المواد القانونية

مادده‌ی یازده‌

مادده‌ی یازده‌: سه‌رۆكی دیوان و نوێنه‌ره‌كه‌ی و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتیيه‌كان و كارمه‌ندانی ریقابه‌ و ته‌دقیقكردن، خۆیان بۆ ئه‌رك و فەرمانی وه‌زیفه‌كه‌یان ته‌رخان ده‌كه‌ن، بۆشیان نییه‌ له‌ كتێب دانان و موحازه‌ره‌ به‌ولاوه‌، له‌ دوای ده‌وامی ره‌سمیش هیچ پیشه‌ و كارێ هه‌ڵسوڕێنن.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ده‌سه‌ڵاتدارییه‌ك بۆ ریقابه‌ی دارایی له‌ هه‌رێمدا به‌ناوی (دیوانی ریقابه‌ی دارایی هه‌رێمی كوردستانی عێراق) داده‌مه‌زرێ، كه‌ شه‌خسییه‌تی مه‌عنه‌وی وسه‌ربه‌خۆیی دارایی و ئیداری خۆی هه‌بێ و بۆیشی هه‌بێ هه‌موو ره‌فتارێكی یاسایی بۆ وه‌ئاكام گه‌یاندنی ئه‌ركی سه‌رشانی خۆی پیاده‌ بكات، نوێنه‌ری ئه‌م ده‌سه‌ڵاتدارییه‌ سه‌رۆكه‌كه‌یه‌تی، یان ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ سه‌رۆك ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی پێ ده‌دا.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌و گرێبه‌ستانه‌ی به‌كرێدانی خانوبه‌ره‌ بۆمه‌به‌ستی غه‌یری نیشته‌جێیوون، دوای به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌، مۆرده‌كرێن ده‌كه‌ونه‌ ژێركاری حوكمه‌كانی یاسای شارستانی ژماره‌ (40)ی ساڵی 1951ی هه‌مواركراو. دووه‌م: گرێبه‌سته‌كانی ئه‌و خانوبه‌ره‌ی كه‌ بۆ غه‌یری مه‌به‌ستی نیشته‌نی به‌كرێ دراون و به‌ر له‌ به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌ مۆركراون، بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ له‌ رۆژی كۆتایی هاتنی ماوه‌ی گرێبه‌سته‌كه‌وه‌ درێژ ده‌كرێنه‌وه‌ و، پاش كۆتایی ئه‌و ماوه‌یه‌ش، كرێیه‌كه‌ی ده‌كه‌وێته‌ ژێر كاری حوكمه‌كانی یاسای شارستانی ژماره‌ (40)ی ساڵی 1951 ی هه‌مواركراو.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: كاربه‌ حوكمه‌كانی یاسای به‌كرێدانی خانوبه‌ره‌ی / ژماره‌ (87)ی ساڵی 1979ی هه‌مواركراو، كه‌له‌ هه‌رێمدا به‌ركاره‌، سه‌باره‌ت به‌م خانووبه‌رانه‌ی كه‌ بۆ نیشته‌نی به‌كرێ دراون، به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ ماوه‌ی چوارساڵ له‌ رۆژی به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌، و دوای به‌سه‌ر چوونی ئه‌و ماوه‌یه‌، ده‌كه‌ونه‌ ژێر كاری حوكمه‌كانی یاسای شارستانی /ژماره‌ (40)ی ساڵی1951 ی هه‌مواركراو.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: بڕگه‌ی (1)ی مادده‌ی (28) هه‌موارده‌كرێ و وه‌ك ئةمةى خواره‌وه‌ی لێ دێت: ئیداره‌ی هه‌یئه‌كه‌ ئه‌نجومه‌نێ ده‌یگرێته‌ ده‌ست كه‌ ده‌سه‌ڵاتی باڵای هه‌یئه‌كه‌یه‌و، له‌ سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌و یاریده‌ده‌رو عه‌میدی كۆلێژه‌كان و نوێنه‌رانی وه‌زاره‌ته‌ پێوه‌ندیداره‌كان، له‌وانه‌یان كه‌ له‌ كه‌میی هاوشانی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی بن و نوێنەرێکی هەڵبژیردراويش لە لايەن ئةندامانى هةيئەى تةدريسى کۆلێژو پەیمانگا تةقةنيةكانى هەيئەى فيَركردنى تةقةنى هةرێم پێكدێت (له‌ ناوزه‌دكردنیاندا، شاره‌زایی و پسپۆڕی ڕه‌چاو ده‌كرێ و،ئیقراری ئه‌ندامێتیشیان له‌لایه‌ن سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ده‌كرێ، بۆ دوو ساڵ كه‌ یارای تازه‌كردنه‌وه‌یه‌) .

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: بڕگه‌ی (4) له‌ مادده‌ی چواره‌م هه‌موارده‌كرێ و، بڕگه‌یه‌كی دیكه‌ش بۆ مادده‌كه‌ زیاد ده‌كرێ و ده‌بێته‌ بڕگه‌ی (5) و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌:- 4- زمانه‌كانی توركمانی وسریانی وئه‌رمه‌نی ده‌كرێت به‌ زمانی فێركردن له‌و ناوچانه‌دا كه‌ ئه‌وانه‌ی به‌م زمانانه‌ ده‌دوێن چرییه‌كی نیشته‌نی پێك ده‌هێنن، به‌ پێی به‌ندو به‌ستی (چوابگ)په‌روه‌رده‌یی، به‌مه‌رجێك فێركردنی زمانی كوردی وعه‌ره‌بی ئیلزامی بێت. 5- گۆرینی به‌رنامه‌كانی خوێندن، بۆ سه‌رجه‌م قۆناغه‌كانی خوێندن به‌ پێی داخوازیه‌كانی سه‌رده‌م، به‌ جۆرێك له‌گه‌ڵ سیاسه‌تی پرۆسه‌ی په‌روه‌رده‌یی وپه‌ره‌پێدان، له‌ هه‌رێمی كوردستان گونجا بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی (سێیه‌م) له‌یاسای به‌كرێدانی خانوبه‌ره‌ی/ژماره‌(87)ی ساڵی1979 ی هه‌مواركراو له‌هه‌رێمی كوردستان ـ عیراقدا له‌كار ده‌وه‌ستێنرێت.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌، له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت ناخرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: مادده‌ی (16)ی یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: مده‌كرێت مافه‌ خانه‌نشینیه‌كانی پارێزه‌رایه‌تی و هه‌ر مافێكی خانه‌نشینیی تر به‌ چاوپۆشین له‌ سه‌رچاوه‌كه‌ی كۆبكرێنه‌وه‌ به‌مه‌رجێك كۆی گشتیان مانگانه‌ له‌ (1.800.000) یه‌ك ملیۆن و هه‌شت سه‌د هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: جێگری سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق له‌ كاتی خانه‌نشین بوون مووچه‌ی خانه‌نشینی مانگانه‌ وه‌رده‌گرێت كه‌ ده‌كاته‌(80%)ی مووچه‌و ده‌رماڵه‌كه‌ی.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ژن (الزوجه‌) له‌ حوكمه‌كانی بڕگه‌ (1)ی مادده‌ی (41)ی یاسای سزاكانی ژماره‌ (111) ی هه‌مواركراوی ساڵی (1969) هه‌ڵده‌بوێردرێ (تستثنی).

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق له‌ كاتی خانه‌نشین بوون، مووچه‌ی خانه‌نشین وه‌رده‌گرێت، كه‌ ده‌كاته‌(80%)ی مووچه‌و ده‌رماڵه‌كه‌ی.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی یه‌كه‌می یاسای ژماره‌ (10)ی ساڵی 2002 هه‌موار ده‌كرێ و وشه‌ی (یه‌كه‌م) كه‌ له‌ دوای (مادده‌/34)ه‌وه‌ هاتووه‌ لاده‌برێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: بڕه‌ پاره‌و رێژه‌و سنوورگه‌لی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كان كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌گه‌لی (10، 15 یه‌كه‌م و دووه‌م، 16، 17، 19، 20/ یه‌كه‌م – أ، ب، ج، 21/یه‌كه‌م، 22/ یه‌كه‌م، 23 یه‌كه‌م و دووه‌م، 24، 25، 26، 27/ یه‌كه‌م، 28/یه‌كه‌م و سێیه‌م و چواره‌م، 29، 34/ دووه‌م و سێیه‌م، 35/یه‌كه‌م و دووه‌م، 37، 42/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 43، 44، 45، 49/ سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م، 53/ شه‌شه‌م و ده‌یه‌م)ی یاسای ژماره‌ (114)ی هه‌مواركراوی ساڵی (1981)ی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كاندا هاتووه‌، له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ كاری پێده‌كرێ و له‌ ڕۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)، بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ردوو بڕگه‌ی (1)و(4) له‌ مادده‌ی پێنجه‌م هه‌موارده‌كرێ وبه‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: مسۆگه‌ر كردنی ئاماده‌كاری و پێگه‌یاندنی مامۆستا و وانه‌بێژان وسه‌رپه‌رشتیاره‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كان وبه‌رپرسانی به‌رێوه‌بردنی فێركاری وسه‌رپه‌رشت ومه‌شق پێكردنه‌وه‌یان له‌ كاتی خزمه‌تدا و، به‌ توانا كردنیان له‌ گه‌شه‌سه‌ندنی پیشه‌ییو زانیستیداو، پشتگیری له‌ پله‌وپایه‌یان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی فێركردنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی و وه‌زاره‌ته‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا. 4- گرنگیدان به‌ په‌روه‌رده‌ی ئاینی و ره‌وشت، به‌ پێی بنه‌ماكانی لێبورده‌یی وهاوكاری و ڕاستگۆیی ودلسۆیی، به‌ گوفتارو به‌كردار.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: كارنه‌كردن به‌ حوكمه‌كانی یاسای به‌كرێدانی خانووبه‌ره‌ی ژماره‌ (9)ی ساڵی 2008 درێژ ده‌كرێته‌وه‌ بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵی تر له‌ رۆژی 15/7/2012ه‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: بڕی بنه‌ڕه‌ت (أصلی) و سوود و بڕه‌ شایسته‌كانی تری سه‌ر هه‌ر مایه‌یه‌ك له‌و مایانه‌ی له‌وانه‌یه‌ رابكێشرێن و سه‌رجه‌م ئه‌و بڕانه‌ی به‌پێی هه‌ر گه‌ره‌نتیكردنێكی به‌ستراو به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ شایسته‌ ده‌بن و گشت رێككه‌وتن و به‌ڵگه‌نامه‌كانی كه‌ له‌م بواره‌دا هه‌رێم گرێیان ده‌دات ملكه‌چ نابن بۆ رسوماتی پوولی دارایی، یان لێ بڕینی هه‌ر بڕێك، یان باجێكی تری هاتوو له‌ هه‌ر یاسایه‌ك، یان پێڕه‌وێك، یان رێنماییه‌كی تری به‌ركار له‌ هه‌رێمدا.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة