أحكام القانون

البحث في المحتوى🔎
ازالة
ازالة

مادده‌ی dوازده‌

متن المادە :

مادده‌ی dوازده‌: پێویسته‌ وه‌زیره‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی سێیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی پازده‌ له‌ یاساكه‌ پووچه‌ڵ ده‌كرێته‌وه‌، ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ دێته‌ جێگای: یه‌كه‌م: ره‌سمی تۆماركردنی ناو له‌ لیسته‌كه‌دا وه‌ك خواره‌وه‌ ده‌بێ: 1.بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی ته‌مه‌نی له‌ چل ساڵ تێپه‌ڕیبێ و، زیاتر له‌ سێ ساڵیش به‌سه‌ر وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكه‌یدا رابوردبێ (450) چوار سه‌دو په‌نجا دیناره‌. 2. بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی پێشتر بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ سێ ساڵی سه‌رومڕ (مستمر) كه‌متر نه‌بێ دادگایی كردبێ یان وانه‌ی یاسایی به‌ ده‌رس گوتبێته‌وه‌ یان وه‌زیفه‌ی سه‌رۆكی ئیده‌یعا یان مودده‌عیی گشتی یان راوێژكاری یاسایی له‌ دایه‌ره‌كانی هه‌رێمدا دیتبێ (كردبێ) (250) دوو سه‌دو په‌نجا دیناره‌، هه‌روه‌ها بۆ ئه‌و كه‌سه‌ش كه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ و وه‌زیفه‌ی جيَطرى مودده‌عیی گشتیی به‌سه‌ر بردبێ. 3. بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی ته‌مه‌نی له‌ چل ساڵ تێنه‌په‌ڕیبێ و ماوةى سێ ساڵیش به‌سه‌ر وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكه‌یدا رانه‌بوردبێ، هه‌روه‌ها بۆ ئه‌و كه‌سه‌ش كه‌ ماوه‌یه‌ك پارێزه‌رایه‌تی كرد بێ له‌ سێ ساڵ زیاتر نه‌بێ (200) دوو سه‌د دیناره‌. 4. بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی ته‌مه‌نی له‌ چل ساڵ تێپه‌ڕیبێ و سێ ساڵ به‌سه‌ر وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكه‌یدا رانه‌بوردبێ، (400) چوار سه‌د دیناره‌. 5. بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ پێشتر، به‌ حوكم، ناوی له‌ لیسته‌كه‌ دوو خرابێته‌وه‌ (500) پێنج سه‌د دیناره‌. دووه‌م: ره‌سمی فراوانكردنی صه‌لاحییه‌ (ره‌سمی پله‌به‌ندی) وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێت: 1.له‌ مه‌شقكاره‌وه‌ تا موماریس (100) سه‌د دیناره‌. 2. له‌ موماریسه‌وه‌ تا راوێژكار (200) دوو سه‌د دیناره‌. سێیه‌م: ئابوونه‌ی به‌شداربوونی ساڵانه‌ وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێت: 1.بۆ پارێزه‌ری مه‌شقكار (50) په‌نجا دیناره‌. 2. بۆ پارێزه‌ری موماریس (100) سه‌د دیناره‌. 3. بۆ پارێزه‌ری راوێژكار (150) سه‌دو په‌نجا دیناره‌.

مادده‌ی دووه‌م

متن المادە :

مادده‌ی دووه‌م: بڕگه‌ی (یه‌كه‌م) له‌ مادده‌ چوارده‌ی یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و وه‌ك ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: ئه‌و كه‌سه‌ی ناوی له‌ لیسته‌كه‌ دوو خرابێته‌وه‌، ناشێ هیچ جۆره‌ ئیشێكی پارێزه‌ری بكات تا سه‌ر له‌نوێ ناوی تۆمار نه‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م

متن المادە :

مادده‌ی نۆیه‌م: بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی سی و نۆ له‌ یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: پارێزه‌ر بۆی هه‌یه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ به‌ وه‌كیل دانه‌ره‌كه‌یدا (موكله) له‌سه‌ر گرێبه‌ستێكی نووسراو پێك بێت كه‌ له‌لایه‌ن سه‌ندیكاوه‌ ته‌سدیق ده‌كرێت به‌رامبه‌ر به‌ ره‌سمێكی دیار كراو كه‌ (25) بیست و پێنج دیناره‌، ده‌درێت به‌ سه‌ندیكا.

مادده‌ی هه‌شته‌م

متن المادە :

مادده‌ی هه‌شته‌م: مادده‌ی سی و پێنج له‌ یاساكه‌ پووچه‌ڵ ده‌كرێته‌وه‌و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ی له‌ جێ داده‌نرێت: یه‌كه‌م: دادگا، به‌بێ ئه‌وه‌ی داواشی لێ بكرێ، حوكم ده‌دات به‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه‌دا كه‌ هه‌موو ده‌عواكه‌ یان به‌شێكی دۆڕاندووه‌ مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی ئه‌و هه‌نده‌ی كه‌ دۆڕاوه‌ بدات به‌ دژه‌كه‌ی، كه‌ ئه‌ویش پارێزه‌ری هه‌بووه‌، كه‌سێكیش كه‌ له‌سه‌ر داواكاریی خۆی ده‌عواكه‌ی پووچه‌ڵ كرابێته‌وه‌، ئه‌ویش (ته‌نها له‌ رووی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تیه‌وه‌) حوكمی دۆڕاو ده‌یگرێته‌وه‌. دووه‌م: دادگا حوكمی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دیار ده‌كات: 1.رێژه‌ی (10%)ی به‌های حوكم پێ ده‌رچووه‌كه‌ (المحكوم به) به‌ مه‌رجێ له‌ (5000) پێنج هه‌زار دینار نه‌ترازێ. 2. رێژه‌ی (5%)ی به‌های به‌ده‌لی به‌ موڵك كردن به‌ مه‌رجێ له‌ (3000) سێ هه‌زار دینار نه‌ترازێ. 3. له‌ ده‌عواگه‌لی ئه‌حوالی شه‌خصی و ئه‌و ده‌عوایانه‌ش كه‌ به‌هایان دیار نه‌كراوه‌و له‌م ده‌عوا سزاییانه‌شدا كه‌ به‌ مافی مه‌ده‌نی بنبڕ ده‌كرێن، له‌ (100) سه‌د دینار كه‌متر نابێ و له‌ (500) پێنج سه‌د دیناریش ناترازێ. سێیه‌م: دادگا بۆ وه‌كیله‌كانی دایه‌ره‌كانی هه‌رێم له‌و فرمانبه‌رانه‌ی كه‌ به‌پێی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م – 2)ی مادده‌ی نۆزده‌ی یاساكه‌ بۆ مورافه‌عه‌ ده‌نێردرێن حوكمی مزوكرێیه‌كیان بۆ ئه‌دا كه‌ هاوتا بێ له‌گه‌ڵ مزوكرێی ئه‌و پارێزه‌رایه‌تیه‌دا كه‌ حوكمی بردنه‌وه‌ی (كسب) ده‌عوای بۆ ده‌درێ كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌ بڕگه‌ (دووه‌م)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌، ته‌واوی مزوكرێیه‌كه‌ش (كامل الاتعاب) كه‌ حوكمه‌كه‌ی پێ ده‌رچووه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دابه‌ش ده‌كرێت: 1.(30%)ی بۆ ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌یه‌ كه‌ له‌ ده‌عواكه‌دا مورافه‌عه‌ی كردووه‌. 2. (20%)ی بۆ كارمه‌ندانی دایه‌ره‌ یاساییه‌كان یان به‌شی یاسایی له‌وانه‌ی كه‌ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوته‌كه‌یان هه‌یه‌. 3. باقیمه‌نی مزوكرێیه‌كه‌ به‌ داهاتی گه‌نجینه‌ (خزینه‌)ی هه‌رێم تۆمار ده‌كرێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م

متن المادە :

مادده‌ی ده‌یه‌م: بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی چل و هه‌شتی یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی گشتی هه‌ر سێ ساڵ جارێك ( كه‌ له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا) كۆده‌بێته‌وه‌.