أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: بڕگهی یهكهمی ماددهی بیست وپێنجهم ههموار بكرێ و بهم شێوهیه بخوێنرێتهوه: 1/كاروباری لق لیژنهیهك بهڕێوهی دهبا له (پێنج) ئهندام پێك دێ واتا (4 ئهندام + سهرۆك)، دهشبێ ماوهیهك پیشهكهیان كرد بێ له (پێنج) ساڵ كهمتر نهبێ. ئهوانه ئهندامهكانی لق بهدهنگدانی نهێنێ ههڵیاندهبژێرن.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: مادده یازده ههموار بكرێ وبهم شێوهیه بخوێنرێتهوه: شهرتووشروت + دانانی دهرمانسازییهكه. مۆڵهتی دانانی دهرمانسازی بهوكهسه دهدرێ كه ئهم شهرتوشروتهی ههبێ: 1/ناوی دهرمانسازییهكه. 2/ كرێبهندی (عقد ایجار) كه دایهرهی باجی موڵك وماڵ تهسدیقی كردبێ. 3/ناوه بازرگانییهكهی كه ژووری بازرگانی بۆی مۆر كردبێ. 4/رووبهرهكهی له (20م2) كهمتر نهبێ. 5/پانایی دهرهوهی له دوو مهتر ونیو كهمتر نهبێ. 6/كاتی رووخان وسووتان دهشێ دهرمانسازییهكهی به گواستنهوهی مۆڵهتهكهیهوه به پێی شهرتوشروت (تهنیا شهرتی رووبهر نهبێ) بگوازرێتهوه بۆ جێگایهكی دیكه له ههمان ناوچهدا تا كاتی گهڕانهوهی بۆ جێگا كۆنهكهی خۆی یا كردنهوهی دهرمانسازییهكی دیكه به پێی شهرتوشروتی خۆی.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم:ـ ماددهی سێیهم له یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه:ـ یهكهم: ناشێ كۆكردنهوه له نێوان مووچهی خانهنشینی كه لهم یاسایهدا هاتووه لهگهڵ مووچهیهكی تر كه له خهزێنهوه خهرج، بكرێ. دووهم: هاوسهری ئهندامی كۆچ كردوو كه مووچهیهكی تر وهردهگرێ مافی ههڵبژاردنی ههیه لهنێوان ئهو مووچهیهی به پێی ئهم یاسایه وهری دهگرێ و ئهوهی دهیكهوی له مووچهی فرمانهكهی خۆی یاخود خانشینیهكهی خۆی وكامیان باشتر بێ بۆی.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: یهكهم: بۆ پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم)ی كه مئهندام مووچهیهكی خانهنشینی خهرج دهكرێ كه به قهدهر دوامووچه و دهرماڵهكانی بێت كه لهكاتی خزمهتكردنیدا وهریدهگرت، ههروهها دهرماڵهی كهمئهندامیهكهشی بهپێی پلهی پهككهتنهكهی بۆ خهرج دهكرێ. دووهم: پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم) كه له مهیدانی شهڕدا تووشی كهمئهندامی بووبێ وپلهی پهككهوتهییهكهی گهیشتبێته(50%)و بهرهوههوراز، پایهیهكی بهرزتری پێدهدرێ و مووچهی خانهنشینیهكهی لهسهر بنچینهی پایهی نوێی بۆ خهرج دهكرێ، لهگهلأ خهرج كردنی پاداشتی تایبهت به رێزلێنانهكهی كه له ئهنجامی ئهو قارهمانیهتیانهدا له مهیدانی شهڕدا نواندوویهتی. سێیهم: پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم)ی كه به رێژهی(100%)تووشی كهمئهندامی بووه له مهیدانی شهڕدا، دوو پایهی بهرزتری پێدهدرێ و مووچهو دهرماڵه تایبهتیهكان به ڕێزلێنانی سهبارهت به نواندنی قارهمانیهتیهكانی له مهیدانی شهڕدا بۆ خهرج دهكرێ. چوارهم: ههموو ئهو پارانهی كه لهدوا مووچهی له ماوهی ههژده مانگ وهری دهگرت وهك پاداشت بۆ یهكجار بۆی خهرج دهكرێ. پێنجهم: ئهو پێشمهرگه (زێڕهڤانی ههرێم) ـه كهمئهندامهی كه بڕگهی (دووهم)له ماددهی (دووهم)ی ئهم یاسایه دهیگرێتهوه، دهرماڵهی كهمئهندامی به رێژهی (50%)ی ههموو مووچهكهی بۆ خهرج دهكرێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێكهاتهكانی دهزگا: دهزگا بریتییه له: یهكهم: ئهم بهڕێوهبهرایهتییه گشتیانهی دادێن: 1- بهڕێوهبهرایهتیی گشتی دیوان. 2- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی ئاسایش. 3- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی ئاسایش سیاسی. 4- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی نههێشتنی هۆشبهر. 5- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی ئاسسایشی فڕۆكهخانهو دهروازه سنووریهكان دامهزراوهكانی نهوت و بهنداو. دووهم: پهیمانگای پهرهپێدانی ئاسایش، ئهفسهرێك كه پلهكهی له پلهی عهمید كهمتر نهبێت، سهرۆكایهتی دهكات و دهبێ بڕوانامهی بهكالۆریۆسی بهدهست هێنا بێت.
یهكهم
یهكهم: بهدهر له حوكمی ماددهی (82) له پهیڕهوی ناوخۆی پهرلهمانی كوردستان ـ عیراق، ژمارهی یاسایی ئهندامانی پهرلهمان، له رۆژی دهرچوونی ئهم بڕیارهوه، بۆماوهی (30) سی رۆژ، دهتوانن پێشنیازه یاسا و بڕیار پێشكهش بكهن.
ماددەی پێنجەم
ماددەی پێنجەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی بڵاوكردنەوەی لە (وەقایعی كوردستان) دا دەخرێتە بەركار.
ماددەی چوارەم
ماددەی چوارەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخەنە بەركار.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: پێویسته داواكاری پێشكهشكراو ئهم بابهتانهی خوارهوه لهخۆ بگرێت: 1- دیاریكردنی ئامانجه گشتی و تایبهتیهكان. 2- دیاریكردنی سوودی ئابوری و كۆمهڵایهتی و پهروهردهیی پرۆژهكه. 3- دیاریكردنی سهرچاوه داراییهكان و لایهنی پاڵپشتكار. 4- بڕی ئهو ڕسوماتهی خوێندن كه له خودی قوتابی یان بهخێوكارانی بهرامبهر خزمهتگوزارییه پێشكهشكراوهكان وهردهگیرێت. 5- مهرجهكان و رێژهو ئهوپهڕی ژمارهی وهرگرتن. 6- بنهماكانی دهرچوون و كهوتن و سیستهمی گشتی تاقیكردنهوهو ههڵسهنگاندن. 7- زمانی خوێندن. 8- پلانی خوێندن و ماوهی پێشنیاركراو بۆ بهدهستهێنانی بڕوانامهی دهرچوون. 9- پرۆگرام وپهرتووكهكانی خوێندن و سهرچاوهكانیان لهگهڵ ڕهچاوكردنی مافی خاوندارییهتی هزری. 10- كهرهستهو پێداویستی ئامادهكراو بهگوێرهی قۆناغ و جۆرو بهشهكانی پسپۆڕی. 11- رێگهو شێوازهكانی وانهگوتنهوهو لێهاتوویی مامۆستایان و توێژهرانی كۆمهڵایهتی و دهروونی و بهرێوهبهرهكان و ڕهگهزنامهكانیان. 12- تاقیگهو كتێبخانهو بهش و هۆڵهكانی خوێندن و دابینكردنی چاودێری و سهلامهتی تهندروستی و چالاكیه جۆراوجۆرهكانی قوتابخانهكه. 13- سیستهمی پێشنیاركراو بۆ بهڕێوهبردنی قوتابخانهكه. دووهم: پێویسته پرۆژهكه لهگهڵ بهها نیشتیمانی وپرنسیپه گشتی و تایبهتیهكانی پهیڕهوكراو له سیاسهتی فێركاریی ناكۆك نهبێت. سێیهم: پێویسته پرۆژهكه خزمهتێك پێشكهش به ئامانجه پهروهردهییهكان بكات به جۆرێك توانای یارمهتیدانی ههبێت له باشتركردنی رۆڵی پهروهردهو فێركردن یان نوێكردنهوه له بواری بهرێوهبردنی قوتابخانهكان و بههێزكردن و گهشهپێكردنی كهسایهتی و كهناڵه پهروهردهییهكان.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: پێویسته لهسهر كهسی داواكاری دامهزراندنی قوتابخانهو پهیمانگهی ناحكومی پابهند بێت به پێڕهوو رێنماییهكانی وهزارهت و مافی سهرپهرشتی كردنیان لهلایهن وهزارهتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: 1. مووچه و دهرماڵهی خانهنشیی وهزیر رادهگیرێ، ئهگهر له نوێ كرایهوه به وهزیر و، ئهو مووچهیهی دهدرێتێ كه شیاویهتی. 2. ئهگهر وهزیری خانهنشین له كارێكی گشتی دامهزرا مووچهو دهرماڵهی وهزیفه تازهكهی كهمتر بوو لهوهی وهری دهگرت، ئهو كاته ئهو مووچهیهی پێ دهدهن كه هاوتایه لهگهڵ مووچه و دهرماڵهی خانهنشینییهكهی.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: 1/بهپێی ئهم یاسایه، سهندیكایهك بهناوی سهندیكای ئابووریناسان، له ههرێمدا دادهمهزرێ، شهخسیيهتی مهعنهويی خۆی دهبێ و له دارایی و ئیدارهی خۆیدا سهربهخۆیه، بارهگاكهشی له ههولێری پایتهختی ههرێمدا دهبێ و دهشتوانێ له مهڵبهندی پارێزگاكانی ههرێمدا لق بكاتهوه. 2/به رهزامهندی وهزارهتی دارایی و ئابووری دهستهیهكی ئامادهكار پێك دههێنرێ له (15) ئابووریناس كهمتر نهبێ بۆ تهیار وئامادهكردنی كۆنگرهی گشتی و سهرپهرشتی ههڵبژاردنی گشتی سهندیكا له ماوهیهكدا كه له سێ مانگ نهترازێ.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم یهكسانی دهستهبهر بكات له نێوان مووچهی خانهنشینان له ههرێمدا لهگهڵ مووچهی هاوشانهكانیان له خانهنشینهكانی حكومهتی ناوهندیی به مهرجێك نهبێته هۆی كهمكردنهوهی مووچهكانیان بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم.
ماددهی سی و ههژدهم:
ماددهی سی و ههژدهم: پێویسته له سهر وهزارهت و لایهنی گرێنهدراون به وهزارهت كه له دهرهوهی عێراق نێرده یان زهماله یان مۆڵهتی خوێندنیان ههیه پابهندبن به دابهشكردنی بهشه كورسی تهرخانكراو بۆیان، بهگوێرهی رێژهی دانیشتوان و پسپۆری بۆ ههر پارێزگایهك.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سهرجهم كهلوپهل و كاڵا هاوردهكانی فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتی له رسوماتی گومرگیی دهبوردرێن، به مهرجێك به ناوی ئهوان بۆ بهكارهێنانی ئهوان هاورده بكرێن. دووهم: لێبوردنی سهرهوه كهلوپهل و كاڵا هاوردهكانی فهرمانگهكانی ههرێم و كهرتی گشتی كه له لایهن حكومهت یان دامهزراوه بهخشینهرهكانهوه دێن، لهخۆ دهگرێت.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (شهشهم) لهماددهی یهكهمی ئهم یاسایهء لهباری كوژاندنهوهی ئهو زهوییانهی كه حوكمهكانی ماددهی (یهكهم) دهیانگرێتهوه، خاوهنهكهی بهڕێژهی (3%)ی ڕووبهری زهوییه كوژێنراوهكهی قهرهبوودهكرێتهوهو بهموڵكی سرفء بهناوی خۆی فرزدهكرێ له مێژووی دهرچوونی یاسای ژماره (5)ی ساڵی 2007 {یاسای ههمواركردنی یهكهمی یاسای كوژاندنهوهو جیاكردنهوهی زهویءزاری ژماره (3)ی ساڵی 1998)هوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: دادگای بهرایی ناوچهكه، تایبهته به تهماشاكردنی داواكانی زێدهرۆیی لهسهر زهوییه كشتوكاڵییهكان و باخهكان و داواكانی ناكۆكی سنوورهكانیان و ئهو مافانهش كه تێیان دهكهوێت، پهیوهندیدارهكانیش بۆیان ههیه له ماوهی پانزده رۆژ، له رۆژی پێڕگهیاندنهوه له بهردهمی دادگای تێههڵچوونهوهی ناوچهكهدا بهسیفهتی پێداچوونهوه بڕیارهكه رهتبكهنهوهو، لهم رووهوه بڕیاری دادگا بنبڕه.
ماددهی بیست و چوار
ماددهی بیست و چوار: سهرۆك ئهو دهسهڵاتانهی ههیه: 1-سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی مهكتهبی تهنفیزی. 2-نوێنهرایهتی یهكێتی جوتیاران دهكا لهبهردهم دهزگای دادگایی و ئیداری و دایهرهو دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمیهكاندا و، تهسدیقی موعامهلهو بهڵگهنامه گهلی سهر به یهكێتی دهكا و بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به ههر ئهندامێ له ئهندامانی مهكتهبی تهنفیزی بسپێرێ. 3-به هاوبهشی لهگهڵ لێپرسراوی دارایی و سهرۆكی لقهكانی پارێزگاكان بوجهو حساباتی كۆتایی ئامادهدهكات.
ماددهی بیست و یهك
ماددهی بیست و یهك: 1-كۆنگره باڵاترین دهسهڵاته له یهكێتی جوتیاراندا و له (سهرۆك و ئهندامانی ئهسڵی و یهدهگی مهكتهبی تهنفیزی و ئهندامه ههڵبژێردراوهكانی دهستهكانی لقی پارێزگاكان و لیژنهگهلی ههڵبژێردراوی قهزاو ناحیه) پێك دێت بۆ سازدانی كۆنگره.. 2-كۆنگره سێ ساڵ جارێك به بڕیاری مهكتهبی تهنفیزی و بانگهێشتێ كه سهرۆك دهری دێنێ ساز دهدرێت و (نیصاب) یش به ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامنی كۆنگره دێته جێ. 3-ئهگره له حاڵهتێكدا (نیصاب) نههاتهجێ، ئهوه لهو بارهدا، دوای (15) رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم ههڵبژاردن له ههمان جێگهو ههمان كاتدا ئهنجام دهدرێ و لهم بارهدا (نیصاب) به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان دێتهجێ، دهنا ئهگهر نههاتهجێ ئهوا مهكتهبی تهنفیزی بۆ خولێكی دیكهش بهردهوام دهبێت.
ماددهی دوازدهیهم:
ماددهی دوازدهیهم: ئهگهر تهم و مژێك یا ناكۆكێك لهسهر وهرهقهكه له بارهی رهسم لهسهر دان و نهدانییهوه یا ئهو ههندهی دهبێ له سهرێ بدرێ رووی دا وهزیر بۆی ههیه بریار بدا: أ-رهسمی لهسهر بدرێ یا نهدرێ. ب-دیاری كردنی ههندێ ئهو رهسمهی لهسهر وهرهقهكه فهرزه. 2-بریاری وهزیر له ههردوو حالهتی برگه (1)ی ئهم ماددهیه بنبڕ (قگعی) دهبێ. بهشی پێنجهم بهخشین له رهسمدان