أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

ماده‌ی بیست

متن المادە :

ماده‌ی بیست: نه‌قیب، سه‌ره‌رای ئه‌و ئةركوفرمانة‌ تایبه‌ته‌ی ئه‌نجومه‌ن پێی ده‌به‌خشێ، ئه‌م ئه‌ركانه‌ش ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: 1. له‌به‌رده‌می هه‌موو لایه‌نه‌كاندا نوێنه‌ری سه‌ندیكایه‌. 2. بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌خاته‌ به‌ر كار. 3. له‌سه‌ر بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بانگهێشتی هه‌یئه‌ی گشتی ده‌كا بۆ كۆبوونه‌وه‌. 4. سه‌رۆكایه‌تیی كۆبوونه‌وه‌ی هه‌یئه‌ی گشتی وئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كات. 5. ئیمزاكردنی سه‌نه‌دگه‌لی سپاردن وسه‌رفكردنی ئه‌موالی سه‌ندیكا. 6. ئاماده‌كردنی بوجه‌ی ساڵانه‌و، راپۆرتی كۆتایی بۆ حساب وحسابكاریی كۆتایی و، راپۆرتی ساڵانه‌ی بزاڤ و چالاكیی سه‌ندیكاو، پێشكه‌شكردنیان به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، له‌ واده‌ی دیاركراوی خۆیاندا. 7. به‌پێی میلاك، كه‌ ئه‌نجومه‌ن ته‌سدیقی كردووه‌، كارمه‌ندان بۆ سه‌ندیكا داه‌دمه‌زرێنی و، كاروباری خزمه‌ت و زه‌پتیشیان به‌جێ ده‌گه‌يينىَ. دووه‌م: نه‌قیب بۆی هه‌یه‌، هه‌ندێ له‌ فرمانه‌تایبه‌ته‌كانی خۆی، به‌ نوێنه‌ره‌كه‌ی یان یه‌كێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن بسپێرێ.

مادده‌ی بیست وشه‌ش

متن المادە :

مادده‌ی بیست وشه‌ش: ئه‌م ئيشانه‌ی خواره‌وه،‌ قه‌ده‌غه‌ن: 1. راكێشانی نه‌خۆش به‌ فریودان وله‌ رێگای واسیته‌وه‌. 2. ناوبانگ زڕاندنی پیشه‌و خاوه‌ن پیشه‌كه‌و بێ نرخ كردنی پێگه‌ی زانستی و ئه‌دةبییان. 3. ئیش پێكردنی خاون پیشه‌ توندروستییه‌ بێ ئیجازه‌كان.

مادده‌ی بیست وجوار

متن المادە :

مادده‌ی بیست وجوار: 1. دارایی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت: 2. ئابوونه‌ی ئینتیماو به‌شداربوونی ساڵانه‌. 3. مزی ناوی خۆنوسین. ج.مزی نووسینی نازناوی پسپۆری. د.مزی ئیجازه‌پێدان و تازه‌كردنه‌وه‌ی پیشه‌گوزاریی تایبه‌ت بۆ دام وده‌زگا ته‌ندروستیه‌كان. هـ.مزی ته‌سدیقكردنی راپۆرتگه‌لی پزیشكی. و.سوودی چاپه‌مه‌نیه‌كانی سه‌ندیكا. ز.غه‌رامه‌ی ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌ لیژنه‌ی زه‌پتی پارێزگا به‌سه‌ر ئه‌ندامه‌كانیدا ده‌دات ح.دیاری وبه‌خشش وهه‌ر ده‌ستهاتێكی دی. گ.داهاتی یانه‌گه‌لی ومه‌لبه‌نده‌كانی رۆشنبیری وكۆمه‌لایه‌تی بۆ سه‌ندیكا. 2. ئه‌گه‌ر له‌به‌ر بارودۆخێكی نا ئاسایی، ته‌سدیقكردنی بوجه‌ له‌ واده‌ی دیاركراوی خوێدا نه‌كرا، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، كار به‌پێی ده‌روازه‌و به‌شه‌كانی بوجه‌ی پێشتر ده‌كرێ تا بوجه‌ تازةكة ته‌سدیق ده‌كرێ.

مادده‌ی سی وشه‌شت

متن المادە :

مادده‌ی سی وشه‌شت : هه‌ر كه‌سێ به‌پێ تۆماربوون و به‌پێی ئیجازه‌ كه‌ حوكمه‌كانیان له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ موماره‌سه‌ی ئه‌م پیشه‌یه‌ بكا، ئه‌وه‌ غه‌رامه‌یه‌ك ده‌كرێ له‌ (450000) چوارسه‌د وپه‌نجا هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (600000) دینارریش نه‌ترازێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌م بڕگانه‌ی خواره‌وه‌ی مادده‌ی شه‌شه‌م به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: دووه‌م: مزه‌ی مۆڵه‌ت (رسم الاجازه‌)ی دانانی ده‌رمانسازی ـ به‌ نیو ده‌وامی ـ (250) دوو سه‌د و په‌نجا دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌رمانسازی (مه‌سئولی + ئیمتیاز) ساڵانه‌ (400) چوار سه‌د دیناره‌. سێیه‌م: مزه‌ی مۆڵه‌تی ده‌رمانسازی ـ به‌ ده‌وامی ته‌واو ـ بۆ (خانه‌نشینان) (500) پێنج سه‌د دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌رمانسازی (مه‌سئولی + ئیمتیاز) ساڵانه‌ (400) چوار سه‌د دیناره‌. چواره‌م: مزه‌ی مۆڵه‌تی دانانی مه‌دخه‌ر (1000) هه‌زار دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی مه‌دخه‌ر بۆ (خانه‌نشینان) (مه‌سئولی + ئیمتیاز) (750) حه‌وت سه‌د و په‌نجا دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی مه‌دخه‌ر ـ به‌ نیوده‌وامی ـ ساڵانه‌ (500) پێنج سه‌د دیناره‌.

مادده‌ی هشته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هشته‌م: 1. ده‌سته‌ی گشتی پێك هاتووه‌ له‌ هه‌موو ئه‌ندامه‌كانی سه‌ندیكا ئه‌وانه‌ی به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌ وه‌فایان به‌ پابه‌ندییه‌كانی خۆیانه‌وه‌ كردووه‌ به‌ بانگێشتی ئه‌نجومه‌ن سێ ساڵ جارێك كۆبوونه‌وه‌یه‌كی گشتی ئاسایی ساز ده‌كا له‌ هه‌فته‌ی یه‌كه‌می ئه‌و مانگه‌ی كه‌ سه‌ندیكای تێیدا دامه‌زراوه‌، بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و یانزده‌ ئه‌ندام كه‌ له‌ نێوانیاندا (سیانیان یه‌ده‌گن) بۆ پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌ندامیه‌تی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاو لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكاری (الانضباط) به‌ ئاماده‌بوونی سێ یه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی راده‌ی یاسایی (النصاب) به‌ ته‌واو ده‌ژمێردرێ، وه‌ له‌ كاتی ته‌واو نه‌بوونی (النصاب)دا دوای پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان شوێن و كاتدا ئه‌نجام ده‌درێت، به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای پێشوو بۆ خولێكی تریش به‌ به‌رده‌وام ده‌ژمێردرێ له‌ كاره‌كانیدا. 2. ئه‌ندامه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌كان به‌ نه‌قیبیشه‌وه‌ كۆده‌بنه‌وه‌ بۆ دابه‌شكردنی كاروباری ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) له‌ نێوان خۆیاندا به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنی یه‌وه‌. 3. برَیاری ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆربه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووانی ده‌رده‌چێ. 4. پێویسته‌ ده‌ه‌سته‌ی گشتی ساڵانه‌ كۆبونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی سازبدات بۆ ئه‌نجامدانی:- 5. په‌سه‌ند كردنی بودجه‌. 6. وتووێژكردن له‌سه‌ر راپۆرتی ساڵانه‌ و كارو باری سه‌ندیكا و حیساباته‌كه‌ی 7. ته‌ماشاكردنی پێشنیازه‌كانی ئه‌نجومه‌ن له‌ باره‌ی هه‌مواركردنی یاساكه‌ی یاخود پێره‌وی ناوخۆیه‌كه‌ی. 8. بڕیاردان له‌سه‌ر پاكتاوكردنی موڵك و ماڵی سه‌ندیكا و داراییه‌كه‌ی له‌ كاتی هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یدا. 9. ده‌كرێ ده‌سته‌ی گشتی بانگهێشت بكرێت بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی له‌سه‌ر داخوازی نه‌قیب و به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا یان له‌سه‌ر داوایه‌كی نوسراوی سێ یه‌كێكی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، به‌ مه‌رجێك هۆیه‌ پێویستییه‌كانی ئه‌و داواكارییه‌ له‌ بانگێشته‌كه‌دا به‌ دیار بخرێن.

مادده‌ی یازده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ جێبه‌جێ كردنی ئه‌وانه‌ی خواره‌وه‌: 1. كاركردن له‌ پێناو به‌دی هێنانی ئه‌ركه‌كانی سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی سێیه‌می ئه‌و یاسایه‌ هاتووه‌. 2. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز له‌باره‌ی هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا و پێره‌وی ناوخۆ، بۆ ده‌سته‌ی گشتی.   3. جێ به‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. 4. دامه‌زراندنی كرێكاری خزمه‌تگوزاری بۆ سه‌ندیكا و ده‌ستنیشان كردنی كرێیه‌كانیان و هه‌موار كردنیان. 5. ته‌ماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه‌ ناو سه‌ندیكا و بریاردان له‌سه‌ر قبووڵ كردنی ئه‌ندام و به‌شداربووان. 6. هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كان و هی تریشدا ئه‌گه‌ر نه‌قیب نه‌بووبێته‌ نوێنه‌ری سه‌ندیكا. 7. ناردنی ئه‌و كێشه‌ و شكایه‌تانه‌ی كه‌ بۆی دێ، بۆ لیژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان. 8. دامه‌زراندنی لقی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم به‌ پێی مه‌رجه‌كانی دیاری كراو له‌ پێره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكادا. 9. پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌ی لاوه‌كی بۆ به‌دی هێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 10. بڕیار دان له‌سه‌ر واز هێنانی نه‌قیب یا جێگره‌كه‌ی یاخود هه‌ر ئه‌ندامێكی سه‌ندیكا یا لیژنه‌كانی. 11. دامه‌زراندنی نوێنه‌ری سه‌ندیكا له‌و پارێزگایانه‌ی كه‌ لقی سه‌ندیكایان نییه‌. 12. دامه‌زاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئه‌نجامدانی وردكاری ساڵانه‌. 13. رێكخستنی پلیتی هه‌ڵبژاردن و به‌ڵگه‌نامه‌كانی دیكه‌و سه‌رپه‌رشتی كردنی كرداری هه‌ڵبژاردن به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 14. ده‌رهێنانی رێنمایی گونجاو له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌ و پێره‌وی ناوخۆدا به‌مه‌به‌ستی ئاسان پیاده‌ كردنی. 15. مافی قه‌رزكردن و به‌ قه‌رزدان و پێشكه‌شكردنی یارمه‌تی دارایی هه‌یه‌، به‌و شێوه‌یه‌ی كه‌ مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا به‌دی بێنێ. 16. دامه‌زرراندن و به‌رێوه‌بردنی یانه‌كانی هونه‌رمه‌ندان به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان و پێره‌وی تایبه‌ت به‌و یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و دووه‌م: لیژنه‌ی لق ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی خواره‌وه‌ هه‌یه‌: 1. جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. دامه‌زراندنی كارمه‌ندانی لق و ده‌ستنیشان كردنی مووچه‌یان، دوای ئه‌وه‌ی كه‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا وه‌رده‌گرێ. 3. ده‌ست بژێر كردنی ئه‌و كه‌سه‌ی‌ نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌ لیژنه‌ی ره‌سمی و ناره‌سمییه‌كانی له‌ پارێزگادا. 4. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز و راسپارده‌ی تایبه‌ت به‌ كاروباری لق به‌ ئه‌نجومه‌ن، تاكو بڕیاریان له‌ باره‌یه‌وه‌ له‌سه‌ر بدات. 5. خه‌رج كردنی مه‌سره‌فی پێویست بۆ كارو باری لق له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌دا. 6. پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌یه‌ك بۆ به‌دیهێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 7. به‌كار هێنانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ پێی ده‌دا.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن یان لیژنه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌كانی دیكه‌ سێ جار له‌ دوای یه‌ك له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی به‌بێ عوزری مه‌شروع ئاماده‌ نه‌بوو، پێویسته‌ ئه‌نجومه‌ن بریاری خۆی بدات و به‌ وازهێنه‌ری دابنێت.

مادده‌ی شازده‌م

متن المادە :

مادده‌ی شازده‌م: یه‌كه‌م: مافه‌كانی دانه‌ر له‌گه‌ڵ دانانی كاره‌كه‌یه‌وه‌ دێنه‌ئاراوه‌. دووه‌م: مه‌به‌ست له‌ هاتنه‌ئارای كار ساته‌وه‌ختی دانانێتی له‌ شێوه‌یه‌كی بابه‌تیی شیاو بۆ تێگه‌یشتن و كۆپیكردن یان چه‌سپاندن. سێیه‌م: مه‌رج نیه‌ بۆ هاتنه‌ئارای مافه‌كانی دانه‌رو پیاده‌كردنیان كاره‌كه‌ تۆمار بكرێت یان ڕابسپێردرێت یان رێكاره‌ ڕواڵه‌تكارییه‌كانی تری بۆ ته‌واو بكرێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م

متن المادە :

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: له‌گه‌ڵ پێشێل نه‌كردنی مافه‌كانی دانه‌ری كاری ڕه‌سه‌ن، ئه‌وا بۆ مه‌به‌سته‌كانی ئه‌م یاسایه‌، ئه‌م كه‌سانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ دانه‌ر هه‌ژمار ده‌كرێن: یه‌كه‌م: هه‌ر كه‌سێك هه‌ڵسا به‌ وه‌رگێڕانی كارێك بۆ سه‌ر زمانێكی تر، یان پێداچوونه‌وه‌ی یان گۆڕینه‌وه‌ی له‌ ڕه‌نگێك بۆ ڕه‌نگێكی تری ئه‌ده‌ب یان هونه‌ر یان زانسته‌كان، یان كورتكردنه‌وه‌ی، یان گۆڕینی یان هه‌مواركردنی، یان راڤه‌كردنی، یان كۆمێنت له‌ سه‌ر نووسینی، یان پێرستكردنی، یان هه‌ر شێوازێكی تر كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی نوێ و داهێنراوی نیشان بدات. دووه‌م: هه‌ر كه‌سێك كارێكی هونه‌ری كه‌سێكی تر به‌جێبگه‌ینێت، به‌جێگه‌یاندنه‌كه‌ش چ به‌ گۆرانی گووتن بێت، یان ژنین، یان ریتم، یان پێشكه‌شكردن، یان وێنه‌گرتن، یان نیگاركێشان، یان جوله‌، یان هه‌نگاو، یان هه‌ر رێگه‌یه‌كی تر.

مادده‌ی هه‌ژده‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌ژده‌م: بۆ مه‌به‌ستی پیاده‌كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌، كه‌سی بڵاوكار به‌ خاوه‌نی مافه‌ داراییه‌كانی دانه‌ری ئه‌و كارانه‌ هه‌ژمار ده‌كرێت، كه‌وا ناوی هیچ دانه‌رێكیان هه‌ڵنه‌گرتووه‌ یان ناوێكی خوازراو هه‌ڵده‌گرن، تاوه‌كو دانه‌ره‌ ڕاسته‌قینه‌كه‌ ده‌رده‌كه‌وێت یان ناسنامه‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كرێت.

مادده‌ی نۆزده‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌م: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر زیاتر له‌ كه‌سێك به‌شداریان كرد له‌ دانانی یه‌ك كاردا، به‌ جۆرێك كه‌وا ناكرێت پشكی هه‌ر یه‌كێكیان تیایدا جیابكرێته‌وه‌، ئه‌وا هه‌موویان به‌ یه‌كسانی به‌ خاوه‌نی كاره‌كه‌ هه‌ژمار ده‌كرێن، ته‌نها ئه‌گه‌ر له‌ سه‌ر پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ پێكهاتبن، له‌م حاڵه‌ته‌شدا بۆ كه‌سیان نیه‌ كه‌وا مافه‌كانی دانه‌ر له‌ سه‌ر ئه‌م كاره‌كه‌دا پیاده‌ بكات، ته‌نها به‌پێكهاتنی هه‌موویانه‌وه‌ نه‌بێت، وه‌ هه‌ر یه‌كێكیان، له‌ كاتی ڕوودانی هه‌ر ده‌ستدرێژیێك بۆ سه‌ر مافی دانه‌ر، مافی هه‌یه‌ داوا به‌رزبكاته‌وه‌. دووه‌م: به‌ڵام ئه‌گه‌ر كرا پشكی هه‌ر به‌شداربووێكی دانانی كاره‌كه‌ له‌ پشكی هاوبه‌شه‌كانی تری جیابكرێته‌وه‌، ئه‌وا هه‌ر كامیان بێت مافی هه‌یه‌ مافه‌كانی دانه‌ر له‌و به‌شه‌ی كه‌ به‌شداری كردووه‌ له‌ دانانی، وه‌سوودبهێنێت به‌ مه‌رجێك هیچ زیانێك به‌ وه‌سوودهێنانی هه‌مان كار نه‌گه‌ینێت یان سته‌م له‌ مافی گشت به‌شداربووانی كاره‌كه‌ نه‌كات، ته‌نها ئه‌گه‌ر به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ رێككه‌وتبن. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵه‌ كه‌سێك له‌ دانانی كارێك، به‌ ئاراسته‌كردنی كه‌سێكی سروشتی یان مه‌عنه‌وی، كه‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی كاره‌كه‌ له‌ ژێر به‌رێوه‌بردن و ناوی خۆی له‌ ئه‌ستۆ بگرێت، به‌شداربووبن به‌ جۆرێك كه‌وا كاری هاوبه‌شه‌كان تیایدا له‌ ئامانجه‌ گشتیه‌كه‌ی مه‌به‌ستی ئه‌م كه‌سه‌ له‌م كاره‌ یان بیرۆكه‌یه‌ی دایهێناوه‌، به‌ جۆرێك ئاوێته‌ بووبێت كه‌وا ناكرێت كاری هه‌ر به‌شداربووێك له‌ به‌ئه‌نجام گه‌یاندنی ئه‌م كاره‌ به‌ ته‌نیا جیابكرێته‌وه‌، ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ی داهێنانی ئه‌م كاره‌ی ئاراسته‌و رێكخستووه‌، به‌ ته‌نیا مافه‌كانی دانه‌ری به‌سه‌ردا پیاده‌ ده‌كات، ئه‌گه‌ر رێككه‌وتنێك به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ نه‌بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕه‌ پاره‌و سنوورگه‌لی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كان كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌گه‌لی (10، 15/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 16، 17، 19، 20/ یه‌كه‌م – أ، ب، ج، 21/ یه‌كه‌م، 22/ یه‌كه‌م، 23/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 24، 25، 26، 27/ یه‌كه‌م، 28/ یه‌كه‌م و سێیه‌م و چواره‌م، 29، 34/ یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م، 35/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 37، 42/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 43، 44، 45، 49/ سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م، 53/ شه‌شه‌م و ده‌یه‌م)ی یاسای ژماره‌ (114)ی هه‌موار كراوی ساڵی (1981)ی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كاندا هاتووه‌، له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێن.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی بۆی هه‌یه‌ ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌ربهێنێ: 1. وریا كردنه‌وه‌. 2. ئینزار. 3. قه‌ده‌غه‌ كردن بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ شه‌ش مانگ تێنه‌په‌رێ، وه‌ ئه‌و قه‌ده‌غه‌ كردنه‌ش ده‌رباره‌ی كارمه‌ند و كرێكاری فه‌رمانگه‌ له‌سه‌ركاركردنه‌ له‌ دوای كاته‌كانی ده‌وامی ره‌سمی فه‌رمانگه‌كه‌ش به‌ بڕیاره‌كه‌ ئاگادار ده‌كرێ.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌نێوان جێگرانی سه‌رۆك یاخود كۆنترین دادوه‌رانی داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی خزمه‌تی دادوه‌ری له‌ بیست وپێنج سالأ كه‌متر نه‌بێ. دووه‌م: جێگری سه‌رۆك له‌نێو دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌و له‌ نێوان دادوه‌ره‌كانی پۆلی یه‌كه‌م دا داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی كاركردنی له‌ خزمه‌تگوزاری دادوه‌ری له‌ بیســـت ودوو ســالأ كه‌متر نه‌بێ. سێیه‌م: دادوه‌ر له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ له‌ نێوان دادوه‌رانی پۆلی یه‌كه‌م داده‌مه‌زرێ ئه‌گه‌ر ماوه‌ی كاركردنی له‌ خزمه‌تی دادوه‌ری له‌ بیست سالأ كه‌متر نه‌بێ و ماوه‌یه‌ك له‌ دوو سالأ كه‌متر نه‌بێ له‌ یه‌كێك له‌م پایه‌ دادوه‌ریانه‌ی خواره‌وه‌ كاری كردبێ: 1-سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. 2-جێگری سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. 3-دادوه‌ری دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌. 4-سه‌رۆكی ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ری. 5-ئه‌و پارێزه‌ره‌ی ماوه‌یه‌ك كاری له‌ پارێزه‌ری كردبێ كه‌ له‌ 25 سالأ كه‌متر نه‌بێ. چواره‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌و جێگره‌كانی و دادوه‌ری دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ مه‌رسوومێكی هه‌رێمی وله‌سه‌ر پاڵاوتنی له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی دادوه‌رییه‌وه‌ داده‌مه‌زرێن.

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و هه‌شته‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ پله‌ی وه‌زیر ده‌بێ و مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی وه‌زیر وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی سی و نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سی و نۆیه‌م: مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌و دادوه‌ره‌كانی دیكه‌ به‌ یاسا ده‌ستنیشان ده‌كرێن.

مادده‌ی چله‌م

متن المادە :

مادده‌ی چله‌م: یه‌كه‌م: پله‌كانی دادوه‌ران چوار پله‌ن(أ، ب، ج، د)له‌ پله‌ی (د) ـه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كه‌ن. دووه‌م: به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر له‌ پله‌یه‌ك بۆ پله‌یه‌كی به‌رزتر به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌بێ، ئه‌مه‌ش دوای به‌سه‌ربردنی ماوه‌ی یاسایی كه‌ پێنج ساڵه‌. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی له‌ كاتی سه‌یركردنی به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر، راپۆرتی سه‌رۆكی ناوچه‌كانی تێهه‌ڵچوونه‌وه‌، وسه‌رپه‌رشتانی دادوه‌ری ره‌چاو ده‌كرێن له‌باره‌ی ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌ توانایی و باش به‌ڕێوه‌بردنی كاره‌كانی و ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به‌ره‌وشتیه‌وه‌ هه‌یه‌. چواره‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بڕیاری به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر ده‌دات ئه‌گه‌ر ساغ بووه‌وه‌ شیاوی به‌رزكردنه‌وه‌كه‌یه‌. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆی هه‌یه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار به‌رزكردنه‌وه‌ی دادوه‌ر بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ سێ مانگ كه‌متر نه‌بێ و له‌ ساڵێكیش پتر نه‌بێ وبۆ زیاتر له‌ جارێكیش دوابخات، ئه‌گه‌ر بینی شیاوی ئه‌و به‌رزكردنه‌وه‌یه‌ نیه‌. شه‌شه‌م : ماوه‌ی به‌رزكردنه‌وه‌ له‌ پله‌یه‌ك بۆ پله‌یه‌كی به‌رزتر به‌ پێنج سالأ ده‌ستنیشان ده‌كرێت.

مادده‌ی چل ویه‌كه‌م

متن المادە :

مادده‌ی چل ویه‌كه‌م: یه‌كه‌م: پۆله‌كانی دادوه‌ران چوار پۆلن(یه‌كه‌م، دووه‌م، سێیه‌م، چواره‌م)و له‌ پۆلی چواره‌مه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كه‌ن. دووه‌م: دادوه‌ر له‌ پۆلێكه‌وه‌ بۆ پۆلێكی تر به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری و له‌سه‌ر داوایه‌ك به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌كرێ به‌ مه‌رجێك تۆژینه‌وه‌یه‌كی یاسایی پێشكه‌ش بكات و مووچه‌ی راده‌ی نزمی ئه‌و پوله‌ی وه‌رگرتبی كه‌ بۆی به‌رزده‌كرێته‌وه‌و پێنج ســاڵی له‌ پۆله‌كه‌ی به‌سه‌ر بردبێ. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ كاتی پێشكه‌ش كردنی داواكاری به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ ده‌بێ رای دادگای پێداچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌و سه‌رۆكایه‌تی د ه‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ری له‌باره‌ی توانای دادوه‌رو شیاوی بۆ به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ وه‌رگرێ . چواره‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی داواكارییه‌كه‌و شیاوی ئه‌و دادوه‌ره‌ به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ به‌ نووسراوێك وه‌ك له‌ به‌ندی(3)سێیه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌و له‌گەڵ رای خۆی بۆ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی به‌رزده‌كاته‌وه‌. پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنیدا بۆ لێهاتوویی دادوه‌ر بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی پشت به‌و نووسراوانه‌ ده‌به‌ستێ كه‌ له‌ هه‌ردوو به‌ندی (3و 4)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون، له‌گه‌ڵ راپۆرته‌كانی ساڵانه‌ كه‌ له‌لایه‌ن سه‌رۆكانی سه‌رپه‌رشتیارانی دادوه‌ریی یه‌وه‌ به‌رزكراونه‌ته‌وه‌و ئه‌و حوكمانه‌ی كه‌ دادوه‌ر به‌ ماندووبوونێكی له‌ راده‌ به‌ده‌ر ده‌ریكردوون یاخود له‌ ناوه‌ڕۆكیاندا بیڕورای یاسایی وایان تێدایه‌ ئه‌وه‌ نیشانده‌دات كه‌ به‌دوای چالاكی فقهی و دادوه‌ریدا چووه‌. سه‌ره‌رای راپۆرتی ئه‌و لێژنه‌یه‌ی كه‌ وتووێژی له‌سه‌ر تۆژینه‌وه‌ یاساییه‌كه‌ی كردووه‌ كه‌ پێشكه‌شی كردبوو، له‌گه‌لأ ئه‌و پله‌یه‌ی كه‌ وه‌ری گرتووه‌و ئه‌گه‌ر ده‌ركه‌وت لێهاتووه‌ بۆ ئه‌و به‌رزكردنه‌وه‌یه‌، بڕیاری بنبڕیی به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ی ده‌رده‌كه‌ن وپێی راده‌گه‌یه‌نرێ و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی بۆی هه‌یه‌ به‌رزكردنه‌وه‌كه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدار بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ كه‌متر نه‌بێ و له‌ساڵێك پتر نه‌بێت دوا بخات بۆ زیاتر له‌ جارێك كه‌ بینرا شیاوی ئه‌وه‌ نییه‌.