أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1. هاتنه ریزی نهقابه به داواكارییهكی نوسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهنی سهندیكا دهكرێت و هاوپێچ دهبێت لهگهڵ بهڵگهنامهی پشتگیری كردن به داخوازییهكه و دهبێت ئهنجومهن بریارێك له بارهیهوه بدات له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی و ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری بهبێ ئهوهی ئهنجومهن لهو بارهیهوه بڕیارێك بدات ئهوا ئهمه به دانپێدانانی رهزامهندی دادهنرێت. 2. ئهگهر ئهنجومهن داواكاری به ئهندامیهتی رهتكردهوه ئهوا دهبێت هۆیهكانی رهت كردنهوهكه ئاشكرا بكات. 3. خاون داوا رهت كراوهكه بۆی ههیه له دادگای تهمییز تانه له بڕیارهكهی ئهنجومهن بدات، ئهمهش له ماوهی (15) پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار بوونهوهی له بڕیاری رهفز كردنهوهكه و بڕیاری دادگای تهمییز به یهك لاكهرهوه دادهنرێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: له ههرێمدا سهندیكایهك بۆ جیۆلۆجییهكان دادهمهزرێ كه ناوهندهكهی ههولێر دهبێ، خاوهنی كهسایهتی تایبهتی خۆی دهبێت و مافی ئهوهی ههیه كه له پارێزگاكانی ههرێمدا لق بكاتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: 1. دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی دهبهستێت بهمهبهستی كارپێكردنی پسپۆریهتهكهی به گوێرهی ئهم یاسایه له ماوهی ههر (3) سێ ساڵ جارێك به بڕیاری ئهنجومهن، وهنهقیب به پۆستی تۆمار كراو بانگهێشتهكه دهنێرێت بۆ ئهندامهكان بهلای كهمهوه مانگێك پێش رۆژی كۆبوونهوهكه و تێیدا رۆژی كۆبوونهوهكه و شوێنهكه و خشتهی كارهكانی باس دهكرێت و به لای كهمهوه له دوو رۆژنامهدا بڵاو دهكرێتهوه. 2. ئهگهر ئهو پرۆسانهى له بڕگهی (1)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه پهیرهو نهكران بۆ بانگهێشتی دهستهی گشتی تا تێپهرینی مانگێك بهسه ئهو دوو ساڵهدا ئهوا وهزیر ههڵدهستێت به بانگێشتی ئهندامان بۆ دابین كردنی كۆبوونهوهكه له ماوهی مانگێكدا. 3. ههڵبژاردنی نهقیب و جێگرهكهی و ئهندامانی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی چهسپاندن ههر (3) سێ ساڵ جارێك له لایهن دهستهی گشتی له ماوهی كۆبوونهوهی گشتی ئاساییدا دهكرێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: سهندیكا پێك دێت له: 1. دهستهی گشتی. 2. ئهنجومهنی سهندیكا. 3. لیژنهی بهرزهفتی (لجنه الانضباط). 4. لقهكانی سهندیكا له پارێزگا و قهزاكان.
ماددهی پانزدهیهم
ماددهی پانزدهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1. سهرۆكایهتی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهنی سهندیكا دهكات. 2. نوێنهرایهتی كردنی نهقابه له ههموو مامهڵهكان له بوارهكانی قهزایی (المراجع القضائية)و دهسته رهسمییهكان و نیمچه رهسمییهكان و ئههلییهكان و راستاندنی مامهڵهو بهڵگهنامه تایبهتییهكانی سهندیكا و بۆی ههیه ههندێك لهم دهسهڵاتانهی ببهخشێت به یهكێك له ئهندامهكانی ئهنجومهنی سهندیكا. 3. پشتگیری كردنی ئهندامانی سهندیكا بۆ مهبهستهكانی كهفالهت.
ماددهی حهڤدهیهم
ماددهی حهڤدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی له سێ ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ كه دهستهی گشتی ههڵیان دهبژێرێ.
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: حوكمهكانی یاسای بهرزهفتی فهرمانبهرانی دهوڵهت له لایهن لیژنهی بهرزهفتییهوه دهسهپێنرێت.
ماددهی نۆزدهیهم
ماددهی نۆزدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ههر كام لهم سزایانهی خوارهوه دهربكات: 1. سهرنج راكێشان. 2. ئینزار. 3. قهدهغه كردنی دهست دانه پیشه بۆ ماوهی شهشه مانگ.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی شیاوی تانه لێدانن له لایهن دادگای پێداچوونهوه (تمییز)ی ههرێمهوه له ماوهی پانزه رۆژ له مێژووی ئاگادار كردنهوه ب بڕیارهكه و بڕیاری دادگاش بنبڕ دهبێت.
ماددهی بیست و شهشهم
ماددهی بیست و شهشهم: كار به هیچ دهقیك ناكرێت كه هاودژ بێت لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا.
ماددهی بیست و یهكهم
ماددهی بیست و یهكهم: 1. كاروباری لقهكانی نهقابه له لایهن لقهكهوه له پارێزگاكان بهرێوه دهچێت. 2. لیژنهی لق پێك دێت له سهرۆك و چوار ئهندام كه ئهندامانی لق ههڵیان دهبژێرن و ههڵبژاردنهكه به دهنگدانی نهێنی دهبێت و ههر سێ ساڵ جاریك و لیژنهكه له نێوان ئهندامانیدا جێگرێك بۆ سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێت. 3. له كۆبوونهوه گشتییهكانی ئهندامانی لقدا ههمان پرۆسهی تایبهت به دهستهی گشتی پهیرهوی دهكرێت كه له ماددهی دهیهمی ئهم یاسایهدا ئاشكرا كراوه و دهسهڵاتی ههیه ئیستیقالهی سهرۆكی لیژنهی لق و ئهندامهكانی قبوڵ بكات و ئیقالهیان بكات و جێگرهوهكهیان ههڵبژێرێت بۆ ماوهی خولهكهو ههروهها پركردنهوهی ئهو شوێنانهی كه بهتاڵ دهبن له لیژنهكه.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: 1. كاروباری لقهكانی نهقابه له لایهن لقهكهوه له پارێزگاكان بهرێوه دهچێت. 2. لیژنهی لق پێك دێت له سهرۆك و چوار ئهندام كه ئهندامانی لق ههڵیان دهبژێرن و ههڵبژاردنهكه به دهنگدانی نهێنی دهبێت و ههر سێ ساڵ جاریك و لیژنهكه له نێوان ئهندامانیدا جێگرێك بۆ سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێت. 3. له كۆبوونهوه گشتییهكانی ئهندامانی لقدا ههمان پرۆسهی تایبهت به دهستهی گشتی پهیرهوی دهكرێت كه له ماددهی دهیهمی ئهم یاسایهدا ئاشكرا كراوه و دهسهڵاتی ههیه ئیستیقالهی سهرۆكی لیژنهی لق و ئهندامهكانی قبوڵ بكات و ئیقالهیان بكات و جێگرهوهكهیان ههڵبژێرێت بۆ ماوهی خولهكهو ههروهها پركردنهوهی ئهو شوێنانهی كه بهتاڵ دهبن له لیژنهكه.
ماددهی حهڤدهیهم:
ماددهی حهڤدهیهم: لیژنهی بهرزهفتی له سێ ئهندامی ئهسڵی و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێ كه دهستهی گشتی ههڵیان دهبژێرێ.
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا ئهم كاره پسپۆریانهی ههیه: 1. ئامادهكردن و راستاندنی بودجهی ساڵانه. 2. كاركردن بۆ جێبهجێ كردنی مهبهستهكانی سهندیكا به گوێرهی ماددهی سێیهم لهم یاسایه. 3. پێشكهش كردنی پێشنیار سهبارهت به ههموار كردنی یاسا و نیزامهكانی سهندیكا به دهستهی گشتی. 4. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 5. دامهزراندنی بهردهستهكانی (مستخدمی) سهندیكا و دیاری كردنی كرێكانیان. 6. سهیر كردنی داواكاریهكانی ئهندامیهتی بڕیار لهسهردانی و وهرگرتنی ئهندام و بهشدار بووهكان. 7. دهست نیشان ئهو كهسهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له لیژنه رهسمییهكان و جێگهی تردا. 8. پیشكهش كردنی پیشنیار بۆ ههمواركردنی یاساكان سهبارهت به پیشهی جیۆلۆجی. 9. ههواڵه كردنی ئهو كێشه و سكاڵایانهی كه بۆی دێت به لیژنه تایبهتمهندهكان. 10. دامهزراندنی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا. 11. پێكهێنانی لیژنه لاوهكییهكان بۆ ئهنجامدانی مهبهستهكانی سهندیكا. 12. یهكلاكردنهوهی دهست لهكار كێشانهوهی نهقیب یان ههر كام له ئهندامانی سهندیكا و لیژنهكانی. 13. دامهزراندنی نوێنهرهكانی سهندیكا لهو پارێزگا و قهزایانهی كه لقیان تێدا نییه. 14. دهستنیشان كردنی چاودێری ژمێریاری بۆ ئهنجام دانی وردبینی ساڵانه. 15. ریكخستنی كاغهزهكانی ههڵبژاردن و بهڵگه نامهكانی دیكه و سهرپهرشتی كردنی پرۆسهی ههڵبژاردن. 16. دهرهێنانی رێنمایی گونجاو لهگهڵ ئهم یاسا و نیزامانهی به گوێرهیان دهرچووه بهمهبهستی ئاسان كردنی پیاده كردنی. 17. بڕیاردان لهسهر خاوهندارێتی پاره و موڵك (عقار)و رهزایی بوون لهسهر قهبوڵ كردنی بهخشش و پێدان. 18. مافی قهرز كردن و بهقهرزدان و پێشكهش كردنی هاوكاریه داراییهكان. 19. دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی جیۆلۆجیان به گوێرهی یاسای كۆمهڵهكان و ئهو سیستهمانهی كه تایبهتن بهو. 20. پێدانی (تخویل) ههندێك له دهسهڵاتهكانی به لیژنهكانی لقهكان و نوێنهرهكانی سهندیكا له پارێزگا و قهزاكاندا.
ماددهی سێ نزدهیهم:
ماددهی سێ نزدهیهم: 1. ئهگهر پایهی یهكێك له ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو یهدهگ جێگهی دهگرێتهوه. 2. له كاتێكدا پایهی ههموو ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو لهبهر ههر هۆیهك بێت ئهوا لیژنهیهك له پێنج ئهندام پێك دێت كه وهزیر ههڵیاندهبژێرێت و ئهم لیژنهیه بهرێوهبردنی كاروبارهكانی سهندیكا له ئهستۆ دهگرێت تا ئهو كاتهی ئهنجومهنێكی نوێ ههڵدهبژێردرێت وه ههموو دهسهڵاتهكانی ئهنجومهنی سهندیكای دهبێت وه ئهو كهسهی وهزیر دهیكاته سهرۆك ههموو دهسهڵاتهكانی نهقیبی دهبێت و ئهم لیژنهیه ئهندامانی دهستهی گشتی بانگهێشت دهكات بۆ كۆبوونهوه و ههڵبژاردنی ئهنجومهنێكی نوێ بۆ ئهو ماوهی له خولهكهدا ماوه به ماوهیهك كه نابێت له دوو مانگ زیاتر تێپهرێ له مێژووی چۆڵ بوونی كورسییهكانی ئهنجومهنی سهندیكا.
ماددهی بیست و ههژدهیهم
ماددهی بیست و ههژدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه جێ بهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیش بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: دهبێ وهزیره تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی بیست و پێنجهم
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهندامی لیژنهی ئهنجومهن یان لیژنهی لق ئهگهر بهبێ عوزری رهوا له سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك یان پێنج دانیشتنی پهرت و بڵاودا غائب بوو ئهو كاته به دهست له كاركێشراوه دادهنرێت.
ماددهی دوانزدهیهم
ماددهی دوانزدهیهم: 1. ئهنجومهنی سهندیكا بهم شێوهیهی خوارهوه پێك دێت: 2. نهقیب: مهرجه كه ماوهی دهست دان پیشهی له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ. 3. جێگری نهقیب: دهبێ ماوهی دهست دانه پیشهیان له (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێ. 4. ئهندامانی سهندیكا: دهبێ ماوهی دهست دانه پیشهی له سێ ساڵ كهمتر نهبێ. 5. ئهنجومهن به دهنگدانی نهێنی له نێو ئهندامهكانی دا سكرتێرێك و بهرپرسێكی دارایی ههڵدهبژێرێت به مهرجێك دهسهڵاتهكانیان له پهیرهوی ناوخۆدا دیاری بكرێت.
ماددهی بیست و ههژدهیهم:
ماددهی بیست و ههژدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه جێ بهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیش بڵاو دهكرێتهوه.