‌كاری پێویست، هه‌روه‌ها پێویسته‌ دیوان له‌ ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه‌ له‌و سه‌رپێچیانه‌ ئاگادار بكاته‌وه‌، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش به‌ سه‌رپێچی ئه‌م یاسایه‌ داده‌نرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌و ئازارو ناخۆشیانه‌ ده‌خه‌مڵێرێ كه‌ زیان پێكه‌وتوو تووشی هاتووه‌ و ئه‌وه‌ی كه‌ كاری له‌ ناوبانگ یان پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی یان وه‌زیفی كردووه‌. دووه‌م: قه‌ره‌بووی ماددی له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌وه‌ی له‌ ده‌ستی چووه‌و ئه‌و زیانه‌ی له‌ ماوه‌ی گلدانه‌وه‌ یان گرتن یان حوكمدانه‌كه‌ی ده‌خه‌مڵێندرێ. سێیه‌م: پێویست له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بڕیاره‌كانی حوكمدان به‌بێ تاوانی (براءه‌) و ئازاد كردنی ئه‌و كه‌سه‌ی بێتاوانی ده‌سه‌لمێندرێ یان ئازاد ده‌كرێت له‌ دوو رۆژنامه‌ی رۆژانه‌ی هه‌رێمدا بڵاوبكاته‌وه‌.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: 1 ـ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌ نێوان جێگرانی سه‌رۆك یا پێشینترین دادوه‌رانیدا داده‌مه‌زرێنرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی خزمه‌ته‌ دادوه‌ریه‌كه‌ی له‌ بیست و پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بوو. 2 ـ جێگری سه‌رۆك له‌ نێوان دادوه‌رانی پێداچوونه‌وه‌ دا داده‌مه‌زرێنرێ ئه‌گه‌ر خزمه‌تی دادوه‌ری یه‌كه‌ی له‌ بیست و دوو ساڵ كه‌متر نه‌بوو. 3 ـ دادوه‌ر له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌دا له‌وانه‌ی پۆلی یه‌كه‌م یا له‌وانه‌ داده‌مه‌زرێنرێ كه‌ ماوه‌ی خزمه‌تی دادوه‌ری یه‌كه‌یان له‌ بیست ساڵ كه‌متر نییه‌. 4ـ سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و جێگره‌كه‌ی و دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ فه‌رمانێكی هه‌رێمی له‌سه‌ر بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران داده‌مه‌زرێنرێت.

مادده‌ی نۆیه‌م: نه‌قیب ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ جێ: 1. ده‌بێ كوردێكی عیراقی بێت و له‌ هه‌رێم نیشته‌جێ بێت. 2. ده‌بێ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس بێ له‌ هونه‌ره‌كان یاخود ده‌رچووی په‌یمانگایه‌كی هونه‌ری باوه‌ر پێكراو بێت. 3. به‌ لا‌نی كه‌مه‌وه‌ پازده‌ ساڵ كاری هونه‌ری كردبێت،

مادده‌ی بیست و دووه‌م: مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی داده‌مه‌زرێ یان پایه‌ی مامۆستای یاریده‌دری پێده‌درێ له‌ پایه‌ی مامۆستایی كاری كردبێ له‌ یه‌كێك له‌ ده‌زگاكانی خوێندنی باڵا به‌ ده‌رس گوتنه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ (4) ساڵ كه‌متر نه‌بێ و له‌و ماوه‌یه‌دا به‌لانی كه‌م سێ توێژینه‌وه‌ی به‌ نرخی بڵاوكردبێته‌وه‌ كه‌ له‌ یه‌كێكیاندا به‌ ته‌نیا ئه‌و كاره‌ی كردبێ.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانیه‌وه‌ جێ به‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیش بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌م:وه‌زیر،بۆی هه‌یه‌،پاش وه‌رگرتنی موافه‌قه‌تی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران،له‌گه‌لأ كه‌سانی ته‌بیعی ومه‌عنه‌ویی وخاوه‌ن ئه‌زموون و پسپۆری ناوه‌و وده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا گرێبه‌ستی سازبدات،بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌رك وفرمانێ كه‌ پێیان ده‌سپێردرێ، له‌ ماوه‌یه‌كدا كه‌ خۆی به‌ له‌باری بزانێ،به‌مه‌به‌ستی وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت، ماف وئیلتیزاماتیشیان،وه‌زیر خۆی دیاریان ده‌كات دوای ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران.

شه‌شه‌م: ئه‌م بڕیاره‌ له‌ رۆژی ده‌رچوونییه‌وه‌ كاری پێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ ئه‌نجام ده‌دات: 1. سه‌ر‌ۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی سه‌ندیكا له‌ كن لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان ده‌شتوانێ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر كه‌سێك كه‌ بیه‌ویێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی شه‌شه‌م : ئه‌ركوفرمان و ئیشه‌ تایبه‌تیه‌كانی و پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌ به‌پێڕۆ دیار ده‌كرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م : وه‌زیر، بۆی هه‌یه‌، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و به‌ش و هۆبه‌، له‌ پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌دا به‌پێی پێداویستی ئیشه‌كانیان، بكاته‌وه‌، یان یه‌كیانبخات یان پۆچه‌ڵیان بكاته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: ناوی یاسای ژماره‌ (12)ی ساڵی 1997 له‌ یاسای (كۆڕی زانیاریی كوردستانی عیراقه‌وه‌) هه‌موارده‌كرێ بۆ (یاسای ئه‌كادیمیای كوردی).

مادده‌ی هه‌شته‌م: حوكمه‌كانی یاسای سزادانی عێراقی ژماره‌ (111)ی ساڵی 1969 ی هه‌مواركراو و یاسای ئوسووڵی دادگایی كردنی سزاییه‌كانی ژماره‌ (23)ی ساڵی 1971ی هه‌مواركراو و یاسای هه‌مواركردنی پیاده‌كردنی یاسای باری كه‌سێتی ژماره‌ (15)ی ساڵی 2008 و یاساكانی دیكه‌ی به‌ركار له‌ هه‌رێم پێاده‌ ده‌كرێن ئه‌گه‌ر هیچ ده‌قێك له‌م یاسایه‌دا له‌سه‌ری نه‌هاتبوو.