أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: لیژنهی لق ئهم تایبهتمهندیانهی خوارهوه ههیه: 1. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا. 2. دامهزراندنی كارمهندانی لق و دهستنیشان كردنی مووچهیان، دوای ئهوهی كه رهزامهندی ئهنجومهنی سهندیكا وهردهگرێ. 3. دهست بژێر كردنی ئهو كهسهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له لیژنهی رهسمی و نارهسمییهكانی له پارێزگادا. 4. پێشكهش كردنی پێشنیاز و راسپاردهی تایبهت به كاروباری لق به ئهنجومهن، تاكو بڕیاریان له بارهیهوه لهسهر بدات. 5. خهرج كردنی مهسرهفی پێویست بۆ كارو باری لق له چوارچێوهی بودجهدا. 6. پێكهوهنانی لیژنهیهك بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی سهندیكا. 7. بهكار هێنانی ئهو دهسهڵاتانهی كه ئهنجومهنی سهندیكا به پێی ئهم یاسایه پێی دهدا.
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا تایبهتمهنده به جێبهجێ كردنی ئهوانهی خوارهوه: 1. كاركردن له پێناو بهدی هێنانی ئهركهكانی سهندیكا به پێی ئهوهی كه له ماددهی سێیهمی ئهو یاسایه هاتووه. 2. پێشكهش كردنی پێشنیاز لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوی ناوخۆ، بۆ دهستهی گشتی. 3. جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 4. دامهزراندنی كرێكاری خزمهتگوزاری بۆ سهندیكا و دهستنیشان كردنی كرێیهكانیان و ههموار كردنیان. 5. تهماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه ناو سهندیكا و بریاردان لهسهر قبووڵ كردنی ئهندام و بهشداربووان. 6. ههڵبژاردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمییهكان و هی تریشدا ئهگهر نهقیب نهبووبێته نوێنهری سهندیكا. 7. ناردنی ئهو كێشه و شكایهتانهی كه بۆی دێ، بۆ لیژنه تایبهتمهندهكان. 8. دامهزراندنی لقی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێم به پێی مهرجهكانی دیاری كراو له پێرهوی ناوخۆی سهندیكادا. 9. پێكهوهنانی لیژنهی لاوهكی بۆ بهدی هێنانی مهبهستهكانی سهندیكا. 10. بڕیار دان لهسهر واز هێنانی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود ههر ئهندامێكی سهندیكا یا لیژنهكانی. 11. دامهزراندنی نوێنهری سهندیكا لهو پارێزگایانهی كه لقی سهندیكایان نییه. 12. دامهزاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئهنجامدانی وردكاری ساڵانه. 13. رێكخستنی پلیتی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی دیكهو سهرپهرشتی كردنی كرداری ههڵبژاردن به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. 14. دهرهێنانی رێنمایی گونجاو لهگهڵ ئهم یاسایه و پێرهوی ناوخۆدا بهمهبهستی ئاسان پیاده كردنی. 15. مافی قهرزكردن و به قهرزدان و پێشكهشكردنی یارمهتی دارایی ههیه، بهو شێوهیهی كه مهبهستهكانی سهندیكا بهدی بێنێ. 16. دامهزرراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی هونهرمهندان به پێی یاسای كۆمهڵهكان و پێرهوی تایبهت بهو یاسایه.
ماددهی هشتهم:
ماددهی هشتهم: 1. دهستهی گشتی پێك هاتووه له ههموو ئهندامهكانی سهندیكا ئهوانهی به گوێرهی ئهم یاسایه وهفایان به پابهندییهكانی خۆیانهوه كردووه به بانگێشتی ئهنجومهن سێ ساڵ جارێك كۆبوونهوهیهكی گشتی ئاسایی ساز دهكا له ههفتهی یهكهمی ئهو مانگهی كه سهندیكای تێیدا دامهزراوه، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و یانزده ئهندام كه له نێوانیاندا (سیانیان یهدهگن) بۆ پڕكردنهوهی ئهندامیهتی ئهنجومهنی سهندیكاو لیژنهی بهرزهفتكاری (الانضباط) به ئامادهبوونی سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی رادهی یاسایی (النصاب) به تهواو دهژمێردرێ، وه له كاتی تهواو نهبوونی (النصاب)دا دوای پانزده رۆژ له مێژووی كۆبوونهوهی یهكهم ههڵبژاردن له ههمان شوێن و كاتدا ئهنجام دهدرێت، بهپێچهوانهی ئهوه ئهنجومهنی سهندیكای پێشوو بۆ خولێكی تریش به بهردهوام دهژمێردرێ له كارهكانیدا. 2. ئهندامه ههڵبژێردراوهكان به نهقیبیشهوه كۆدهبنهوه بۆ دابهشكردنی كاروباری ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) له نێوان خۆیاندا به رێگهی دهنگدانی نهێنی یهوه. 3. برَیاری دهستهی گشتی به زۆربهی دهنگی ئامادهبووانی دهردهچێ. 4. پێویسته دههستهی گشتی ساڵانه كۆبونهوهی ئاسایی خۆی سازبدات بۆ ئهنجامدانی:- 5. پهسهند كردنی بودجه. 6. وتووێژكردن لهسهر راپۆرتی ساڵانه و كارو باری سهندیكا و حیساباتهكهی 7. تهماشاكردنی پێشنیازهكانی ئهنجومهن له بارهی ههمواركردنی یاساكهی یاخود پێرهوی ناوخۆیهكهی. 8. بڕیاردان لهسهر پاكتاوكردنی موڵك و ماڵی سهندیكا و داراییهكهی له كاتی ههڵوهشانهوهیدا. 9. دهكرێ دهستهی گشتی بانگهێشت بكرێت بۆ كۆبوونهوهی نائاسایی لهسهر داخوازی نهقیب و به بڕیاری ئهنجومهنی سهندیكا یان لهسهر داوایهكی نوسراوی سێ یهكێكی ئهندامانی سهندیكا، به مهرجێك هۆیه پێویستییهكانی ئهو داواكارییه له بانگێشتهكهدا به دیار بخرێن.
ماددهی پانزدهم
ماددهی پانزدهم: ئهگهر میراتگرهكانی دانهر یان جێگرهوهكانی، ئهو مافانهی كهوا بۆیان گواستراوهتهوه پیاده نهكهن، و وهزارهتیش بینی كهوا بهرژهوهندی گشتی پێویست دهكات ئهم كاره بڵاوبكرێتهوه، ئهوا وهزارهت بۆی ههیه، به نووسراوێكی فهرمی، داوا له میراتگرهكانی دانهر بكات كهوا ههڵسن به بڵاوكردنهوهی كارهكهو له حاڵهتی پێ ههڵنهستانیان له ماوهی ساڵێك له رێكهوتی داواكارییهكه، ئهوا وهزارهت بۆی ههیه فهرمان بكات به بڵاوكردنهوهی كارهكه بهمهرجێك میراتگرهكان قهرهبووێكی دادپهروهرانه بكرێنهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: جێبهجێكردنی یاسای راژهی زانكۆیی (فیدڕالی) ژماره (23)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 له ههرێمی كوردستان – عێراقداو كاركردن به حوكمهكانی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهسهڵاته تایبهتمهندهكانی (كارگێڕی و زانستی و ئهكادیمی) ههرێم دهچنه جێگهی دهسهڵاته فیدڕالیهكان له ههر شوێنێكی یاسای ناوبراودا هاتبن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: لهكارخستنی بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی یهكهمی یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 یاسای ههمواری یهكهمی یاسای ژماره (23)ی ساڵی 2008 له ههرێمداو، ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: یهكهم: فهرمانبهری راژهی زانكۆیی لهوانهی: 1- ههڵگری نازناوی زانستیی (مامۆستای یاریدهدهر)و (مامۆستا)ن، بهتهواوكردنی تهمهنی (66) ساڵی خانهنشین دهكرێن. 2- ههڵگری نازناوی زانستیی (پرۆفیسۆری یاریدهدهر)و (پرۆفیسۆر)ن، بهتهواوكردنی تهمهنی (70) ساڵی خانهنشین دهكرێن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: له رێكهوتی 7/5/2012هوه كار به حوكمهكانی ههمواری یهكهمی یاساكه دهكرێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا، جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی بیست سێ:
ماددهی بیست سێ: دارایی سهندیكا پێك دێ له: 1. رهسمی چوونه ناو سهندیكا و بهشداری ساڵانه. 2. ئهو پێ بهخشیینانهی كه له لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان پێشكهش دهكرێ. 3. پێدان و لهقهبهر كردنانهی له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان پێشكهش دهكرێن دوای رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان. 4. قازانجی ئاههنگهكان كه بۆ سوودی سهندیكا كراون. 5. قازانجی چاپهمهنیهكانی سهندیكا. 6. قازانجی ئهو پرۆژانهی پهیوهندیان بهو مهسحانهی كه سهندیكا پێی ههڵدهستێ. 7. ئهو كرێیانهی كه سهندیكا بڕیاری لهسهر دهدا له كاتێكدا كه به كاری ناوبژی ههڵدهستێ. 8. رهسمهكانی پشتگیری توانای دارایی ئهندام لهكهفالهو گرێبهند له نێوان ئهندامان و كهسی پهیوهندیدار به رێژهی (1%) له بڕه پارهی كهفالهو گرێبهند.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: جێبهجێكردنی یاسای راژهی زانكۆیی (فیدڕالی) ژماره (23)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 له ههرێمی كوردستان – عێراقداو كاركردن به حوكمهكانی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: به مهبهستی ئهوهی كه یاسای ژماره (76)ی ساڵی 1983ی چاودێری مێرد مندڵان (رعایه الاحداث) له ههرێمی كوردستاندا بهسهر مێرد منداڵی كهتن كهر (جانح)و ئهو بچووك و مێرد منداڵانهشدا كه تووشی كهتن دهبن و بهسهر خاوهنهكانیشیاندا پیاده بكرێ، ئهو دهستهواژانهی خوارهوه به ماناكانی بهرامبهریان لێك دهدرێنهوه:1. ئهوهی تهمهنی (11) یازدە ساڵانی تهواو نهكردبێ به بچووك له قهڵهم دهدرێ.2. ئهوهی (11) ساڵانی تهواو كردبێ وههژده ساڵانی تهواو نهكربێ به مێردمنداڵ (حدث) له قهڵهم دهدرێ.3. ئهوهی تهمهنی (11) یازدە ساڵانی تهواو كردبێ و (15) ساڵانی تهواو نهكربێ به منداڵ قهڵهم دهدرێ.4. ئهوهی تهمهنی (15) ساڵانی تهواو كردبێ و (18) ههژده ساڵانی تهواو نهكربێ به لاو له قهڵهم دهدرێ.5. خاوهنهكانیان: باوكه، دایكه، یان ئهو كهسهیه كه بچووكێ ، یان منداڵێكی له ژێر سایهدا بێ، یان به بڕیارێكی دادگا یهكێ لهو دووانه پهروهرده بكات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: ههر كهسێ له كاتی ئهنجامدانی تاوانهكهیدا تهمهنی (11) یازدە ساڵانی تهواو نهكردبێ، داوای جهزائی (الدعوی الجزائیة) له ههرێمی كوردستانی عێراقدا لهسهر ناكرێتهوه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ماددهی (3)و ماددهی ( 47 - یهكهم) له یاسای ژماره (76)ی ساڵی 1983 ی چاودێری كردنی مێرد منداڵان، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا له كار دهخرێ و، له جیاتی ئهو دوو ماددهیه حوكمهكانی ماددهی یهكهم و دووهمی ئهم یاسایه دهخرێته بهركار.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت كاری پێ ناكرێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێویسته وهزیره پهیوهندیدارهكان ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركارو حوكمهكانیش ئهو دهعوایانهش دهگرێتهوه كه هێشتا حوكمی بنبڕیان بۆ دهرنهچووه.