أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: 1-تهنیا یهك دانهی ئهو وهرهقه به بازرگانییهكی بهچهند وێنهیهك رێك دهخرێ رهسمی لێوهردهگیرێ. 2-ئهگهر لهو وهرهقانهی به پشتئمیزا (التڤهیر)بۆ دهستاو دوست كردن دهشێن و له كاتی ئیمزا كردنیاندا به هۆی بهخشینی رهسمدهره وه له رهسمدان رهسمیان لهسهر نهدرابوو بهڵام دوای پشتئمیزاكردنیدا دهبێ رهسمی تهواوی لهسهر بدا با ئهوكهسهش كه بۆ پشتئمیزا دهكا له رهسمدا بهخشراو بێ. بهشی سێیهم رهسمدهر
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهنجومهنێك پێك دێت به ناوی (ئهنجومهنی بهڕێوهبردنی سندووق) به سهرۆكایهتی وهزیری كاروكاروباری كۆمهڵایهتی و نوێنهرایهتی ههریهك لهم وهزارهتانهی خوارهوه كه پلهكهیان له بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێت: 1- وهزیری كاروكاروباری كۆمهڵایهتی سهرۆك. 2- نوێنهری وهزارهتی رۆشنبیری و لاوان ئهندام. 3- نوێنهری وهزارهتی كشتوكاڵ ئهندام. 4- نوێنهری وهزارهتی بازرگانی و پیشهسازی ئهندام. دووهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ڕاوێژ بكات به شارهزاو ڕاوێژكاران له ناو وهزارهت یان له دهرهوه لهكاتی پێویست.
ماددهی شهست وحهوتهم:
ماددهی شهست وحهوتهم: ئهم یاسایه لهڕۆژی بڵاوكردنهوهی له ڕۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی شهست وشهشهم:
ماددهی شهست وشهشهم: دهبێ وهزیره پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكهن.
ماددهی شهست و پێنجهم:
ماددهی شهست و پێنجهم: كار بههیچ دهقێكی تر ناكرێ كه لهگهڵ ئهم یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی بیست و شهش
ماددهی بیست و شهش: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/بڕیارهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا دهخاته كار. 2/خزمهتگوزارانی لق دادهمهزرێنێ و كرێیان دیاری دهكا. 3/نوێنهرێ دادهنێ كه له لیژنه رهسمیهكاندا لق بنوێنێ. 4/پێشنیار و ئامۆژگاری له بارهی كاروباری لقهوه، پێشكهش به ئهنجومهن دهكا بۆ ئهوهی بڕیاری لهسهر بدا. 5/له چوارچێوهی بوجهی لقدا سهرف و خهرجی پێویست بۆ كاروباری لق ئهنجام دهدا و راپۆرتی دارایی و حسابی كۆتاش پێشكهش به ئهنجومهن دهكا. 6/لێژنهگهلی لق بۆ وهدیهانینی ئامانج و مهبهستی سهندیكا پێك دههێنێ. 7/ئهو دهسهڵاتانهش كهبه پێی ئهم یاسایه ئهنجومهنی سهندیكا پێی دهدا، ههڵیان دهسوڕێنێ.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: 1/ ئهگهر سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی، وای بهباش بزانن كه دهستهی گشتی بانگهێشت بكرێ كۆبوونهوهیهكی نا ئاسایی ساز بدا، یان ئهنجومهن به بڕیارێكی هۆدار داوای كۆبوونهوهیه بكات، ئهوه لهم بارهدا دهشێ ئهنجومهن به پێی ئوسوڵ بانگهێشتهكه دهربكا و له ماوهی مانگێكدا كه له رۆژی تۆماركردنی داواكارییهكهوه دهست پێ دهكا رۆژی كۆبوونهوهكه دیاری بكات. 2/ دهستهی گشتی ناشێ گفتوگۆ لهسهر غهیری ئهو مهسهلانه بكا كه كۆبوونهوهكهی بۆ سازدراوه، تهنها ئهوانه نهبێ كه پێوهندییان بهو مهسهلانهوه ههیه، یان لق و باڵی ئهو مهسهلانه بن.
ماددهی سیازده
ماددهی سیازده: 1/ دهستهی گشتی بهپێی ئهم یاسایه له ههموو ئهو ئهندامانه یا ههموو ئهو نوێنهرانه(المندوبین)ی كه ئیلتيزاماتی خۆیان بهجێهێناوه پێكدێت. دهستهی گشتی به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكا له قهڵهم دهدرێ و، له رۆژی ههڵبژاردنهكهوه ههر سێ ساڵ جارێ لهسهر بڕیاری ئهنجومهن وداواكاریی نهقیب كۆبوونهوهی گشتی و ئاسایی خۆی، له بارهگای سهندیكادا، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن ساز دهدا. (نیصاب)یش به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی ناونووسراو، یان زۆرینهی نوێنهران دێتهجێ. ئهگهر نیصابیش نههاتهجێ، ئهوا دوای بهسهرچوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له كات و جێگهی دیا.كراودا دهست پێ دهكا، لهم بارهدا نیصاب، به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان، یا نوێنهران دێتهجێ، دهنا، ئهگهر نههاته جێ، ئهوه لهم بارهدا ئهنجومهنی پێشتر بۆ خولێكی تریش بهردهوام دهبێ. 2/ئهگهر ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) پێنج سهد ئهندام زیاتر بن، ئهوه ههڵبژاردن لهم بارهدا، له رێگهی نوێنهران (المندوبین) وه دهكرێ، رێژهی نوێنهرایهتیش لهلایهن ئهنجومهنهوه یا لهلایهن جێگری ئهنجومهنهوه دیاردهكرێ به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاكهشهوه.
ماددهی شهست و چوارهم:
ماددهی شهست و چوارهم: وهزیری داد بۆی ههیه رێنمای بۆ ئاسانكردنی جێ بهجێ كردنی ئهم یاسایه دهربكا.
ماددهی شهست و سێیهم:
ماددهی شهست و سێیهم: وهختێ دهوام كردن له دادگاكاندا به پێی وهرزهكان به بڕیاری ئهنجومهنی دادوهری دیاری دهكرێ بهمهرجێ ماوهی دهوام كردن ڕۆژانه له پێنج سهعات كهمتر نهبێ و دهشكرێ وهختێكی تایبهتی دهوامكردن بۆ مانگی رهمهزان دیاری بكرێ به مهرجێ له چوار سهعات كهمتر نهبێ.
ماددهی چل و یهكهم:
ماددهی چل و یهكهم: مامهڵهكردن لهگهڵ داهاته وهدهستهاتووهكانی پرۆسه نهوتیه تایبهتهكانی كێڵگه نهوتیهكان بهگوێرهی حوكمهكانی دهستووری عێراق و مادده (15)ی یاسای نهوت و گازی ههرێم ئهنجام دهدرێت، تاوهكو دهركردنی یاسای سندوقی كوردستان بۆ داهاته نهوتیهكان.
ماددهی بیست یهك
ماددهی بیست یهك: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكاش دهكات. 2/بۆ ههر موعامهلهیهك، كهوتبێته لای مهرجهعی دادگایی و دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلی، نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا و تهسدیقی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهربهسهندیكاش دهكا. بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدات به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3/تهئییدی لایهنی توانستی دارایی سهربه سهندیكا بووانیش دهكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: 1/نیصاب له ئهنجومهندا به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامان دێتهجێ, بڕیاریش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ و، ئهگهر دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه لهو بارهدا دهنگی نهقیب بۆ كام تایان درابێ، هی ئهوه. 2/ئهگهر به ههر هۆیێ، جێگای نهقیب چۆڵ بوو، ئهوا جێگرهكهی جێگای دهگرێتهوه، خۆ ئهگهر جێگای جێگرهوهكهش چۆڵ بوو، ئهوه لهو بارهدا سكرتێر جێگای دهگرێتهوه بهمهرجێ باقیمهنی ماوهی خولهكه له ساڵێكی تهواو كهمتر نهبێ. 3/ئهگهر جێگای زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو، ئهوه ئهنجومهن دهبێ بانگهێشتی دهستهی گشتی بكات بۆ كۆبوونهوهی ههڵبژاردنی ئهوانهی جێگاكانیان دهگرنهوه، بهههمان ئهو شێوازهی كه لهم یاسایهدا هاتووه، بهمهرجێ با قیمهنی ماوهی خولهكه له ساڵێكی تهواو كهمتر نهبێ.
ماددهی حهڤده
ماددهی حهڤده: ئهنجومهنی سهندیكا لهمانه پێك دێت: 1/نهقیب: مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی ههڵسوڕاندبێ له (ده) ساڵ كهمتر نهبێ. 2/ئهندامانی ئهنجومهن: مهرجه بۆ ماوهیهك پیشهكهی ههڵسوڕاندبێ له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ. 3/ ئهنجومهن به دهنگدانی نهێنی، جێگری نهقیب و سكرتێرێك و بهرپرسێكی دارایی لهناو ئهندامەکانی خۆیدا ههڵدهبژێرێ و دهسهڵاتهكانیشیان له پێرۆی ناوخۆدا دیاردهكرێ. 4/ئهنجوومهن كۆبوونهوه ئاساییهكانی خۆی، له كهمی، مانگی جارێك سازدهدا، بۆیشی ههيه له سهر داواكردنی نهقیب یان لهسهر داواكردنی سێیهكی ئهندامان كۆبوونهوهی نا ئاسایی ساز بدات.
ماددهی شهست و دووهم:
ماددهی شهست و دووهم: 1-لهسهر پاڵاوتن لهلایهن وهزیری دادهوه به پێشنیاری ئهنجومهنی دادوهری فهرمانێكی ههرێمی دهردهکرێ بۆ گهراندنهوهی ئهو دادوهرانهی پێش دهرچوونی ئهم یاسایه خانهنشین كراون و مهرجهكانی بڕگهی (3)ی ماددهی (36)ی ئهم یاسایهیان تێدایه تا به پێی بهڵێننامه (عقد) له نێواندا ببنه ئهندامی دادگای پێداچوونهوه دوای وهرگرتنی رهزامهندی خۆیان بهنووسین. 2-ماوهی خزمهتكردنی ئهوانهی به پێی بڕگهی (1)ی ئهم ماددهیه دهگهرێنرێنهوه بۆ دادوهری سێ ساڵ دهبێ و وهزیری داد بۆی ههیه پێشنیاز بكا كه پێشتر كۆتایی به خزمهتهكهیان بهێنرێ. 3-ههریهكێ لهوانهی به پێی بڕگهی (1)ی ئهم ماددهیه دهگهرێنرێتهوه مانگانه (1500) ههزار وپێنج سهد دیناریان وهك سهرمووچهیهكی دابڕ (مخصصات مقگوعه) دهدرێتێ.
ماددهی یازدهم:
ماددهی یازدهم: یهكهم: پێویسته قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بهتهواوی پابهند بن بهو پرۆگرام و پهرتووكانهی فێركردن و پێڕهوی ناوخۆو سیستهمهی ههڵسهنگاندن كه پێشتر پێشكهشی وهزارهتیان كردووهو لهسهر بنهمای ئهوانیش مۆڵهتیان وهرگرتووه. دووهم: وهزارهت بۆی ههیه دووباره چاوبخشێنێتهوه به پرۆگرامی قوتابخانهو پهیمانگه ناحكومیهكان بهجۆرێك كه لهگهڵ پێشكهوتنی زانستی بگونجێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سهرجهم كهلوپهل و كاڵا هاوردهكانی فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتی له رسوماتی گومرگیی دهبوردرێن، به مهرجێك به ناوی ئهوان بۆ بهكارهێنانی ئهوان هاورده بكرێن. دووهم: لێبوردنی سهرهوه كهلوپهل و كاڵا هاوردهكانی فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتی كه له لایهن حكومهت یان دامهزراوه بهخشینهرهكانهوه دێن، لهخۆ دهگرێت.
ماددهی سی و ههژدهم:
ماددهی سی و ههژدهم: پێویسته له سهر وهزارهت و لایهنی گرێنهدراون به وهزارهت كه له دهرهوهی عێراق نێرده یان زهماله یان مۆڵهتی خوێندنیان ههیه پابهندبن به دابهشكردنی بهشه كورسی تهرخانكراو بۆیان، بهگوێرهی رێژهی دانیشتوان و پسپۆری بۆ ههر پارێزگایهك.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم یهكسانی دهستهبهر بكات له نێوان مووچهی خانهنشینان له ههرێمدا لهگهڵ مووچهی هاوشانهكانیان له خانهنشینهكانی حكومهتی ناوهندیی به مهرجێك نهبێته هۆی كهمكردنهوهی مووچهكانیان بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم.