أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی سی ویه‌ك

متن المادە :

مادده‌ی سی ویه‌ك: 1. بڕیاری قه‌ده‌غه‌ كردن پیشه‌گوزاری ، به‌و لایه‌نه‌ پێوه‌ندیدارانه‌ش ته‌بلیغ ده‌كرێ كه‌ لیژنه‌ی زه‌پتی خۆی پيێ باش بێ . ئه‌وه‌ له‌ هه‌موو لقه‌كانی سه‌ندیكاشدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌. 2. بزیشكێ پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ كرابێ ناشێ پزیشكێكی دی له‌ عیاده‌كه‌یدا جێگای بگرێته‌وه‌. 3. به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌و غه‌رامه‌یه‌ی به‌ حوكمی زه‌پتی وه‌رده‌گیرێ، داهاتی سه‌ندیكایه‌.

مادده‌ی چل

متن المادە :

مادده‌ی چل: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی سی وحه‌وت

متن المادە :

مادده‌ی سی وحه‌وت: پزیشكی ددان له‌ ئیجازه‌دابێ، ده‌شێ پزیشكێكی دیكه‌ی ددان له‌ عیاده‌كه‌ی خۆیدا دابنێ، به‌مه‌رجێ ئه‌م جێگره‌ هه‌مان پله‌ی زانستی وهه‌مان پسپۆڕیی هه‌بێ و، ئیجازه‌كه‌ش له‌ سێ مانگ نه‌ترازێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: نه‌قیب ناشێ نه‌قیبیش بێ و، یه‌كێ له‌م پله‌وپایانه‌ی خواره‌وه‌شی هه‌بێ: 1. سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی. 2. له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمدا وه‌زیر بێت یان بریكاری وه‌زاره‌ت بێت.

مادده‌ی نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆیه‌م: 1. بۆ ئه‌ندامانی سه‌ندیكا نه‌بێ، كه‌ به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ ئیلتیزاماتی خۆیان به‌جێ هێناوه‌، ده‌نا، هیج كه‌سێ ناشێ ئه‌م پیشه‌یه‌ بكات. 2. دایه‌ره‌ فه‌رمیه‌كان ونیمچه‌ فه‌رمیه‌كان وباقیمه‌نی داموده‌زگاكانی هه‌رێم پێویسته‌ وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندنی یان كارپێكردنی پزیشك بنێرن بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی سیازده‌

متن المادە :

مادده‌ی سیازده‌: 1. ده‌شێ له‌ یه‌ك، له‌م دوو دۆخه‌ی خواره‌وه‌دا، هه‌یئه‌ی گشتی بانگهێشت بكرێ بۆ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی: 2. به‌ بڕیارێكی هۆدار له‌لایه‌ن زۆرینه‌ی ئه‌نجومه‌نه‌وه‌. 3. به‌ داوایه‌كی نووسراوی هۆدار، سێیه‌كی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی گشتی بیده‌ن به‌ ئه‌نجومه‌ن و، ئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌ ماوه‌ی (15) پازده‌ رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی گه‌یشتنی داواكه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا – بانگهێشت بكاو، واده‌ی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی تێدا دیاربكا. 4. له‌ كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی هه‌یئه‌ی گشتیدا، ناشێ، له‌و مه‌سه‌لانه‌ زیاتر، كه‌ له‌ به‌رنامه‌ی كاردا تۆمار كراون و، كۆبوونه‌وه‌كه‌یان بۆ سازدراوه‌، هیچی دیكه‌ یه‌كلا بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی یازده‌

متن المادە :

مادده‌ی یازده‌: یه‌كه‌م: سه‌ندیكا له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1. هه‌یئه‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی زه‌پتی. 4. هه‌یئه‌تگه‌لی لقه‌كان له‌ پارێزگاكاندا. دووه‌م: 1. هه‌یئه‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌ندامان یان له‌ هه‌موو ئه‌و نوێنه‌رانه‌ پێك دێت كه‌ ئیلتیزامی خۆیان به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ به‌جێ هێناوه‌. ئه‌م هه‌یئه‌ته‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ سه‌ندیكاكه‌داو به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن، و له‌سه‌ر بانگهێشتی نه‌قیب، هه‌ر سێ ساڵ جارێك – كه‌ له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا – كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی، له‌ باره‌گاكه‌ی خۆیدا، بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ بۆ پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌ن سازده‌دات، (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ یان دوو سێیه‌كی نوێنه‌ران دێته‌جێ، جا، ئه‌گه‌ر نه‌هاته‌جێ، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، دوای كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م به‌ پازده‌ رۆژ، هه‌ڵبژاردنێكیدى، لة هةمان كات و جيَطةدا دةكرىَ، لةم بارةدا (نصاب) بة ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان یان سیێه‌كی نوێنه‌ران دێته‌جێ، ده‌نا، ئه‌گه‌ر له‌م باره‌شدا نه‌هاته‌جێ، ئه‌وا، ئه‌نجومه‌ن بۆ خولێكی تریش له‌ ئیشی خۆیدا به‌رده‌وام ده‌بی. 2. ئه‌گه‌ر هات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی گشتی له‌ (500) ئه‌ندام تێپه‌ڕی، ئه‌وه‌ـ له‌و باره‌داـ هه‌ڵبژاردن له‌ رێگای نوێنه‌ره‌كانه‌وه‌ ده‌كرێت و، رێژه‌ی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ یان له‌لایه‌ن جێگری ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ دیارده‌كرێ. 3. هه‌یئه‌ی گشتی ئه‌م ئیشانه‌ ده‌كات: 4. ته‌سدیقكردنی بوجه‌و وحساب و حسابكاریی كۆتایی. 5. ئیقراكردنی پێرۆی ناوخۆو هه‌مواركردنی و، سه‌یركردنی ئه‌و پێشنیارانه‌ش كه‌ بۆ هه‌موار كردنی یاسای سه‌ندیكا كه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێن.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستاندا ده‌خرێـته‌ كار.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: ناشێ ئه‌ندامان نووسینگه‌ی پسپۆری دابنێن به‌ بێ ئیجازه‌ وه‌رگرتن له‌ سه‌ندیكاوه‌. سه‌ندیكا (100) سه‌د دینار ره‌سمی ساڵانه‌ی ئه‌و ئیجازەيە وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێ: 1/ ده‌سته‌ (هه‌یئه‌) ی گشتی. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/لیژنه‌ی زه‌پتی (الانضباط). 4/لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا‌كان.

مادده‌ی بیست و سێ

متن المادە :

مادده‌ی بیست و سێ: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ هاودژ بێت.

مادده‌ی حه‌وته‌:

متن المادە :

مادده‌ی حه‌وته‌: پێویسته‌ له‌سه‌ر دایه‌ره‌ ره‌سمییه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمیيه‌كانیش وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندن، یا ئیش پێ كردنی هه‌ر فرمانبه‌رێكی ئه‌ندام، بنێرن بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی پێنجه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی پێنجه‌م: 1/خۆنوسین له‌ سه‌ندیكادا، به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێ كه‌ بدرێ به‌ نه‌قیب، یا به‌ سه‌رۆكی لق له‌ پارێزگه‌كاندا، ده‌شبێ هاوپێچ به‌ڵگه‌نامه‌گه‌لی پێویستی له‌گه‌ڵدا بێ. 2/ئه‌و داواكاریی خۆنووسینه‌، له‌ماوه‌ی (30) سی رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی له‌ سه‌ندیكا تۆماركردنییه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، ده‌خرێته‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌ن. ئه‌نجومه‌نیش هه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا ده‌بێ سه‌یری بكا و بیبڕێته‌وه‌، ده‌نا ئه‌گه‌ر ماوه‌كه‌ به‌سه‌ربچێ و ئه‌نجومه‌ن نه‌یبڕیبێته‌وه،‌ ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا، داواكارییه‌كه‌ به‌ قبوڵكراو له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ. 3/ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌، به‌ بڕیارێكی هۆنیشانده‌ر (مسبب) داواكارییه‌كه‌ بداته‌وه‌ دواوه‌، له‌و باره‌دا، داواكاره‌كه‌ش بۆی هه‌یه,‌ له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، له‌به‌رده‌م دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستاندا تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بدا، ئیدی بڕیار، بڕیاری داگایه‌ و ده‌بڕدرێته‌وه‌.

مادەی پێنجەم

متن المادە :

مادەی پێنجەم سەروەری سەر بە یاسایە، گەلیش سەرچاوەی دەسەڵات و شەرعیەتیەتی، کە بە مافی دەنگدانی ڕاستەوخۆ و نهێنی و گشتگیر و لە ڕێگەی دامەزراوە دەستوورییەکانیانەوە جێبەجێ دەکرێت.

مادده‌ی چواره‌م:

متن المادە :

مادده‌ی چواره‌م: شه‌رتوشروتی ئه‌ندامێتی، ئه‌مانه‌ن: 1/ده‌بێ هاووڵاتی هه‌رێم، یان جێواری هه‌رێم بێت. 2/نابێ به‌ جینایه‌تێكی نا سیاسی، یا به‌ جونحه‌یه‌كی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم درابێ. 3/ده‌بێ يه‌كێ له‌م بڕوانامانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌بێ: أ/ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس له‌ ژمێركاری یان له‌ ئیداره‌ی ئیش و كاردا. ب/ دبلۆم له‌ ژمێركاری یان له‌ ئیداره‌ی ئیش و كاردا. ج/بڕوانامه‌ی ئاماده‌یی بازرگانی هه‌بێ و ماوه‌یه‌كیش له‌ پیشه‌ی ژمێرکاری یان ته‌دقیقكردندا ئیشی كردبێ له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی نۆزده‌:

متن المادە :

مادده‌ی نۆزده‌: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی له‌ ماوه‌ ساڵێكدا له‌ (3) كۆبوونه‌وه‌ی دوا به‌ دوای یه‌كدا یان له‌ پێنج كۆبوونه‌وه‌ی جیا جیا دا به‌بێ مه‌عزه‌ره‌تێكی به‌جێ ئاماده‌ نه‌بێ، ئه‌وه‌ به‌ ده‌ستهه‌ڵگرتوو له‌ ئیشه‌كه‌ی داده‌نرێ.

مادده‌ی بیست:

متن المادە :

مادده‌ی بیست: مه‌كته‌بی ته‌نفیزی ئه‌م ئیش و كارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كات: 1-بۆ وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی یه‌كێتی كۆشش ده‌كات. 2-پێشنیازی تایبه‌ت بۆ هه‌مواركردنی یاسای یه‌كێتی پێشكه‌ش ده‌كات. 3-بڕیاره‌كانی كۆنگره‌ ده‌خاته‌ به‌ركار. 4-كارمه‌ندان بۆ كاروباری یه‌كێتی داده‌مه‌زرێنێ و كرێ و شه‌رتو شرووتی ته‌رفیعیان دیار ده‌كات. 5-نوێنه‌رانی یه‌كێتی له‌ لیژنه‌ ره‌سمیه‌كاندا ناونیشان ده‌كات. 6-ده‌عوا و شكات و سكاڵا هه‌واڵه‌ی لیژنه‌ تایبه‌تكاره‌كان ده‌كات. 7-لیژنه‌ گه‌لی لاوه‌كی پێك ده‌هێنێ و ڕێنمایی بۆ وه‌دیهانینی ئامانجه‌كانی یه‌كێتی ده‌رده‌كات. 8-سه‌یری ده‌ست له‌كار هه‌ڵگرتنی سه‌رۆك یان جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر ئه‌ندامێكی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی یان لیژنه‌كان ده‌كات. 9-بوجه‌ی دارایی ته‌سدیق ده‌كا و ژمێریارێكی یاسایی بۆ ته‌دقیقكردنی حساباتی كۆتایی داده‌مه‌زرێنێ. 10-خوله‌كانی هه‌ڵبژاردن رێك ده‌خا و به‌پێی ده‌قه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ش سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردن ده‌كات. 11-به‌ موڵك كردنی عیقار و دارایی وقبوڵكردنی پیتاك و به‌خشش و شه‌رتوشرووتی قه‌رزكردن و به‌ قه‌رزدانی دارایی ئیقرار ده‌كا، له‌ چوارچێوه‌ی به‌رژه‌وه‌ند و ئامانجه‌كانی یه‌كێتییه‌كه‌دا. 12-به‌پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان یانه‌ داده‌مه‌زرێنێ و به‌ڕێوه‌یان ده‌بات. 13-سه‌یری داواكارییه‌كانی ئینتیمای یه‌كێتی ده‌كات، ئه‌وانه‌ی مه‌ركه‌زی قه‌زاكان. 14-هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكی یه‌كێتی یان به‌ سه‌رۆكانی لقه‌كان ده‌دات. 15-پێرۆی ناوخۆی یه‌كێتییه‌كه‌ و پێشنیازیش بۆ هه‌مواركردنی ئاماده‌ده‌كا و ده‌یخاته‌ پێش چاوی كۆنگره‌ بۆ ئیقرار كردنی.

مادده‌ی شازده‌:

متن المادە :

مادده‌ی شازده‌: مه‌كته‌بی ته‌نفیزی له‌ مانه‌ پێك دێت: 1-سه‌رۆك: مه‌رجی ئه‌وه‌یه‌ خوێندنه‌وه‌ و نووسین به‌ باشی بزانێ و ته‌مه‌نیشی له‌ (30)سی ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 2-شه‌شه‌ ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ به‌مه‌رجی خوێندنه‌وه‌ و نووسین و باش بزانن و له‌ بواری كشتوكاڵ و جوتیاریدا ئه‌زموون و شاره‌زاییان هه‌بێ و ته‌مه‌نیان له‌ (25) بیست و پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی پازده‌:

متن المادە :

مادده‌ی پازده‌: زه‌پت كردن 1-یه‌كێتی جوتیاران بۆی هه‌یه‌ هه‌ر ئه‌ندامێكی خۆی، كه‌ حاڵه‌تێ له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ له‌سه‌ر ساغ بووه‌ وه‌ له‌ ئه‌ندامێتیی بخات: أ-ئه‌گه‌ر جینایه‌تی یان جونحه‌یه‌كی ئابڕووبه‌ر بكات. ب-ئه‌گه‌ر ئه‌هلییه‌تی له‌ ده‌ست بدات. ج-ئه‌گه‌ر له‌و ئه‌ركانه‌ لابدات كه‌ پێرۆی ناوخۆی یه‌كێتی گشتی جوتیاران سه‌پاندوویه‌تی، سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش كه‌ به‌ نووسراو ئاگادار كرابێته‌وه‌ كه‌ ئه‌ركی سه‌رشانی چییه‌و ده‌بێ بیكات. د-ئه‌گه‌ر شه‌رتێ له‌ شه‌رشرووتی ئه‌ندامێتی له‌ ده‌ست بدات. 2-یاسای زه‌پتیی فرمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت به‌سه‌ر ئه‌و فرمانبه‌رانه‌دا كه‌ له‌ یه‌كێتییه‌كه‌یدا كارده‌كه‌ن ده‌خرێته‌كار.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

متن المادە :

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-یه‌كێتی: یه‌كێتیی جوتیارانی كوردستانی عێراق. 3-سه‌رۆك: سه‌رۆكی یه‌كێتی جوتیارانی كوردستانی عێراق. 4-نووسینگه‌ (مكتب): مه‌كته‌بی ته‌نفیزی یه‌كێتی جوتیارانی كوردستانی عێراق. 5-وه‌زیر: وه‌زیری كشتوكاڵی ئاودێری.