أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م : یه‌كه‌م : وه‌زیر : سه‌رۆكی باڵاو، به‌رپرسی ئیش وكارو ئاراسته‌كردنی سیاسه‌ت و،سه‌رپه‌رشتیكردن ورقابه‌كردنی وه‌زارته‌كه‌یه‌و هه‌مووبریار وفرمان وڕێنماییه‌كانیش پیوه‌ندیان به‌ ئه‌رك و فرمان وپێكهاته‌و سه‌لاحییات و،كاروباری دیكه‌ی هونه‌ری و دارایی وئیداری و رێكخستنی وه‌زاره‌ته‌كه‌وه‌، هه‌یه‌، به‌پێی حوكمه‌كانی یاسا،له‌ وه‌زیره‌وه‌ ده‌رده‌چێ.وه‌زیر به‌رپرسه‌ له‌به‌رده‌می ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا،چونكه‌ خۆیشی ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌وئه‌نجومه‌نه‌دا. دووه‌م : بریكاری وه‌زاره‌ت : له‌ چوارچێوه‌ی سه‌ڵاحییات،كه‌وه‌زیر پێی ده‌سپێرێ، یاریده‌ی وه‌زیر ده‌دات، له‌ ئاراسته‌ كردن و، سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری وه‌زاره‌ته‌كه‌. سێیه‌م- راوێژكاره‌كان : له‌ چوار كه‌س زێتر نابێو، مه‌رجیشه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆییان هه‌بێ و خاوه‌ن ئه‌زموون و كه‌رده‌ش بن.

مادده‌ی پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م : پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێك دێت: 1- نووسینگه‌ی وه‌زیر : فه‌رمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ، ژماره‌یێ فه‌رمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 2- نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت : فه‌رمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ، ژماره‌یێ فه‌رمانبه‌ریش یاریده‌ی ده‌ده‌ن. 3- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری ئیداری ودارایی:فه‌رمانبه‌رێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ و، خاوه‌ن ئه‌زموون وپسپۆڕیش بێت. 4-به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری گواستنه‌وه‌ی ووشكانی و هێڵه‌كانی ئاسن: فه‌رمانبه‌رێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ و، خاوه‌ن ئه‌زموون وپسپۆڕیش بێت. 5- به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی گشتی پێشبینی( الانواء) كه‌شو هه‌واو بومه‌له‌رزه‌:فه‌رمانبه‌رێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كاو به‌ڕێوه‌ی ده‌با،بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ و، خاوه‌ن ئه‌زموون وپسپۆڕیش بێت. 6- ده‌زگای فڕۆكه‌وانی مه‌ده‌نی له‌ هه‌رێمی كوردستان:فه‌رمانبه‌رێ به‌پله‌ی تایبه‌ت سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و به‌ڕێوه‌ی ده‌با كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی هه‌بێ و راسته‌خۆ به‌وه‌زیره‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێ و پێكهاته‌و ئه‌ركه‌كانی به‌ یاسا رێك ده‌خرێ. 7- به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی هه‌ولێر: فه‌رمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ. 8- به‌ڕیوه‌به‌رایه‌تی فڕۆكه‌خانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی سلێمانی: فه‌رمانبه‌رێ به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆی هه‌بێ

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م : وه‌زیر بۆی هه‌یه‌، رێكه‌وتنامه‌وه‌ گرێ به‌ست له‌گه‌ڵ كۆمپانیاو لایه‌نه‌ بیانیه‌كان له‌ بواری گواستنه‌وه‌دا مۆربكات دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندنی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران.

مادده‌ی دووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زارهت ئه‌م ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ: 1-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ی ساڵانه‌ی درێژ خایه‌ن له‌ بواری پیشه‌سازی و كاره‌با و ده‌رهێنانی نه‌وت و كانزا (معادن) و ئه‌و چالاكی یانه‌ی تر كه‌ به‌ندی وه‌زاره‌تن. 2-به‌ به‌رهه‌م هێنان (استپمار) ی كانه‌به‌رد (المقالع) و كانگا (المناجم) و بیره‌كانی نه‌وت و سه‌رچاوه‌كانی خولقاندنی وزه‌. 3-هه‌وڵدان بۆ راكێشانی سه‌رمایه‌ و هاندانی به‌به‌رهه‌م هێنانی له‌ بواری پیشه‌سازی له‌ هه‌رێمدا. 4-ئاماده‌ كردنی لێكۆلینه‌وه‌ و سه‌رنج دانی ئه‌و لێكۆلینه‌وانه‌ی سه‌باره‌ت به‌و پرۆژانه‌ی ده‌كه‌وتنه‌ چوار چێوه‌ی چالاكییه‌كانی وه‌زاره‌تی وه‌ پێشكه‌شی ده‌كرێن و بریاردان له‌ باره‌یه‌وه‌ له‌به‌ر رۆشنایی سوودی ئابووری و هونه‌ری ئه‌و پرۆژانه‌. 5-دامه‌زراندنی پرۆژه‌ی نوێ له‌ چوار چێوه‌ی چالاكییه‌كانی وه‌زاره‌تدا به‌ پێی پێویستی و توانای هه‌رێم له‌ رووی ئابووری و هونه‌ری یه‌وه‌ و هه‌وڵدانی په‌ره‌پێدان و پێشخستنی ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ هه‌ن. 6-لێكۆلینه‌وه‌ی داخوازییه‌كانی دامه‌زراندنی پرۆژه‌ی تێكه‌ڵاو و تایبه‌تی و بڕیار له‌سه‌ ردانیان به‌ پێی سیاسه‌تی پیشه‌سازی هه‌رێم له‌گه‌ڵ دانانی پێوانه‌ و مه‌رجی تابیه‌تی بۆ دامه‌زراندنی ئه‌و پرۆژانه‌. 7-دانانی سكێج و نه‌خشه‌ و پرۆگرامی كاركردن بۆ ئه‌و پرۆژانه‌ی جێبه‌ جێ كردنیان له‌ رێگه‌ی دام و ده‌زگا راوێژكارانی وه‌زاره‌ت خۆیه‌وه‌ پێی سپێردراون. 8-جێبه‌ جێ كردنی ئه‌و پرۆژانه‌ی له‌ لایه‌ن دام و ده‌زگا جێبه‌ جێ كاره‌كانی و به‌لێنده‌رانیه‌وه‌ له‌ رێگه‌ی داكشانی گشتی (المناقصه‌ العامه‌) و بانگكردنی راسته‌وخۆ یا یا هه‌ر رێگه‌یه‌كی تر بۆ جێ به‌جێ كردنی ئه‌و پرۆژانه‌ به‌ په‌سه‌ندی ده‌زانێ پێ ی سپێردراون. 9-وه‌زاره‌ت به‌ سیفه‌تی به‌لێنده‌ر و له‌ رێگه‌یدام و ده‌زگا جێ به‌جێ كار و سكێچكێشه‌كانی خۆیه‌وه‌ (تشكیلاتها التنفیژیه والتصمیمیه) مافی جێبه‌ جێ كردنی پرۆژه‌كانی هه‌ر لایه‌كی تری ناو هه‌رێمی هه‌یه‌. 10-هاندانی كه‌رتی تایبه‌تی و تێكه‌ڵاو و پێشكه‌شكردنی گشت ئاسانكارییه‌كی(التسهیلات) هونه‌ری و دارایی و ئابووری بۆیان كه‌ له‌ توانا دابێ به‌ مه‌به‌ستی پێشخستن و فراوان كردنی ئه‌م كه‌رته‌. 11- پارێزگاری كردن و پاراستنی كارگه‌ و وه‌رشه‌كان و كه‌رتی نه‌وت و پرۆژه‌كانی وزه‌ی كاره‌با و سه‌رچاوه‌كانی كانزا و كانه‌ به‌رده‌كان و گشت ئه‌وانه‌ی ده‌كه‌ونه‌ چوار چێوه‌ی چالاكییه‌كانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ له‌ رێگه‌ی دام و ده‌زگاكانی یه‌وه‌ به‌ هاوكاری له‌گه‌ڵ ده‌زگاكانی تردا. 12-سه‌رپه‌رشتی كردنی پیشه‌سازی و بازرگانی تووتن به‌ ساكازكاری (التنسیق) له‌گه‌ڵ وه‌زارهته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا. 13-سه‌رپه‌رشتی كردنی سیاسه‌تی دارایی و ئابووری و فه‌رمانگه‌ و ده‌زگا به‌نده‌كانی وه‌زاره‌ت و رێكخستنی به‌ به‌رهه‌م هێنانی ئه‌و پاره‌ و پوولانه‌ی زیاد له‌ پێویستن. 14-به‌خووه‌ گرتنی ده‌ست به‌سه‌ر داگرتنی جۆره‌كی (السیگر النوعیه‌) و به‌شدار بوون دیاریكردنی مه‌رجه‌كاندا (اعداد المواصفات) له‌ بواری پیشه‌سازی ووزه‌ و كانزادا بۆ كه‌رتی گشتی و تێكه‌ڵاو و تایبه‌تی. وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ له‌ سیسته‌می كولفه‌ی به‌رهه‌مه‌ پیشه‌سازییه‌كان بكۆلێته‌وه‌ به‌ پێی پێویست چاودێری نرخیان بكا و سنووریان بۆ دابنێ. 15-پارێزگاری كردن له‌ پیشه‌سازی و نیشتمانی به‌ پێی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی. 16-هه‌وڵدان بۆ هاندانی ناردنی به‌رهه‌می پیشه‌سازی بۆ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم له‌گه‌ڵ ره‌چاو كردنی به‌رژه‌وه‌ندی گشتیدا. 17-وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ پیشانگای پیشه‌سازی له‌ ناو هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌یدا بكاته‌وه‌ و به‌شداری له‌ پێشانگا پیشه‌سازییه‌ نێو ده‌وڵه‌تییه‌كاناد بكا یا بوار به‌ ده‌وڵه‌تان و كۆمپانیاكاندا بدا كه‌ پێشانگای پیشه‌سازی له‌ ناو هه‌رێمدا ساز بكه‌ن. 18-به‌لێنكاری له‌گه‌ل كارمه‌نده‌ بیانییه‌كاندا یا ئه‌و كۆمپانیا و ده‌زگایانه‌ی تایبه‌تكارن بۆ ئیش كردن له‌ كارگه‌ و فه‌رمانگه‌كانی وه‌زارتدا یا بۆ ته‌واو كردنی كار و فه‌رمان كه‌ پێ یان سپێردراوه‌. 19-هاندانی پیشه‌سازییه‌ ده‌ستكرد و پیشه‌یی یه‌كان.

مادده‌ی پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: 1-له‌ دیوانی وه‌زاره‌ت دا ئه‌نجومه‌نێك به‌ ناوی (ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری وه‌زاره‌ت)ه‌ وه‌ به‌سه‌رۆكایه‌تی وه‌زیر به‌م شێوه‌یه‌ پێكدێ: أ-بریكاری وه‌زاره‌ت جیگری سه‌رۆك ب-بریكاری وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم ئه‌ندام ج-بریكاری وه‌زاره‌تی ككشتوكال و ئاودێری هه‌رێم ئه‌ندام د-به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت ئه‌ندام ه-نوێنه‌ری یه‌كێتیی پیشه‌سازییه‌كانی هه‌رێم ئه‌ندام و-نوێنه‌ری یه‌كێتیی نه‌قابه‌كانی كرێكارانی هه‌رێم ئه‌ندام ز-هه‌ركامه‌ندێكی تایبه‌تكار كه‌ وه‌زیر له‌ ناو وه‌زاره‌ت یا ده‌ره‌وه‌یدا هه‌ڵی ده‌بژیرێ ئه‌ندام 2-ئه‌نجومه‌ن به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ هه‌ر دوو مانگ جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ یا هه‌ر كاتێك كه‌ پێویست بوو، كۆبوونه‌وه‌ش به‌بێ ئاماده‌ بوونی سه‌رۆكه‌كه‌ی یا ئه‌و كه‌سه‌ی له‌ كاتی ئاماده‌بوونییدا جێگه‌ی ده‌گرێته‌وه‌ ناكرێ، ئه‌نجومه‌ن له‌م بوارانه‌دا راوێژ پێشكه‌ش ده‌كا. أ-سیاسه‌تی پیشه‌سازی كه‌رته‌كانی وه‌زاره‌ت و دانانی درێژه‌ی نه‌خشه‌ بۆیان. ب-سیاسه‌تی دارایی و ئابووری فه‌رمانگه‌و به‌رێوه‌به‌ریه‌تی گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت. ج-رێكخستنی به‌رهه‌م هێنان (استثمار) ی ئه‌و پاره‌ و پوولانه‌ی له‌ هه‌ندێ له‌ كه‌رته‌كانی وه‌زاره‌تدا له‌ پێویست به‌ده‌رن (فائضه). د-سازكاری (تنسیق العمل)له‌ نێونا كه‌رته‌كانی به‌رهه‌م هێناندا و یه‌كخستنی شێواز و كێشه‌ هاوبه‌شیه‌كان و پێشنیاز كردنی رێنمایی و پێشكه‌ش كردنی ئامۆژگاری.

مادده‌ی شه‌شه‌م

متن المادە :

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1-گشت مافه‌كانی ئه‌و دام و ده‌زگایانه‌ی له‌وه‌ و به‌ر به‌ وه‌زاره‌تی پیشه‌سازی مه‌ڵبه‌نده‌وه‌ به‌سترابوونه‌وه‌ یا پێوه‌ی به‌سترانه‌وه‌ ده‌بنه‌ موڵكی وه‌زاره‌ت. 2-مولكیه‌ت و مافه‌كانی گشت ئه‌و فه‌رمانگه‌ی له‌وه‌ و به‌ر به‌ وه‌زاره‌ته‌كانی تره‌وه‌ به‌سترابوونه‌وه‌ یا كه‌وتبوونه‌ چوار چێوه‌ی تایبه‌ت كاره‌كانیانه‌وه‌ ده‌نه‌ موڵكی وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆیه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قیك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا ده‌خرێـته‌ كار.

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌می یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: 1. وه‌زیر: به‌رپرسی باڵای وه‌زاره‌ته‌كه‌و به‌رپرسی یه‌كه‌می به‌ركارخستنی سیاسه‌تی وه‌زاره‌ته‌كه‌و سه‌رپه‌رشتی به‌ركارخستنی یاساو پێڕۆ و رێنماییه‌كانێتی. له‌ چوارچێوه‌ی سنووری ئه‌م یاسایه‌و یاسا به‌ركاره‌كانی دیكه‌شدا هه‌موو بڕیارو فه‌رمان و رێنماییه‌كیش كه‌ ئه‌ركی سه‌رشانی وه‌زاره‌ته‌كه‌و پێكهاته‌و سه‌ڵاحییاته‌كانی و كاروباری دیكه‌ی ئیداری و هونه‌رییه‌تی، له‌لایه‌ن خۆیه‌وه‌ ده‌رده‌چن و، بۆیشی هه‌یه‌، به‌شێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی بدات به‌ بریكاره‌كانی وه‌زاره‌ت و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان یان به‌ سه‌رۆكانی دایه‌ره‌ سه‌ره‌كیه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كه‌. وه‌زیر به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رپرسیاره‌، چونكه‌ خۆشی ئه‌ندامێكی هاوكاری ئه‌نجومه‌نه‌كه‌یه‌. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری پیشه‌سازی و نه‌وت و كانزاكان: ئه‌و ئه‌رك و فرمانانه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست كه‌ وه‌زیر له‌ بواری كه‌رتی پیشه‌سازی و نه‌وت و كانزاكاندا پێی ده‌سپێرێ. 3. بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری كاره‌با: ئه‌و ئه‌رك و فرمانانه‌ ده‌گرێته‌ ده‌ست كه‌ وه‌زیر له‌ كه‌رتی كاره‌بادا پێی ده‌سپێرێ. 4. مه‌كته‌بی وه‌زیر: فرمانبه‌رێ، به‌پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، بڕونامه‌ی زانكۆیی سه‌ره‌تایی هه‌بێ، ژماره‌یێ فرمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن.

مادده‌ی چوارده‌م

متن المادە :

مادده‌ی چوارده‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی بانكه‌ پسپۆره‌كان: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتیی سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ ده‌ست هێنا بێت و به‌ ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌شی پێوه‌ ده‌لكێت: 1ـ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی بانكی كشتوكاڵی و پیشه‌سازی 2ـ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی بانكه‌كانی خانووبه‌ره‌

مادده‌ی سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: هه‌رێم مافی هه‌یه‌ له‌: یه‌كه‌م: پشكێكی دادپه‌روه‌رانه‌ له‌ داهاته‌كانی نه‌وت و گازی ده‌رهێنراو له‌ سه‌رتاپای عێراق به‌مه‌رجێك بگونجێت له‌گه‌ڵ دابه‌شبوونی دانیشتووان تیایدا پاڵپشت به‌ هه‌ر یه‌ك له‌ مادده‌ی (111)و به‌ندی یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی (112)ی ده‌ستور. دووه‌م: پشكێكی دادپه‌روه‌رانه‌ له‌ سه‌رجه‌م داهاته‌ وه‌رگیراوه‌كانی تری ئیتیحادیی و به‌خشین و كۆمه‌ك و قه‌رزه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كان تاوه‌كو حكومه‌تی هه‌رێم بتوانێت به‌ ئه‌رك و به‌رپرسیارێتی خۆی هه‌ڵبستێت پاڵپشت به‌ به‌ندی سێیه‌م له‌ مادده‌ی (121)ی ده‌ستور. سێیه‌م: پشكێكی سه‌ربار له‌ داهاته‌كانی نه‌وت و گاز بۆ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی ئه‌و زیانانه‌ی كه‌ له‌ ده‌رئه‌نجامی كرده‌كانی رژێمی پێشوو لێیكه‌وتووه‌، پاڵپشت به‌ به‌ندی یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی (112)ی ده‌ستور. چواره‌م: به‌شدارییكردنی كرداره‌كیی له‌ پێكهێنان و ئه‌ندامێتی ده‌سته‌ی گشتیی چاودێری و دابینكردنی داهاته‌ ئیتیحادیه‌كان له‌ رێگه‌ی نوێنه‌رایه‌تی كردنی هه‌رێم تیایدا به‌ شاره‌زاو نوێنه‌ر به‌گوێره‌ی حوكمی مادده‌ (106)ی ده‌ستور. پێنجه‌م: داواكردن له‌ حكومه‌تی ئیتیحادی بۆ ته‌واوكردنی ئه‌و یاسایانه‌ی هاوبه‌شی كرداره‌كیی له‌ به‌رێوه‌بردنی ده‌وڵه‌ت و دامه‌زراوه‌كانی به‌رجه‌سته‌ ده‌كه‌ن پاڵپشت به‌ حوكمی مادده‌ (105)ی ده‌ستورو دوورخستنه‌وه‌ی زیان له‌ مافه‌ دارایی و ئابورییه‌كانی هه‌رێم و دانانی یاسای دابه‌شكردنی داهاته‌كانی نه‌وت و گاز پاڵپشت به‌ بڕگه‌ی یه‌كه‌م له‌ مادده‌ (112)ی ده‌ستور بۆ خێراكردنی گه‌شه‌سه‌ندن له‌ هه‌رێم و پارێزگاكاندا. شه‌شه‌م: به‌شدارییكردنی كرداره‌كیی له‌گه‌ڵ حكومه‌تی ئیتیحادی بۆ به‌بازاڕكردنی نه‌وت و گازی به‌رهه‌مهێنراو له‌ كێڵگه‌ هه‌نووكه‌ییه‌كان، وه‌ به‌ ڕۆڵی تاقانه‌ی (حصری) خۆی هه‌ڵبستێت له‌ به‌رێوه‌بردنی كێڵگه‌ داهاتووه‌كان له‌ هه‌رێمدا له‌ نێوانیشیاندا به‌بازاڕكردنی نه‌وت و گازی به‌رهه‌مهێنراو لێیان، كه‌ هه‌رێم لێی بێبه‌شكراوه‌ به‌هۆی ڕه‌تكردنه‌وه‌ی حكومه‌تی ئیتیحادی و هه‌ڵنه‌ستانی به‌ بینینی ڕۆڵی ئه‌رێیانه‌ی خۆی له‌ وێنه‌كێشانی سیاسه‌تی ستراتیجی پێویست بۆ په‌ره‌پێدانی سامانی نه‌وت و گاز كه‌ له‌ به‌ندی دووه‌می مادده‌ی (112)ی ده‌ستوردا ئاماژه‌ی بۆكراوه‌. حه‌وته‌م: پشكێكی دادپه‌روه‌رانه‌ی له‌ نه‌وت و گازی خاوو به‌رهه‌مه‌ نه‌وتیه‌كانی دابینكراو بۆ به‌كاربردن له‌ سه‌رتاپای عێراق، بۆ ته‌رخان بكرێت به‌مه‌رجێك بگونجێت له‌گه‌ڵ دابه‌شبوونی دانیشتوان تیاییداو به‌ له‌به‌رچاوگرتنی بارودۆخی تایبه‌تیی هه‌رێم و لابردنی ڕواڵه‌ته‌كانی جیاكاریی.

مادده‌ی پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌و وه‌زاره‌ت و ئه‌و لایه‌نانه‌ی له‌ مادده‌ چواری ئه‌م یاسایه‌دا ئاماژه‌یان بۆكراوه‌ له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ (60) شه‌ست رۆژ له‌ رێكه‌وتی به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌دا تێپه‌ڕ نه‌كات، ئه‌ركه‌كانیان ته‌واو بكه‌ن و راپۆڕتی كۆتاییان پێشكه‌شی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی بكه‌ن بۆ په‌سه‌ندكردنیان له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ (30) سی رۆژ له‌ رێكه‌وتی گه‌یشتنی بۆ ئه‌نجومه‌ن، تێپه‌ڕ نه‌كات.

مادده‌ی چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: رێژه‌ی (17%) حه‌ڤده‌ له‌سه‌دی متمانه‌پێكراو له‌ یاساكانی بودجه‌ی ئیتیحادی ده‌بێته‌ بنه‌مایه‌ك بۆ دیاریكردنی پشكی هه‌رێم له‌ كۆی گشتی خه‌رجیه‌كانی به‌گه‌ڕخستن و خه‌رجیه‌كانی پرۆژه‌كانی وه‌به‌رهێنانی بودجه‌ی گشتیی ساڵانه‌ی ئیتیحادی تاوه‌كو سه‌رژمێریێكی دانیشتوانی گشتی له‌ عێراقدا ئه‌نجام ده‌درێت، وه‌ هه‌رێم هه‌مان رێژه‌ی له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ی ده‌بێت: أ- سه‌رجه‌می داهاته‌كانی بودجه‌ی گشتیی ئیتیحادی له‌ نێوانیشیاندا داهاتی وه‌ده‌ستهاتوو له‌ هه‌نارده‌كردنی نه‌وتی خاو. ب- سه‌رجه‌می نه‌وتی خاوی پاڵاوته‌كراوو دابینكراو بۆ به‌كاربردن له‌ سه‌رتاپای عێراقدا له‌ نێوانیشیاندا نه‌وتی خاوی پێویست بۆ به‌گه‌ڕخستنی وێستگه‌كانی به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با. جـ- سه‌رجه‌می خه‌رجیه‌كانی فه‌رمانڕه‌واو ودابینكراوه‌كانی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و گه‌شه‌پێدانی پرۆژه‌كانی پارێزگاكانی هه‌رێم و زێده‌ وه‌ده‌ستهاتووه‌كانی داهاته‌كانی نه‌وتی خاوی هه‌نارده‌كراوو دابینكراوه‌كانی خه‌رجیه‌ سه‌روه‌رییه‌كانی ده‌سته‌ هه‌رێمایه‌تیه‌كانی هاوشێوه‌ له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ ئیتیحادیه‌كانی پێكهاتوو له‌ (سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم، په‌رله‌مان، ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران، سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران، نووسینگه‌ی جێگری سه‌رۆك وه‌زیران، گاردی هه‌رێم (پێشمه‌رگه‌)، ئه‌نجومه‌نی پاراستنی ئاسایشی نیشتیمانیی، ده‌سته‌ی مافه‌كانی مرۆڤ، ده‌سته‌ی ده‌سپاكی، ره‌گه‌زنامه‌و سنوور، و ده‌زگای ئاسایش). دووه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر وه‌زاره‌ته‌كانی دارایی و ئابوری، و پلاندانان، و سامانه‌ سروشتیه‌كان له‌ هه‌رێمدا ئه‌وه‌ی له‌ (أ، ب، ج)ی بڕه‌گه‌ی یه‌كه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا ئاماژه‌ی بۆكراوه‌ به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كانی تری هه‌رێم، هه‌ژمار بكه‌ن. سێیه‌م: أ- سه‌رباری پشكی پارێزگاكانی هه‌رێم له‌ پترۆدۆلاری نه‌وتی خاوی هه‌نارده‌كراو له‌ هه‌رێمدا له‌وه‌ته‌ی ساڵی 2009وه‌، ئه‌وا هه‌رێم مافی دۆلارێكی هه‌یه‌ له‌ هه‌ر پترۆدۆلارێكی هه‌ر به‌رمیلێكی نه‌وتی خاو و (150) مه‌تر سێجای گازی به‌رهه‌مهێنراوو پاڵاوته‌كراو یان دابینكراو بۆ به‌كاربردن له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا، به‌ مه‌رجێك ئه‌م به‌ركه‌وتانه‌ (مستحقات)له‌ لایه‌ن وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتیه‌كان به‌گوێره‌ی ستانده‌ره‌ متمانه‌پێكراوه‌كانی حكومه‌تی ئیتیحادی هه‌ژمار بكرێن. ب- ئه‌و داهاتانه‌ی به‌كردار له‌ مه‌رزه‌ سنووریه‌كانی پارێزگاكانی هه‌رێم ده‌سته‌به‌ركراون ده‌گه‌ڕێندرێنه‌وه‌و به‌ شێویه‌كی كورتكراوه‌یی (حصری) بۆ ئاماده‌سازیی و دووباره‌ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی مه‌رزه‌ سنوورییه‌كانی سه‌ر به‌ هه‌ر پارێزگایه‌ك ته‌رخان ده‌كرێن. جـ- ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌ په‌سه‌ندكردنی په‌رله‌مان، تایبه‌تمه‌ند ده‌بێت به‌ دیاریكردنی چۆنیه‌تی مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ داهاته‌ وه‌رگیراوه‌كان له‌ لایه‌ن هه‌رێمه‌وه‌، ئه‌ویش به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. چواره‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران لێژنه‌یه‌كی وه‌زاریی پێكبهێنێت به‌ مه‌به‌ستی خه‌ملاندنی قه‌ره‌بووه‌ شایسته‌كان به‌پێی برگه‌ی (سێیه‌می) مادده‌ی سێیه‌می ئه‌م یاسایه‌ به‌ بڕه‌ پاره‌ی كاش یان به‌وه‌ی به‌رامبه‌ریانه‌ له‌ عه‌ینی شت له‌ نه‌وتی خاوی هه‌رێم به‌ مه‌رجێك ئه‌و قه‌ره‌بووه‌ به‌ركه‌وتانه‌ (مستحقات) به‌ قیستی ساڵانه‌ له‌ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ (5) ساڵ له‌ رێكه‌وتی به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌ تێپه‌ڕ نه‌كات، بدرێنه‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: یه‌كه‌م: حكومه‌تی ئیتیحادی: حكومه‌تی كۆماری عێراقی ئیتیحادی. دووه‌م: ده‌ستور: ده‌ستوری كۆماری عێراقی فیدڕاڵی ساڵی 2005. سێیه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. چواره‌م: په‌رله‌مان: په‌رله‌مانی كوردستان ـ عێراق پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم. شه‌شه‌م: داهاته‌كانی نه‌وت و گاز: داهاته‌كانی حكومه‌تی ئیتیحادی وه‌ده‌ستهاتوو له‌ پرۆسه‌ نه‌وتیه‌كان و له‌ نێوانیشیاندا فرۆشراوه‌كانی نه‌وت و گازو به‌روبوم و ده‌ستكه‌وته‌كانی تری گرێبه‌سته‌ نه‌وتیه‌كانی گرێدراو له‌گه‌ڵ كۆمپانیا بیانی و خۆماڵیه‌كان له‌ لایه‌ن حكومه‌تی ئیتیحادی یان حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌. حه‌وته‌م: خشته‌ی خه‌رجیه‌كان: خشته‌ی بڕی خه‌رجیه‌ فه‌رمانڕه‌واو سه‌روه‌رییه‌كانی هاوپێچكراو له‌گه‌ڵ یاساكانی بودجه‌ی گشتیی ساڵانه‌ی ئیتیحادی له‌وه‌ته‌ی ساڵی 2004ه‌وه‌. هه‌شته‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی دادێن ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ كه‌ له‌ مادده‌ی یه‌كه‌می یاسای نه‌وت و گازی هه‌رێمی كوردستان - عێراقی ژماره‌ (22)ی ساڵی 2007دا هاتووه‌: (نه‌وت، نه‌وتی خاو، گاز، گازی سروشتی، كێڵگه‌ی نه‌وت، كێڵگه‌ی هه‌نووكه‌یی، كێڵگه‌ی داهاتوو، پرۆسه‌ نه‌وتیه‌كان)

مادده‌ی هه‌شته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكرێت.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: لیژنه‌ی زه‌پتی بۆی هه‌یه‌ ئه‌م سزایانه‌ بدات: 1/هۆشیاردان (الانذار). 2/بێ به‌شكردنێكی ره‌فته‌نی (الحرمان المؤقت) له‌ خزمه‌تگوزاريی سه‌ندیكایی، بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ ساڵێك نه‌ترازێ. 3/قه‌ده‌غه‌كردنی هه‌ڵسوڕاندنی پیشه‌ له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ سه‌ربه‌ دایه‌ره‌ ره‌سمی ونیمچه‌ ره‌سمییه‌كانن، بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ شه‌ش مانگ نه‌ترازێ، ئه‌م قه‌ده‌غه‌كردنه‌ش ته‌نها كاری دوای ده‌وامی ره‌سمی ده‌گرێته‌وه‌، به‌مه‌رجێ دایه‌ره‌كه‌شی له‌و بڕیاری قه‌ده‌غه‌كردنه‌ ئاگاداربكاته‌وه‌.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: جسابی یه‌كێتی ژووره‌كان له‌ ژێر ركێفی چاودێری دارایی هه‌رێم ده‌بن.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكا

مادده‌ی سی و پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و پێنجه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بن.