المواد القانونية
ماددهی دهیهم: حوكمهكانی ماددهی (نۆیهم) ئهو رۆژنامهو چاپكراوانه ناگرێتهوه كه بهمهبهستی زانستی تهواو لهلایهن دهزگا حكومی و زانكۆكان و سهنتهرهكانی تۆژینهوهی زانستی دههێنرێن.
ماددهی نۆیهم: یهكهم: رۆژنامهنووس و سهرنووسهر، بهبڕێك پاره غهرامه دهكرێن كه له (1،000000) یهك ملیۆن دینار كهمتر و له (5،000000 ) پێنج ملیۆن دینار پتر نهبێ. كاتێك یهكێك لهم خاڵانهی خوارهوهی بڵاوكردهوه:- 1- چاندنی تۆی ڕق و كینهو لێكترازاندنی پێكهاتهكانی كۆمهڵ. 2- سوكایهتیكردن به بیرو باوهڕهء ڕێء ڕهسمه ئایینیهكان. 3- سوكایهتیكردن به سیمبول و پیرۆزییهكانی ههر ئایین و ئایینزایهكء لهكهداركردنیان. 4- ههربابهتێك پهیوهندی به نهێنیهكانی ژیانی تایبهتی تاكهوه ههبێ، ههر چهنده راستیش بێ، بهڵام بڵاوكردنهوهی ببێته هۆی لهكهداربوونی. 5- جنێودان وتوانجی ناڕهواو ناوزڕاندن. 6- ههر بابهتێك زیان به رێكاری لێكۆڵینهوهو دادوهری بگهیهنێ تهنیا مهگهر دادگا رێگای به بڵاوكردنهوهی دابێ. 7- پێشێلكردنی پرهنسیپهكانی بهڵێننامهی (میپاق شرف)ی فیدراسیۆنی نێودهوڵهتی ساڵی (1954)ی ههمواركراو كه پاشكۆی ئهم یاسایه. دووهم: رۆژنامهی بڵاو كهرهوه به بڕێك پاره غهرامه دهكرێت كه له (5،000000) پێنج ملیۆن دینار كهمترو له (20،000000) بیست ملیۆن دینار پتر نهبێت، ئهگهر یهكێك لهوانهی له بڕگهی (یهكهم)دا هاتووه بڵاو كردهوه. سێیهم: لهكاتی دووبارهكردنهوهدا دادگا بۆی ههیه سزا داراییهكهی زیاد بكا، به مهرجێك له دوو هێندهی پارهی سزاكه كه له بڕگهكانی(یهكهم و دووهم)ی سهرهوهدا هاتوون پتر نهبێ. چوارهم: داواكاری گشتی و زیان پێ گهیشتوو بۆیان ههیه بهپێی یاسا داوا تۆمار بكهن.
ماددهی ههشتهم: یهكهم: لهكاتی گرتنهبهری رێكاری یاسایی بهرامبهر به رۆژنامهنووس كه بهكارێك تۆمهتبار دهكرێ پهیوهندی به پیشهكهیهوه ههیه، سهندیكای لێ ئاگادار دهكرێتهوه. دووهم: نابێ لێكۆڵینهوه لهگهلأ رۆژنامهنووس بكرێ، یا شوێنی كارو ماڵهكهی بپشكنرێ لهبهر ئهو هۆیهی له بڕگهی (یهكهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه مهگهر به بڕیاری دادوهریی نهبێ ء نهقیب یان ئهوهی به شێوهیهكی یاسایی جێی دهگرێتهوه بۆی ههیه له كاتی لێكۆڵینهوهدا ئامادهبێ. سێیهم: له ههر لێكۆڵینهوهیهكی سزاییدا، نابێ دیكۆمێنت و زانیاری و بهیاننامهو پهڕاوگهكانی رۆژنامهنووس به بهڵگهی تۆمهتباركردن له دژی بهكاربهێنرێ، تهنیا مهگهر پهیوهندییان به بابهتی سكاڵای تۆماركراو له دژی رۆژنامهنووسهوه ههبێت. چوارهم: نووسینء بلاوكردنهوه لهسهر كارهكانی فهرمانبهر یان كهسێكی ڕاسپێردراو بۆ خزمهتگوزاری گشتی یان، سیفهتی نوێنهرایهتی گشتی ههبێ تاوان نی یه ئهگهر هاتو بلاوكردنهوهكه له چوارچێوهی ئهركی فهرمانبهریء خزمهتی گشتیء نوێنهرایهتی دهرنهچێ بهو مهرجهی بهلگهی سهلمێنهری دانه پالییان لهسهر ههبێ. پێنجهم: نابێ دوای تێپهڕبوونی(90)نهوهد رۆژ له مێژووی بڵاوكردنهوه هیچ جۆره رێكارێكی یاسایی له بهرامبهر رۆژنامهنووس بگیرێتهبهر.
ماددهی یهكهم: بۆ مهبهستی ئهم یاسایه زاراوهكانی خوارهوه ماناكانیان له بهرامبهردا هاتووه:- یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم : سهندیكا : سهندیكای رۆژنامهنووسانی كوردستان. سێیهم: نهقیب : نهقیبـی رۆژنامهنووسانی كوردستان. چوارهم: رۆژنامهگهری: پیشهی رۆژنامهگهرییه له كهناڵه جیاوازهكانی راگهیاندندا. پێنجهم: رۆژنامهنووس: ههركهسێك كه لهبواری رۆژنامهگهرییدا له ههر كهناڵێكی ڕاگهیاندندا كار دهكا. شهشهم: رۆژنامه: ههر چاپكراوێك كه به شێوهیهكی خولی و به ناوێكی دیاریكراو و به ژمارهی ڕیز بهندو بهرێكوپێكی دهربچێ و دابهش بكرێ.
ماددهی بیست و نۆیهم: بهرههمهێنهری كاری سینهمایی یان رادیۆیی یان تهلهفزیۆنی یان دهنگیی ئهم مافانهی خوارهوه پیاده دهكات: یهكهم: كۆپیكردنی ڕاستهوخۆ یان ناڕاستهوخۆی كارهكهی به ههر رێگهیهك یان به ههر شێوهیهك، چ به شێوهیهكی كاتی بێت یان ههمیشهیی، به كۆپیكردنی دیجیتالی ئهلیكترۆنیشهوه. دووهم: دابهشكردنی كارهكهی له رێگهی فرۆشتن یان ههر ڕهفتارێكی تری گوێزهر بۆ خاوندارێتی. سێیهم: بهكرێدانی بازرگانی كارهكهی. چوارهم: خستنی كارهكهی بۆ بهردهستی جهماوهر.
ماددهی پێنجهم: 1. ئینتیماكردن بۆ سهندیكا له رێگا داوایهكی نووسراوهوه دهبێ پێشكهش بكرێ به نهقیب یان به سهرۆكی لقی پاریزگاكه، به بهڵگهنامهگهلی پێویستهوه. 2. ئهم داوای ئینتیمایة له ماوهی (30) رۆژدا – كه له روژی تۆماركردنیهوه له سهندیكا دهست پێ دهكا – دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن و ئهنجومهنیش دهبێ لهو ماوهیهدا یهكلای بكاتهوه دهنا، ماوهكه تهواو ببێ و ئهنجومهن یهكلای نهكردبێتهوه ئهوه لهو بارهدا بهقبوڵكراو دادهنرێ. 3. ئهنجومهن بۆی ههیه به بریارێكی هۆدار، داوای ئینتیما كه رهتبكاتهوه، خاوهن داواش بۆی ههیه لهو رۆژهوهی تهبلیغ كراوه تا (30) رۆژ، لهبهردهمی دادگای پێداچوونهوهی ههرێمی كوردستانی عیراقدا، تانه لهو بڕیاره بدات ئیدی، بڕیاری ئهم دادگایه بنبڕه.
ماددهی سێهم: سهندیكا بۆ وهدیهانینی ئهم ئامانجانه تێدهكۆشێ: 1. باڵپشتی كردنی گهلی كوردستان وپشتقایمكردنی حكومهتی ههرێم و سیستهمی دیموكراتی و پتهو كردن وبهرهو چاكتر گۆڕینی فیدراڵییهت. 2. داكۆكی له مافه پیشهییهكانی ئهندامان. 3. هاوبهشكردنی پزیشكانی ددان له ژیانی كۆمهڵایهتییدا. 4. سهرپهرشتی ئیشی پیشهیی ئهندامان له عیاده تایبهت ونهخۆشخانه میللییهكاندا تا رهفتاری چهوت روونهدات و حورمهتی پیشهكه لهكهدار نهبێ. 5. رێكخستنی رێسا گهلی پیشهگوزاری و ریقابهی بهركارخستنیان. 6. فهراههمكردنی ههلی كار بۆ پزیشكانی ددان له دانیشتوانی ههرێم. 7. رێكخستنی سهروسهختی (علاقات) ئهندامان لهگهڵ دامودهزگاكانی دهوڵهت ودایهرهو دامهزراوه حكومی وغهیره حكومیهكاندا. 8. هاوكاری لهگهڵ سهندیكاو كومهڵه پیشهییهكانی تری ههرێم و دهرهوهی ههرێمیشدا. ئهوانهی ئامانجهكانییان لهگهڵ ئامانجهكانی سهندیكادا یهك دهگرنهوه. 9. بههێز كردنی پێوهندی لهگهڵ پزیشكه ددانسازهكانی كوردو دۆستانی گهلی كورد له دهرهوهی ههرێم. 10. بهرز كردنهو سهویهو ئاقاری پیشهیی وزانستی و رۆشنبیری ئهندامهكانی به ئاواتی بهرز كردنهوهو پاراستنی پیشهكه. 11. لهسهر پرۆژه گهلی یاساو پێروگهلێ پێوهنديی به پیشهی پزیشكی و رێكهوتننامهی تهندروستییهوه ههبێ، رای خۆی دهدات. 12. ههوڵ دهدات ئايندهیهكی بهخێر بۆ حاڵاتی نهخۆشی و پیری وپهككهوتهی ئهندامهكانی دهسته بهربكا. 13. ریقابهكردنی شهرتوشروتی كردنهوهی عیادهی تایبهتهكان، و قهدهغهكردنی ئهوانهش كه شهرتو شروتیان تهواو نییه .
ماددهی بیست وپێنج: يةكةم: ئابوونهو مزێ كه سهندیكا وهریاندهگرێ بهم شێوهیهن: 1. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئینتیمای پزیشكانی ددانی ههرێمه، بۆ غهیره عیراقیش (75000) حهفتا وپێنج ههزار دیناره. 2. (7500) حهوت وههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه ئابوونهی ئیجازهی سالانهیه یان تازهكردنهوهكهیهتی بۆ پزیشكانی ددانی ههرێم و(27000)بیست وحهوت ههزار دینار بۆ غهیری عیراقی. 3. (45000) چل وپێنج ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی تاقیگهی ددانسازییهو (22500) بیست ودوو ههزار وپێنج سهد دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 4. (225000) دووسهد و بیست وپێنج ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی نهخۆشخانهیهكی تایبهتی ددانهو، (75000) حهفتا وپێنج ههزار دینارییش بۆ تازهكردنهوهی سالانهیهتی. 5. (15000) پازده ههزار دینار، مزی ئیجازهی كردنهوهی عیادهیهكی پسپۆڕه، و (15000)پازده ههزار دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 6. (60000) شهست ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی نووسینگهیهكی فرۆشتنی ئامێرو ئامرازی ددانه، و (30000) سی ههزار دیناریش بۆ تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 7. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی عیادهیهكی پیشهگوزاری گشتیییه، و (7500) حهوت ههزار و پێنج سهد دیناریش مزی تازهكردنهوهی ساڵانهیهتی. 8. (15000) پازده ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی پیشهگوزارییه له عیاده میللیهكاندا. 9. (22500) بیست ودوو ههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه مزی تۆماركردنی نازناوی پسپۆرییه. 10. (1500) ههزار وپێنج سهد دینار، ئهوه مزی تهسدیقكردنی راپۆرتی پزشیكییه ئهوانه ى له عیاده تایبهتهكان و نهخۆشخانه ئههلییهكانهوه دهردهچن. 11. (600000) شهش سهد ههزار دینار، ئهوه مزی ئیجازهی كردنهوهی كارطةيةكى دروستكردنى ماددةطةلى ددانةو (300000) سىَ سةد هةزار دیناریش بۆ تازكردنهوهی ساڵانهیهتی.
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵاو، بهرپرسی ئیش وكارو ئاڕاستهكردنی سیاسهت وسهرپهرشتكردن و ریقابهكردنی وهزارهتهكهیهو، ههموو بڕیارو فهرمان ورێنماییگهلێكیش پێوهندییان به ئهركوفرمان و پێكهاتهو سهڵاحییات و كاروباری دیكهی هونهری ودارایی وئیداری ورێكخستنی وهزارهتهكهوه ههیه، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، لهوهزیرهوه دهردهچن و بهسهرپهرشتیی خۆی جێبهجێ دهكرێن .وهزیر بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیرانیش بهرپرسه، چونكه خۆیشی ئهندامێكی هاوكاری وهزارهتهكهیهو، بۆیشی ههیه، ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی، به بریكاری وهزارهت، یان به بهڕێوهبهره گشتییهكان، یان به ههركهسێ له وهزارهتهكهدا، كهخۆی به لهباری بزانێ بسپێرێ. دووهم:بریكاری وهزارهت: له چوار چێوهی سهڵاحییاتدا كه پێی دهسپێردرێ یاریدهی وهزیر دهدات، له ئاراستهكردنی وهزارهت و سهرپهرشتی كردنی كاروبارهكانیدا. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ، ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. چوارهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ، ژمارهیێ فهرمانبهریش یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكارهكان: له چواركهس زیاتر نابن، مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆیان ههبێ و، خاوهن ئهزموون و كهردهش بن. شهشهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری ئیداری ودارایی: فهرمانبهرێ سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕ بێت. حهوتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پلاندانان و بهدواداچوون: فهرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕ بێت. ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پیشهسازی: فهرمانبهرێ سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕ بێت.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم ووشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: 1/ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2/ئهنجوومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم. 3/وهزارهت/ وهزارهتی یارمهتی مرۆڤایهتی و هاوكاری ههرێم. 4/ وهزیر: وهزیری یارمهتی مرۆڤایهتی و هاوكاری ههرێم. 5/بریكار/بریكاری وهزارهتی یارمهتی مرۆڤایهتی و هاوكاری ههرێم.
ماددهی سێیهم: سهندیكا له پێناو وهدیهانينی ئهمانهدا كۆشش دهكا: 1/بهرز ڕاگرتنی پیشهكه و پاراستنی و، بهرزكردنهوهی پلهو پایهی پیشهیی و رۆشنبیری و تهقهنیی ئهندامهكانی. 2/له رابوونهوهی ئابووری ههرێمدا هاوبهشی بكا و، شانبهشان لهگهڵ لایهنه پهیوهنددارهكانیشدا، بۆ رهنگڕشتنیان هاوكاری بكات. 3/رێكخستنی رێسا و شێوازی ههڵسوڕاندن و، موراقهبهكردنی وهكارخستنی پیشهكه. 4/هاوكۆمهكی لهگهڵ ههموو دایهره و دهزگا و سهندیكا و رێكخراوهكان و توندوتۆڵ كردنی پهیوهندی لهگهڵ ههیئه ئیدارییه ئیقلیميیهكاندا بهجۆرێكی ئهوتۆ كه سهویه وئاستی ئیدارهی ههرێمی كوردستانی عێراق باڵاتر بكا و بهرهو چاكتری ببات. 5/ههوڵ دهدا گیانی دۆستایهتی هاوپیشهیی (روح الزماله) و هاوكۆمهكی له نێوان ئهنداماندا بههێز بكا و دیفاع له مافهكانیان بكا و، بهرژهوهندیان بپارێزێ و، مشووری خزمهتگوزاریی ئابووری وكۆمهڵایهتییان بخوا وپێشكهشیانی بكات. 6/ههموو وزه و توانستهكان و شارهزایی ژمێریار و تهدقیقكاران بۆ خزمهت و پشت قایمكردنی حكومهتی ههرێم و ڕهگ داكوتانی پیڕۆی فیدراڵی خڕبكاتهوه و رێكیان بخات.
ماددهی شهشهم: 1/ئابوونهی خۆنووسین له سهندیكاكهدا (30) سی دیناره. 2/ئابوونهی بهشداربوونی ساڵانه بیست دیناره، دهبێ له ماوهیهكیشدا بدرێ، كه ههموو ساڵی له مانگی كانونی دووهم نهترازێ، خۆ ئهگهر هات و ئهندامێ لهسهر وهختی (موعد) ئابوونهدانهكه دواكهوت، ئهوا، لهسهدا پهنجای ئابوونهی بهشداربوونهكه غهرامه دهكرێ، بهڵام ئهگهر دوو ساڵ دوا به دوای یهك، بهبێ مهعزهرهتێكی بهجێ، دوای خست، ئهوه، لهو بارهدا ناوی له تۆماری ئهندامان رهش دهكرێتهوه.
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی وقایعی كوردستاندا، دهخرێته كار.
ماددهی شهشهم: پێویسته وهزارهته پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه كار.
ماددهی پێنجهم: ههر دهقێك پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێ كاری پێ ناكرێ.
ماددهی چوارهم: ههمان ئهو دهسهڵاتهی كه بهپێی یاسای سزا سهربازییهكانی ژماره (13)ی ههمواركراوی ساڵی 1940 ویاسای ئوسوڵی دادگایی سهربازیی ژماره (44)ی ههمواركراوی ساڵی 1941 به وهزیری ناوخۆ دراوه، به وهزیری شارهوانی وگهشت وگوزار دهدرێ بۆ سزادان وبه دادگادانی ئهوانهی له بهڕێوبهراییهكانی بهرگری شارستانیدا سهر به هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆن.
ماددهی سێیهم: لایهنی دامهزراندن وترقیه وخانهنشینی ودهست له كار ههڵگرتنی كهسانی سهر بههێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ له بهڕێوهبهرییهكانی بهرگری شارستانیدا له وهزارهتی ناوخۆ دهمێنێتهوه.
ماددهی دووهم: پۆلیس وئاگركوژێنهوه ههمان روتبه وپلهی ئێستای فرمانهكهی خۆی دهبێت ویاسای ژماره (1)ی ههمواركراوی ساڵی 1978ی خزمهتگوزاری وخانهنشینی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆی بهسهردا دهخرێته كار.
ماددهی یهكهم: دابڕینی بهڕێوهبهرییهكانی بهرگری شارستانیی ههموو پارێزگاكانی ههرێم به ههموو میلاك وئۆتۆمبیل وئالیات وجیهاز وموڵك ومهركهزی ئاگر كوژاندنهوهیانەوە له وهزارهتی ناوخۆ، وبهستنهوهیان به وهزارهتی شارهوانی وگهشت و گوزارهوه لهڕووی لایهنی فرمانی وهونهرییهوه.
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة