المواد القانونية

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت ئه‌مانه‌یه‌: 1-دابینكردن و به‌ریوه‌بردن و به‌كار خستن و پاراستن و په‌ره‌پێدانه‌ به‌داله‌كان و تۆره‌كانی هێلی ته‌له‌فۆن و ئامێره‌كانی تری گه‌یاندن له‌ شاره‌كانی هه‌رێمدا به‌ به‌رفراوانیه‌ی كه‌ پێویسته‌. 2-سه‌ر له‌ نوێ بنیادنانه‌وه‌ و په‌ره‌پێدانی تۆری گه‌یاندن ی ته‌لدار و بێ ته‌ل له‌ نێوان شاره‌كانی هه‌رێمدا و به‌ستنه‌وه‌ی به‌پێی سوود و پێویست به‌ جیهانی ده‌ره‌وه‌. 3--سه‌ر له‌ نوێ بنیادنانه‌وه‌ رێكخستن و رێكخستن و په‌ره‌پێدانی مه‌ڵبه‌نده‌كانی پۆسته‌و پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری پۆسته‌ی ناوه‌ وه‌ و ده‌ره‌وه‌ ئه‌ویش به‌ په‌ره‌پێدانی مه‌ڵبه‌ندی پۆسته‌ و ته‌له‌فۆن له‌ شاره‌كانی هه‌رێمدا به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ گشت رێ و شوێنێكی گه‌یاندنی پۆسته‌یی تێدا بێ. 4-دابینكردن و پێشكه‌ش كردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری كه‌ش و هه‌وادا و پێشبینی كردن سه‌باره‌ت به‌ كاره‌ساتی سروشتی و مه‌ڵبه‌نده‌ تایبه‌تیه‌كان بۆ خزمه‌تكردنی پرۆژه‌كانی گه‌شه‌ پێدان. 5-رێكخستن و دابینكردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری گواستنه‌وه‌ و دابه‌شكاریدا بۆ كه‌سان و بۆ كه‌ل و په‌ل له‌ناو هه‌رێمدا له‌و رێ و شوێنانه‌ی له‌ توانادان. 6-ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ی به‌ سوودی ئابووری و هونه‌ری له‌ باره‌ی پرۆژه‌كانی گواستنه‌وه‌ی سه‌ر زه‌وی و ئاسمان و رووبار و هێڵی شه‌مه‌نده‌فه‌ر و گه‌یاندنی ته‌ل دار و بێ ته‌ل و پۆسته‌ و، دانانی نه‌خشه‌ بۆیان و سازدانی هه‌ر كار و خزمه‌تگوزارییه‌ك كه‌ په‌یوه‌ندی پێیانه‌وه‌ هه‌بێت.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: 1-وه‌زیر سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ و به‌رپرسیاره‌ له‌ رێنوێنی كردنی له‌ كاره‌كانیدا و سه‌رپه‌رشتی و چاودێری كردنی چالاكیه‌كانی له‌وه‌ وه‌ ئه‌و رێنمایی و بڕیار و فه‌رمانانه‌دا ده‌رده‌چن كه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت و دام و ده‌زگاكانی و گشت كار و باره‌ ئیداری و دارایی و رێك و پێكی و هونه‌رییه‌وه‌ له‌ چوار چێوه‌ی حوكمی یاسا و په‌یره‌دا هه‌یه‌ و له‌به‌ر ده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیراندا به‌و مانایه‌ی ئه‌ندامێكی هاوبه‌شیه‌تی به‌رپرسیاره‌ و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ بریكار یا به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان یان هه‌ر كه‌سێك له‌ وه‌زاره‌تدا به‌ په‌سندی ده‌زانێ بسپێرێ. 2-بریكار: ئه‌و ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ وه‌زیر پێیانی ده‌سپێرێ. 3-به‌رێوه‌به‌رتَیی یه‌كان و ده‌زگاكانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت ئه‌مانه‌ن: أ-نووسینگه‌ی وه‌زیر: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی و لێهاتووی و سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن. ب-نووسینگه‌ی بریكار: فه‌رمه‌نبه‌رێك له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی و لێهاتوویی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر یاریده‌ی ده‌ده‌ن. ج-فه‌رمانگه‌ی یاسایی: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر كه‌ بروانامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆی له‌ یاسادا هه‌بێ و له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی و لێهاتووی بێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكات.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 3-وه‌زیر: وه‌زیری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 5-ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نێك به‌ ناوی (ئه‌نجومه‌نی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن) ه‌وه‌ له‌ وه‌زاره‌تدا به‌ سه‌رۆكایه‌تی وه‌زیر به‌م شێوه‌یه‌ پێك ده‌هێنرێ. 1-بریكاری وه‌زاره‌ت جێگری سه‌رۆك 2-به‌رێوه‌به‌ری گشتی كاروباری ئیداری و دارایی ئه‌ندام 3- به‌رێوه‌به‌ری گشتی كاروباری هونه‌ری ئه‌ندام 4 –به‌رێوه‌به‌ری نه‌خشه‌ دانان و به‌دواداچوون ئه‌ندام 5-به‌رێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌ی یاسایی ئه‌ندام 6-به‌رێوه‌به‌ری كه‌ش و هه‌وا ئه‌ندام 7-ئه‌ندامێك یا زیاتر كه‌ وه‌زیر له‌ ناوه‌وه‌ یا له‌ ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌تدا دای ده‌نێ. دووه‌م: ئه‌ركه‌كانی ئه‌نجومه‌ن: 1-ئاماده‌كردن و دارشتنی ئامانجه‌ گشتییه‌كانی نه‌خشه‌كانی وه‌زاره‌ت له‌به‌ رۆشنایی رێبازی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم. 2-لێداونی ئه‌و نه‌خشه‌ سه‌ره‌تاییانه‌ی له‌ لایه‌ن به‌رێوه‌به‌ریه‌تی نه‌خشه‌دانان و به‌دوا داچوونه‌وه‌ له‌به‌ رۆشنایی نه‌خشه‌ پێشكه‌ش كراوه‌كانی دام و ده‌زگاكانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ ئاماده‌كراون و په‌سه‌ند كردنیان و به‌دوا داچوونی جێ به‌جێ كردنیان. 3-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ی گشتی له‌ بواری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن و پرۆگرامی به‌كار خستن و بازاكاری (تسویق)و دارایی و ئابووری دا. 4-لێدوانی ئه‌و راپۆرته‌ گشتی یه‌ خولییه‌ی وه‌زاره‌ت كه‌ به‌رێوبه‌ریه‌تی نه‌خشه‌ دانان و به‌دوا داچوون ئاماده‌ی ده‌كا و ده‌برِینی هه‌ر تێبینی و ئامۆژكاریه‌ك له‌ باره‌یه‌وه‌ كه‌ به‌ پێویستی ده‌زانێ. 5-لێكۆلینه‌وه‌ی پرۆژه‌كانی ئه‌و یاساو په‌یره‌و و رێنماییانه‌ی په‌یوه‌ندیان به‌ كار و بار و ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ هه‌یه‌ و ده‌برِینی هه‌ر تێبینی و ئامۆژكارییه‌ك له‌ باره‌یانه‌وه‌ كه‌ به‌ پێویستی ده‌زانێ. 6-لێكۆلینه‌وه‌ی هه‌ر كێشه‌یه‌ك كه‌ وه‌زیر ده‌یخاته‌ به‌ر ده‌می و ده‌ربرینی رای خۆی له‌باره‌یه‌وه‌ و پێشكه‌شكردنی هه‌ر پێشنیاز و ئامژگارییه‌ك كه‌ به‌ باشی ده‌زانێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسان كردن جێ به‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكا.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: به‌رێوه‌به‌ریه‌تییه‌كانی دیوانی وه‌زاره‌ت و ده‌زگاكانیان: 1-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی كاروباری ئیداری و دارایی: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌یه‌ری گشتی كه‌ بوانامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بی و سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ئه‌م به‌رێوه‌به‌رێتیانه‌ی پێوه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌: أ-به‌رێوه‌به‌رێتی ئیداره‌ی خودیه‌تی. ب- به‌رێوه‌به‌رێتی ژمێریاری. ج-به‌رێوه‌به‌رێتی چاودێری و پێداچوونه‌وه‌ی دارایی. د- به‌رێوه‌به‌رێتی خزمه‌تگوزاری. ه- به‌رێوه‌به‌رێتی په‌یوه‌ندی و گه‌یاندن. و-به‌رێوه‌به‌رێتی مه‌خزه‌نه‌كان. ز- به‌رێوه‌به‌رێتی نه‌خشه‌دانان و به‌دوا داچوون كه‌ له‌م وه‌حدانه‌ پێك دێ: 1-وه‌حده‌ی توێژینه‌وه‌ و لێكۆلینه‌وه‌ی پراكتیكی. 2-وه‌حده‌ی راهێنانی هونه‌ری. 3- وه‌حده‌ی كۆمپیوته‌ر. 4-وه‌حده‌ی سه‌رژمێری و زانیاری. 5-وه‌حده‌ی كتێبخانه‌. 2-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی كار باری هونه‌ری: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی كه‌ بروانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بێ و له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی لێهاتوویی بێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ئه‌م به‌رێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی پێوه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌: 1-به‌رێوه‌به‌رێتی گه‌یاندنی ته‌ل دار بێ ته‌ل. 2- به‌رێوه‌به‌رێتی خزمه‌تگوزاری پۆسته‌و بروسكه‌ و ته‌له‌فۆن. 3- به‌رێوه‌به‌رێتی گواستنه‌وه‌. 4- به‌رێوه‌به‌رێتی كه‌ل و په‌ل هێنان و كرین 5- به‌رێوه‌به‌رێتی كه‌ش و هه‌وا. 6-به‌رێوه‌به‌رێتی جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌كان.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1-ئه‌رك و تایبه‌تكارییه‌كانی دام و ده‌زگاكانی وه‌زاره‌ت به‌ په‌یره‌وێك دیاری ده‌كرێن. 2-وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رێوه‌به‌ریه‌تی یا به‌ش یا لق یا وه‌حده‌ی نوێ له‌كاتی پێویستدا پێ بهێنێ یا بیانخاته‌ پاڵ یه‌كتر.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة