المواد القانونية
ماددهی بیستهم: له بارهگای یهكێتی لیژنهیهك پێك دێ به سرۆكایهتی دادوهرێك كه سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوهی پهیوهندیدار دهبێ و ئهندامیهتی نوێنهری وهزارهتی ناوخۆ و داریی و ئابووری و پیشهسازی و ووزه و نوێنهرێكی یهكێتی بۆ ساغ كردنهوهی دروستی ههڵبژاردن و بریارهكانیش بنبڕ دهبن.
ماددهی بیست و یهك: ههر ههڵبژێرێك (ناخب) بۆی ههیه له ماوهی ههفتهیهكدا له رۆژی راگهیاندنی ئهنجامی ههڵبژاردنهوه تانووت له دروستی ههڵبژاردنهكه بدا به مهرجێ (1000) ههزار دینار وهك بارمته له سنوقی ژووردا دابنێ و ئهگهر تانووتهكهی رهت كرایهوه یا خۆی وازی لێهێنا وهك داهاتێك بۆ ژوور تۆمار دهكرێ.
ماددهی بیست و چوارهم: دارایی ژوورهكان له مانه پێك دێ: 1-ئابوونهی ساڵانهی ئهندمان. 2-داهاتی بهگهر خستنی پاره و پوولی و كرێ ی خانوو بهرهكانی. 3-كرێ ی ئهو خزمهتگوزاریانهی پێشكهشیان دهكا. 4-قهرزی ناوخۆ بهمهرجێ به پهسهند كردنی ئهنجومهنی یهكێتی بێ. 5-ئهو پیتاكانهی ئهنجومهن پێشكهشی دهكهن.
ماددهی دهیهم: یهكهم: ئهنجومهنی یهكێتی باڵا ترین دهستهی یهكێتی یهو ئهم ئهركانه بهجێ دێنێ: 1-دانانی سیاسهتی گشتی یهكێتی. 2-دانان و بڕیار لهسهر دانی بووجهی ساڵانهی یهكێتی و دیاری كردنی رێژهی بهشداربوونی ژوورهكان تیایدا. 3-ئامادهكردنی پهیرهوهكانی ناوخۆی یهكێتی و ژوورهكان. 4-سهلماندنی بووجهی ساڵانهو حیسابی یهكێتی و میلاكی فهرمانبهرانی. 5-سهلملندنی ئهو بڕیارانهی ژوورهكان له بارهی به گهر خستنی پاره و پولیانهوه بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه دهری دهكهن. 6-زامن كردنی ئهو قهرزانهی كه ژوورهكان وهریان دهگرن. 7-ئهنجومهنی بهرێوهبردنی ژو بۆی ههیه ئابوونهی ساڵانهو ههق دهستی خزمهتگوزاریهكانی دیاری بكا. 8-بهخشینی خهڵات بۆ ئهندامان و كهسانی تر به شێوهیهك كه لهگهڵ ئامانجهكانی یهكێتی دا بگونجێ. 9-بهجێ هێنانی ههر كارو فهرمانێكی یاسایی تر بۆ بهدیهێنانی مهبهستهكانی یهكێتی. دووهم: ئهنجومهنی یهكێتی بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی به سهرۆكهكهی بسپێرێ. سێ یهم: بڕیار له ئهنجومهندا به زۆربهی موتلهق دهدرێ و ئهگهر دهنگهكان وهك یهك بوون سهرۆك دهنگی زاڵ بوونی دهبێ.
ماددهی چوارهم: یهكێتی بۆ بهدیهێنانی ئامانجهكانی ئهم ئهركانه بهجێ دێنێ: 1-سهرپهرشتی كردنی ژوورهكان و چاودێری و رێنوێنی كردنیان و بوون به نوێنریان له لایه دهسهڵاته گشتییهكان له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. 2-سهرپهرشتی كردنی تۆمار ناوه بازرگانییهكان (الاسماْ التجاریه) و ناوی نووسیكردنیان له توماری بازرگانی له ههرێمدا و رێكخستنی دهفتهری ناوهندی (سجلات مركزیه) بۆیان. 3-كردنهوهی پێشانگا له ناوه وه و دهرهوهی ههرێمدا و به بهشداری بوونیان به رێكخستنی لهگهڵ لایهنه پهیوهندارهكاندا و داوهتكردن بۆ بهستنی كۆنگرهی بازرگانی و پیشهسازی و بهشداری كردن له كۆر و كۆنگرهكانی ناوخۆ و دهرهوه. 4-كۆكردنهوه و پوخته كردنی ئاگاداری و زانیاری بازرگانی و پیشهسازی به دهست خستنیان بۆ ئهندامانی و لایهنه پهیوهندی دارهكان. 5-لێكۆلینهوهی بارودۆخی بازرگانی پیشهسازی له ههرێمدا پێشنیاز كردنی رێ و شوێن و چارهسهر به ئامانجی پهرهپێدانی چالاكی و ئابووری و گهشهپێدانی له ههرێمدا. 6-لێكۆلینهوهی رێ و شوێنی هاندانی سهرمایه و بهشداربوون لهگهڵ لایهنه رهسمی و یهكانادا له دانانی نهخشه و بهرنامهی به بهرههم هێنانی چالاكی پیشهسازی ی تایبهتی و تێكهڵاو. 7-سازدانی نهخشهكێشی و ئامادهكردنی لێكۆلینهوه و پێشكهشكردنی پێشنیاز بۆ بزواندن و پهرهپێدانی بازاری ناوخۆ. 8-ئامادهكردنی لێكۆلینهوه و پێشنیاز سهبارهت به پهرهپێدان و پاراستنی پیشهسازی و بارو دۆخی ناردنی بهرههمهكانی بۆ دهرهوه و خستنه ناو بازارهوه چ له ناوهوه چ له دهرهوهی ههرێمدا به هاوكاری رێكخستن لهگهڵ لایهنه پهیوهندی دارهكاندا و بهشداریبوون له پێوانهكانی ناردنی كهل و پهلدا بۆ دهرهوه. 9-لێكۆلینهوه (مهسحكردنی مهیدانی)بازارهكانی ناوهوه و دهرهوه بۆ زانینی تواناو دانانی ری َو شوێنی گهشهپێدان و ئال و گۆری بازرگانی به مهبهستی فراوان كردنی ئاسۆی هاوكاری ی ئابووری له بواری دهرهوه. 10-بهشدار بوون له دانانی پێوانهی هونهری بۆ بهرههمهكانی ههرێم و هاوكاری له چاودێری جێبهجێ كردنیان. 11-بهشدار بوون له ئامادهكردنی پررۆژهكانی ئهو یاسایانهی راستهخۆ پهیوهندیان به چالاكی پیشهسازی و بازرگانییهوه ههیه. 12-ناردنی نێراوی (بعثه) بازرگانی و پیشهسازی بۆ دهرهوهی ههرێم پێشوازی كردن و رێكخستنی سهردانی نێردراوانی بیانی. 13-گهشه پێدانی فام و رۆشنبیری پیشهسازی و بازرگانی له ناو ئهندامانی ژوورهكان. ههوڵدان بۆ بهرز كردنهوهی رادهی پیشهیی یان و دهركردنی ئهو جۆره چاپهمهنییهی بایهخ به زانیاری ئابووری دهدهن. 14-پشتگیری كردنی خاوهندارانی داهێنان و هاندانی داهێنهران و بههرهمهندان به شێوهیهك كه خزمهتی پهرهپێدانی ئابووری ههرێم بكا
ماددهی حهوتهم: ژوور ئامانجهكانی بهم رێ و شوێنه بهجێ دێنێ: 1-تۆمار كردنی ناوه بازرگانییهكان و ناونووس كردنیان له تۆماری بازرگانیدا و رێكخستنی دهفتهری پێویست بۆی و پێشكهشكردنی زانیاری له بارهی ئهو ناوانهی به یهكێتی تا له دهفتهری ناوهندی دا (مركزی) تۆمار بكرێن. 2-دهست نیشان كردنی ئهو داب و نهریتانهی بۆ كاروباری بازرگانی و پیشهسازی له ههر ناوچهیهكی جوگرافیدا باون بۆ مهبهستی تایبهتكاری ژوور و بڵاوكردنهوهیان. 3-ناوبژی كردنیان و بهشدار بوون له ناو بژی كردن لهو ناكۆكییه بازرگانی و پیشهسازیانهدا كه له نێوان ئهندامانی ژوور خۆیان یان له نێوان ئهوان و خهڵكانی تردا روودهدهن و پێكهێنانی لیژنهی ناوبژی كردن و ئاماده كردنی لیستی ناوی ناوبژی كاران و بنهما و چۆنێتی ناوبژی كردن. 4-دهركردنی باوهرنامهی شوێنی بهرههم هێنان (شهاده المنشأ) بۆ كهل و پهل له سنووری ههرێمدا، ههروهها دهركردنی سهلملندنی باوهرنامه بازرگانییهكانی تر. 5-كۆكردنهوه و پۆلینكردن و بڵاوكردنهوهی نرخی كهل و پهله سهرهكییهكانی ناو بازاری ناوخۆ به شێوهیهكی خولهكی (دوری) 6-پێشكهش كردنی خزمهتگوزاری له بواری راوێژی هونهری دا بۆ بازارگان و پیشهسازی یهكان. 7-سهلماندنی كهفالهتی ئهندامان. 8-بهشداری كردن له چالاكییهكانی ئهنجومهن و دهستهی لیژنهو دهزگا ئابوورییهكانی تایبهت به پارێزگا.
ماددهی بیست و پێنجهم: ژوور نابێ هیچ یارمهتی یان یاریدهی دارایی یا پیتاك یا سلفهیهك بدا به پێی پهسهند كردن له لایهن ئهنجومهنی یهكێتی یهوه تهنیا بۆ جێبهجێ كردنی (التزام) هكانی نهبێ.
ماددهی ههژدهیهم: داخوازی خۆپاڵاوتن به لایهنی كهمهوه پێش دوو ههفته له كاتی دیاریكراو بۆ ههڵبژاردن به ژوور دهدرێ.
ماددهی بیست و ههشتهم: پاره و پولی ژوور بهم شێوهیه بهگهر دهخرێ: 1-سپاردن به بانكهكان له ههرێمدا . 2-كرینی سهنهدی قهرزی حكومهتی ههرێم. 3-ههر بوارێكی تری بهگهر خستن كه لهگهڵ ئامانجهكانی ژووردا بگونجێ.
ماددهی بیست و دووهم: ههڵبژاردنی ئهو ئهنجومهنی یهكێتی یه كه له ماددهی (9)دا باس كراوه له لایهن ئهنجومهنهكانی ژوورهكانهوه و له خوودی ئهندامهكانی ههڵدهبژێردرێن.
ماددهی سێیهم: ئامانجی یهكێتی بایهخدان به رێكخستن و گهشه پێدانی ههر دوو چالاكی ی پیشهسازی و ئابووری له سنووری تایبهتكاری یهكانیدا و چهسپاندنی رۆلیان له كاری گهشهپێدان له ههرێمداو به تهنگهوه هاتنی مافهكانی ئهندامانی به شێوهیهك كه لهگهڵ بهرژهوهندی گشتی دا بگونجێ.
ماددهی پێنجهم: 1-مهلبهندی ههریهكێ له پارێزگاكانی ههرێمدا ژوورێكی بازرگانی و پیشهسازی به بڕیاری ئهنجومهنی یهكێتی دادهمهزرێ. 2-ژوور رێكخراوێكی پیشهیی ئابوورییه و كهسایهتییهكی مهعنهوی له سنووری ئهم یاسایه دهبێ.
ماددهی شهشهم: ئامانجی ژوور رێكخستن و گهشهپێدانی چالاكی و بازرگانی و ئابووری یه له چوار چێوهی تایبهتكارییهكانی و له سنووری پارێزگادا و چهسپاندنی له كاری گهشهپێ سهندن له پارێزگا و له ههرێمدا.
مادهی ههشتهم: 1-ههر بازرگانێك (كهسی سروشتی بێ یا مهعنهوی) دهبێ له ماوهی شهش مانگدا له دهستكردنیهوه به چالاكی بازرگانی ببێته ئهندامی ئهو ژوورهی بارهگا بازرگانییهكهی دهكهوێته سنووری تایبهتكاریهكانیهوه. 2-ههر پرۆژهیهكی پیشهسازی دهبێ له ماوهی شهش مانگدا له رۆژی تهواو بوونی دامهزراندنیهوه به پێی یاسا ببێته ئهندامی ژوور.
ماددهی نۆزدهیهم: دادوهرێك كه سهرۆكه دادگای تێههڵچوونهوهی پهیوهندیدار دای دهنێ سهرپهرشتی ههڵبژاردن دهكا.
ماددهی شازدهیهم: ئهندامانی ئهنجومهن به دهنگدانی نهێنی له ناو ئهندامانیدا سهرۆكێك و دوو جێگر ههڵدهبژێرێ و ئهگهر جێگهی ههر كام لهو دووه چۆڵ بوو ئهنجومهن له یهكهم كۆبوونهوهیدا یهكێك بۆ جێگرتنهوهی ههڵدهبژێ و یهكێتی و پارێزگا له ئهنجامی ههڵبژاردنهكه ئاگادار دهكا.
ماددهی چواردهیهم: سهرۆكی یهكێتی به رێ و شوێنی بڵاوكردنهوهی ئاسایی دهستهی گشتی ژوور بۆ ههڵبژاردنی ئهنجومهنهكهی بانگ دهكا (نصاب) به ئاماده بوونی زۆربهی ئهندامان ساز دهبێ و ئهگهر لهو كاته دیاری كراوهدا (نصاب) ساز نهبوو كۆبوونهوهكه بۆ ههمان رۆژی ههفتهی دوایی دوا دهخرێ و ئهوسا ژمارهی ئهندامان ههر چهند بێ (نصاب) ساز دهبێ.
ماددهی دوازدهیهم: ماوهی ئهندامیهتی ئهنجومهنی ژوور چوار ساڵه و دهكرێ ماوهی ئهو كهسهی ئهندامیهتی تهواو بوو ههڵبژێردرێتهوه.
ماددهی یازدهههم: ئهنجومهنێك ژوور بهرێوه دهبا كه له ژمارهیهك ئهندام پێك دێ كه ئهنجومهنی یهكێتی دیاری دهكا به مهرجێ له حهوت ئهندام كهمتر نهبێ و له سیازده ئهندام زیاتر نهبێ.
ماددهی نۆیهم: 1-ئهنجومهنێك یهكێتی بهرێوهی دهبا كه پێك دێ له نۆ ئهندامی ئهسلی و دوو ئهندامی شانازی (فخری) له پسپۆران كه ئهنجومهن خۆیان دایان دهنێن. 2-ئهنجومهن له ناو ئهندامانی خۆیدا به دهنگدانی نهێنی سهرۆكێك و دوو جێگری سهرۆك بهو شێوهیهی له پیرهوی ناوخۆدا ههیه ههڵدهبژێرێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة