المواد القانونية
ماددهی پازدهم: یهكهم: سهرۆكی پهرلهمانی كوردستان - عێراق بۆی ههیه لێكگواستنهوه (مناقله) له نێو پارهدانراوهكانی تهرخانكراو بۆ پهرلهمان، ئهنجام بدات. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهریی ههرێم بۆی ههیه لێكگواستنهوه له نێو پارهدانراوهكانی تهرخانكراو بۆ ئهنجومهنی دادوهریی، ئهنجام بدات. سێیهم: وهزیری پلاندانان، له سهر داواكاری وهزارهتی پهیوهندار، بۆی ههیه لێكگواستنهوهی پێویست بۆ پرۆژهكانی وهبهرهێنان له نێو بودجهی وهبهرهێنانی ههمان وهزارهت و له سنووری یهك پارێزگادا، ئهنجام بدات و وهزارهتی دارایی و ئابوری لێ ئاگادار بكاتهوه. چوارهم: وهزیری دارایی و ئابوری و بهههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی پلاندانان و وهزارهته پهیوهندارهكان، بۆی ههیه لێكگواستنهوهی پێویست بۆ پرۆژهكانی وهبهرهێنان له نێوان وهزارهتهكان و له سنووری یهك پارێزگا یان یهك قهزاو له نێو بودجهی وهبهرهێنانی پهسهنكراودا، ئهنجام بدات. پێنجهم: وهزیری شارهوانی و گهشت و گوزار سهرپشك دهكرێت به ئهنجامدانی لێكگواستنهوه له نێوان داهاته خۆیهتیهكانی بودجهی دامهزراوهكانی شارهوانی له نێو یهك پارێزگاداو ئهنجامدانی لێكگواستنهوه له نێو ژمێرهی كهلوپهل و خزمهتگوزاری و چاككردن بۆ ههر دامهزراوێكی شارهوانیی. شهشهم: ههردوو وهزیری ئاوهدانكردنهوهو ونیشتهجێكردن و شارهوانی و گهشت و گوزار بۆیان ههیه لێكگواستنهوهی پێویست بۆ ئهو پرۆژانهی تایبهتن به وهزارهت له نێو بودجهداو له سنووری یهك پارێزگا یان یهك قهزادا، ئهنجام بدهن و ههردوو وهزارهتی دارایی و ئابوری پلاندانانی لێی ئاگادار بكهنهوه.
ماددهی دوازدهم: سهرباری تهرخانكراوهكانی بودجهی وهبهرهێنانی ناوچه كوردستانیهكانی دهرهوهی ههرێم، گوژمهیهك بهبڕی (50.000.000.000) پهنجا ملیار دینار بۆ ئهم ناوچانه تهرخان دهكرێت.
مادده حهوتهم: حكومهتی ههرێمی كوردستان پابهند دهبێت به:- یهكهم: بهردهوامبوون له ههڵمهتی نیشتیمانیی دروستكردنی قوتابخانه. دووهم: بهردهوامبوون له پشتگیریكردنی سندوقی نیشتهجێكردنی دانیشتووانی كهم دهرامهت له وهزارهتی ئاوهدانكردنهوهو نیشتهجێكردن به مهبهستی بهردهوام بوون له دروستكردنی یهكهكانی نیشتهجێبوون بهپێی یاسای دابینكردنی خانووی نیشتهجێبوون بۆ دانیشتوانی ههرێمی كوردستانی ژماره (7)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (16)ی ساڵی 2011.
ماددهی یهكهم: بڕی ئهو غهرامانهی كه دهقهكانیان له یاسای سزاكانی ژماره (111)ی ههموار كراوی ساڵی (1969)دا هاتووه، بهم شێوهیهی خوارهوه دهبن: یهكهم: سهرپێچییهكان له (50) پهنجا دینار كهمتر نهبێ و له (300) سێ سهد دینار زیاتر نهبێ. دووهم: كهتن (الجنج) له (301) سێ سهدو یهك دینار كهمتر نهبێ و له (1500) ههزارو پێنج سهد دینار زیاتر نهبێ. سێیهم: جینایهت له (1501) ههزارو پێنج سهدو یهك دینار كهمتر نهبێ و له (5000) پێنج ههزار دینار زیاتر نهبێ.
ماددهی دووهم: 1/بهپێی ئهم یاسایه، سهندیكایهك بهناوی سهندیكای ئابووریناسان، له ههرێمدا دادهمهزرێ، شهخسیيهتی مهعنهويی خۆی دهبێ و له دارایی و ئیدارهی خۆیدا سهربهخۆیه، بارهگاكهشی له ههولێری پایتهختی ههرێمدا دهبێ و دهشتوانێ له مهڵبهندی پارێزگاكانی ههرێمدا لق بكاتهوه. 2/به رهزامهندی وهزارهتی دارایی و ئابووری دهستهیهكی ئامادهكار پێك دههێنرێ له (15) ئابووریناس كهمتر نهبێ بۆ تهیار وئامادهكردنی كۆنگرهی گشتی و سهرپهرشتی ههڵبژاردنی گشتی سهندیكا له ماوهیهكدا كه له سێ مانگ نهترازێ.
ماددهی سێیهم: 1. مووچه و دهرماڵهی خانهنشیی وهزیر رادهگیرێ، ئهگهر له نوێ كرایهوه به وهزیر و، ئهو مووچهیهی دهدرێتێ كه شیاویهتی. 2. ئهگهر وهزیری خانهنشین له كارێكی گشتی دامهزرا مووچهو دهرماڵهی وهزیفه تازهكهی كهمتر بوو لهوهی وهری دهگرت، ئهو كاته ئهو مووچهیهی پێ دهدهن كه هاوتایه لهگهڵ مووچه و دهرماڵهی خانهنشینییهكهی.
ماددهی دهیهم: پێویسته لهسهر كهسی داواكاری دامهزراندنی قوتابخانهو پهیمانگهی ناحكومی پابهند بێت به پێڕهوو رێنماییهكانی وهزارهت و مافی سهرپهرشتی كردنیان لهلایهن وهزارهتهوه.
ماددهی چوارهم: یهكهم: پێویسته داواكاری پێشكهشكراو ئهم بابهتانهی خوارهوه لهخۆ بگرێت: 1- دیاریكردنی ئامانجه گشتی و تایبهتیهكان. 2- دیاریكردنی سوودی ئابوری و كۆمهڵایهتی و پهروهردهیی پرۆژهكه. 3- دیاریكردنی سهرچاوه داراییهكان و لایهنی پاڵپشتكار. 4- بڕی ئهو ڕسوماتهی خوێندن كه له خودی قوتابی یان بهخێوكارانی بهرامبهر خزمهتگوزارییه پێشكهشكراوهكان وهردهگیرێت. 5- مهرجهكان و رێژهو ئهوپهڕی ژمارهی وهرگرتن. 6- بنهماكانی دهرچوون و كهوتن و سیستهمی گشتی تاقیكردنهوهو ههڵسهنگاندن. 7- زمانی خوێندن. 8- پلانی خوێندن و ماوهی پێشنیاركراو بۆ بهدهستهێنانی بڕوانامهی دهرچوون. 9- پرۆگرام وپهرتووكهكانی خوێندن و سهرچاوهكانیان لهگهڵ ڕهچاوكردنی مافی خاوندارییهتی هزری. 10- كهرهستهو پێداویستی ئامادهكراو بهگوێرهی قۆناغ و جۆرو بهشهكانی پسپۆڕی. 11- رێگهو شێوازهكانی وانهگوتنهوهو لێهاتوویی مامۆستایان و توێژهرانی كۆمهڵایهتی و دهروونی و بهرێوهبهرهكان و ڕهگهزنامهكانیان. 12- تاقیگهو كتێبخانهو بهش و هۆڵهكانی خوێندن و دابینكردنی چاودێری و سهلامهتی تهندروستی و چالاكیه جۆراوجۆرهكانی قوتابخانهكه. 13- سیستهمی پێشنیاركراو بۆ بهڕێوهبردنی قوتابخانهكه. دووهم: پێویسته پرۆژهكه لهگهڵ بهها نیشتیمانی وپرنسیپه گشتی و تایبهتیهكانی پهیڕهوكراو له سیاسهتی فێركاریی ناكۆك نهبێت. سێیهم: پێویسته پرۆژهكه خزمهتێك پێشكهش به ئامانجه پهروهردهییهكان بكات به جۆرێك توانای یارمهتیدانی ههبێت له باشتركردنی رۆڵی پهروهردهو فێركردن یان نوێكردنهوه له بواری بهرێوهبردنی قوتابخانهكان و بههێزكردن و گهشهپێكردنی كهسایهتی و كهناڵه پهروهردهییهكان.
ماددهی شهست و یهكهم: نابێ دادوهر به بێ ڕێ پێدان لهلایهن وهزیری دادهوه بگیرێ یا هیچ كردارێكی سزایی له دژی بكرێ تهنیا له حاڵهتی كردنی تاوانێكدا نهبێ كه دهم و دهست لێی ببینرێ.
ماددەی چوارەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخەنە بەركار.
ماددەی پێنجەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی بڵاوكردنەوەی لە (وەقایعی كوردستان) دا دەخرێتە بەركار.
یهكهم: بهدهر له حوكمی ماددهی (82) له پهیڕهوی ناوخۆی پهرلهمانی كوردستان ـ عیراق، ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، له رۆژی دهرچوونی ئهم بڕیارهوه، بۆماوهی (30) سی رۆژ، دهتوانن پێشنیازه یاسا و بڕیار پێشكهش بكهن.
ماددهی شهستهم: یهكهم: ئهگهر سهرۆكی دادگایهك یا سهرۆكی دهستهیهك ئامادهنهبوو یا شوێنی فرمانهكهی چۆڵ بوو یا ههر كۆسپێك رێگهی چوونه سهر كارهكهی لێ گرت پێشترینی جێگرانی یا ئهندامان كارهكهی بهڕێ دهكا. دووهم: ئهگهر زیاتر لهیهك دادوهر له یهك دادگا ههبن پێشترینیان بهرپرسیار دهبێ لهبهڕێوهبردن و دابهشكردنی ئیش و كار له نێوانیادا و وهزیری داد بۆی ههیهیهكێكی تر دیاری بكا.
ماددهی سێیهم: یهكهم: بۆ پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم)ی كه مئهندام مووچهیهكی خانهنشینی خهرج دهكرێ كه به قهدهر دوامووچه و دهرماڵهكانی بێت كه لهكاتی خزمهتكردنیدا وهریدهگرت، ههروهها دهرماڵهی كهمئهندامیهكهشی بهپێی پلهی پهككهتنهكهی بۆ خهرج دهكرێ. دووهم: پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم) كه له مهیدانی شهڕدا تووشی كهمئهندامی بووبێ وپلهی پهككهوتهییهكهی گهیشتبێته(50%)و بهرهوههوراز، پایهیهكی بهرزتری پێدهدرێ و مووچهی خانهنشینیهكهی لهسهر بنچینهی پایهی نوێی بۆ خهرج دهكرێ، لهگهلأ خهرج كردنی پاداشتی تایبهت به رێزلێنانهكهی كه له ئهنجامی ئهو قارهمانیهتیانهدا له مهیدانی شهڕدا نواندوویهتی. سێیهم: پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم)ی كه به رێژهی(100%)تووشی كهمئهندامی بووه له مهیدانی شهڕدا، دوو پایهی بهرزتری پێدهدرێ و مووچهو دهرماڵه تایبهتیهكان به ڕێزلێنانی سهبارهت به نواندنی قارهمانیهتیهكانی له مهیدانی شهڕدا بۆ خهرج دهكرێ. چوارهم: ههموو ئهو پارانهی كه لهدوا مووچهی له ماوهی ههژده مانگ وهری دهگرت وهك پاداشت بۆ یهكجار بۆی خهرج دهكرێ. پێنجهم: ئهو پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم) ـه كهمئهندامهی كه بڕگهی (دووهم)له ماددهی (دووهم)ی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه، دهرماڵهی كهمئهندامی به رێژهی (50%)ی ههموو مووچهكهی بۆ خهرج دهكرێ.
ماددهی پهنجاو نۆیهم: وهزیری داد وسهرۆكی داواكاری گشتی و دادوهرهكه مافی ئهوهیان ههیه له ماوهی سێ ڕۆژدا لهڕۆژی راگهیاندنهوه لهلای دهستهی فراوانی دادگای پێداچوونهوه تانووت له بڕیارهكهی لیژنهی كاروباری دادوهران بدهن و دهستهی فراوانیش بۆی ههیه ئهگهر پێویستی كرد نوێنهری وهزیری داد ونوێنهری سهرۆكی داواكاری گشتی و دادوهرهكه بانگ بكا بۆ گوێ گرتن له قسهیان و ئهوسا بڕیاری پهسهندكردنی بڕیارهكهی لیژنه یا ههڵوهشاندنهوهی یا گۆڕینی دهدا و بڕیارهكهی لهم بارهیهوه بنبڕ (بات) دهبێ.
ماددهی حهوتهم: قهوارهی رێكخستنی وهزارهت به پێرهوێكی تایبهتی ئاماده دهكرێ ب جۆرێك كه ئامانجهكانی بهدی بێنێ و كاروباری پێشمهرگه له رووی سهربازی و ئیداری و داریی و هونهریهوه به رێوهببا.
ماددهی بیست و حهوت: دارایی سهندیكا لهم داهاتانه پێك دێت: 1/ئابوونهی ئینتما و بهشداربوونی ساڵانه. 2/ئهو دهسنگانه (المنح)ی كه لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان پێشكهشی دهكهن و ئهو باربۆ (تبرعات) و بهخششانهش كه ئهندامان و خهڵكی دیكه پێشكهشی دهكهن. 3/قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه بۆ سوودی سهندیكا سازدهدرێن. 4/قازانجی چاپهمهنی سهندیكا. 5/قازانجی ئهو پرۆژانهش كه سهندیكا دایاندهمهزرێنێ. 6/ مزو كرێی تهئییدی توانستی دارایی كهسانی سهر به سهندیكا و هی ئهو بهشاهێدبوونهش كه سهندیكا دهریان دههێنێ.
ماددهی بیست یهك: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكاش دهكات. 2/بۆ ههر موعامهلهیهك، كهوتبێته لای مهرجهعی دادگایی و دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلی، نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا و تهسدیقی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهربهسهندیكاش دهكا. بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدات به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3/تهئییدی لایهنی توانستی دارایی سهربه سهندیكا بووانیش دهكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی دووهم:ـ ماددهی سێیهم له یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه:ـ یهكهم: ناشێ كۆكردنهوه له نێوان مووچهی خانهنشینی كه لهم یاسایهدا هاتووه لهگهڵ مووچهیهكی تر كه له خهزێنهوه خهرج، بكرێ. دووهم: هاوسهری ئهندامی كۆچ كردوو كه مووچهیهكی تر وهردهگرێ مافی ههڵبژاردنی ههیه لهنێوان ئهو مووچهیهی به پێی ئهم یاسایه وهری دهگرێ و ئهوهی دهیكهوی له مووچهی فرمانهكهی خۆی یاخود خانشینیهكهی خۆی وكامیان باشتر بێ بۆی.
ماددهی دووهم: مادده یازده ههموار بكرێ وبهم شێوهیه بخوێنرێتهوه: شهرتووشروت + دانانی دهرمانسازییهكه. مۆڵهتی دانانی دهرمانسازی بهوكهسه دهدرێ كه ئهم شهرتوشروتهی ههبێ: 1/ناوی دهرمانسازییهكه. 2/ كرێبهندی (عقد ایجار) كه دایهرهی باجی موڵك وماڵ تهسدیقی كردبێ. 3/ناوه بازرگانییهكهی كه ژووری بازرگانی بۆی مۆر كردبێ. 4/رووبهرهكهی له (20م2) كهمتر نهبێ. 5/پانایی دهرهوهی له دوو مهتر ونیو كهمتر نهبێ. 6/كاتی رووخان وسووتان دهشێ دهرمانسازییهكهی به گواستنهوهی مۆڵهتهكهیهوه به پێی شهرتوشروت (تهنیا شهرتی رووبهر نهبێ) بگوازرێتهوه بۆ جێگایهكی دیكه له ههمان ناوچهدا تا كاتی گهڕانهوهی بۆ جێگا كۆنهكهی خۆی یا كردنهوهی دهرمانسازییهكی دیكه به پێی شهرتوشروتی خۆی.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة