أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و دووهم
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: 1/ئهنجوومهنی لق له (5) ئهندام و (2) ئهندامی یهدهگ پێك دێ كه لهوانهی كه له پیشهكهدا ماوهیهك ئیشیان كردبێ له (5)ساڵ كهمتر نهبێ ئهوانه ئهندامانی لق ههڵیاندهبژێرن. 2/مهرجه ئهندامانی ئهنجوومهنی لق له دانیشتوانی ههرێم بێ وله ههرێم نیشتهجێ بێ. 3/ئهنجوومهنی لق له نێو ئهندامهكانیدا سهرۆكی لق وسكرتێرێك وسهرپهرشتكارێكی دارایی ههڵدهبژێرێ. دووهم: ئهنجوومهنی لق ئهم كارانه دهگرێته ئهستۆ: 1/ جێ بهجێ كردنی پلانی بڕیار لهسهر دراوی كار، له كۆبوونهوهی دهستهی گشتی ورێنماییهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا. 2/كاركردن له پێناوی بهرزكردنهوهی ئاستی پیشهیی. 3/بهڕێوهبردنی كاروباری دارایی. 4/ئهو كاروبارانهی نهقیب یا ئهنجوومهنی سهندیكا پێی دهسپێرن. 5/دامهزراندنی كارمهندانی لق ودهسنیشان كردنی مووچهیان ئهمهش دوای پهسهند كردنی ئهنجوومهن دهبێ. 6/دهسنیشان كردنی ئهو كهسهی نوێنهرایهتی لق دهكات له لیژنه رهسمیهكاندا بهرهزامهندی ئهنجومهنی سهندیكا.
ماددهی سییهم
ماددهی سییهم: ئهگهر لیژنهی بهرزهفتكردن بینی ئهو كارهی دراوهته پاڵ پزیشك تاوانێك پێكهوه دهنێ، پێویسته مهسهلهكه بنێرێ بۆ دادگای تایبهت لهگهڵ ئهوراقی مهسهلهكه وئهگهر پاك وبێ تاوان دهرچوو، ئهمه رێگه له وهرگرتنی كاری بهرزهفتی دهرحهقی ناگرێ به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی سی و ههشتهم
ماددهی سی و ههشتهم: دهشێ پزیشكێكی مۆڵهتدراو پزیشكێكی دیكه دابنێت له عیادهكهی كاربكات بهمهرجێك ئهوهی جێی دهگرێتهوه ههمان پلهی زانستی و پسپۆری ههبێ وئهو ماوهیهش له سێ مانگ پتر نهبێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهستهواژهی (ناوچه كوردستانییهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم) جێگهی دهستهواژهی (ناوچه ناكۆكی لهسهرهكان) دهگرێتهوه له ههر شوێنێك كه لهم یاسایهدا هاتبێت.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: كرێكاری بیمهدار مافی ههیه سوود له بیمهی بێكاری به گوێرهی ئهم بنهمایانه وهربگرێت: یهكهم: دهبێ پێدانی بیمهی بێكاری بۆ ماوهیهك بێت كه له (دوو ساڵ) كهمتر نهبێت. دووهم: بیمهدار له ماوهی بێكاریدا و بۆ ماوهیهك كه له (شهش مانگ) زیاتر نهبێت، بڕه پارهیهكی یهكسان به كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی وهردهگرێت به مهرجێك له (سێ) جار تێنهپهڕێنێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم گوزارشتانهی خوارهوه ماناكانی تهنیشتیانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2. سهندیكا: سهندیكای خاوهن پیشه ئهندازهییهكان. 3. نهقیب: نهقیبی خاوهن پیشه ئهندازهییهكان. 4. ئهنجومهن: ئهنجومهنی سهندیكا. 5. دهست دانه پیشه: دهست دانه پیشهی دیاری كراو له پهیرهوی ناوخۆدا.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: یهكهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نوسراو دهبێت و، پێشكهش به نهقیب دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێت. دووهم: داواكاری چوونه ناو سهندیكا دهخرێته بهر ئهنجومهن له ماوهی (15) رۆژ له مێژووی تۆمار كردنییهوه، ئهنجومهن پێویسته لهو ماوهیهدا بیبڕێنێتهوه ئهگهر ماوهكهش تهواو بوو نهبڕاندرایهوه ئهوا داواكارییهكه به قهبووڵ كراو دهژمێردرێت. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه داواكاری چوونه ناو سهندیكا رهت بكاتهوه به بڕیارێكی هۆدار (مسبب) خاوهنی داواكارییهكهش بۆی ههیه له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژ له مێژووی ئاگادارركردنیهوه تانهی لێ بداو بڕیاری دادگاش به بنبڕ دادهنرێت.
ماددهی حهڤده:
ماددهی حهڤده: ئهندامی ئهنجومهن به دهست لهكار كێشراوه حیساب دهكرێ ئهگهر له سێ دانیشتنی ئهك له دوای یهك دا یان پێنج دانیشتنی پهراگهندهدا له ماوهی ساڵێكدا بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبێت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی سی و دووهم ههموار دهكرێ و ئهمهی خوارهوهی بۆ زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (3) بۆی: حوكمهكانی یاسای خزمهت و خانهنشینی مهدهنی كارپێكراو له ههرێم ئهو فهرمانبهرانهی ژووره بازرگانی و پیشهسازیانهی ههرێمیش دهگرێتهوه كه پێش جێبهجێكردنی یاسای ژماره (43)ی ساڵی 1989 دامهزراون و لهخزمهت كردن بهردهوامن.
مادهی یازدهم
مادهی یازدهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: دهبێ وهزیری كار و كاروباری كۆمهڵایهتی له ههرێم رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی شازدهیهم:
ماددهی شازدهیهم: یهكهم: له ههر ناوچهیهكی تێههڵچوونههدا ئهنجومهنێك به ناوی (ئهنجومهنی ناچهی تێههلچوونهوه) له سهرۆكی دداگا و ئهندامیهتی جێگرهكانی دادوهرانی دادگای تیههڵچوونهوه پێك دێ. دووهم: ئهنجومهن به لایهنی كهمهوه مانگی جارێك كۆدهبێتهوه و سهرۆكیش بۆی ههیه له كاتی پێویستیدا داوای كۆبونهوه بكا و به بێ ئاماده بوونی به لایهنی كهمهوه سێ له چوار بهشی ژمارهی ئهندامانیشی كۆبوونهوهی ساز نابێ. سێ یهم: ئهنجومهن ئهم تایبهتكاریانه بهجێ دێنێ: 1-لێكۆڵینهوهی ئهو كۆسپ و گیر و گرفتانهی دادگاكان توشیان دهبن. 2-باسكردنی پێویستییهكانی دادگاكان و خشتهی كارگهرانیان (الملاك) لهبهر رۆشنایی پێویستی ساڵانهیان. 3-پێشكهشكردنی پێشنیاز له بارهی دامهزراندنی دادگای نوێ وه. 4-چاككردنی شێوازی كاركردن و بهرز كردنوهی رادهی بهجێ هێنانی له دادگاكاندا.
ماددهی حهڤدهیهم:
ماددهی حهڤدهیهم: یهكهم: دهسهڵاتهمانی دادگای تێههڵچوونهو ئهمانهن: 1-سهرپهرشتی كردنی كارو باری بهرێوهبردن و دابهشكردنی كار له سنووری ناوچهكهدا. 2-سهرۆكایهتی كردنی ناوچهی تێههڵچوونهوه. 3-سهرۆكایهتی كردنی دادگای تێههڵچوونهوه به سیفهتی پێداچوونهوه و بۆیشی ههیه سهرۆكایهتی دادگای تێههڵچوونهوه بهسیفهتی تێههڵچوونهوه دادگای تاوان بكا. 4-ناردنی ئهو تانوتانهی به سیفهتی تێههڵچوونهوه و پێداچوونهوه پێشكهش به دداگای تێههڵچوونهوه دهكرێن بۆ وهرگرتنی رهسم. 5-نووسینی راپۆرتی ساڵانه له بارهی دادوهر و قازی و مووچه خۆرانهوه. 6-ئیمزا كردنی نووسراوه رهسمییهكان. 7-مۆڵهتدان به دادوهرانی دادگا و فهرمانبهر و كرێكارانی. دووهم: ددهسهڵاتهكانی جێگری سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه ئهمانهن: 1-بهجێهێنانی كارهكانی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه له كاتی ئاماده نهبوونیدا. 2-سهرۆكایهتیكردنی یهكێك له دهستهكانی دداگای تێههڵچوونهوه یا دادگای تاوان. 3-ئیمزا كردنی ئهو نووسراوانهی فایلی داوا كۆتایی پێهێنراوهكانی لهگهڵ بڕیارهكان دادگای تێههڵچوونهوهدا پێ دهنێردرێ بۆ دادگای پهیوهندیدار. 4-چاودێریكردنی دهوامی داوهر و فهرمانبهر و كرێكارهكان.
ماددهی ههژدهیهم:
ماددهی ههژدهیهم: له مهڵبهندی ههر پارێزگا و قهزایهكدا دادگایهكی سهرهتایی یا زیاتر پێك دههێنرێ و دهشگونجێ له ناحیهكاندا به بهیاننامهیهك كه وهزیری داد دهری دهكا پێك بهێنرێ و بۆشی ههیه تایبهتداری شوێنهكی (الاختصاص المكانی) بۆ دادگاكه بۆ زیاتر له قهزا و ناحیهیهك فراوان بكا.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانه ههڵدهسووڕێنێ: 1/بڕیارهكانی ههیئهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهكانیشی دهخاته كار. 2/خزمهتگوزاران بۆ لق دادهمهزرێنێ و مزوكرێیان دیار دهكا، دوای تهسدیقكردنی ئهنجومهن. 3/كهسێ دهستنیشان دهكا بۆ ئهوهی له لیژنه رهسمییهكان و شتی دیكه پارێزگاكهدا نوێنهری لق بێت. 4/پێشنیاز و ئامۆژگاریی تایبهت به كاروباری لق دهخاته بهردهم ئهنجومهن، ئهمیش دهربارهیان بڕیار دهردهكا. 5/بوجهی خهمڵكراوی ساڵانهی لق تهیار و ئاماده دهكا و دهیخاته بهردهست ئهنجومهن بۆ ئهوهی تهسدیقی بكا. 6/ئهرك و مهسرهفی پێویستی بهڕێوهبردنی كاروباری لق له بوجهی لقهكه خهرج دهكا. 7/لیژنهگهلی فهرعی، له پارێزگهكهدا بۆ وهدێهێنانی مهبهست وئامانجی سهندیكا پێك دههێنێ. 8/ئهو دهسهڵاتانهش كه ئهنجومهن، به پێی ئهم یاسایه دهیداتێ، ههڵیاندهسووڕێنێ.
ماددهی دوازدهههم:
ماددهی دوازدهههم: دهستهی گشتی، ساڵانه كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بهم مهبهستانهی خوارهوه سازدهدا: 1/تهسدیقكردنی بوجه. 2/گفتوگۆكردن لەسەر ڕاپۆرتی ساڵانە وكاروباروحساباتی سەنديكا. 3/بۆ سهیركردنی پێشنیارهكانی ئهنجومهن کە دهربارهی ههمواركردنی یاسا و پێرۆی ناوخۆی سهندیكا پێشكهشی دهكا. 4/لهكاتی ههڵوهشاندنهوهی سهندیكادا، پاكتاو كردنی موڵك و ماڵ و داراییهكانی سهندیكا ئیقرار دهكا. 5/دهشێ لهسهر داواكاریی نهقیب و بڕیاری ئهنجومهنی سهندیكا، یا لهسهر داواكاریی نووسراوی سێیهكی ئهندامانی سهندیكا، ههیئهی گشتی بانگهێشت بكرێ بۆ سازدانی كۆبوونهوهیهكی نا ئاسایی به مهرجێ هۆیه زهروورەكانی له بانگهێشتهكهدا روون بكرێـنهوه. 6/له كۆبوونهوه نا ئاساییهكانی ههیئهی گشتێدا، لهوه زیاتر كه باسی كاروباری ناو بهرنامهی كار، یان باسی هۆ و مهبهستی كۆبوونهوهكه بكرێ، ناشێ باسی هیچ شتێكی دی بكرێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: 1/ئهندامانی سهندیكا، ئهوانهیان كه سهر به دایهرهی رهسمی، یان نیمچه رهسمییهكانن، مافی خۆیانه (بهرهزامهندیی دایهرهكانیان) دوای دهوامی رهسمی به پیشهی خۆیانهوه خهریك بن. 2/ ئهو ئهندامهی، به پێی ئهو بڕگهیهی سهرهوه، له پیادهكردنی پیشهی خۆی بهربهست كرابێ، به پێی حوكمهكانی ئهو یاسا وپێڕۆ و رێسايانهی كه له دایهرهكهی خۆیدا، لهكاردایه، مافی دهرماڵهی پیشهيی دهكهوێ.
ماددهی نۆزدهیهم:
ماددهی نۆزدهیهم: وهزیری ددا بۆی هههی لهسهر پێشنیازی سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه دادگایهكی سهرهتایی بۆ بینینی جۆرێك یا زیاتری داوایهك پێك بهێنێ.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: دادگای سهرهتایی به یهك دداوهلر كۆدهبێتهوه بهتایبهتی به بینینی ئهو داواو كاروبارانهی كه به پێی جوكمی یاسا بۆی دیاری دهكرێت.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: دادگایهكی باری كهسایهتی یا زیاتر له ههر شوێنێك دا پێك دههێنرێت كه دادگای سهرهتایی تێدا بێ.