أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پهنجاو نۆیهم:
ماددهی پهنجاو نۆیهم: وهزیری داد وسهرۆكی داواكاری گشتی و دادوهرهكه مافی ئهوهیان ههیه له ماوهی سێ ڕۆژدا لهڕۆژی راگهیاندنهوه لهلای دهستهی فراوانی دادگای پێداچوونهوه تانووت له بڕیارهكهی لیژنهی كاروباری دادوهران بدهن و دهستهی فراوانیش بۆی ههیه ئهگهر پێویستی كرد نوێنهری وهزیری داد ونوێنهری سهرۆكی داواكاری گشتی و دادوهرهكه بانگ بكا بۆ گوێ گرتن له قسهیان و ئهوسا بڕیاری پهسهندكردنی بڕیارهكهی لیژنه یا ههڵوهشاندنهوهی یا گۆڕینی دهدا و بڕیارهكهی لهم بارهیهوه بنبڕ (بات) دهبێ.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: قهوارهی رێكخستنی وهزارهت به پێرهوێكی تایبهتی ئاماده دهكرێ ب جۆرێك كه ئامانجهكانی بهدی بێنێ و كاروباری پێشمهرگه له رووی سهربازی و ئیداری و داریی و هونهریهوه به رێوهببا.
ماددهی بیست و حهوت
ماددهی بیست و حهوت: دارایی سهندیكا لهم داهاتانه پێك دێت: 1/ئابوونهی ئینتما و بهشداربوونی ساڵانه. 2/ئهو دهسنگانه (المنح)ی كه لایهنه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان پێشكهشی دهكهن و ئهو باربۆ (تبرعات) و بهخششانهش كه ئهندامان و خهڵكی دیكه پێشكهشی دهكهن. 3/قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه بۆ سوودی سهندیكا سازدهدرێن. 4/قازانجی چاپهمهنی سهندیكا. 5/قازانجی ئهو پرۆژانهش كه سهندیكا دایاندهمهزرێنێ. 6/ مزو كرێی تهئییدی توانستی دارایی كهسانی سهر به سهندیكا و هی ئهو بهشاهێدبوونهش كه سهندیكا دهریان دههێنێ.
ماددهی بیست یهك
ماددهی بیست یهك: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكاش دهكات. 2/بۆ ههر موعامهلهیهك، كهوتبێته لای مهرجهعی دادگایی و دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمی و ئههلی، نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا و تهسدیقی موعامهله و بهڵگهنامهگهلی سهربهسهندیكاش دهكا. بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدات به یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3/تهئییدی لایهنی توانستی دارایی سهربه سهندیكا بووانیش دهكا بۆ مهبهستی كهفالهت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم:ـ ماددهی سێیهم له یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه:ـ یهكهم: ناشێ كۆكردنهوه له نێوان مووچهی خانهنشینی كه لهم یاسایهدا هاتووه لهگهڵ مووچهیهكی تر كه له خهزێنهوه خهرج، بكرێ. دووهم: هاوسهری ئهندامی كۆچ كردوو كه مووچهیهكی تر وهردهگرێ مافی ههڵبژاردنی ههیه لهنێوان ئهو مووچهیهی به پێی ئهم یاسایه وهری دهگرێ و ئهوهی دهیكهوی له مووچهی فرمانهكهی خۆی یاخود خانشینیهكهی خۆی وكامیان باشتر بێ بۆی.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: مادده یازده ههموار بكرێ وبهم شێوهیه بخوێنرێتهوه: شهرتووشروت + دانانی دهرمانسازییهكه. مۆڵهتی دانانی دهرمانسازی بهوكهسه دهدرێ كه ئهم شهرتوشروتهی ههبێ: 1/ناوی دهرمانسازییهكه. 2/ كرێبهندی (عقد ایجار) كه دایهرهی باجی موڵك وماڵ تهسدیقی كردبێ. 3/ناوه بازرگانییهكهی كه ژووری بازرگانی بۆی مۆر كردبێ. 4/رووبهرهكهی له (20م2) كهمتر نهبێ. 5/پانایی دهرهوهی له دوو مهتر ونیو كهمتر نهبێ. 6/كاتی رووخان وسووتان دهشێ دهرمانسازییهكهی به گواستنهوهی مۆڵهتهكهیهوه به پێی شهرتوشروت (تهنیا شهرتی رووبهر نهبێ) بگوازرێتهوه بۆ جێگایهكی دیكه له ههمان ناوچهدا تا كاتی گهڕانهوهی بۆ جێگا كۆنهكهی خۆی یا كردنهوهی دهرمانسازییهكی دیكه به پێی شهرتوشروتی خۆی.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: بڕگهی یهكهمی ماددهی بیست وپێنجهم ههموار بكرێ و بهم شێوهیه بخوێنرێتهوه: 1/كاروباری لق لیژنهیهك بهڕێوهی دهبا له (پێنج) ئهندام پێك دێ واتا (4 ئهندام + سهرۆك)، دهشبێ ماوهیهك پیشهكهیان كرد بێ له (پێنج) ساڵ كهمتر نهبێ. ئهوانه ئهندامهكانی لق بهدهنگدانی نهێنێ ههڵیاندهبژێرن.
ماددهی پهنجا وههشتهم:
ماددهی پهنجا وههشتهم: یهكهم: ئهگهرلیژنهی كاروباری دادوهران سهیری كرد ئهو كارهی دراوهته پاڵ دادوهرهكه تاوانێك یا كهتنێك پێكدههێنێ بڕیاردهدا بیداته دادگای پهیوهندیدار و دوای ئهوهی وهزیر به پێی یاسای رێك وپێكی فهرمانبهرانی دهوڵهت دهستی لهكار دهكێشێتهوه ئهوراقهكانی بۆ دادگا دهنێرێ. دووهم: ئهگهر دادگای پهیوهندار بڕیاری بێگوناهی (براءه) یا مهرهخهسكردن (افراج)ی دادوهرهكهیدا یا ههر بڕیارێك كه داوا سزاییهكه به كۆتایی بگهیهنێ دهبێ به پێی ئهم یاسایه له بینینی داوا رێك پێكیهكه (الدعوی الانضباطیه) بهردهوام بێ. سێیهمك ئهگهر دادگا بڕیاری گوناهباركردنی داوهركهی دا لیژنه دهبێ به پێی ماددهی (55)ی ئهم یاسایه سزایهكی رێك وپێكی گونجا و لهگهڵ ئهو كارهدا كه دراوهته پاڵی بهسهریدا بدا.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: قوتابخانهو پهیمانگهی ناحكومی بۆ دهستهبهركردنی ئهم ئامانجانهی خوارهوه دادهمهزرێن: یهكهم: ڕهخساندنی بواری نوێی زیاتر بۆ پهروهردهو فێركردن، وێڕای تواناكانی حكومهت، بهمهبهستی پهرهپێدان و یارمهتیدان و گهیشتن به ئامانجهكانی پرۆسهی پهروهردهو فێركردنی نیشتیمانیی. دووهم: دابین و ئامادهكردنی پێداویستیه جۆراوجۆرهكانی مۆدێرنكردنی پرۆسهی پهروهردهو فێركردن له رێگهی پرۆگرام و رێكاری مۆدێرن بهپێی بنهماو پرنسیپهكانی ئهم یاسایه. سێیهم: گرنگیدان به فێركردنی زمانه بیانییه زیندووهكان له پاڵ پرۆگرامه فێركارییه بڕیاردراوهكان. چوارهم: ڕهخساندنی زهمینهی گونجاو بۆ كێبركێ له بواری پهروهردهو فێركردن بهمهبهستی پهرهپێدانی ئاراستهی گهشهپێدانی مرۆیی و داهێنانی زیاتر له پهروهردهو فێركردن به بهرجهستهكردنی نموونهی مۆدێرن و سهردهمییانه له سیستهم و پرۆگرامه پهروهردهییهكاندا. پێنجهم: هاندانی پرۆسهی وهبهرهێنانی نیشتیمانیی و بیانی له ههرێمدا له بوارهكانی پهروهردهو فێركردن له چوارچێوهی بهرنامهو سیستهمێكی نوێدا (مۆدێرن). شهشهم: ڕهخساندنی دهرفهت له بهردهم ڕهوهندو بیانی و گهڕاوهكانی ههرێمی كوردستان له دهرهوهی ههرێم، تاوهكو دانهبڕێن و بهمهبهستی بهردهوام بوونیان له پهروهردهو فێركردنی نیشتیمانیی و دابینكردنی پێداویستی و خزمهتگوزارییهكانی پهروهردهو فێركردن به جۆرێك كه لهگهڵ پرۆگرامهكانی فێركردنی ههرێم ئهو وڵاتانهی لێیهوه هاتوون بگونجێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه، له ههر یهكهیهكی ئیداری یان له ههر ناوچهیهكی ناو ههرێمدا، زهروورهتی كارو ئاسایشی ههرێم پێداویستی پێی ههبێ، بهڕێوهبهرایهتی و نووسینگهی تێدا بكاتهوه، و هیچیش لهو ئهركو فرمان و سهڵاحیهتانهش كهم نهكاتهوه كه بهپێی یاسا بهركارهكان به سهرۆكانی یهكه ئیدارییهكان دراون.
ماددهی پهنجا وشهشهم:
ماددهی پهنجا وشهشهم: یهكهم: ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیهخزمهتی دادوهری پۆلی چوارهم به بڕیارێكی هۆدار بهوهی به كهڵكی دادوهری نایهت و به فهرمانێكی ههرێمی كۆتایی پێ بێنێ یا بیگوێزێتهوه بۆ فرمانێكی شارستانی (مدنی). دووهم: ئهوهی به پێی ئهم یاسایه كۆتایی به خزمهتی دههێنرێ ئهگهرێتهوه بۆ دادوهری بهڵام دهكرێ فرمانێكی شارستانیدا دابمهزرێنرێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)هوه، جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: سندوق بهڕێوهبهرێكی جێبهجێكاری دهبێت كه له لایهن ئهنجوومهنی بهڕێوهبردنهوه دادهمهزرێت، و له لایهن ژمارهیهك فهرمانبهر، كه وهزارهتی تهندروستی تهنسیبیان دهكات، یاریدهدهری دهكرێت وبارهگاكهشی له ههولێر پایتهختی ههرێم دهبێت. دووهم: لادان یان دهركردنی بهڕێوهبهری جێبهجێكار به بڕیاری زۆرینهی ئهندامانی ئهنجوومهنی بهڕێوهبردنی سندوقهوه دهبێت.
ماددهی یهكهم: (ههموار)
ماددهی یهكهم: حوكمهكانی یاسای ژماره (3)ی ساڵی 1999 ههموو كاروباری خاوهن شههید وبزربووهكان وئهنفالكراوهكان له ههڵمهتی كۆکوژی( كورده فهیلیهكان و بارزانیهكان وقوربانییانی ئهنفال وچهكی كیمیایی له ههڵهبجه وناوچهكانی تر و بزربووانی ماوهی راپهرینهكهی ئاداری1991 و كۆڕهوه ملیۆنیهكهی دوای له كوردستان ـ عیراق دهگرێتهوه، بهجۆرێكی وا كه لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ویاسای ژماره (9)ی ساڵی 2007 ناكۆك نهبێ.
ماددهی پهنجا و پێنجهم:
ماددهی پهنجا و پێنجهم: لیژنهی كاروباری دادوهران كه به پێی ئهم یاسایه پێكهاتووه لهو داوای دابینكردنی رێك و پێكییهدا (الدعوی الانضباطیه) كه دژ به دادوهرێك دهكرێ یهكێ لهم سزایانه دهدا: یهكهم: ئاگاداركردن كه ئهنجامهكهی دواخستنی زیاده وپله بهرزی دادوهر دهبێ بۆ ماوهی شهش مانگ. دووهم:دواخستنی پلهبهرزی یا زیاده یا ههردووكیان بۆ ماوهیهك كه له ساڵێك كهمتر نهبێ و له سێ ساڵ زیاتر نهبێ لهڕۆژی بڕیارهكهوه ئهگهر ماوهی یاسایی پلهبهرزی تهواو كردبێ وئهگهر نا لهڕۆژی تهواو كردنییهوه. سێیهم: كۆتایی پێ هێانی خزمهت: ئهم سزایه وهختێك بهسهر دادوهردا دهدرێ كه حوكمێكی بنبڕ (بات) بهسزادانی له دادگایهكی پهیوهندارهوه دهركرابێ سهبارهت به كردارێكی كه لهگهڵ شهرهفی فرمانی دادوهریدا ئهنگونجێ یا ئهگهر له ئهنجامی دادگایی كردنیدا لهلایهن لیژنهكهوه سهلمێنرا ئهو دادوهره به كهڵكی بهردهوام بوون له خزمهتی دادوهردیدا نایهت.
ماددهی پهنجا ودووهم:
ماددهی پهنجا ودووهم: یهكهم: أ-وهزیری داد مافی سهرپهرشتی و چاودێری كردنی بهسهر گشت دادگا و دادوهران و ئهو فهرمانبهر و دهسته و لیژنانهدا ههیه كه دهسهڵاتی دادوهرییان دراوهتێ. ب ـ سهرپهرشتی لهسهر كارهكانی دادگای پێداچوونهوه دادوهرانی لهلایهن سهرۆكهوه دهكرێ بهمهرجێ راپۆرتێكی ساڵانه لهبارهی كارهكانی دادگاوه به وهزیری داد و ئهنجومهنی دادوهری بدا. ج-سهرپهرشتی لهسهر كارهكانی دادگای پێداچوونهوه دادوهرانی لهلایهن سهرۆكهوه دهكرێ بهمهرجێ راپۆرتێكی ساڵانه لهبارهی كارهكانی دادگاوه به وهزیری داد و ئهنجومهنی دادوهری بدا. دووهم: أ-سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه مافی ئهوهی ههیه سهرپهرشتی گشت دادگاكانی ناوچهكهی بكا و بیانشكینی و رێنوێنیان بكا و سهبارهت بهو سهرپێچییانهی (مخالفات) لهبواری ئهركهكانی فهرمانبهری بهڕێوهچوونی كاروباری ئیداری و ژمێریارییهوه ڕوودهدهن سهرنجیان رابكێشێ و دهبێ راپۆرتی ساڵانهش بدا به وهزارهتی داد وئهنجوومهنی دادوهری له بارهی دادوهرانی ناوچهكهیهوه و تێبینی خۆی لهرووی رهفتار و لێهاتوویان و كاروباری دادگاكانیانهوه رابگهیهنێ. ب ـ سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه بۆی ههیه یهكێك له جێگرهكانی بۆ پشكنینی ههر یهكێ له دادگاكانی ناوچهكهی بنێرێ.
ماددهی پهنجا و یهكهم:
ماددهی پهنجا و یهكهم: نابێ ئهو دادوهرانهی پهیوهندی ژنخوازی یا خزمایهتییان تا ڕادهی چوارهم له نێواندا ههیه لهیهك دهستهی داوهریدا پێكهوه بهشدار بن و نابێ دادوهر تانوتدان له حوكمێك ببینێ كه دادوهرێكی تر بینیبێتی و ئهو جۆره پهیوهندیهی له گهڵیدا ههبێ.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ههمان ئهو دهسهڵاتهی كه بهپێی یاسای سزا سهربازییهكانی ژماره (13)ی ههمواركراوی ساڵی 1940 ویاسای ئوسوڵی دادگایی سهربازیی ژماره (44)ی ههمواركراوی ساڵی 1941 به وهزیری ناوخۆ دراوه، به وهزیری شارهوانی وگهشت وگوزار دهدرێ بۆ سزادان وبه دادگادانی ئهوانهی له بهڕێوبهراییهكانی بهرگری شارستانیدا سهر به هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ههر پێشمهرگهیێ پلهی زهبوونیی گهیشتبێته (100%) یان ئهندامێكی لهشی (وهك ئهوهی لهبڕگهی دووهمی ماددهی یهكهمدا هاتووه) له دهست دابێ، مووچهیهكی خانهنشینی بۆ دهبڕدرێتهوه، به قهدهر سهرجهمی ئهو مووچه و دهرماڵهیه بێت كه مانگانه له كاتی خزمهتا وهریدهگرت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهركهكانی ئهنجومهنی دهزگا:- یهكهم: سهرپهرشتی كردنی بهڕێوه چوونی كارو، دهركردنی بڕیاری پێویست لهم بارهیهوه. دووهم: دانانی پهیڕهوی ناوخۆ بۆ دهزگا، به ههماههنگی لهگهلأ ئهنجومهنی ئاسایشی ههرێم. سێیهم: بڕیاری پێكهێنان یان ههڵوهشاندنهوه یان لێكدانی بهڕێوهبهرایهتییهگشتییهكان و بهش و هۆبهكانی گرێ دراو به دهزگاوه له كاتی پێویستدا. چوارهم: ئاماده كردنی بودجهی دهزگا