المواد القانونية

مادده‌ی چوارده‌یه‌م

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ئه‌م كاره‌ پسپۆریانه‌ی هه‌یه‌: 1. ئاماده‌كردن و راستاندنی بودجه‌ی ساڵانه‌. 2. كاركردن بۆ جێبه‌جێ كردنی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا به‌ گوێره‌ی مادده‌ی سێیه‌م له‌م یاسایه‌. 3. پێشكه‌ش كردنی پێشنیار سه‌باره‌ت به‌ هه‌موار كردنی یاسا و نیزامه‌كانی سه‌ندیكا به‌ ده‌سته‌ی گشتی. 4. جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. 5. دامه‌زراندنی به‌رده‌سته‌كانی (مستخدمی) سه‌ندیكا و دیاری كردنی كرێكانیان. 6. سه‌یر كردنی داواكاریه‌كانی ئه‌ندامیه‌تی بڕیار له‌سه‌ردانی و وه‌رگرتنی ئه‌ندام و به‌شدار بووه‌كان. 7. ده‌ست نیشان ئه‌و كه‌سه‌ی نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كان و جێگه‌ی تردا. 8. پیشكه‌ش كردنی پیشنیار بۆ هه‌مواركردنی یاساكان سه‌باره‌ت به‌ پیشه‌ی جیۆلۆجی. 9. هه‌واڵه‌ كردنی ئه‌و كێشه‌ و سكاڵایانه‌ی كه‌ بۆی دێت به‌ لیژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان. 10. دامه‌زراندنی لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكاندا. 11. پێكهێنانی لیژنه‌ لاوه‌كییه‌كان بۆ ئه‌نجامدانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 12. یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ده‌ست له‌كار كێشانه‌وه‌ی نه‌قیب یان هه‌ر كام له‌ ئه‌ندامانی سه‌ندیكا و لیژنه‌كانی. 13. دامه‌زراندنی نوێنه‌ره‌كانی سه‌ندیكا له‌و پارێزگا و قه‌زایانه‌ی كه‌ لقیان تێدا نییه‌. 14. ده‌ستنیشان كردنی چاودێری ژمێریاری بۆ ئه‌نجام دانی وردبینی ساڵانه‌. 15. ریكخستنی كاغه‌زه‌كانی هه‌ڵبژاردن و به‌ڵگه‌ نامه‌كانی دیكه‌ و سه‌رپه‌رشتی كردنی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن. 16. ده‌رهێنانی رێنمایی گونجاو له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسا و نیزامانه‌ی به‌ گوێره‌یان ده‌رچووه‌ به‌مه‌به‌ستی ئاسان كردنی پیاده‌ كردنی. 17. بڕیاردان له‌سه‌ر خاوه‌ندارێتی پاره‌ و موڵك (عقار)و ره‌زایی بوون له‌سه‌ر قه‌بوڵ كردنی به‌خشش و پێدان. 18. مافی قه‌رز كردن و به‌قه‌رزدان و پێشكه‌ش كردنی هاوكاریه‌ داراییه‌كان. 19. دامه‌زراندن و به‌رێوه‌بردنی یانه‌كانی جیۆلۆجیان به‌ گوێره‌ی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان و ئه‌و سیسته‌مانه‌ی كه‌ تایبه‌تن به‌و. 20. پێدانی (تخویل) هه‌ندێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ لیژنه‌كانی لقه‌كان و نوێنه‌ره‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا و قه‌زاكاندا.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ی خوره‌وه‌ پێك دێ: 1. پاره‌ی ئه‌ندامێتی و به‌شداری ساڵانه‌. 2. به‌خششی پێشكه‌شكراو له‌ لایه‌ن لایه‌نه‌ ره‌سمی و ناره‌سمییه‌كانه‌وه‌ 3. به‌خشین و پێدانی پێشكه‌شكراو له‌ لایه‌ن ئه‌ندامه‌كان و خه‌ڵكی تره‌وه‌. 4. ده‌سكه‌وتی ئه‌م ئاهه‌نگانه‌ی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سه‌ندیكا ساز ده‌كرێن. 5. قازانجی چاپه‌مه‌نییه‌كانی سه‌ندیكا. 6. قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ی سه‌ندیكا ده‌یه‌وێ دایبمه‌زرێنێ یان پێی هه‌ڵده‌ستێت. 7. كرێی پشتگیری كردنی فه‌رمانبه‌ری سه‌ندیكا و ئه‌و شه‌هادانه‌ی ئه‌نجومه‌ن ده‌ری ده‌كات.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: مه‌رجه‌كانی ئه‌ندامیه‌تی: 1. خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێت و ئاكنجی بێت. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان به‌ كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ر حوكم نه‌درا بێ. 3. له‌ شه‌هاده‌ی به‌كالۆریۆس یان هاوتای ئه‌وه‌ی له‌ زانسته‌كانی جیۆلۆجیدا كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: له‌ هه‌رێمدا سه‌ندیكایه‌ك بۆ جیۆلۆجییه‌كان داده‌مه‌زرێ كه‌ ناوه‌نده‌كه‌ی هه‌ولێر ده‌بێ، خاوه‌نی كه‌سایه‌تی تایبه‌تی خۆی ده‌بێت و مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كه‌ له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا لق بكاته‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌ندیكا پێك دێت له‌: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (لجنه الانضباط). 4. لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا و قه‌زاكان.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. راده‌ی یاسایی (نصاب)ی ده‌سته‌ی گشتی له‌ كۆبوونه‌وه‌دا ته‌واو نابێ ئه‌گه‌ر زۆرینه‌ی ره‌ها له‌ ئه‌ندامانی سه‌ندیكا ئاماده‌ نه‌بن، ئه‌گه‌ر (نصاب)یش ته‌واو نه‌بوو ده‌سته‌ی گشتی دوای پانزده‌ رۆژ له‌ كاتی دیاریكراودا كۆ ده‌بێته‌وه‌ له‌ هه‌مان كات و شوێندا، (نصاب) یش به‌ ته‌واو داده‌نرێ ئه‌گه‌ر سێ یه‌كی ئه‌ندامان ئاماده‌ بن، ئه‌و كاته‌ بڕیار به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێ، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش یه‌كسان بوون به‌و لایه‌نه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی له‌گه‌ڵدایه‌. 2. نابێ ئه‌ندام به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی بكات ئه‌گه‌ر بێ به‌ش كرابوو له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: 1. ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌ستێت به‌مه‌به‌ستی كارپێكردنی پسپۆریه‌ته‌كه‌ی به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌ر (3) سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن، وه‌نه‌قیب به‌ پۆستی تۆمار كراو بانگهێشته‌كه‌ ده‌نێرێت بۆ ئه‌ندامه‌كان به‌لای كه‌مه‌وه‌ مانگێك پێش رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ و تێیدا رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ و شوێنه‌كه‌ و خشته‌ی كاره‌كانی باس ده‌كرێت و به‌ لای كه‌مه‌وه‌ له‌ دوو رۆژنامه‌دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌و پرۆسانه‌ى له‌ بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ په‌یره‌و نه‌كران بۆ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی تا تێپه‌رینی مانگێك به‌سه‌ ئه‌و دوو ساڵه‌دا ئه‌وا وه‌زیر هه‌ڵده‌ستێت به‌ بانگێشتی ئه‌ندامان بۆ دابین كردنی كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی مانگێكدا. 3. هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و جێگره‌كه‌ی و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی چه‌سپاندن هه‌ر (3) سێ ساڵ جارێك له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی گشتی له‌ ماوه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاساییدا ده‌كرێت.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: بڕیاره‌كانی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی شیاوی تانه‌ لێدانن له‌ لایه‌ن دادگای پێداچوونه‌وه‌ (تمییز)ی هه‌رێمه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی پانزه‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ ب بڕیاره‌كه‌ و بڕیاری دادگاش بنبڕ ده‌بێت.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی بۆی هه‌یه‌ هه‌ر كام له‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌ربكات: 1. سه‌رنج راكێشان. 2. ئینزار. 3. قه‌ده‌غه ‌كردنی ده‌ست دانه‌ پیشه‌ بۆ ماوه‌ی شه‌شه‌ مانگ.

مادده‌ی پانزده‌یه‌م:

مادده‌ی پانزده‌یه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كات. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی نه‌قابه‌ له‌ هه‌موو مامه‌ڵه‌كان له‌ بواره‌كانی قه‌زایی (المراجع القضائية)و ده‌سته‌ ره‌سمییه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان و ئه‌هلییه‌كان و راستاندنی مامه‌ڵه‌و به‌ڵگه‌نامه‌ تایبه‌تییه‌كانی سه‌ندیكا و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی ببه‌خشێت به‌ یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. پشتگیری كردنی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا بۆ مه‌به‌سته‌كانی كه‌فاله‌ت.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م:

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: حوكمه‌كانی یاسای به‌رزه‌فتی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌ت له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی به‌رزه‌فتییه‌وه‌ ده‌سه‌پێنرێت.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م:

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قیك ناكرێت كه‌ هاودژ بێت له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: مه‌رجه‌كانی ئه‌ندامیه‌تی: 1. خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێت و ئاكنجی بێت. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان به‌ كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ر حوكم نه‌درا بێ. 3. له‌ شه‌هاده‌ی به‌كالۆریۆس یان هاوتای ئه‌وه‌ی له‌ زانسته‌كانی جیۆلۆجیدا كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. هاتنه‌ ریزی نه‌قابه‌ به‌ داواكارییه‌كی نوسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كرێت و هاوپێچ ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌ڵگه‌نامه‌ی پشتگیری كردن به‌ داخوازییه‌كه‌ و ده‌بێت ئه‌نجومه‌ن بریارێك له‌ باره‌یه‌وه‌ بدات له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆمار كردنی و ئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ تێپه‌ری به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌ن له‌و باره‌یه‌وه‌ بڕیارێك بدات ئه‌وا ئه‌مه‌ به‌ دانپێدانانی ره‌زامه‌ندی داده‌نرێت. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌ن داواكاری به‌ ئه‌ندامیه‌تی ره‌تكرده‌وه‌ ئه‌وا ده‌بێت هۆیه‌كانی ره‌ت كردنه‌وه‌كه‌ ئاشكرا بكات. 3. خاون داوا ره‌ت كراوه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییز تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ی ئه‌نجومه‌ن بدات، ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌ی (15) پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار بوونه‌وه‌ی له‌ بڕیاری ره‌فز كردنه‌وه‌كه‌ و بڕیاری دادگای ته‌مییز به‌ یه‌ك لاكه‌ره‌وه‌ داده‌نرێت.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: له‌ هه‌رێمدا سه‌ندیكایه‌ك بۆ جیۆلۆجییه‌كان داده‌مه‌زرێ كه‌ ناوه‌نده‌كه‌ی هه‌ولێر ده‌بێ، خاوه‌نی كه‌سایه‌تی تایبه‌تی خۆی ده‌بێت و مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كه‌ له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا لق بكاته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: 1. ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌ستێت به‌مه‌به‌ستی كارپێكردنی پسپۆریه‌ته‌كه‌ی به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌ر (3) سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن، وه‌نه‌قیب به‌ پۆستی تۆمار كراو بانگهێشته‌كه‌ ده‌نێرێت بۆ ئه‌ندامه‌كان به‌لای كه‌مه‌وه‌ مانگێك پێش رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ و تێیدا رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ و شوێنه‌كه‌ و خشته‌ی كاره‌كانی باس ده‌كرێت و به‌ لای كه‌مه‌وه‌ له‌ دوو رۆژنامه‌دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌و پرۆسانه‌ى له‌ بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ په‌یره‌و نه‌كران بۆ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی تا تێپه‌رینی مانگێك به‌سه‌ ئه‌و دوو ساڵه‌دا ئه‌وا وه‌زیر هه‌ڵده‌ستێت به‌ بانگێشتی ئه‌ندامان بۆ دابین كردنی كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی مانگێكدا. 3. هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و جێگره‌كه‌ی و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی چه‌سپاندن هه‌ر (3) سێ ساڵ جارێك له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی گشتی له‌ ماوه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاساییدا ده‌كرێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌ندیكا پێك دێت له‌: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (لجنه الانضباط). 4. لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا و قه‌زاكان.

مادده‌ی پانزده‌یه‌م

مادده‌ی پانزده‌یه‌م: نه‌قیب ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كات. 2. نوێنه‌رایه‌تی كردنی نه‌قابه‌ له‌ هه‌موو مامه‌ڵه‌كان له‌ بواره‌كانی قه‌زایی (المراجع القضائية)و ده‌سته‌ ره‌سمییه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان و ئه‌هلییه‌كان و راستاندنی مامه‌ڵه‌و به‌ڵگه‌نامه‌ تایبه‌تییه‌كانی سه‌ندیكا و بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی ببه‌خشێت به‌ یه‌كێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. پشتگیری كردنی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا بۆ مه‌به‌سته‌كانی كه‌فاله‌ت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ سێ ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك دێ كه‌ ده‌سته‌ی گشتی هه‌ڵیان ده‌بژێرێ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: نه‌قابه‌ كار ده‌كات بۆ جێبه‌جێ كردنی ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌: 1. به‌شداری كردن له‌ په‌ره‌پێدانی هه‌رێم له‌ بواره‌كانی جیۆلۆجیدا. 2. به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی ئه‌ندامه‌كان له‌ بواری كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیری و و ئابووری و به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانیان و چاودێری كردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان. 3. رێكخستنی بنه‌ماكانی ده‌ست دانه‌ پیشه‌. 4. پێكهێنانی په‌یوه‌ندی و هاوكاری له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵ و ده‌سته‌ و سه‌ندیكا پیشه‌ییه‌كانی تر له‌ ماو هه‌رێمی كوردستانی عێراق و ده‌ره‌وه‌ی دا. 5. كۆشش كردن بۆ دابینكردنی پاشه‌رۆژی ئه‌ندامه‌كان له‌ كاتی نه‌خۆشی و پیری و بیكاری دا.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة