أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و سێ
ماددهی سی و سێ: له حاڵهتی خهرج نهكردنی پشتیوانهی تهرخانكراو بۆ پڕۆژهكانی وهبهرهێنان له كۆتایی ساڵی داراییدا، ئهوهی لێی ماوهتهوه له حیسابێكی تایبهت به ناوی (حیسابی جێبهجێ كردنی پڕۆژه بهردهوامهكان) دادهنرێت.
ماددهی پازدهم
ماددهی پازدهم: بڕی (200) دوو سهد ملیار دینار بۆ پشتیوانی كردنی حیزبهكان و پرۆژهی رێكخراوه ناحكومییهكان تهرخان دهكرێت و خهرج كردنی ئهو بڕه تهرخان كراوهش به رێكاری كاتی له لایهن وهزارهتی دارایی و ئابوورییهوه دهبێت، به مهرجێك ئهو بڕه پارانهی له لایهن حیزب و رێكخراوهكانی ناحكومییهوه له ساڵی 2010دا وهرگیراون پاكتاو (تسویه) بكرێن، ئهوهشی له ساڵی 2011دا وهردهگیرێت به گوێرهی یاسای رێكخراوه ناحكومییهكان ژماره (1)ی ساڵی 2011 و یاسای پاڵپشتی حیزبهكان ههر كاتێ پهرلهمانی ههرێمی كوردستان پهسندی كرد.
مادده پێنجهم
مادده پێنجهم: یهكهم: ههموو داهاتی ئهو فهرمانگانهی كه له ناوهندهوه پارهیان پێ دهدرێت، به داهاتی كۆتایی بۆ گهنجینهی گشتی تۆمار دهكرێت. دووهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه، لهسهر وهزیری دارایی و ئابوورییه: 1- زیاد كردنی بڕی داهاتهكانی مانگانه كه وهزارهتی تهندروستی به ههموو فهرمانگهكانییهوه وهدی دههێنێت، بۆ سهر بودجهی ئهو وهزارهته، به مهبهستی كڕینی داودهرمان و وه هانا هاتنی خهرجییهكان به ههموو جۆرهكانیهوه به گوێرهی خواستی وهزارهت كه خشتهی داهاتی وهدهست هاتووی كردهنی لهگهڵدا بێت. 2- زیاد كردنی بڕی داهاتی مانگانه كه وهزارهتی كارهبای به ههموو فهرمانگهكانییهوه وهدی دههێنێت، بۆ سهر بودجهی وهزارهت، بۆ مهبهستهكانی پهرهپێدان و باشتر كردنی تۆڕهكانی كارهبا به گوێڕهی خواستی وهزارهت، كه خشتهی وهدهست هاتووی كردهیی لهگهڵدا بێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ماددهی سێیهم ههڵدهوهشێنرێتهوهو، ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: (ئامانجی وهزارهت:-پێگهیاندنی نهوهیهكی خوێندهوارو هۆشیارو نیشتمان پهروهرو، دهستپێك به بیركردنهوهی زانستی و، گۆشكراو به زانست ومهعریفهو ئاكاری باش وله خۆگر بۆ دهرهاوێشتهكانی پهرهسهندنی شارستانی و، زانا به مافهكانی مروڤ و، بڕوادار به سهرهتاكانی دیموكراسی وهاووڵاتی بوون وئهركهكانی و، تێگهیشتوو بۆ سهربهستی وبهرپرسێتی له كهمهرهی كۆمهڵگهداو، فهراههمكردنی ههڵی فێربوون بۆ ههركهسێك ئارهزومهند بێ یان پێویستی پێی ههبێت).
ماددهی سیازده:
ماددهی سیازده: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه دهخرێته بهركار، و له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی دوازده:
ماددهی دوازده: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی یازده:
ماددهی یازده: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه ڕێنمایی پێویست بۆ بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو وهدیهانینی ئامانجهكانی دهربهێنێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: داهاتی سندوقهكه له مانه پێك دێت: 1. ئابوونهی بهشداربوونی رۆژنامهوانان. 2. دهسنگه (منحه) و كۆمهكی حكومهتی ههرێم. 3. وهزارهتی رۆشنبیری رێژهی (10%) له مزو كرێی ئهو ئیعلانانهی كه له رۆژنامهو كهناڵهكانی دیكهی راگهیاندندا بڵاودهكرێنهوه بۆ سندوقهكهی دادهبڕێ. 4. ئهو بڕه پارهیهی كه ئهنجومهنی سهندیكا له كۆتایی ههموو ساڵێكدا له پاكی پارهی حازری سهندیكاكه بۆ سندوقهكهی دادهبڕێ به مهرجێ له رێژهی (50%)ی پاره حازر بهدهستهكه كهمتر نهبێ. 5. دهسنگهو بهخششی دارایی جۆر به جۆر، دوای رهزامهندیی لایهنی پهیوهندیدار. 6. ئهو پارهیهی كه ساڵانه، له ههر رۆژنامه و ئاژانسی دهنگوباس و دهزگایهكی راگهیاندن وهردهگێرێ، سا هی چاپكردن یان بڵاوكردنهوهی یان دابهش كردن بن، به مهرجێ له ههزار دینار كهمتر نهبێ. 7. داهاتهكانی وهبهرهانینی پارهی سندوقهكه. 8. قازانجی ئهو بزاڤ و چالاكییانهی كه دهستهی سندوقهكه بۆ بهرژهوهندی سندوقهكه دهیگێڕێ. 9. ههر داهاتێكی دیكه كه موستهههقی سندوقهكه بێت.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: یهكهم: بهرێوهبهرایهتی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بهرپرسن له دابینكردنی ماف و جیاوكه ماددی و مهعنهوییهكانی مامۆستاو فهرمانبهرهكانیان له ماوهی خزمهتكردنیان لهو قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیانهدا. دووهم: ماوهی خزمهتی مامۆستاو فهرمانبهران له قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكاندا بۆ مهبهستی بهرزكردنهوهو سهرمووچهو خانهنشینی ههژمار دهكرێت. سێیهم: بهرێوهبهرایهتی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بهگوێرهی پێویستیان بۆ پسپۆڕییهكانی وانهگوتنهوه پاش ڕهزامهندی یهكهی سهرپهرشتیكردن، داوای دامهزراندنی مامۆستایان له وهزارهت دهكات و، وهزارهتیش له رێگهی لێژنهیهكی پسپۆرو لهسهر بنهمای ستاندهره یاسایی و زانستیهكان و به بڕیاری وهزیر ڕهزامهندی دهردهبڕێت. چوارهم: نابێت قوتابخانهو پهیمانگهی ناحكومی بهبێ پاساوی یاسایی وبهبێ ڕهزامهندی وهزارهت دهستبهرداری مامۆستاو فهرمانبهرانی بێت. پێنجهم: پێویسته بهرێوهبهرایهتی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان ئهو تۆمارانه بگرنهدهست كهوا یاسای دهستهبهری كۆمهڵایهتی به مهرجی داناون بۆ جێگیركردنی مافی كارمهندهكانی له مامۆستا فهرمانبهر وكارگوزارهكان.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: پێویسته بهرێوهبهری قوتابخانه یان پهیمانگهی ناحكومی ئهم مهرجانهی خوارهوهی تێدابێت: یهكهم: بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهی زانكۆیی بهرایی بێت، و سهلامهتی تهندروستی شیاو بێت بۆ كاركردن لهم پیشهیهدا. دووهم: بهبهڵگهنامهیهكی پزیشكی پهسهندكراو له لایهن لێژنهیهكی پزیشكی پسپۆڕهوه بسهلمێنێت كهوا له ڕووی تهندروستیهوه گونجاوه لهم پیشهیهدا كاربكات. سێیهم: پێویسته له ڕووی پهروهردهییهوه لێهاتوو بێت و ماوهی خزمهتكردنی له بواری پهروهردهییدا له پێنج ساڵ كهمتر نهبێت. چوارهم: پێویسته به تاوانێكی ئابرووبڕ حوكم نهدرابێت و به سزایێكی پهروهردهیی بهرچاو سزانهدرابێت.
دووەم
دووەم: پڕۆژەى دەستوور بەرچاوگەلى هەرێمى کوردستان ـ عێراق لەراپرسیەکى گشتیدا دەخرێ کە رۆژى شەممەى رێکەوتى 25/7/2009، ئەنجام دەدرێ.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: كارو پسپۆڕییهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕۆیهك دیار دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه لهكاتی پێویستدا بهڕێوهبهرایهتی و بهش و هۆبه بكاتهوه یان ههڵیان بوهشێنێتهوه یان یهكیان بخات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ماددهی (21) له یاساكه ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوه لهجێگای دادهنرێ: بهدهر له حوكمهكانی ماددهگهلی رابردوو، دهسته ئهمانهی خوارهوهش دهدات: 1-مووچهی مانگانه كه له (500) پێنج سهد دینار كهمتر نهبێ بۆ خاوخێزانی ئهو پارێزهرانهی كه بههۆی بزاڤی رزگاریخوازی كوردهوه شههید بوون. 2- مووچهی مانگانه كه له (250) دوو سهدو پهنجا دینار كهمتر نهبێ بۆ خاوخێزانی ئهو پارێزهرانهی كه دوای دهست بهرداربوونی دهسهڵاتی مهركهزی له بهڕێوهبردنی كوردستان واتا دوای 23/10/1991 مردوون تا دهرچوونی یاسای ژماره (18)ی ساڵی (1999)ی سندوقی خانهنشینی پارێزهران.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: بڕگه (3) له ماددهی (5)ی یاساكه ههموار دهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: 3- (15%)ی ئهو مزوكرێیهی به پارێزهر دهدرێ لهو دهعوایانهدا كه لیژنهی بهشكردنی دهعواكان بهپێی یاسای پارێزهرایهتی پێی دهسپێرێ.
ماددهی نۆزده:
ماددهی نۆزده: ئهگهر رۆژنامهوانهكه خۆی، یا یهكێ له خاووخێزانهكهی دوای مردنی خۆی له وهرگرتنی مووچهكه دابڕا یان نههات و داوای مووچه بۆ بڕینهوهی نهكرد و دوو ساڵیشی زیاتر بهسهر داچوو، ئهوه، لهو بارهدا مافی ئهوهی نی یه داوای مووچهی ئهو ماوهیه بكات كه دواكهوتووه مهگهر بیانووی بهجێی ههبێ بۆ ئهو دواكهوتنهی، دواكهوتن له پێشكهشكردنی بهڵگهنامه و مهعلومات به دهستهی سندوق به پێ ی ئهم ماددهیه بهدابڕان له داواكردن له قهڵهم دهدرێ.
ماددهی پازده:
ماددهی پازده: یهكهم: ماوهی كاركردنی رۆژنامهوان له دژی بزوتنهوهی رزگاریخوازی كوردستاندا بۆ مهبهستهكانی خانهنشینی ناژمێردرێ. دووهم: خزمهتی ئهندامی سهندیكا له كهناڵه راگهیاندنهكانی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستانی و، بهبێ پچراندنی پێش راپەڕینه پیرۆزهكهی (5/3/1991) بۆ مهبهستهكانی خانهنشینی به خزمهتی فیعلی دادهنرێت. سێیهم: 1. لیژنهیهكی تایبهت بۆ ئهم مهبهسته له سهندیكای رۆژنامهوانانی كوردستان پێك دههێنرێ. 2. ئهو لیژنهیه سهیری ئهو داوایانه دهكات كه ئاراستهی كراون و لهگهڵ تهوسیاتهكانی خۆی پێشكهشی ئهنجومهنی سهندیكای رۆژنامهوانانی دهكات بۆ بنبڕكردن (للبت). بڕیارهكانی لیژنهكهش بواری ئهوهی تێدا له ماوهی (30) رۆژدا - كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا - تانهی لێ بدرێ لهبهردهم دادگای تهمییزی ههرێمدا و بڕیاری ئهم دادگایهش بنبڕه. 3. بڕیاری حساب كردنی خزمهتی ئهو رۆژنامهوانهی كه دهیگرێتهوه دهدرێ به دهستهی سندوق.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی ئاسایش به ههموو پێكهاتهكانییهوه، له وهزارهتی ناوخۆ دادهبڕدرێت و بهم ههیئهیهوه دهبهسترێ و بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دووباره ڕێكدهخرێتهوه. دووهم: ههموو موڵك و ماڵێكی گواستهنی و ناگواستهنی و تۆمارو فایل و دهعواگهلێكی ئهو بهڕێوهبهرایهتییه گشتییه دهگوازرێنهوه بۆ ئهم ههیئهته.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزیری دارایی بۆی ههیه گوێزانهوه له نێوان پارهی تهرخانكراوی دهروازهكانی بودجهدا بكات به مهبهستی فهراههم كردنی توانای خهرج كردن بۆ ئهو فهرمانگانهی كه بڕیاری لێكردنهوهیان له وهزارهتێك و خستنیان بۆ سهر وهزارهتێكی تر دهدرێ و وهزیری پهیوهندیداریش بۆی ههیه گوێزانهوه له ناو بهشێك و یهكهیهكی خهرجكردنهكهدا بكات.
ماددهی شازدهیهم:
ماددهی شازدهیهم: 1-نابێ پوول فرۆشت بهبێ رێ پێدان لهلایهن وهزارهتهوه بكرێ. 2-ههر كهسێك بهبێ رێپێدان پوول فرۆشی بكا له جاری یهكهمدا به لایهنی زۆره وه به پهنجا دینار سزا دهدرێ ئهگهر دووبارهی كردهوه دهكرێته دوو ئهوهنده. 3-ههر كهسێ رێ ی پوول فرۆشتنی پێدرا بێ به زیاتر له نرخه رهسمییهكهی بیفرۆشێ له جاری یهكهم به لایهنی زۆرهوه به پهنجا دینار سزا دهدهرێ و ئهگهر دووبارهی كردهوه دهكرێته دهوو ئهوهنده و له جاری سێیهم بهو پێیهی وهزیر بڕیاری لهسهر دهدا رێ پێدانهكهی بۆ ماوهیهك یا ببرای بیرلێ دهسهنرێتهوه. بهشی حهوتهم چهند حوكمێكی جۆرا و جۆر
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: ئهمانه له رهسمدا دهبهخشرێن: 1-ئهو مامهڵانهی تایبهتن به خانهكانی پهرستن و پهرستگا و پهیمانگا و قوتابخان ئایینیهكانهوه كه یاسا دانیان پێ دا دهنێ. 2-بهڵگه نامه و باوهرنامهكانی ئهو قوتابخانهی له دهرهوهی ههرێمدا دهخوێنن سهبارهت به دهرچوون و بهردهوام بوونیان لهسهر خوێندن. بهشی شهشهم چاودێری