أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: بڕی ئهو بهخشینانهی كه دهدرێن به وهزارهتهكان و بهو فهرمانگانهی كه به وهزارهتهوه گرێنهدراون لهدوای پهسهندكردنی لهلایهن وهزیری دارایی و ئابوورییهوه وهكو داهاتی كۆتایی گهنجینه تۆمار دهكرێن، بهو مهرجهی كه وهزیر تهرخانی بكات لهناو متمانهكانی (اعتمادات)ی وزارهتهكهدا یان ئهو لایهنهی كه به وهزارهتهوه گرێنهدراوه، تا بۆ ئهو مهبهسته سهرف بكرێ كه بۆی بهخشراوه.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: بۆ خهرجییهكانی ساڵی دارایی 2012 گوژمهیهك كه بڕهكهی (15.245.797) پازده ههزار و دووسهد و چل و پێنج ملیار و حهوت سهد و نهوهد و حهوت ملیۆن دینار دادهنرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت:ـ 1ـ گوژمهیهك به بڕی (10.745.797) ده ههزار و حهوت سهد و چل و پێنج ملیار و حهوت سهد و نهوهد و حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك به بڕی (10.624.518) ده ههزار و شهشسهد و بیست و چوار ملیار و پێنج سهد و ههژده ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن بۆ حكومهتی ههرێمی كوردستان. ب- گوژمهیهك به بڕی (68.280) شهست و ههشت ملیار و دووسهد و ههشتا ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پهرلهمانی كوردستان. جـ- گوژمهیهك به بڕی (52.999) پهنجا و دوو ملیار و نۆسهد و نهوهد و نۆ ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی ئهنجوومهنی دادوهریی. 2ـ گوژمهیهك به بڕی (4.500.000) چوار تریلۆن و پێنج سهد ملیار دینار بۆ خهرجییهكانی وهبهرهێنان و بهم جۆره دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك به بڕی (3.678.437) سێ تریلیۆن و شهشسهد و حهفتاو ههشت ملیار و چوار سهد و سی حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پرۆژهكانی وهبهرهێنان. ب- گوژمهیهك به بڕی (821.563) ههشت سهد و بیست و یهك ملیار و پێنج سهد و شهست و سێ ملیۆن دینار بۆ ئاوهدانكردنهوه و گهشهپێدانی پرۆژهكانی ههرێم و پارێزگاكان و، دهبێ پارێزگار بهرنامهی ئاوهدانكردنهوهی پارێزگاكهی و قهزا و ناحیهكانی كه لهلایهن ئهنجوومهنی پارێزگاوه پهسهند كراوه پێشكهش به وهزارهتی پلاندانان بكات بۆئهوهی لێكۆڵینهوه له بارهیهوه بكرێ و پهسهند بكرێ و، دهبێ رهچاوی ئهو ناوچانه بكرێن كه زیاتر زهرهرمهند بوون لهناو پارێزگاكهدا و، ههروهها ژمارهی دانیشتوانیش، لهناو ئهمهشدا بڕی (42.400) چل و دوو ملیار و چوارسهد ملیۆن دیناری پترۆدۆلار ههیه. دووهم: كورتهێنانی نهخشه بۆ كێشراو كه بهبڕی (2.044.847) دوو ههزار و چل و چوار ملیار و ههشت سهد و چل و حهوت ملیۆن دینار دهخهمڵێنرێت و ئهم كورتهێنانه بهو گوژمهیه دادهپۆشرێ كه بۆ وهزارهتی پێشمهرگه دیاریكراوه له بودجهی بهكاربردنی ئیتیحادی بۆ پاسهوانانی ههرێم لهناو تهرخانكراوی وهزارهتی بهرگری عێراقی ئیتیحادیدا به گوێرهی بودجهی ئیتیحادی بۆ ساڵهكانی دارایی (2007 تــا 2012).
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ئهم ئوسوڵ و رهفتارانهی خوارهوه به سهرپێچی كردنی ئهم یاسایه دادهنرێت: 1/ئیلتزام نهكردن به یاسا و پێڕۆ و رێنمایی و بهیاناتی داراییهوه. 2/پشتگوێ خستن یا كهمتهرخهمی كه دهبێته هۆی به فێڕۆدانی دارایی گشتی یان زیادبوونی ئهرك و مهسرهف (كلفه) یان زیادبوونی خهرج یان بزربوون یا فهوتان. 3/وهڵام نهدانهوهی نامهكانی دیوان، یان به گوێ نهكردنی تێبینیيهكانی، یان دواخستنی وهڵامهكان پتر لهو ماوهیهی كه بۆی دانراوه به بێ ئهوهی هیچ مهعزهرهتێك ههبێ. 4/شاردنهوهی كاری سهرپێچی، یان دواخستنی ئاگاداركردنهوهی دیوان له رهفتاری سهرپێچی. 5/بهكار نهخستنی دهسهڵاتی یاسایی و ئیداری بۆ وهستاندنی پێ لێ راكێشانی رهفتاری سهرپێچی و بهربڕكردنی سهرپێچیكاران. 6/جێ بهجێ نهكردنی ئهو بڕیار و رێنماییانهی له دهسهڵاتی ریقابهی داراییهوه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهردهچن.
ماددهی بیست و پێنج
ماددهی بیست و پێنج: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستاندا، دهخرێته كار.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: ئهگهر ناكۆكییهك كهوته نێوان دیوان و لایهنێ كه كهوتبێته ژێر ركێفی ریقابهی داراییهوه، خۆیان یهكسهر بۆیان یهكلا نهكراوه، ئهوه لهو بارهدا، سهرۆكی دیوان بۆی ههیه، تهواوی بابهتهكه بخاته بهردهست ڕابهری bزاڤی رزگاریخواز و، بڕیاریش، بڕیاری ئهوهو دهبڕدرێتهوه.
ماددهی بیست و یهك
ماددهی بیست و یهك: ئهرك و فرمان و (ئیختیصاصی) بهڕێوبهرایهتییهكانی دیوان به پێرۆ دیار دهكرێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: شهرت و شروتی ئهندامێتی ئهمانهن: 1-جوتیار دهبێ هاووڵاتی ههرێم بێت و له ههرێم دانیشتبێ. 2-نابێ به جینایهتێكی غهیره سیاسی یان به جونحهیهكی ئابڕووبهر حوكم درابێ. 3-پێویست پیشه سهرهكییهكهی كشتوكاڵ بێت به ههردوو كهرتی رووهكی و ئاژهڵدارییهوه كه ئهم جوتیارانه دهگرێتهوه: أ-ئهوانهی زهوی و زاری چاككردنی كشتوكاڵیان پێ دراوه. ب-كرێگرتهكان (ئهوانهن زهوی وزاریان به كرێ پێدراوه) ههروهها ئهو جوتیارانهشن كه بهپێی رێ و رهسمی ئیلاقاتی كشتوكاڵی كار دهكهن. ج-جوتیار و كریكاری كشتوكاڵی له چوارچیوهی ئیش و كاری یهكێتیهكهیدا. د-ئهو زوراعانهی كه خۆیان تهرخان كردووه و ئیلتیزامیان به هیچ پیشهیهكی دیكهوه نییه. ه-خاوهن ئهو موڵكه تایبهتانهی كه سنووری موڵكهكانیان له سنووری ئهو دابهشكردنهی بهپێی یاساكانی چاككردنی كشتوكاڵ دابهش كراوه زیاتر نهبێ. 4-نابێ تهمهنی له (16) ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی یازده:
ماددهی یازده: ئهرك و دهسهڵاتی لیژنه گهلی (گوند و ناحیه و قهزا): 1-بهكارخستنی بڕیار و راسپاردهی لیژنه گهلی له خۆیان بهرزتر. 2-بهها و دهنگی و پێكهاتن لهگهڵ دایهره و دام و دهزگای رهسمیدا كێشهو كرێ و گۆڵی جوتیاران چارهسهر دهكات. 3-پێشنیازی تایبهت به بهرهو باشتر بردنی ناوچهكانی خۆیان ههواڵهی لایهنه پێوهندیدارهكانی حكومهت دهكات. 4-ههر لیژنه و له ناوچهكهی خۆیدا نامه و نووسراو ئاراستهی رێكخراو و دهزگا رهسمییهكان دهكات.
ماددهی پازده:
ماددهی پازده: بڕگهی (4) له ماددهی نۆزده ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: 1. رۆژنامهوانێ بهپێی حوكمهكانی یاسای خانهنشینی رۆژنامهوانانی ههرێم خانهنشین كرابێ دهشێ، له رێگای گرێبهستیی كارهوه له دامودهزگای رۆژنامهگهری و ڕاگهیاند ندا ئیش بكات به رهچاو كردنی ئیمتیازهكانی رۆژنامهوانی كارا.
مادده شازدهم
مادده شازدهم: یهكهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ئهم دهرماڵانه بدات به فرمانبهرانی دیوان: 1/دهرماڵهی ریقابه له (250%) دوو سهد و پهنجا له سهدهی مووچهی فرمانبهر نهترازێ. 2/دهرماڵهی گواستنهوه و مهترسی و كاروباری تایبهت كه له (150%) سهد و پهنجا له سهدی مووچهی فرمانبهر نهترازێ. 3/ههر فرمانبهرێكی دیوان كه نیشانهی لێهاتوییهكی باڵای پێوه دیاربێ، یان كۆششێكی له رادهی خۆ بهدهری بهخهرج دابێ و ئهنجومهن بۆی ئیقرار كردبێ، ئهوه قیدهمێكی بۆ مهبهستی عهلاوه و تهرفیع له (یهك ساڵ) زیاتر نهبێ، پێ دهدرێ. دووهم: ئیقرار كردنی پلان وبنچینهكانی ئیش كردن له ناو دیوان و ئیقرار كردنی شێوازهكانی جێبهجێ كردنیان. سێیهم: دیاركردنی چوارچێوهی ئیش وكاری بهڕێوهبهری و دایهرهكانی دیوان ورێساكانی رێكخستنیان. چوارهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بوجهی ساڵانهی دیوان و گفتوگۆ لهسهر كردنی لهگهڵ وهزارهتی دارایی وئابووریدا بۆ ئهوهی بخرێته ناو بودجهی گشتیی ههرێمهوه. پێنجهم: لێكۆڵینهوهی ههموو ئهو راپۆرت و بابهتانهی كه لهلایهن ڕابهری bزاڤی رزگاریخواز و سهرۆكی ئهنجومهنی نیشتمانی و سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و سهرۆكی دیوانهوه دهخرێته بهردهمی، ههروهها له بارهشیانهوە، بڕیار و ئامۆژگاری و ئیجرائاتی زهروور دهست دهداتێ.
ماددهی بیست و سێ
ماددهی بیست و سێ: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، كاری پێ ناكرێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ماددهی (30)ی ههموار دهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: ههر كۆلێژێكی تهقهنی یان پهیمانگهیهكی تهقهنی ئیدارهكهى ئهنجومهنیَ دهیگرێته دهست بریتیه له دهسهڵاته باڵاكهی و، له عهمیدی كۆلێژ، یان عهمیدی پهیمانگهو سهرۆكانی بهش یان لق و یاریدهدهری عهمید نوێنهرێكی ههڵبژێردراو لهلایهن ئهندامانی ههیئهی تهدریسی ههر كۆلێژێ یان ههر پهیمانگهیێ، پێك دێت و، ههر ههمان ئیشی تایبهت و سهڵاحییاتی ئهنجومهنی كۆلیژی زانكۆكانی ههیه به جۆرێ كه لهگهڵ بارودۆخی كۆلیژ یان پهیمانگهكهدا بگونجێ، بۆیشی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی به عهمید بسپێرێ و، ئیشی تایبهت و بڕیارهكانیشی ههر وهكو ئهوهی دهقی ماددهی(16)ی ئهم یاسایه دهبێت.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: وهزیری دارایی بۆی ههیه تهرخانكراوی پارهی داهاتی مانگانه، ئهوهی وهزارهتی تهندروستی بۆ ههموو فهرمانگهكانی وه دی دههێنێ بخاته سهر بودجهی وهزارهتی تهندروستی بۆ مهبهستی كڕینی داودهرمان وههڵسوڕانی خهرجییهكانی چاكردنهوه بهههموو جۆرهكانییهوه و بهگوێرهی داخوازی وهزارهتی تهندروستی، خشتهی داهاته وهدهستهاتووه فیعلییهكانیشی لهگهڵ بدات.
ماددهی چوارده:
ماددهی چوارده: ئهركی سهرشانی لیژنه زهپتییه ئهوهیه سهیری ئهو سكاڵا و شكاتانهی بكات كه له مهكتهبی تهنفیزییهوه بۆی ههواڵه دهكرێ، ههروهها ئهو سهرپێچیانهش كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتووە، ئهم لیژنهیه له سێ ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ پێك دێت، مهكتهبی تهنفیزی دایاندهمهزرێنێ به مهرجێ له كهمی بڕوانامهی ئامادهییان ههبێ و پێوهندیی به سامانی رووهكی یان ئاژهڵدارییهوه ههبێ، ئهم لیژنهیه له نێوان ئهندامهكانیدا سهرۆكێ بۆ خۆی ههڵدهبژێرێ.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: شهرت و شروتی ئهندامێتی ئهمانهن: 1-جوتیار دهبێ هاووڵاتی ههرێم بێت و له ههرێم دانیشتبێ. 2-نابێ به جینایهتێكی غهیره سیاسی یان به جونحهیهكی ئابڕووبهر حوكم درابێ. 3-پێویست پیشه سهرهكییهكهی كشتوكاڵ بێت به ههردوو كهرتی رووهكی و ئاژهڵدارییهوه كه ئهم جوتیارانه دهگرێتهوه: أ-ئهوانهی زهوی و زاری چاككردنی كشتوكاڵیان پێ دراوه. ب-كرێگرتهكان (ئهوانهن زهوی وزاریان به كرێ پێدراوه) ههروهها ئهو جوتیارانهشن كه بهپێی رێ و رهسمی ئیلاقاتی كشتوكاڵی كار دهكهن. ج-جوتیار و كریكاری كشتوكاڵی له چوارچیوهی ئیش و كاری یهكێتیهكهیدا. د-ئهو زوراعانهی كه خۆیان تهرخان كردووه و ئیلتیزامیان به هیچ پیشهیهكی دیكهوه نییه. ه-خاوهن ئهو موڵكه تایبهتانهی كه سنووری موڵكهكانیان له سنووری ئهو دابهشكردنهی بهپێی یاساكانی چاككردنی كشتوكاڵ دابهش كراوه زیاتر نهبێ. 4-نابێ تهمهنی له (16) ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: 1-مهكتهبی تهنفیزی له نێوان ئهندامهكانی خۆیدا جێگرێ و سهرۆك و سكرتێرێك و لێپرسراوێكی دارایی به دهنگدانی نهێنی ههڵدهبژێرێ. 2-مهكتهبی تهنفیزی ههر مانگه و جارێك كۆبوونهوهی ئاسایی خۆی سازدهدا و بۆیشی ههیه لهسهر داوای سهرۆكهكهی یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامهكانی كۆبوونهوهی نائاسایی ساز بدات.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی (سێیهم) لهیاسای بهكرێدانی خانوبهرهی/ژماره(87)ی ساڵی1979 ی ههمواركراو لهههرێمی كوردستان ـ عیراقدا لهكار دهوهستێنرێت.
ماددهی پازدهههم:
ماددهی پازدهههم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانه دهگێڕێ: 1/سهرۆكایهتیی كۆبوونهوهكانی ههیئهی گشتی وئهنجومهنی سهندیكا دهكا. 2/نوێنهرایهیی سهندیكا له ههر موعامهلهیهكدا كهوتبێته لای مهرجهعهكانی دادگایی و ئیداری و ههیئهتە رهسمی و نیمچه رهسمیيهكان و ئههلییهكان، ههروهها نوێنهری سهندیكا بۆ كۆنگرهكان و تهسدیقكردنی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهر به سهندیكایش دهشتوانێ ههندێ لهو دهسهڵاتانهی خۆی بدات بهههر ئهندامێكی ئهنجومهن كه خۆی بیهوێ.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانه ههڵدهسووڕێنێ: 1/بڕیارهكانی ههیئهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانیشی دهخاته كار. 2/خزمهتگوزاران بۆ لق دادهمهزرێنێ و مزوكرێیان دیار دهكا، دوای تهسدیقكردنی ئهنجومهن. 3/كهسێ دهستنیشان دهكا بۆ ئهوهی له لیژنه رهسمییهكان و شتی دیكه پارێزگاكهدا نوێنهری لق بێت. 4/پێشنیاز و ئامۆژگاریی تایبهت به كاروباری لق دهخاته بهردهم ئهنجومهن، ئهمیش دهربارهیان بڕیار دهردهكا. 5/بوجهی خهمڵكراوی ساڵانهی لق تهیار و ئاماده دهكا و دهیخاته بهردهست ئهنجومهن بۆ ئهوهی تهسدیقی بكا. 6/ئهرك و مهسرهفی پێویستی بهڕێوهبردنی كاروباری لق له بوجهی لقهكه خهرج دهكا. 7/لیژنهگهلی فهرعی، له پارێزگهكهدا بۆ وهدێهێنانی مهبهست وئامانجی سهندیكا پێك دههێنێ. 8/ئهو دهسهڵاتانهش كه ئهنجومهن، به پێی ئهم یاسایه دهیداتێ، ههڵیاندهسووڕێنێ.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزیر سهرۆكی باڵای وهزارهته بهرپرسیاری یهكهمه له جێ بهجێ كدنی سیاسهتهكهی و سهرپهرشتی كردنی بهجێهێنانی یاسا و پهیڕهو رێنماییهكان تیایدا لهویشهوه بڕیار و فهرمان و رێنماییهكان دهردهچن له چوارچێوهی ئهركهكانی وهزارهت و دام ودهزگا و دهسهڵاتهكانی وگشت كاروباره ئیداری و هونهری و داراییهكان له سنووری ئهم یاسایهدا وبۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به بریكاری وهزارهت یا به بهڕێوهبهره گشتی یهكان یا ههر یهكێك له وهزارهتدا بهلایهوه پهسهند بێ بسپێرێ و لهبهرامبهر ئهنجومهنی وهزیرانیشدا بهو مانایهی ئهندامێكی هاوبهشێتی بهپرسیاره.