بەناوى خوداى بەخشندەو میهرەبان
بەناوى گەلەوە
سەرۆکایەتی هەرێمی كوردستان - عێراق
بەپێی ئەو دەسەڵاتەى پێماندراوە لە بڕگەى (یەکەم)ى ماددەى (دەیەم) لە یاساى سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان ژمارە (1)ی ساڵی 2005ى هەموارکراو، و پاڵپشت بە یاساکاریی پەرلەمانى کوردستان لە دانیشتنی ئاسایی ژمارە (3)ی ڕۆژی 8/9/2020 کردوویەتی، بڕیارماندا بە دەرکردنی:
یاساى ژمارە (1)ى ساڵى 2020
یاسای بەرەنگاربوونەوەی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان لە هەرێمی كوردستان - عێراق
بەشی یەكەم
پێناسە و ئامانجەكان
ماددەى (1):
بۆ مەبەستەكانی ئەم یاسایە، ماناكانی ئەم دەستەواژە و زاراوانەی خوارەوە، لە بەرامبەریاندا دانراون:
یەكەم: هەرێم: هەرێمی كوردستان - عێراق.
دووەم: وەزارەت: وەزارەتی تەندروستی هەرێمی كوردستان - عێراق.
سێیەم: وەزیر: وەزیری تەندروستی هەرێمی كوردستان - عێراق.
چوارەم: سەندیكای دەرمانسازان: سەندیكای دەرمانسازانی هەرێمی كوردستان - عێراق.
پێنجەم: سەندیكای پزیشكان: سەندیكای پزیشكانی هەرێمی كوردستان - عێراق.
شەشەم: ماددە هۆشبەرەكان: هەر ماددەیەكی سروشتی یان پێكهێنراوە لەو ماددانەی كە لە خشتەكانی (یەكەم و دووەم و سێیەم و چوارەم)ی هاوپێچی ئەم یاسایەدا هاتوون.
حەوتەم:كارتێكارە عەقڵییەكان: هەر ماددەیەكی سروشتی یان پێكهێنراوە لەو ماددانەی لە خشتەكانی (پێنجەم و شەشەم و حەوتەم و هەشتەم)ی هاوپێچی ئەم یاسایەدا هاتوون.
هەشتەم: پێشینە كیمیاییەكان: ئەو توخم یان پێكهاتە كیمیاییانەیە كە دەچنە ناو دروستكردنی دەرمانی پزیشكیی خاوەن كاریگەریی دەروونی، و وردەكارییەكانی لە هەردوو خشتەی (نۆیەم و دەیەم)ی هاوپێچی ئەم یاسایەدا هاتووە.
نۆیەم: بازرگانیپێكردن: بەرهەمهێنان، دروستكردن، دەرهێنان، گرتنەوە، دەستداری، پێشكەشكردن، خستنەڕووە بۆ فرۆشتن، ڕەواجپێدان، دابەشكردن، كڕین و فرۆشتن، ڕادەستكردن بە هەر سیفەتێك، دەڵاڵیكردن، ناردن، پێداڕۆیشتن بە (ترانزێت)، گواستنەوە، هاوردەكردن، هەناردەكردن و نێوەندگیریكردنە لە نێوان دوو لایەندا لە یەكێك لەو كردانەی لەم بڕگەیەدا هاتوون.
دەیەم: بازرگانیپێكردنی ناڕەوا: چاندنی ماددە هۆشبەرەكان یان بازرگانیپێكردنیان، یاخود بازرگانیپێكردن بە كاتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییەكان، بە پێچەوانەی ئەو حوكمانەی لەم یاسایەدا هاتوون.
یازدەیەم: هاوردەكردن: هێنانی ماددەی هۆشبەر، كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان بۆ ناو هەرێم.
دوازدەیەم: هەناردەكردن: بردنەدەرەوە یان گواستنەوەی ماددە هۆشبەر، كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكانە بۆ دەرەوەی هەرێم، چ لە ناوەوەی عێراق، یان بۆ وڵاتانی دیكە، یاخود بە ڕێگای تێپەڕبوون (ترانزێت). مانای زارەوەی هەناردەكردن، سەرلەنوێ هەناردەكردنیش دەگرێتەوە، تەنها مەگەر بەڵگینەیەك (قرینە) هەبێت لەسەر پێچەوانەكەی.
سیازدەیەم: دەستداری (حیازە) و خاوەنداریەتی: دەستداریی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكانە، بە هەر سیفەتێك بێت و بۆ هەر مەبەستێك بێت.
چواردەیەم: دروستكردن: گشت پرۆسەكانی بەدەستهێنانی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكانە، كە پاڵفتەكردن و گۆڕینیان لە شێوەیەك بۆ شێوەیەكی دیكە دەگرێتەوە. پرۆسەی گۆڕینیش واتە گۆڕینی ماددەیەكە لە شێوەی یەكەمیەوە و دروستكردنیەتی لە شێوەی دووەمیدا.
پازدەیەم: بەرهەمهێنان: جیاكردنەوەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییەكانە لە بنەچە ڕووەكییەكانیان.
شازدەیەم: گیراوە: هەر تێكەڵەیەكی رەق یان شل یاخود گازییە، كە ماددەی هۆشبەر لەخۆبگرێت، بەپێی ئەوەی لە بڕگەكانی (شەشەم و حەوتەم و هەشتەم)ی ماددەی (1)ی ئەم یاسایەدا هاتووە.
حەڤدەیەم: ڕووەكی هۆشبەریی هەمواركراو لە ڕووی بۆهێڵەوە (جینیاً): ئەو ڕووەكە خۆڕسكانەن، كە بەمەبەستی لێدەستكەوتنی ماددە هۆشبەرەكان، لەڕووی بۆهێڵەوە هەمواردەكرێن.
هەژدەیەم: پزیشك: پزیشكی مۆڵەتدراوە، بە پێی یاسای بەركاری سەندیكای پزیشكان، كە لانیكەم بڕوانامەی بەكالۆریۆسی لە پزیشكییدا، لە زانكۆیەك لە زانكۆكانی هەرێم، یان هاوتاكەی بەدەستهێنابێت.
نۆزدەیەم: دەرمانساز: دەرمانسازی مۆڵەتدراوە، بەپێی یاسای بەركاری سەندیكای دەرمانسازان، كە لانیكەم بڕوانامەی بەكالۆریۆسی لە دەرمانسازییدا، لە زانكۆیەك لە زانكۆكانی هەرێم، یان هاوتاكەی بەدەستهێنابێت.
بیستەم: لیژنەی باڵا: لیژنەی باڵای نەهێشتنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكانی پێكهێنراوە بەپێی حوكمەكانی ئەم یاسایە.
بیست و یەكەم:گەڕانەوە: دووبارەكردنەوەی هەمان تاوان یان زیاتر لە تاوانێك، لەوانەی كە لەم یاسایەدا دەقنووسكراوە، دوای دەرچوونی حوكمی كۆتایی لەسەر تاوانی پێشتر.
ماددەى (2):
ئامانجەكانی ئەم یاسایە ئەمانەی خوارەوەیە:
یەكەم: خۆپاراستن لە ئالودەبوون بە هەریەكێك لە ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان و خراپ بەكارهێنانیان، و چارەسەركردنی كەسانی ئالوودەبوو لە نەخۆشخانەكانی تایبەتكراو بە چارەسەریی.
دووەم: پەرەپێدانی دەزگاكانی هەرێم، ئەوانەی پەیوەندیدارن بە نەهێشتنی بازرگانیپێكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییەكان، یاخود خراپ بەكارهێنانیان.
سێیەم: چرٍكردنەوەی ڕێكارەكانی نەهێشتنی بازرگانیپێكردن و ئاڵوگۆركردنی ناڕەوای ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یاخود پێشینە كیمیاییەكان، و سنورداركردنی بڵاوبوونەوەیان.
چوارەم: مسۆگەركردنی جێبەجێكردنی كارای پەیماننامە نێودەوڵەتییەكانی پەیوەندیدار بەو ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییانەی، كە كۆماری عێراق پەسەندی كردون، یان تیایاندا ئەندامە، بۆ ئەوەی لە هەرێمیشدا كارپێكراوبن.
پێنجەم: فەراهەمكردنی دروستیی مامەڵەكردن بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، بۆ مەبەستی پزیشكی و زانستی و پیشەسازی.
بەشی دووەم
لیژنەی باڵای نەهێشتنی ماددە هۆشبەر و
كارتێكارە عەقڵییەكان
ماددەى (3):
یەكەم: لیژنەیەك لە وەزارەت بەناوی (لیژنەی باڵای نەهێشتنی ماددە هۆشبەرە و كارتێكارە عەقڵییەكان) پێكدەهێنرێت.
دووەم: لیژنەی باڵا، بە سەرۆكایەتی وەزیر دەبێت و جێگرەكەشی، (جێگری ئاسایشی گشتی هەرێم)دەبێت.
سێیەم: ئەندامانی لیژنەی باڵا، لەمانەی خوارەوە پێكدێت:
1- بەرێوەبەری گشتی فەرمانگەی كاروباری هونەریی لە وەزارەت.
2- بەرێوەبەری چاودێری تەندروستی دەروونی.
3- بەرێوەبەری پەیمانگەی پزیشكی دادیی.
4- بەرێوەبەری دەستەی گومرگەكان.
5- بەرێوەبەری پۆلیسی گومرگ.
6- نوێنەرێكی هەریەكە لەم لایەن و وەزارەتانەی خوارەوە، كە پلەی هیچ كامیان لە بەڕێوەبەری گشتیی كەمتر نەبێت:
أ- دیوانی ئەنجوومەنی وەزیران.
ب- وەزارەتی داد.
ج- وەزارەتی دارایی و ئابووری.
د- وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی.
هـ- وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو.
و- وەزارەتی ناوخۆ.
ز- دەزگای ئاسایش.
7- نوێنەری هەریەكە لە سەندیكاكانی پزیشكان و دەرمانسازان.
چوارەم: وەزیر فەرمانبەرێكی وەزارەت كە پلەی وەزیفی لە بەڕێوبەر كەمتر نەبێ، وەك بڕیاردەری لێژنەی باڵا دەستنیشان دەكات.
پێنجەم: سەرۆكی لیژنەی باڵا بۆی هەیە بانگهێشتی هەرشارەزایەك لە بواری نەهێشتنی بازگانیپێكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان بكات، بە مەبەستی وەرگرتنی بۆچوونی، بێ ئەوەی مافی دەنگدانی هەبێت.
ماددەى (4):
یەكەم: لیژنەی باڵا لانیكەم مانگی جارێك لەسەر بانگهێشتی سەرۆكەكەی كۆدەبێتەوە، سەرۆك بۆی هەیە لە هەر كاتێكی دیكەی پێویستدا، بانگهێشت بۆ كۆبوونەوە بكات.
دووەم: ڕێژەی یاسایی كۆبوونەوەی لیژنەی باڵا بە ئامادەبوونی (2/3) دوو لەسەر سێی ئەندامانی تەواو دەبێت، و لە حاڵەتی ئامادەنەبوونی سەرۆكدا، جێگرەكەی سەرۆكایەتی كۆبوونەوەكە دەكات.
سێیەم: بڕیارەكانی لیژنەی باڵا لەڕێگەی دەنگدان و بە زۆرینەی ژمارەی ئامادەبووانی دەنگدەر وەردەگیرێت، ئەگەر دەنگەكان یەكسان بوون، ئەوكات ئەو لایەنەی دەنگی سەرۆكی لەگەڵدایە، پێشدەخرێت.
ماددەى (5):
لیژنەی باڵا ئەم ئەركانەی خوارەوە لە ئەستۆ دەگرێت:
یەكەم: دانانی سیاسەتی گشتی بۆ هاوردەكردنی هەر جۆرێكی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، هەناردەكردن، گواستنەوە، بەرهەمهێنان، دروستكردن، گرتنەوە، شیكردنەوە، چاندن، بەخاوەنبوون، دەستداری و بەدەستهێنان (إحراز)، بازرگانیپێكردن، كڕین، فرۆشتن، ڕادەستكردن، وەرگرتن، نووسینی بەراچێتەی پزیشكیی، پێدانی لە دەرمانخانەكان و هێنانی بەهەر رێگایەك، یان نێوەندگیریكردن لە هەریەكێك لەم كردانە بۆ مەبەستەكانی پزیشكی یان زانستی یاخود پیشەسازی، بەو مەرجەی بەپێی مۆڵەتی وەزیر بێت، لە چوارچێوەی سیاسەتی گشتیی هەرێمدا.
دووەم: هەماهەنگیكردن و هاریكاریی لەگەڵ وەزارەت و لایەنەكانی دیكەی تایبەتمەند لە كاروباری ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان لە هەرێم، بۆ بەدیهێنانی ئامانجەكانی ئەم یاسایە.
سێیەم: هەماهەنگیكردن لەگەڵ لایەنە تایبەتمەندەكانی حكومەتی فیدراڵی بۆ هێنانەدیی ئامانجەكانی ئەم یاسایە.
چوارەم: دانانی ستراتیژی نیشتمانیی گشتگیر بۆ نەهێشتنی بازرگانیپێكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەرەكان و خراپ بەكارهێنانی كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، سەرەڕای ئامادەكردنی پلان و پرۆگرام بۆ جێبەجێكردنیان.
پێنجەم: گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست بۆ نەهێشتنی دیاردەی بەكارهێنانی ماددە هۆشبەرەكان و خراپ بەكارهێنانی كارتێكارە عەقڵییەكان، بەپێیی میتۆدێكی زانستی، چاكسازیی و چارەسەركاریی كەسانی ئالوودەبوو.
شەشەم: دیاریكردنی بڕی ئەو ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵی و پێشینە كیمیاییانەی، كە دەبێت ساڵانە هاوردەبكرێن یان هەناردەبكرێن یان بگوازرێنەوە یان بەرهەمبهێنیرێن، یاخود بۆ مەبەستەكانی زانستیی و پزیشكیی بچێندرێن.
حەوتەم: سوودوەرگرتنی ساڵانە لە ڕۆژی جیهانیی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكان، بۆ مەبەستی بڵاوكردنەوەی هۆشیاریی گشتیی سەبارەت بە مەترسیەكانی بەكارهێنانی ماددە هۆشبەرەكان، یان بازرگانیپێكردنی ناڕەوا پێیان، یاخود خراپ بەكارهێنانی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، و هاندانی رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی، پەیوندیدار بە پرسەكانی نەهێشتنی بازرگانیپێكردنی ناڕەوا بە ماددەی هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، یان خراپ بەكارهێنانیان، و كۆمەككردنیان لەڕووی مەعنەوییەوە.
هەشتەم: هاندانی لێكۆڵینەوە و توێژینەوەی زانستی لە بوارە جیاجیاكانی تایبەت بە نەهێشتنی بازرگانیپێكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان و خراپ بەكارهێنانیان، ئەنجامدانی پێشبڕكێی ساڵانە، و بەخشینی پاداشتی ماددی و هاندان و بەخشینی خەڵاتی نەختینە بە سەركەوتووان.
نۆیەم: پێشنیازكردن بۆ دامەزراندن و پەرەپێدانی دامەزراوەی تەندروستیی تایبەت بە چارەسەركردنی كەسانی ئالودەبوو بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، و دەستەبەركردنی پێداویستیە بنەڕەتیەكانی، لە فەرمانبەرانی لێهاتوو بۆ ئەم چارەسەرییە، لەگەڵ ئامێر و كەرەستەی پێویست.
دەیەم: گرێبەستكردن لەگەڵ شارەزایانی خاوەن لێهاتوویی زانستی و پراكتیكی، بۆ سوود وەرگرتن لێیان لەهەر بوارێك لەو بوارانەی هاوكاربێت لە هێنانەدی ئامانجەكانی ئەم یاسایە.
یازدەیەم: پێكهێنانی لیژنەی تایبەتمەند لەهەر كاروبارێك لە كاروبارەكانی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان.
دوازدەیەم: هاندانی كادیرە پزیشكیی و كۆمەڵایەتییەكان بۆ كاركردن لەو دامەزراوانەی پەیوەندیدارن بە نەهێشتنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان و چارەسەركردنی ئالوودەبووان بە ماددە هۆشبەرەكان.
سیانزدەیەم: نوێكردنەوەی ئەو خشتانەی كە هاوپێچی ئەم یاسایەن لە (1 تا 11)، بەجۆرێك كە بگونجێت لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامە نێودەوڵەتییانەی لەلایەن كۆماری عێراقی فیدراڵەوە واژۆكراون و پەیڕەودەكرێن و هەروەها بە سوود وەرگرتن لە ڕێكخراوی تەندورستی جیهانی.
ماددەى (6):
بەرێوەبەرایەتی گشتیی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكان لە دەزگای ئاسایش، ئەم ئەركانەی لە ئەستۆ دەبێت:
یەكەم: بەرەنگاربوونەوەی ئەو تاوانانەی ئەم یاسایە سزای لەسەر داناون، و دەستگیركردنی ئەنجامدەرانی.
دووەم: گرتنی (ضبط) ئەو ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییانەی بە پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم یاسایە، بازرگانیان پێوەدەكرێت.
سێیەم: هاوكاریكردن لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان لە هەرێم و كۆماری عێراق، ئەوانەی تایبەتمەندن لە كاروباری ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، بەهەماهەنگی لەگەڵ لیژنەی باڵا.
چوارەم: دۆكیومێنتكردنی داتای تایبەت بەو كەسە عێراقی و بیانیانەی لەسەر تاوانی بازرگانپێكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان حوكمدراون، و بەدواداچوونی چاڵاكییەكانی ئێستایان، بۆ خۆپاراستن لە دووبارە گەڕانەوەیان بۆ ئەنجامدانی تاوانی نوێ، و گرتنەبەری ڕێوشوێنی یاسایی پێویست بۆ ئەم خۆپاراستنە.
پێنجەم: چاودێریكردنی ئەو كەسانەی بەپێی ئەم یاسایە مۆڵەتدراون بە هاوردەكردن یان هەناردەكردن یان گواستنەوە یان دروستكردن، یاخود دەستداریی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی، بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە سنوورەكانی رێوشوێنە دیاریكراوەكانی ئەو مۆڵەتانە، و گرتنەبەری رێوشوێنی یاسایی بەرامبەر بە سەرپێچیكاران. ئەنجامدانی ئەو پرۆسەی چاودێریكردنەش كەلەم بڕگەیەدا دەقنووسكراوە، بە هەماهەنگی نێوان وەزارەت و سەندیكای دەرمانسازان دەبێت.
شەشەم: چاودێریكردنی نێوەندەكانی گواستنەوە، بۆ زامنكردنی بەكارنەهێنانی ئامرازەكانی گواستنەوە لە ئەنجامدانی تاوانێك كە بەپێی ئەم یاسایە سزای بۆ دانراوە، و ئەمەش بەهەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكاندا دەبێت.
حەوتەم: ئاڵوگۆڕكردنی زانیاری لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان، لە عێراق و وڵاتانی دراوسێ و لایەنی نێودەوڵەتی پەیوەندیدار بە كاروباری ماددە هۆشبەرەكان، بۆ بەدەست هێنانی زانیاری سەبارەت بە تۆڕەكانی بازرگانی كردن بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیەكان، بەپێی چوارچێوە و رێكارە یاساییەكان و لە ڕێگەی دەسەڵاتە كارگێڕی و دیبلۆماسیەكانی تایبەتمەند لە هەرێم.
هەشتەم: جێبەجێكردنی حوكمە دادوەرییەكان، لەگەڵ فەرمانەكانی دەستگیركردن، كە لە لایەنە عێراقییە رێپێدراوەكان لەڕووی یاساییەوە دەرچوون، و تایبەتن بەو تۆمەتبار و حوكمدراوانەی لە هەرێمن.
نۆیەم: جێبەجێكردنی رێككەوتننامەكانی هاوكاریی یاسایی و دادوەریی و ئەمنی، سەبارەت بە تۆمەتباران و حوكمدراوانی بیانی، كە لە هەرێمدا لەسەر پرسەكانی بازرگانیكردن بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، یان خراپ بەكارهێنانیان دەستگیر كراون، و ڕادەستكردنی تاوانباران لە نێوان عێراق و وڵاتانی دیكەدا، بەپێی ئەورێسایانەی لەم بارەیەوە پەیڕەودەكرێن، بە هەماهەنگیی لەگەڵ لایەنە فیدراڵییە پەیوەندارەكان، لە ڕێگەی لایەنە باڵاكانی تایبەتمەند لە هەرێم.
دەیەم: هاوكاریكردن لەگەڵ وەزارەت، لە چوارچێوەی پرۆگرامەكانی ستراتیژییەتی نیشتمانیی بەرەنگاربوونەوەی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، بۆ رێكخستنی خولی راهێنان بۆ كارمەندەكانی بواری ئاسایشی ئەم بەرێوەبەرایەتیە گشتییە، لە بواری نەهێشتنی بازرگانیپێكردنی ناڕەوا، یان خراپ بەكارهێنانی كارتێكارە عەقڵییەكان، لە پێناوی پەرەپێدانی لێوەشاوەیی و گەشەپێدانی ئەزمونیان.
ماددەى (7):
یەكەم: وەزارەتی كارو كاروباری كۆمەڵایەتی بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەت، سەنتەرێكی شیاندنەوەی كەسانی ئالوودەبوو بە بەكارهێنانی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان دادەمەزرێنێت، و بەپێی پێویست سەنتەری دیكە لە پارێزگاكان دەكاتەوە.
دووەم: ئەو سەنتەرەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیەدا دەقنووسكراوە، تایبەت دەبێت بەوانەی بە بڕیاری دادوەریی ئازاد (افراج) دەكرێن، یاخود لە فەرمانگەی چاكسازیی یان فەرمانگەی چاكسازیی نەوجەوانان بە كۆتاییهاتنی حوكمەكانیان ئازاد دەبن، یان لە نەخۆشخانە دەهێنرێنە دەرەوە یان هامشۆكردنیان بۆ نۆرینگەی دەروونی - كۆمەڵایەتی ڕادەگیرێت، و لیژنەكانی پەیوەندیدار بە بارەكانیان بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەت، بڕیار لەسەر بارودۆخیان و پابەندكردنیان بە پرۆگرامەكانی شیاندنەوە دەدەن.
سێیەم: سەنتەرەكە، پرۆگرامێكی گونجاو بۆ شیاندنی ئارەزوومەندان بۆ فێربوونی پیشەیەكی گونجاو لەگەڵ لێوەشاوەییان و خستنەسەركاریان ، بەجۆرێ كە داهاتێكی گونجاویان بۆ مسۆگەر بكات، دادەنێت، سەرەڕای بەدواداچوونی جێبەجێكردنی بەرنامەكانی دیكەی چاودێریكردنی بڕیارلێدراو بۆیان.
چوارەم: سەنتەرەكە بۆی هەیە بۆ جێبەجێكردنی پرۆگرامەكەی، پشت بە پسپۆری دەروونی و كۆمەڵایەتی و ڕێنوێنیكاری ئاینیی لێهاتوو ببەستێت.
پێنجەم: سەنتەرەكە لە ئاستی بەرێوەبەرایەتیدا دەبێت، و فەرمانبەرێكی خاوەن شارەزایی و پسپۆریی، كە ساڵانی خزمەتی لە (10) دە ساڵ كەمتر نەبێت سەرۆكایەتی دەكات.
بەشی سێیەم
مۆڵەتی هاوردەكردن و هەناردەكردن و
گواستنەوە و مەرجەكانی
ماددەى (8):
یەكەم: هاوردەكردنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، هەناردەكردنیان و گواستنەوەیان، بە مۆڵەت یان بەڕەزامەندی وەزیر دەبێت، دوای ئەوەی ڕەزامەندی لایەنە تایبەتمەندەكانی ئاسایشی بۆ وەردەگیرێت.
دووەم: مۆڵەت بۆ ماوەی یەك ساڵە و دەكرێت نوێبكرێتەوە.
سێیەم: لە پێدانی مۆڵەتدا، بڕی دیاریكراوی ئەو ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییە ڕەچاودەكرێت، كە لیژنەی باڵا ڕەزامەندی لەسەر هاوردەكردنی یان هەناردەكردنی یاخود گواستنەوەی داوە، لە هەمان ئەو ساڵەدا كە مۆڵەتەكەی تێدا دەدرێت.
ماددەى (9):
نابێت ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی، هاوردە یان هەناردە یان بگوازرێتەوە، یاخود بچێندرێت یان بەرهەمبهێنرێت یان دروستبكرێت، یاخود خاوەندارێتی بكرێت یان بەكاربهێندرێت، یاخود دەستداربكرێت یان بەدەستبهێنیرێت یان كڕین و فرۆشتنی پێوە بكرێت، یاخود ڕادەستبكرێت یان بازرگانی پێوە بكرێت یان لە ڕووی پزیشكییەوە سەرفبكرێت یان بە نووسینی راچێتەی پزیشكی بدرێت، یاخود سەودای پێوە بكرێت یان بەهەر سیفەتێك بێت دەستی لێهەڵبگیرێت یان نێوەندگیری لە یەكێك لەو كردانەی سەرەوەدا بكرێت، بێجگە لە مەبەستەكانی پزیشكی یان زانستی، و تەنها بەپێی ئەو حاڵەت و مەرجانەشی، كە لەم یاسایەدا دەقنووسكراون.
ماددەى (10):
یەكەم: ئەو مۆڵەتەی كە لە ماددەی (8)ی ئەم یاسایەدا دەقنوسكراوە، تەنها بەم لایەنانەی خوارەوە دەدرێت:
1- فەرمانگەكانی هەرێم و پەیمانگە زانستییەكان و ناوەندەكانی توێژینەوەی زانستی دانپێدانراو، كە پسپۆرییەكانیان پێویستی بە بەكارهێنانی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكانە.
2- خاوەنی كارگەكانی شیكردنەوەی كیمیایی یان پیشەسازیی یان خۆراكی یان هەر شتێكی دیكە، كە كارەكانیان پێویستی بە بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵییە.
3- خاوەنی ئەو كارگە و شوێنانەی مۆڵەتدراون بە دروستكردنی ئەو دەرمانانەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی دەخرێتە ناو پێكهاتەكانیانەوە.
4- نووسینگەكانی ڕاگەیاندنی تایبەت بە دەرمانی مۆڵەتپێدراو.
دووەم: وەزیر بەبڕیارێكی هۆدار، بۆی هەیە پێدانی مۆڵەت ڕەتبكاتەوە ئەگەر ئەو مەرجانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، دەستەبەر نەبووبن.
سێیەم: بڕیاری وەزیر بە ڕەتكردنەوە، شیاوی تانەلێدانە بەپێی حوكمەكانی یاسای بەركاری ئەنجومەنی شورای هەرێمی كوردستان - عێراق، یان هەر یاسایەكی دیكە كە جێگای دەگرێتەوە.
ماددەى (11):
یەكەم: پێویستە ئەو كەسەی مۆڵەتی هاوردەكردن یان هەناردەكردن یان گواستنەوەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی پێدراوە، داواكارییەك پێشكەشی وەزارەت بكات، و تێیدا ناوی خۆی و ناونیشانی كارەكەی و ناوی ئەو ماددە هۆشبەرە یان كارتێكارە عەقڵیە بخاتەڕوو كە بەنیازە هاوردەی بكات یان بیگوازێتەوە، لەگەڵ سروشت و پێكهاتە و بڕەكەی، هەروەها ئەو مۆڵەتی هاوردەكردن یان هەناردەكردن یاخود گواستنەوەیەیەی كە لەلایەن حكومەتی ئەو وڵاتەوە پێیدراوە كە ماددەكەی لێهاوردەكراوە، سەرەڕای ئەو هۆكارانەی كە بوونەتە پاساو بۆ ئەو كارەی،و رێكەوتەكەی بە نزیكەیی، لەگەڵ تەواوی ئەو زانیارییانەی كە وەزارەت لێی داوادەكات.
دووەم: وەزیر بۆی هەیە داواكارییەكە قبوڵ بكات یان ڕەتبكاتەوە یاخود ئەو بڕەی تێیدا دیاریكراوە كەمبكاتەوە، بەڕەچاوكردنی ئەو مەبەست و حاڵەت و مەرجانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون.
ماددەى (12):
یەكەم: ئەو ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یاخود پێشینە كیمیاییانەی دەگەنە فەرمانگەیەكی گومرگی، نابێت ڕادەستبكرێن، تەنها بەو موڵەتی ڕاكێشانە (اجازە السحب) نەبێت كە وەزیر یان ئەوەی وەزیر ڕایدەسپێرێت دەریدەكات، و دەبێت تەواوی زانیارییە پێویستەكانیشی لەسەر نووسرابێت.
دووەم: پێویستە فەرمانگەكانی گومرگ، لە دەروازە سنورییەكان و فڕۆكەخانەكان، لە حاڵەتەكانی هاوردەكردن یان هەناردەكردن یاخود گواستنەوە بە تێپەڕبوون (ترانزێت)، مۆڵەتی هاوردەكردن یان هەناردەكردن یاخود گواستنەوە لە كەسانی پەیوەندیدار وەربگرن، و ڕەوانەی وەزارەتی بكەنەوە، وێنەیەكیش لەم مۆڵەتە لەلای فەرمانگەكانی گومرگ یان فرۆكەخانە و كەسی پەیوەندیدار بپارێزرێت، بەو مەرجەی هێنانە ناوەوەی بۆ لایەنی هاوردەكار، بە پاسەوانیی گومرگی بێت.
سێیەم: ئەگەر لە ماوەی (90) نەوەد ڕۆژ لە ڕێكەوتی دەرچوونیەوە كاری پێنەكرێت، مۆڵەتەكە بە هەڵوەشاوە دادەنرێت، لەكاتی پێویستیشدا وەزیر بۆ هەیە ئەم ماوەیە بۆ ماوەیەكی هاوتا درێژبكاتەوە.
ماددەى (13):
یەكەم: ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یاخود پێشینەی كیمیایی، تەنها لەو بارەدا هاوردە دەكرێت، كە لە ڕێكەوتی دەرچوونی مۆڵەتی هاوردەكردنەكەدا، لە تۆمارنامەكانی وەزارەتدا تۆماربێت، شیابوونی بۆ بەكارهێنان سەلمێنرابێت، و وەكیەك بێت لەگەڵ ئەو خەسڵەت و زانیارییانەی لە مۆڵەتی هاوردەكردنەكەدا هاتوون، بەپێی ڕاپۆرتی تاقیگەكانی چاودێریكردنی دەرمان.
دووەم: وەزارەت ڕێكارەكانی دڵنیابوون لە شیاوبوون و وەكیەكی، بە ڕێنماییەك رێكدەخات، كە وەزیر دەریدەكات.
ماددەى (14):
نابێت ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یاخود پێشینەی كیمیایی، لەناو پاكێجێكدا كە ماددەی دیكەی تێدابێت، هاوردە یان هەناردە بكرێت یاخود بگوازرێتەوە، بەڵكو دەبێت ناردنی (تەنانەت ئەگەر وەك نموونەش بێت)، لەناو پاكێجی دڵنیایی لەسەركراودا بێت، و تێیدا ناوی تەواوەتی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییەكەی لەسەر نووسراوبێت، و سروشت و پێكهاتە، بڕ و ڕێژە، ڕێكەوتی بەرهەمهێنان و بەسەرچوونیشی لەسەر بێت.
ماددەى (15):
یەكەم: ئەو مۆڵەتەی لە ماددەی (8)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراوە، بەمانەی خوارەوە، نادرێت:
1- ئەوەی لەسەر تاوانێك یان كەتنێكی ئابڕووبەر حوكمدراوە.
2- ئەوەی بە یەكێك لەو تاوانانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، حوكمدراوە.
دووەم: ئەو مۆڵەتەی لە ماددەی (8)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراوە، بە هەڵوەشاوە دادەنرێت، ئەگەر خاوەنەكەی حوكمێكی بنبڕی، بە یەكێك لەو تاوانانە یان سزایانەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیەدا هاتوون، لەسەر دەربچێت.
سێیەم: مۆڵەتی بازرگانیكردن بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، تەنها دەدرێتە كەسێكی دەرمانسازی مۆڵەتدراو، یان كارگەیەكی دەرمان، یاخود ئەو لایەنانەی لە ماددەی (10)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون.
چوارەم: خاوەنی ئەو شوێنانەی مۆڵەتدراون بە بازرگانیكردن بە ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یاخود پێشینە كیمیاییەكان، بۆیان نیە شوێنەكانیان یان ئەو ماددانەی تیایاندایە، بفرۆشن یان ڕادەستی بكەن یاخود دەستیلێهەڵبگرن، تەنها بۆ ئەو لایەنانە نەبێت كە لە بڕگەی (یەكەم)ی ماددەی (10)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون، یان بۆ ئەو كەسانەی بەپێی یاسای پەیڕەوكردنی پیشەی دەرمانسازیی بەركار ژمارە (40)ی ساڵی 1970 یان هەر یاسایەك كە جێگەی دەگرێتەوە، مۆڵەتپێدراون بازرگانی بكەن بەو ماددانەوە، بەو مەرجەی لایەنی پەیوەندیدار لە وەزارەت ئاگاداربكرێتەوە، و ئەولایەنانەشی كە لەم مامەڵانەدا بەشدارن، بخرێنە ڕوو.
پێنجەم: وەزیر بەڕێنمایی مەرجی پێویستی ئەو شوێنە دیاریدەكات، كە بۆ بازرگانیكردن بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، مۆڵەتی پێدەدرێت.
بەشی چوارەم
ڕەچێتەی پزیشكان و سەرفكردنی ماددەی هۆشبەر یان
كارتێكاری عەقڵیی لەلایەن دەرمانسازانەوە
ماددەى (16):
یەكەم: جگە لە مەبەستی چارەسەركردنی پزیشكی، و تەنها بەپێی ئەو ڕێنمایی و رێوشوێنانەی وەزارەت لەم بارەیەوە دەریاندەكات، پزیشك بۆی نیە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی بۆ هیچ نەخۆشێك بنووسێت.
دووەم: پزیشك نابێت هیچ بڕێك لە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی بۆ مەبەستی بەكارهێنانی تایبەت، بۆ خۆی بنووسێت.
ماددەى (17):
یەكەم: دەرمانساز بۆی نیە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكارى عەقڵیی سەرف بكات، تەنها بەپێی ڕەچێتەیەكی ئوسوڵیی نووسراو لەلایەن پزیشكێكەوە یان بەپێی پسوولەی مۆڵەتی بەخشراو لەلایەن وەزارەتەوە نەبێت، كە تێیدا ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان و بڕەكانیان دیاریدەكات، و پێویستە وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەكان پسووڵە و ڕەچێتەكان بە یەك شێوە رێكبخەن لە نەخۆشخانە و نۆرینگەكانی حكومی و ئەهلی.
دووەم: وەزیر بەیانێك دەردەكات، بەو مەرج و زانیاریانەی پێویستن بۆ بەدەستهێنانی پسوولەی مۆڵەتی دەقنووسكراو لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیەدا، لەگەڵ ئەو لایەنە كارگێڕییەی تایبەتمەند دەبێت بە پێدانی پسوولەی مۆڵەتەكە، و ئەو بڕە دیاریكراوەی ماددەكە كە نابێت لەوە زیاتر بۆ خاوەنی پسوولەكە سەرفبكرێت.
سێیەم: پسوولەی مۆڵەت تەنها بەم كەسانەی خوارەوە دەدرێت:
1- پزیشك.
2- ئەو پزیشكانەی، نەخۆشخانە و سەنتەرە تەندروستییەكان بەهۆی نەبوونی دەرمانساز تێیاندا، دەستنیشانیان دەكەن.
ماددەى (18):
وەزیر رێنمایی دەردەكات، تێیدا دەستنیشانی ئەو زانیاریی و مەرجانە دەكات، كە دەبێت لە رەچێتە پزیشكیەكان و پسولەكانی مۆڵەتدا دەستەبەربن، بەپێی ئەو رەچێتە و پسولانەش وەسفی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان لە دەرمانخانەكاندا بۆ سەرفكردن دەكرێت، و دەستنیشانی ماددەكە و ئەو بڕەش دەكرێت كە نابێت مانگانە لەوە زیاتر بۆ نەخۆش سەرف بكرێت.
ماددەى (19):
بە بەیانێك كە وەزیر دەریدەكات، چۆنیەتی ئاڵوگۆرپێكردنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، لە نەخۆشخانە و بنكە تەندروستییەكان و ئەو یەكانەی سەربەوانن، لە كەرتی گشتی و تێكەڵاو و تایبەت، یان سەر بە ڕێكخراوێكی نا حكومین و خزمەتگوزاریی و چاودێریی تەندروستی پێشكەشی نەخۆش دەكەن، دیاریدەكرێت.
بەشی پێنجەم
دروستكردنی ئەو گیراوە پزیشكییانەی ماددەی هۆشبەر و
كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی لەخۆدەگرن
ماددەى (20):
یەكەم: كارگەكانی دەرمان تەنها دوای وەرگرتنی مۆڵەتێك بە هەمان ڕێكاری دەقنووسكراو لە ماددەی (8)ی ئەم یاسایە ، دەتوانن ئەو گیراوە پزیشكیانە دروستبكەن كە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵی یاخود پێشینەی كیمیایی، دەچێتە نێو پێكهاتەكانیانەوە.
دووەم: كارگەكانی دەرمان بۆیان نیە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵی یاخود پێشینەی كیمیایی بەدەستهاتوو بەكاربهێنن، تەنها لە دروستكردنی گیراوەی پزیشكیدا نەبێت، بەپێی ڕێنمایی وەزارەت.
بەشی شەشەم
ئەو ڕووەكانەی چاندنییان قەدەغەیە
ماددەى (21):
جگە لە مەبەستەكانی پزیشكی یان زانستی، و تەنها لەو حاڵەتانەی كە بەپێی ئەم یاسایە ڕێگا پێدراون، چاندن یان هاوردەكردن یان هەناردەكردن، یاخود خاوەندارێیتیكردن یان بەدەستهێنان یان دەستداری یاخود كڕین یان فرۆشتن یان گواستنەوە یان ڕادەستكردن یان ئاڵوگۆڕیپێكردن، یاخود دەستلێهەڵگرتن یان نێوەندگیریی لە هەر كردەیەك لەوانەی سەرەوە، بۆ ئەو ڕووەكانە قەدەغەیە، كە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی هاتوو لە خشتەی (یەكەم)ی هاوپێچی ئەم یاسایەیان لێبەرهەمدێت، لەتەواوی قۆناغەكانی گەشەكردنیان و تۆوەكانیشیان، لەو ڕووەكانەش (خەشخاش)، (ئەفیۆن) ، ڕووەكی گوش (قنب)، دەوەنە كۆكا (جبنة الكوكا)، (قات) و ئەو ڕووەكانەشی كە ئەمانە لەخۆدەگرن و لەڕووی بۆهێڵەوە هەمواركراون و كاریگەری هەمان ماددەی هۆشبەریان هەیە.
بەشی حەوتەم
تۆماركردنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و
پێشینە كیمیاییەكان، چاودێریكردن و پشكنینیان
ماددەى (22):
یەكەم: پێویستە لەسەر بەرپرسانی دەرمانخانەكان و ئەو شوێنانەی مۆڵەتدراون بە هاوردەكردنی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یاخود پێشینە كیمیاییەكان یان بەكارهێنانیان، دەرخستەیەكی واژۆكراو بە وردەكارییەوە، بنێرن بۆ ئەو لایەنە كارگێرییەی وەزارەت دیاریدەكات، سەبارەت بەو ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییانەی وەریانگرتووە و سەرفیان كردوون وئەوەشی كە ماوەتەوە، لەماوەی (7) حەوت رۆژ لە رێكەوتی بەسەرچوونی وادەی ئەو (90) نەوەد رۆژەی لە بڕگەی (سێیەم)ی ماددەی (12)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراوە، و بەپێی ئەو كلێشانەی كە وەزارەت بۆ ئەم مەبەستە ئامادەیان دەكات، ئەمەش بەسەر تەواوی دامەزراوە تەندروستییە حكومی و ناحكومی و نۆرینگەكانی پزیشكانیشدا پیادە دەكرێت.
دووەم: لە وەزارەت داتا بەیسێك سەبارەت بە ڕەسید و بڕ و جۆری ماددە هۆشبەرەكان و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمییایەكان، بۆ رێكخستنی بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە، دادەنرێت.
ماددەى (23):
یەكەم: لە وەزارەت بانكێكی زانیاریی دروستدەكرێت، تایبەت دەبێت بەو كەس و لایەنانەی مۆڵەتدراون بە هاوردەكردن، هەناردەكردن و گواستنەوە، دروستكردنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان.
دووەم: ئەو زانیارییانەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیەدا دەقنووسكراون، هەریەكەیان بۆ ماوەی (20) بیست ساڵ لە ڕێكەوتی دوایین تۆمارەوە، دەپارێزرێن.
سێیەم: ئەو رەچێتە پزیشكیانەی لە ماددەی (17)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون، بۆ ماوەی (5) پێنج ساڵ لەو ڕێكەوتەی لەسەری جێگیركراوە، دەپارێزرێن.
ماددەى (24):
یەكەم: وەزارەت پابەند دەبێت بە ئاگاداركردنەوەی لایەنی پەیوەندیدار لە دەروازە سنوورییەكان و دەسەڵاتی گومرگی لە هەرێم، سەبارەت بە سروشت و جۆر و بڕی ئەو ماددە هۆشبەرانەی خواست لەسەر هاوردەكردنیان هەیە، لەگەڵ ڕاسپاردنی دەرمانسازێك لە هەر دەروازەیەكی سنورییدا بۆ پشكنینی ئەو ماددانە و بەراوردكردنیان لەگەڵ مۆڵەتی هاوردەكردنەكە، و ئامادەكردنی كۆنووسێك لەو بارەیەوە، كە وێنەیەكی ڕادەستی هەریەك لەلایەنی پەیوەندیدار لە دەروازەكان و دەسەڵاتی گومرگی لە هەرێم و وەزارەتیش، دەكرێت.
دووەم: ئەو ماددە هۆشبەرانەی بەپێی ئەو ڕێكارانەی بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە وەرگیراون، ڕەوانەی كۆگاكانی دەرمانی وەزارەت دەكرێن، و دواتریش ڕادەستی لایەنە هاوردەكارەكان دەكرێن.
بەشی هەشتەم
سزاكان
ماددەى (25):
هەر كەسێك یەكێك لەم كردارانەی خوارەوە ئەنجام بدات، بە لەسێدارەدان یان زیندانیكردنی هەتاهەتایی سزا دەدرێت:
یەكەم: ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی، هاتوو لە خشتەی ژمارە (یەكەم)ی هاوپێچی ئەم یاسایە، یان ڕووەكێك لەو ڕووەكانەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی لێبەرهەمدێت، بە مەبەستی بازرگانیپێكردنی، بەدەر لەو حاڵەتانەی یاسا مۆڵەتیپێداون، هەناردە یان هاوەردە كردبێت.
دووەم: ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی، بە مەبەستی بازرگانیپێكردن، بەرهەمهێنابێت یان دروستیكردبێت، بەدەر لەو حاڵەتانەی یاسا مۆڵەتیپێداون.
سێیەم: بە مەبەستی بازرگانیپێكردن ڕووەكێكی چاندبێت، كە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی لێبەرهەمدێت، یان ڕوەكێكیی لەو ڕووەكانە لە هەر قۆناغێك لە قۆناغەكانی گەشەكردنی، هێنابێت یان هاوردە یان هەناردە كردبێت، یان بازرگانی بە تۆوەكەی كردبێت، بەدەر لەو حاڵەتانەی یاسا مۆڵەتیپێداون.
ماددەى (26):
یەكەم: هەر كەسێك یەكێك لەم كردارانەی خوارەوە ئەنجام بدات، ئەوا بەزیندانیكردنی هەتاهەتایی یان كاتی و پێبژاردنێك كە كەمتر نەبێت لە (30.000.000) سی ملیۆن دینار و زیاتر نەبێت لە (90.000.000) نەوەد ملیۆن دینار سزا دەدرێت:
1- ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی، هاتوو لە خشتەی ژمارە (یەكەم)ی هاوپێچی ئەم یاسایەی، بەدەستهێنابێت یان دەستداری كردبێت یاخود كڕیبێتی یان فرۆشتبێتی یان ڕادەستی كردبێت یان وەریگرتبێت یان گواستبێتیەوە یان دەستی لێهەڵگرتبێت یان ئاڵوگۆریپێكردبێت یان سەرفیكردبێت بە هەر سیفەتێك، یاخود نێوەندگیریی لە یەكێك لەو كردانە كردبێت ، بە مەبەستی بازرگانیپێكردنی بەهەر شێوەیەك بێت، بەدەر لەو حاڵەتانەی یاسا مۆڵەتیپێداون.
2- ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی، بۆ بەكارهێنان پێشكەشی كەسی دیكە كردبێت، یان بەشدار بووبێت یان هاندەربووبێت لەسەر بەكارهێنانی، بەدەر لەو حاڵەتانەی یاسا مۆڵەتیپێداون.
3- مۆڵەتدرابێت بە دەستداریی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی، هاتوو لە خشتەكانی ژمارە (یەكەم، دووەم، سێیەم)ی هاوپێچ لەگەڵ ئەم یاسایە، بۆ بەكارهێنانی لە مەبەستێكی دیاریكراودا، بەڵام بە پێچەوانەی ئەم مەبەستە ڕەفتاری پێكردبێت.
4- شوێنێكی بۆ بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی، بەڕێوەبردبێت یان ئامادەكردبێت یان ڕەخساندبێت.
دووەم: هەر كەسێك بە مەبەستی بازرگانیپێكردن بە هەر شێوەیەك بێت، بەدەر لەو حاڵەتانەی یاسا مۆڵەتیپێداون، ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی هاتوو لە خشتەكانی (دووەم، سێیەم، چوارەم، پێنجەم، شەشەم، حەوتەم، هەشتەم، نۆیەم، دەیەم)ی هاوپێچ لەگەڵ ئەم یاسایە، یان ڕووەكێك لەو ڕووەكانەی كە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی ڵێبەرهەمدێت، بەخاوەنی بووبێت، یان بەدەستیهێنابێت، یان دەستداری كردبێت یان كڕیبێتی یان فرۆشتبێتی یاخود ڕادەستیكردبێت یان وەریگرتبێت یان گواستبێتیەوە، یاخود دەستیلێهەڵگرتبێت یان ئاڵوگۆریپێكردبێت یان سەرفی كردبێت بەهەر سیفەتێك بێت، یان نێوەندگیری لەهەر كردەیەك لەوانەی سەرەوە كردبێت، بە بەندكردنی توند و بەپێبژاردنێك كەمتر نەبێت لە (15.000.000) پازدە ملیۆن دینار و زیاتر نەبێت لە (30.000.000) سی ملیۆن دینار سزا دەدرێ.
ماددەى (27):
ئەمانەی خوارەوە بە باری تووندكردن بۆ ئەو سزایانەی لە هەردوو ماددەی (25 و 26)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون، دادەنرێت:
یەكەم: گەڕانەوە بۆ تاوان، بۆ سەلماندنی گەڕانەوە بۆ تاوان، گشت ئەو حوكمە دادوەرییە نیشتمانی و بیانیانە ڕەچاودەكرێن كە بەتاوانباركردن بەو تاوانانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، دەرچوون.
دووەم: ئەگەر بكەر فەرمانبەر یان كەسێكی ڕاسپێردراو بە ڕاژەی گشتی یان پۆلیس یان ئاسایش بێت، لەوانەی بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیپێكردن یان بەكارهێنانی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینەیە كیمیاییەكان، یان چاودێریكردنی ئاڵوگۆر یان دەستداریی ئەو ماددانەیان پێسپێردراوە.
سێیەم: ئەگەر بكەر بەشداربووبێت لە باندێكی نێودەوڵەتیی، یان كردارەكەی هاوكات بێت لەگەڵ تاوانێكی پێشێلكار (مخل) بە ئاسایشی هەرێم.
چوارەم: ئەگەر بكەر توندوتیژی یان چەك لە ئەنجامدانی تاوانەكەیدا بەكاربهێنێت.
پێنجەم: ئەگەر تاوانەكە لەشوێنی خواپەرستی، دامەزراوەیەكی سەربازی یان مەدەنی، لە زیندان یان گرتووخانە یان شوێنی ڕاگرتن، چاكسازیەكی نەوجەوانان یان پەناگەیەكی لەخۆگرتنی كەسانی بێلانە و بێسەرپەرشت، یان شوێنی چاودێریكردنی بێ باوك و دایكان یان بەساڵاچوان یان ماڵەكانی توندوتیژی خێزانی یان قوتابخانە یان فەرمانگە و دامودەزگاكانی حكومەت، یان یانەیەكی وەرزشی یان دامەزراوەیەكی كۆمەڵگەی مەدەنی، ئەنجامداربێت.
ماددەى (28):
یەكەم: هەر كەسێك دەستدرێژی بكاتە سەر فەرمانبەرێك یان ڕاسپێردراوێك بە ڕاژەی گشتی، لەوانەی ئەم یاسایە جێبەجێدەكەن، یان بەهێز یان توندوتیژیی یان بە چەك، لەكاتی بەجێگەیاندنی وەزیفە یان بەهۆیەوە بەرەنگاریان ببێتەوە، ئەوا بە زیندانیكردنی كاتی سزا دەدرێت.
دووەم: سزاكە دەبێتە زیندانیكردنی هەتاهەتایی لەم حاڵەتانەی خوارەوەدا:
1- ئەگەر ئەو دەستدرێژییەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، پەككەوتەیی هەمیشەیی لێكەوتەوە.
2- ئەگەر بكەر لەو فەرمانبەرانە بێت كە نەهێشتنی تاوان یان پاراستنی ئاسایشی گشتیان پێسپێردرابێت.
سێیەم: ئەگەر ئەو دەستدرێژییەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیەدا دەقنووسكراوە، بووە هۆی مردنی تاوانلێكراو، ئەوا سزاكە دەبێتە لەسێدارەدان.
ماددەى (29):
هەر پزیشكێك، ڕەچێتە بۆ سەرفكردنی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی، جگە لە مەبەستی چارەسەری پزیشكی، بنووسێت، ئەوا بە بەندكردن بۆ ماوەیەك لە (6) شەش مانگ كەمتر نەبێت و پێبژاردنێك لە (10.000.000) دە ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە (20.000.000) بیست ملیۆن دینار زیاتر نەبێت، یان بە یەكێك لەم دووانە سزادەدرێت، هاوكات پیادەكردنی پیشەكەی بۆ ماوەی (1) یەك ساڵ لێ قەدەغەدەكرێت، هەر دەرمانسازێكیش ئەم ماددانە بەبێ ڕەچێتەیەكی پزیشكی هاورێك لەگەڵ حوكمەكانی ئەم یاسایە، سەرف بكات ئەوا هەمان سزا دەدرێت.
ماددەى (30):
هەركەسێك بە مەبەستی وەرگرتن و بەكارهێنانی كەسیی، ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی یان پێشینەی كیمیایی، هاوردە بكات یان بەرهەم بهێنێت یان دروستبكات، یاخود دەستداری بكات یان بەدەستبهێنێت یان بەخاوەنیببێت یان بیكڕێت، یاخود ڕووەكێك لەو ڕووەكانەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی لێبەرهەمدێت، بچێنێت یان بیكڕێت، ئەوا بە بەندكردن بۆ ماوەیەك لە (1) یەك ساڵ كەمتر نەبێت و لە (3) سێ ساڵ زیاتر نەبێت و بە پێبژاردنێك لە (5.000.000) پێنج ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە (10.000.000) دە ملیۆن دینار زیاتر نەبێت، سزا دەدرێت.
ماددەى (31):
یەكەم: بە بەندكردن بۆ ماوەیەك لە (6) شەش مانگ كەمتر نەبێت و لە (2) دوو ساڵ زیاتر نەبێت، و بە پێبژاردنێك لە (3.000.000) سێ ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە (5.000.000) پێنج ملیۆن دینار زیاتر نەبێت سزا دەدرێت:
1- هەر كەسێك لە شوێنێكی خۆی، ڕێگە بە كەسی دیكە بدات ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی بەكاربهێنێت، تەنانەت ئەگەر بەبێ بەرامبەریش بێت.
2- هەركەسێك لە شوێنێكی ئامادەكراو یان رەخسێندراو بۆ بەكارهێنانی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان بگیرێت، و بە ئاگاداریی ئەو ماددەكە بەكاربهێنرێت.
دووەم: حوكمی بڕگەی (یەكەم) بەسەر هاوسەر، بنەچە و لقەكانی ئەو كەسەی ئەم شوێنەی ئامادەكردووە یان رەخساندووە، یان ئەوەی لەگەڵیدا نیشتەجێیە، جێبەجێ ناكرێت، بەمەرجی ڕەچاوكردنی حوكمەكانی یاسای سزادان دەربارەی بەشداریكردن و هەواڵ نەدان لەسەر تاوانەكان.
سێیەم:
1- بە پێبژاردنێك لە (2.000.000) دوو ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە (5.000.000) پێنج ملیۆن دینار زیاتر نەبێت سزادەدرێت، هەر كەسێك ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی دەستداربێت یان بەدەستبهێنێت بە بڕی زیاتر لەو بڕانەی كە بەرئەنجامی فرەیی پرۆسەكانی كێشانەن، یان كەمتربێت لەوە بەو مەرجەی جیاوازییەكان لەمانەی خوارەوە زیاتر نەبن:
أ- (10%) دە لەسەد لەو بڕانەی لە (1) یەك گرام زیاتر نین.
ب - (5%) پێنج لەسەد لەو بڕانەی لە (1) یەك گرام زیاترن هەتا (25) بیست و پێنج گرام، بەو مەرجەی بڕی رێگە پێدراو لە (25) بیست و پێنج گرام زیاتر نەبێت.
ج - (2%) دوو لەسەد لەو بڕانەی لە (25) بیست و پێنج گرام زیاترن.
د - (5%) پێنج لەسەد لە ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی شل جا بڕەكەی هەرچەند بێت.
2- لە حاڵەتی گەڕانەوە بۆ تاوان، سزاكە دەبێتە بەندكردن و پێبژاردنێك لە (5.000.000) پێنج ملیۆن دینار كەمتر نەبێت و لە (10.000.000) دە ملیۆن دینار زیاتر نەبێت یان بە یەكێك لەم دوو سزایە.
چوارەم: هەركەسێك بزانێت ئەو ڕووەكە هۆشبەرانەی لەم یاسایەدا هاتوون، بە ناڕەوایی لە شوێنێكدا چێندراون، ودەستپێشخەری نەكات بۆ هەواڵدان بە دامەزراوە پەیوەندیدارەكان، ئەوا ئەو سزایەی بەسەردا جێبەجێدەكرێت كە لە خاڵی (1)ی بڕگەی (سێیەم)ی ئەم ماددەیدا دەقنووسكراوە.
ماددەى (32):
یەكەم: پێویستە دادگای تایبەتمەند، بەپێی یاسا، بڕیاری گلدانەوەی مایەی (الأموال) گوێزراوە و نەگوێزراوەی هەركەسێك بدات، ئەگەر یەكێك لەو تاوانانەی ئەنجامدابێت، كە لە هەردوو ماددەی (25 و 26)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون.
دووەم:
1- پێویستە لەسەر دادگا، لەسەرچاوەی ڕاستەقینەی ئەو مایانەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراون، بكۆڵێتەوە، لێكۆڵینەوەكەش مایە گوێزراوە و نەگوێزراوەكانی هاوسەر و منداڵ و كەسانی دیكەی جگە لەوان، لەناوەوە یان دەرەوەی هەرێم دەگرێتەوە.
2- دادگا بڕیاری دەستبەسەرداگرتنی مایەكانی تۆمەتبار و هاوسەر و منداڵەكانی یان كەسانی دیكەی جگە لەوان دەدات، ئەگەر بۆی سەڵمێنرا ئەو مایانە بەرهەمی ئەنجامدانی یەكێك لەو تاوانانەیە كە لە هەردوو ماددەی (25 و 26)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون.
سێیەم: بانكە عێراقی و بیانییەكان، ئەوانەی لە هەرێم كاردەكەن، پابەند دەبن بە پێدانی گشت داتاكان بە دادگای تایبەتمەند، بۆ زانینی بڕی ڕەسید و پاشەكەوت و سپاردە و پشك و قەواڵە و هەر مایەیەكی دیكە، كە خاوەنداریەتی دەگەڕێتەوە بۆ ئەو كەسانەی لەسەر ئەو تاوانانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، لێكۆڵینەوەیان لەگەڵدا دەكرێت، و جێبەجێكردنی بڕیارەكانی دادگا بە گلدانەوە یان دەستبەسەرداگرتنیان.
ماددەى (33):
یەكەم: لە هەموو بارێكدا، حوكم بە دەستبەسەرداگرتنی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكان، ئەو ڕووەكانەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی لێبەرهەمدێت، و ئەو كەرەستە و ئامێر و كەلوپەل و ئامرازی گواستنەوانەی، كە لە ئەنجامدانی تاوانەكەدا بەكارهاتوون و دەدرێت، بەبێ پێشێلكردنی مافی كەسانی دیكەی نیازپاك.
دووەم: گشت ئەو ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییانەی گیراون، راستەوخۆ بۆ ئەو لایەنانەی تایبەتمەندن بە پاراستنیان، دەنێردرێت و لەناودەبرێت.
سێیەم: حوكم بەداخستنی هەر شوێنێكی مۆڵەتدراو، پاڵپشت بە حوكمەكانی ماددەی (8)ی ئەم یاسایە، بە هاوردەكردن یان هەناردەكردن یان گواستنەوە یان دەستداریی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییەكان، دەدرێت، بۆ ماوەیەك لە (1) یەك مانگ كەمترنەبێت و لە (1) یەك ساڵ زیاتر نەبێت. داخستنەكەش قەدەغەكردنی خودی كارەكە یان بازرگانییەكە یان خودی دروستكردنەكە لەهەمان شوێن، بەدوای خۆیدا دەهێنێت، چ لە رێگەی خودی حوكمدراو یان یەكێك لە تاكەكانی خێزانەكەی یان هەر كەسێكی دیكە كە حوكمدراو لەدوای ڕودانی تاوانەكە، شوێنەكەی بەكرێ پێدابێت یان دەستی لێهەڵگرتبێت بۆی، و قەدەغەكردنەكەش خاوەن شوێنەكە یان هەر كەسێك مافی عەینی بەسەردا هەبێت، ناگرێتەوە، ئەگەر پەیوەندی بە تاوانەكەوە نەبێت.
چوارەم: پێویستە لەسەر دادگا، سەرباری ئەو سزایانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، حوكم بدات بە بیێبەشكردنی كەسی حوكمدراو لە پیادەكردنی كارەكەی، بۆ ماوەیەك لە (1) یەك ساڵ زیاتر نەبێت، ئەگەر گەڕایەوە بۆ هەمان تاوان لە ماوەی ئەو (5) پێنج ساڵەی دەكەوێتە دوای دەرچوونی حوكمی كۆتایی قەدەغەكردنەكەی، ئەوا دادگا بۆی هەیە فەرمان بكات بە قەدەغەكردنی بۆ ماوەیەك لە (3) سێ ساڵ زیاتر نەبێت، و قەدەغەكردنەكەش لە رێكەوتی كۆتایی هێنانی جێبەجێكردنی سزاكەی یان كۆتایی هاتنی بە هەر هۆیەك بێت، دەستپێدەكات.
پێنجەم:
1- بۆ سزای دەستكردن (الشروع) بە ئەنجامدانی هەر تاوانێك لەو تاوانانەی لەم یاسایەدا سزایان بۆ دانراوە، سزای تاوانی تەواو جێبەجێدەكرێت.
2- بەشداریكردن (المساهمە) لەو تاوانانەی لەم یاسایەدا سزایان بۆ دانراوە، چ بە هاندان بێت یان رێكەوتن یان یارمەتیدان یان هەر شێوەیەكی دیكەی بەشداریكردن، سزای بكەری تاوانەكەی بەسەردا جێبەجێدەكرێت.
ماددەى (34):
یەكەم: نابێت ئەوانەی تۆمەتبارن بەو تاوانانە لە ماددەكان (25 و 26 و 29)ی ئەم یاسایەدا دەقنووسكراون، بە دەستەبەریی ئازاد بكرێن، تاوەكو داواكە یەكلایی دەكرێتەوە.
دووەم: ئەو تاوانانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، لەو تاوانانە دادەنرێن كە پابەندبوون بە ڕادەستكردنەوەی تاوانباران بە پێی یاسا، دەیانگرێتەوە.
سێیەم: ئەو تاوانانەی لە هەردوو ماددەی (25 و 26)ی ئەم یاسایە دەقنووسكراون، بە تاوانی ئابڕوووبەر دادەنرێن.
ماددەى (35):
یەكەم: هەر كەسێك لە نێو تاوانبارەكان، دەستپێشخەربێت لە هەواڵدان بە دەسەڵاتە گشتییەكان لەسەر تاوانەكە، بەر لە ئەنجامدانی و پێش ئەوەی دەسەڵاتەكان دەست بە گەڕان و بەدواداگەڕانی ئەنجامدەرانی و زانینی بكەرەكانی دیكە بكەن، لەو سزایانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون دەبوردرێت، بەڵام ئەگەر هەواڵدانەكە لە دوای دەستپێكردنی دەسەڵاتەكان بێت بەو ڕێوشوێنانە، ئەوا تەنها ئەوكاتە لە سزاكە دەبوردرێت كە هەواڵدانەكە دەستگیركردنی ئەو تاوانبارانەی ئاسان كردبێت.
دووەم: هەر هەواڵدانێك بە دەسەڵاتە گشتییەكان سەبارەت بە تاوانەكە، لە كاتی لێكۆڵینەوە یان دادگاییكردن، كە ببێتە مایەی گرتنی تاوانباران یان ئاشكراكردنی كەسانێك بەشدارییان كردبێت لە تاوانەكە و پەیوەندییان هەبێت بە باندیی تاوانكاریی نێوخۆیی یان نێودەوڵەتییەوە، بە پاساوێكی سووككار دادەنرێت بۆ ئەو هەواڵدەرانەی حوكمەكانی ئەم یاسایە دەیانگرێتەوە.
ماددەى (36):
حوكمەكانی یاسای سزاكانی بەركار ژمارە (111)ی ساڵی 1969 یان هەر یاسایەكی دیكە جێگەی بگرێتەوە، بەسەر هەر تاوانێك یان سەرپێچییەك كە لەم یاسایەدا نەهاتووە، جێبەجێ دەكرێت.
بەشی نۆیەم
رێوشوێنەكانی چارەسەركردنی كەسانی ئاڵوودەبوو
ماددەى (37):
یەكەم: دادگا لەجیاتی سەپاندنی ئەو سزایەی لە ماددەی (30)ی ئەم یاسایە دەقنووسكراوە، بۆی هەیە بڕیار بدات بەوەی بە گونجاوی دەزانێت، لەمانەی خوارەوە:
1- دانانی ئەو كەسەی كە دەسەلمێنرێت ئالوودەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵییە، لە یەكێك لەو دامەزراوە تەندروستیانەی بۆ ئەم مەبەستە دروست دەكرێن، بۆ ئەوەی تیایدا چارەسەر بكرێت، تاوەكو لیژنەی تایبەتمەند بە لێكۆینەوە لە بارودۆخی كەسەكە، ڕاپۆرتێك دەربارەی حاڵەتەكەی بۆ دادگا بەرز دەكاتەوە، بۆ ئەوەی بڕیاری ئازادكردنی یان درێژەدان بە مانەوەی بۆ ماوەیەكی دیكە بدات.
2- پابەندكردنی ئەو كەسەی دەسەلمێندرێت ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵی بەكاردەهێنێت، بە سەردانیكردنی نۆرینگەیەكی (دەروونی - كۆمەڵایەتی) كە بۆ ئەم مەبەستە دروست دەكرێت، هەفتانە یەكجار یان دووجار، بۆیارمەتیدانی لەسەر دەربازبوون لە بەكارهێنان، تاوەكو پزیشكی ڕاسپێردراو بە یارمەتیدانی ڕاپۆرتێك دەربارەی حاڵەتەكەی بۆ دادگا بەرزدەكاتەوە، بۆ ئەوەی بڕیار لە ڕاگرتنی سەردانیكردنی یان درێژەپێدانی بۆ ماوەیەكی دیكە بدات، و نابێت بەرزكردنەوەی ئەم ڕاپۆرتە لە (90) نەوەد رۆژ زیاتر لە رێكەوتی دەستكردنی نەخۆش بە سەردانیكردنی ئەم نۆرینگەیە دوابكەوێت.
3- پابەندكردنی ئەو كەسەی بڕیاری ئازادكردنی دەردەچێت لە دامەزراوەی تەندورستی، كە سەردانی نۆرینگەیەكی (دەروونی - كۆمەڵایەتی) بكات.
دووەم: لە وەزارەت لیژنەی پزیشكی پسپۆر بۆجێبەجێكردنی ئەو ڕێكارانەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، پێكدەهێنرێت، و ئەركی ئەو لیژنانە بەڕێنمایی دیاریدەكرێت كە وەزیر دەریدەكات.
سێیەم: ئەگەر كەسی حوكمدراو ئەو چارەسەریەی لەم ماددەیەدا بۆی بڕیاردراوە ڕەتبكاتەوە، ئەوا دادگا بۆی هەیە لە شوێنی بەندكردن دایبنێت بۆ ئەو ماوەیەی لە ماددەی (30)ی ئەم یاسایە دەقنووسكراوە.
ماددەى (38):
یەكەم: ئەو كەسەی ماددەی هۆشبەر یان كارتێكاری عەقڵیی بەكاردەهێنێت، و لە خۆیەوە دەێتەپێش بۆ چارەسەركردن لە نەخۆشخانەی تایبەتمەند بە چارەسەركردنی كەسانی ئالودەبوو، سكاڵای سزایی لەسەری ناجوڵێندرێت.
دووەم:
1- ئەو نەخۆشەی حوكمی بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەیگرێتەوە، لەژێر چاودێری دامەزراوەی تەندروستی دادەنرێت بۆ ماوەیەك لە (30) سی رۆژ زیاتر نەبێت.
2- ئەگەر بۆ دامەزراوەی تەندروستی سەلمێنرا كە نەخۆشەكە ئالوودەیە و پێویستی بە چارەسەر هەیە، بۆی هەیە بۆ ماوەیەك كە لە (90) نەوەد رۆژ زیاتر نەبێت، بیهێڵێتەوە.
3- دامەزراوەی تەندروستی ماوەی مانەوەی نەخۆش تیایدا بۆ ماوەی (180) سەد و هەشتا رۆژ درێژدەكاتەوە، ئەگەر بۆی دەركەوت چارەسەركردنی پێویستی بەو ماوەیە هەیە.
سێیەم: لیژنەی پزیشكی تایبەتمەند بۆی هەیە ئەو كەسەی بڕیاری دەرچوواندنی لە دامەزراوەی تەندروستی دەدرێت، پابەند بكات بە سەردانیكردنی نۆرینگەی (دەروونی - كۆمەڵایەتی)، بەو مەرجەی پزیشكی چارەسەركار، ڕاپۆتەكەی بۆ لیژنە بەرز بكاتەوە، بۆ ئەوەی بریار لەڕاگرتنی سەردانیكردنی نۆرینگەی باسكراو یان بەردەوامبوونی، بدات.
چوارەم: لەكاتی پابەندنەبوونی نەخۆش بە پرۆگرامی چارەسەریی بڕیارلێدراو لەلایەن دامەزراوەی تەندروستی، دامەزراوەی تەندورستی یان نۆرینگە، بەگوێرەی حاڵەتەكە، دادگای تایبەتمەند لەم بارەیەوە ئاگادار دەكاتەوە، بۆ گرتنەبەری ڕێكاری یاسایی بەپێی ماددەی (30)ی ئەم یاسایە.
ماددەى (39):
پێویستە ئەو كەسانەی لە ئالودەبوون بە ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان چارەسەر دەكرێن نهێنیان پارێزراو بێت، بەپێچەوانەوە، هەر فەرمانبەر و كارمەند و ڕاسپێردراوێك بە چارەسەریی نهێنیان ئاشكرا بكات، بەپێی یاسا بەركارەكان سزا دەدرێت.
بەشی دەیەم
حوكمە گشتیی و كۆتاییەكان
ماددەى (40):
یەكەم: لیژنەیەك بەسەرۆكایەتی دادوەرێكی پۆلێنكراوی یەك، پێكدەهێنرێت، كە ئەنجوومەنی دادوەریی، لە هەرێم دەنیشانی دەكات، نوێنەری ئەم لایەنانەی خوارەوەش ئەندامی لیژنەكە دەبن:
1- دیوانی ئەنجوومەنی وەزیران.
2- بەڕێوەبەرایەتی گشتی نەهێشتنی ماددەی هۆشەبەر.
3- بەرێوەبەرایەتی گشتی گومرگەكان.
4- پەیمانگەی پزیشكی دادی لە هەرێم.
5- لیژنەی باڵا.
6- ئاژانسی پاراستن و زانیاری.
دووەم: ئەو لیژنەیەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، ئەركی بەدواداچوون، سەرپەرشتی گرتن و پشكنین و پاراستن و عەمباركردن و لەناوبردنی ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵیی یان پێشینە كیمیاییەكان، ئەوانەی حوكمی دەستبەرسەرداگرتنیان دراوە، لە ئەستۆ دەگرێت.
سێیەم: كاری ئەو لیژنەیەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، بە پەیڕەوێكی ناوخۆیی رێكدەخرێت.
ماددەى (41):
یەكەم: بۆ پیادەكردنی دەسەڵاتەكانی بەدواداگەڕان لەو تاوانانەی لەم یاسایەدا سزایان بۆ دانراوە، و كۆكردنەوەی ئەو بەڵگانەی پەیوەندیدارن پێیانەوە، هەریەكێك لەمانەی خوارەوە بە ئەندامی بەرزەفتی دادوەریی دادەنرێت:
1- ئەفسەران و كارمەندانی هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ.
2- ئەفسەران و كارمەندانی پاسەوانی سنوورەكان.
3- فەرمانبەرانی وەزارەتی كشتوكاڵ، ئەوانەی ڕێپێدراون.
4- فەرمانبەرانی وەزارەت، ئەوانەی خاوەن پیشەی تەندروستین، و ئەوانەی دیكە كە وەزیر بۆ چاودێریكردنی جێبەجێكردنی ئەم یاسایە دایاندەنێت.
دووەم: هەریەك لەوانەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراون، پابەند دەبن بە پیادەكردنی حوكمەكانی یاسای بنەمای دادگاییە سزاییەكان ژمارە (23)ی ساڵی 1971.
سێیەم: فەرمانبەرانی وەزارەتی كشتوكاڵ، ئەوانەی راسپێردراون بە جێبەجێكردنی ئەوەی تایبەتە بە وەزارەتەكەیان لەم یاسایەدا، ڕێپێدراون بە هەڵكەندنی ئەو چێندراوانەی بەپێی حوكمەكانی یاساكە قەدەغەن، و كۆكردنەوەیان لەگەڵ پەلك گەڵا و ڕەگەكانیان لەسەر تێچووی خاوەنەكانیان، و لە كۆگاكانی وەزارەتی كشتوكاڵیشدا دەپارێزرێن تا ئەو كاتەی داواكە بەشێوەی كۆتایی لەلایەن دادگای تایبەتمەندەوە یەكلاییدەكرێتەوە، لەگەڵ لەبەرچاوگرتنی ئەمانەی خوارەوە:
1- ئەو رێكارانەی فەرمانبەرانی وەزارەتی كشتوكاڵ وەك دەزگاكانی بەرزەفتی دادوەریی جێبەجێیدەكەن، بە ئاگاداریی لایەنە داددوەرییە تایبەتمەندەكان دەبێت.
2- هەڵكەندنی چێندراوە قەدەغەكراوەكان، بە هەماهەنگی دەبێت لەگەڵ بەرێوەبەرایەتی گشتی نەهێشتنی ماددەی هۆشبەر، و كۆنووسەكانی پشكنین و لێكۆڵینەوە ئاراستەی لیژنەی پێكهێنراو بە پێی ماددەی (40)ی ئەم یاسایە دەكرێت، و عەمباركردنیشیان لە ژووری توندوتۆڵ دەبێت كە بۆ ئەم مەبەستە ئامادەكراوە، یان بەپێی ڕێنماییەك كە وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو دەریدەكات، لەناودەبرێن.
ماددەى (42):
یەكەم: ئەو لایەنەی ماددە هۆشبەرەكەی گرتووە، لە هەر جۆرێكی بێت، بڕی (1.000.000) یەك ملیۆن دیناری بەرامبەر بە هەر یەك كیلۆگرامێكی دەستبەسەرداگیراو، پێدەبەخشرێت.
دووەم: ئەو بڕە پارەیەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، دەكرێتە دووهێندە لە حاڵەتی دەستگیركردنی تۆمەتبار لەگەڵ ماددە هۆشبەرەكاندا.
سێیەم: ئەو پاداشتەی لە هەردوو بڕگەی (یەكەم و دووەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، لەڕێگەی (وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی یان وەزارەتێكی تایبەتمەند یان لیژنەیەكی تایبەت) ڕادەستی ئەو كەسانە دەكرێت كە دەیانگرێتەوە، و میكانیزمی خەرجكردنیشی بەرێنمایی دەیاریدەكرێت كە وەزیری دارایی و ئابووری دەریدەكات.
ماددەى (43):
ڕسوماتی ئەو مۆڵەتانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، بەپێی خشتەكانی ڕسوماتی ژمارە (یازدەیەم) دەبێت، كە هاوپێچی ئەم یاسایەیە.
ماددەى (44):
یەكەم: لەماوەی دوو ساڵ لە ڕێكەوتی بەركاربوونی ئەم یاسایە، وەزارەت ئەمانەی خوارەوە جێبەجێدەكات:
1- دامەزراندن و پەرەپێدانی یەكەی چارەسەریی تایبەت بە چارەسەركردنی كەسانی ئالودەبوو بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، لە چوارچێوەی دامەزراوە تەندروستییەكاندا.
2- دابینكردنی نۆڕینگەی (دەروونی - كۆمەڵایەتی) بۆ چارەسەركردنی بەكارهێنەرانی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقلییەكان و ئەوانەی ئالوودەیانن.
3- شیاندن و ڕاهێنانی فەرمانبەران و كارمەندان، لە پزیشك و دەرمانساز و پەرستار و فەرمانبەران، و هاندانیان لە ڕووی ماددی و مەعنەوییەوە، بۆ چارەسەركردنی كەسانی ئاڵوودەبوو و بەكارهێنەری ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، بۆ ئەوەی تەواوی شیاوی تەندروستی خۆیان لە ڕووی جەستەیی و عەقڵیی و كۆمەڵایەتییەوە بەدەستبهێننەوە.
دووەم: وەزارەت بەهاوكاری لەگەڵ وەزارەتە پەیوەندیدارەكان و رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی و دەزگاكانی ڕاگەیاندن، پلان و پرۆگرامی پێویست بۆ هۆشیاركردنەوەی خەڵك دادەنێت و جێبەجێیان دەكات، دەربارەی مەترسییەكانی بازرگانییكردن یان خراپ بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر و كارتێكارە عەقلییەكان، بە پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم یاسایە، و كاریگەریی لەسەر تەندروستی تاكە كەس و ئاسایشی كۆمەڵگە و مافەكانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەكانی.
ماددەى (45):
یەكەم: سندوقێك دادەمەزرێت، بۆ ئەوەی ئەو بڕە پارانەی لەو پێبژاردنانەی لەم یاسایەدا دەقنووسكراون، و ئەوەی لە فرۆشتنی ئەو مایانەی بەپێی ئەم یاسایە دەستیان بەسەردادەگێرێت، تیایدا سپاردە بكرێت.
دووەم: ئەو سندوقەی لە بڕگەی (یەكەم)ی ئەم ماددەیە دەقنووسكراوە، بۆ پارەداركردنی ئەو دامەزراوە تەندروستییانەی لە ماددەی (38)ی ئەم یاسایەدا هاتوون، تەرخاندەكرێت.
سێیەم: لیژنەی باڵا بەڕێوەبردنی سندوق لە ئەستۆ دەگرێت.
چوارەم: وەزیر بەهاوبەشی لەگەڵ وەزیری دارایی، رێنمایی تایبەت بە بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە، دەردەكات.
ماددەى (46):
وەزیر بۆی هەیە ئەمانەی خوارەوە دەربكات:
یەكەم: ڕێنمایی بۆ ئاسان جێبەجێكردنی حوكمەكانی ئەم یاسایە.
دووەم: بەیانێك كە هەمواركردنی خشتەكانی هاوپێچ بەم یاسایە لەخۆبگرێت، جگە لە خشتەی یازدەیەمی تایبەت بە ڕسومات، ئەویش بە سڕینەوە یان زیادكردن، یان گۆرینی ڕێژەكانی هاتوو تیایاندا، بەو شێوەیەی بگونجێت لەگەڵ هەمواركردنی خشتەكانی هاوپێچ بە تاكە رێككەوتننامەی ساڵی 1961 و هەموارەكانی، و رێككەوتننامەی كارتێكارە عەقڵییەكانی ساڵی 1971 و هەموارەكانی، و رێكەوتننامەی نەتەوەیەكگرتووەكان بۆ بەرەنگاربوونەوەی بازرگانییكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقلییەكانی ساڵی 1988 و هەموارەكانی، بە سوودوەرگرتن لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی، یان بەو شێوەیەی لەگەڵ دەرئەنجامی ئەو لێكۆڵینەوانەی وەزارەت ئەنجامیان دەدات، یان بەسەر ماددە هۆشبەر یان كارتێكارە عەقڵییەكان پەیڕەویان دەكات بگونجێت، بەو مەرجەی بەیانەكە لە رۆژنامەی فەرمی (وەقایعی كوردستان) بڵاوبكرێتەوە.
ماددەى (47):
یەكەم: یاسای ماددە هۆشبەرەكانی ژمارە (68)ی ساڵی 1965كاری پێناكرێت، و ئەو پێڕەو و رێنمایی و بەیانانەی بەپێی ئەو یاسایە دەرچوون، بە بەركاری دەمێننەوە، بەمەرجێك ناكۆك نەبن لەگەڵ حوكمەكانی ئەم یاسایە، تاوەكو هەڵدەوەشێندرێنەوە یان ئەوەی جێگەیان دەگرێتەوە، دەردەچوێنرێت.
دووەم: كار بە هیچ دەقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كە ناكۆك بێت لەگەڵ حوكمەكانی ئەم یاسایە.
ماددەى (48):
پێویستە ئەنجومەنی وەزیران و ئەنجومەنی دادوەریی و لایەنە پەیوەندیدارەكان، حوكمەكانی ئەم یاسایە جێبەجێ بكەن.
ماددەى (49):
ئەم یاسایە لە دوای تێپەڕبوونی ماوەی (90) نەوەد ڕۆژ لە ڕێكەوتی بڵاوكردنەوی لە ڕۆژنامەی فەرمی (وەقایعی كوردستان)دا جێبەجێ دەكرێت.
ماددەى (50):
حوكمەكانی ئەم یاسایە، لەسەر ئەوانەی پێش ئەوەی ئەم یاسایە بچێتە بواری جێبەجێكردن حوكمدراون جێبەجێ دەبێت، ئەگەر باشتربوو بۆیان.
د. رێواز فایق حسێن
سهرۆكی پهرلهمانی كوردستان- عێراق
هۆیەكانی دەرچوواندن
بەلەبەرچاوگرتنی پەسەندكردن و ئەندامبوونی كۆماری عێراق لە چەندین پەیماننامەی نێودەوڵەتی پەیوەندیدار بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان، بە مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی بڵاوبوونەوەی بازرگانییكردنی ناڕەوا بە ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵییەكان لە هەرێمی كوردستان، لە پێناو لەناوبردنی باندەكانی تاوانكاریی، ئەوانەی هانی هاووڵاتیان دەدەن بۆ بەكارهێنانی ئەم ماددانە، كە هەڕەشەیەكی ترسناكە لەسەر تەندوستی مرۆڤ و خۆشگوزەرانیان، و زیان دەگەیەنێت بە بنەماكانی ئابووریی و كۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری و ڕەوشت لەناو كۆمەڵگەدا، و بە مەبەستی پەیڕەوەكردنی ڕێسای زانستییانە لە چارەسەركردنی ئەو كەسانەی ئالودەی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیەكانن، و بۆ پتەوكردنی هاوكاری نێودەوڵەتیی لەم بوارە، و بە مەبەستی ڕێگەنەدان بە چاندنی ماددە هۆشبەرەكان یان ئەو ڕووەكانەی كارتێكاری عەقڵییان لێ دەردەهێنرێت یان سنورداركردنیان وەك ئافاتێكی مەترسیدار كە هەڕەشە لە قەوارەی كۆمەڵگە دەكات، ودانانی سزای پێشگر بۆ ئەو كەسانەی دەیانچێنن یان بازرگانیان پێوە دەكەن، ئەم یاسایە دەرچوێندرا.
خشتەكانی ماددە هۆشبەرەكان
بە پێی تاكە پەیماننامەی نێو دوەڵەتی ماددە هۆشبەرەكان
لە ساڵی ١٩٦١
خشتەكانی ماددە هۆشبەرەكان
بە پێی تاكە پەیماننامەی نێو دوەڵەتی ماددە هۆشبەرەكان
لە ساڵی ١٩٦١
خشتەی یەكەم
| ڕیزبەند | ناوی ماددەی هۆشبەر | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
|---|---|---|
| 1 | ئەسیتۆرفین | ACETORPHINE 3-O-acetyltetrahydro-7α-(1-hydroxy-1-methylbutyl)-6,14-endo-ethenooripavine (derivative of thebaine) |
| 2 | ئەسیتیل- ئەلفا- میتیل فنتانیل | ACETYL-ALPHA-METHYLFENTANYL N-[1-(α-methylphenethyl )-4-piperidyl] acetanilide |
| 3 | ئەسیتیل فنتانیل | ACETYLFENTANIL N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)-4-piperidinyl]acetamide |
| 4 | ئەسیتیل میتادۆل | ACETYLMETHADOL 3-acetoxy-6-dimethylamino-4,4-diphenylheptane |
| 5 | ئەكریل فنتانیل | ACRYLFENTANYL N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)-piperidin-4-yl]prop-2-enamide |
| 6 | فنتانیل | ALFENTANIL N-[1-[2-(4-ethyl-4,5-dihydro-5-oxo-1H-tetrazol-1-yl)ethyl]-4- (methoxymethyl)-4-piperidinyl]-N-phenylpropanamide |
| 7 | ئەی ئێچ-٧٩٢١ | AH-7921 3,4-dichloro-N-{[1-(dimethylamino)cyclohexyl]methyl}benzamide |
| 8 | ئەلیلپرۆدین | ALLYLPRODINE 3-allyl-1-methyl-4-phenyl-4-propionoxypiperidine |
| 9 | ئەلفاسیتیل میتادۆل | ALPHACETYLMETHADOL α-3-acetoxy-6-dimethylamino-4,4-diphenylheptane |
| 10 | ئەلفامیبرۆدین | ALPHAMEPRODINE α-3-ethyl-1-methyl-4-phenyl-4-propionoxypiperidine |
| 11 | ئەلفامیتادۆل | ALPHAMETHADOL α-6-dimethylamino-4,4-diphenyl-3-heptanol |
| 12 | ئەلفا – میتیل فنتانیل | ALPHA-METHYLFENTANYL N-[1-(α-methylphenethyl)-4-piperidyl] propionanilide |
| 13 | ئەلفا - میتیل تیۆفنتانیل | ALPHA-METHYLTHIOFENTANYL N-[1-[1-methyl-2-(2-thienyl)ethyl]-4-piperidyl]propionanilide |
| 14 | ئەلفابرۆدین | ALPHAPRODINE α-1,3- dimethyl-4-phenyl-4-propionoxypiperidine |
15
| ئەنیلیریدین | ANILERIDINE 1-p-aminophenethyl-4-phenylpiperidine-4-carboxylic acid ethyl ester |
| 16 | بەنزیتیدین | BENZETHIDINE 1-(2-benzyloxyethyl)-4-phenylpiperidine-4-carboxylic acid ethylester |
| 17 | بەنزیل مۆرفین | BENZYLMORPHINE 3-benzylmorphine |
| 18 | بێتاسیتیل میتادۆل | BETACETYLMETHADOL β-3- acetoxy-6-dimethylamino-4,4-diphenylheptane |
| 19 | بێتا – هایدرۆكسی فنتانیل | BETA-HYDROXYFENTANYL N-[1-(β-hydroxyphenethyl)-4-piperidyl] propionanilide |
| 20 | بێتا – هایدرۆكسی -٣- میتیل فنتانیل | BETA-HYDROXY-3- METHYLFENTANYL N-[1-(β- hydroxyphenethyl)-3-methyl-4- piperidyl] propionanilide |
| 21 | بێتامیبرۆدین | BETAMEPRODINE β-3-ethyl-1-methyl-4-phenyl-4-propionoxypiperidine |
| 22 | بێتامیتادۆل | BETAMETHADOL β-6- dimethylamino-4,4-diphenyl-3-heptanol |
| 23 | بێتابرۆدین | BETAPRODINE β-1,3- dimethyl-4-phenyl-4-propionoxypiperidine |
| 24 | بێزیترامید | BEZITRAMIDE 1-(3-cyano-3,3-diphenylpropyl)-4-(2-oxo-3-propionyl-1- benzimidazolinyl) piperidine |
| 25 | بیوتیرفنتانیل | BUTYRFENTANYL N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)-4-piperidinyl]butanamide |
| 26 | رووەكی قەنب و راتینگی قەنب و هەڵێنجاو و بۆیەكانی قەنب لقی ڕووەكی قەنب كە گوڵ یا بەری گرتووە (رایتینگی لێ دەرنەهاتووە) رایتینگی جیاكراوە, خاوەكەی یان پاككراوەكەی, كە لە ڕووەكی قەنب دەرهێنراوە | CANNABIS and CANNABIS RESIN and EXTRACTS and TINCTURES OF CANNABIS The flowering or fruiting tops of the cannabis plant (resin not extracted ) the separated resin , crude or purified, obtained from the cannabis plant
|
| 27 | كارفنتانیل | CARFENTANYL Methyl 1-(2-phenylethyl)-4-[phenyl(propanoyl)amino]piperidine-4-carboxylate |
| 28 | كلۆنیتازین | CLONITAZENE 2-(p-chlorobenzyl)-1-diethylaminoethyl-5-nitrobenzimidazole |
| 29 | گەڵای كۆكا گەڵای ڕووەكی كۆكا (ماددە رووەكیەكە),جگە لەو گەڵایەی كە ئیكگۆنین و كۆكایین و هاوشێوە تفتەكانی دیكەی ئیكگۆنینی لێ دەرهێنراوە | COCA LEAF The leaf of the coca bush (plant material) except a leaf from which all ecgonine, cocaine and any other ecgonine alkaloids have been removed |
| 30 | كۆكایین ماددەیەكی نزیك تفتە كە لە گەڵای كۆكا هەیە یان بە شێوەی دەستكرد لە ئیكگۆنین ئامادە دەكرێ | COCAINE Methyl ester of benzoylecgonine (an alkaloid found in coca leaves or prepared by synthesis from ecgonine) |
| 31 | كۆدۆكسیم | CODOXIME Dihydrocodeinone-6-carboxymethyloxime (derivate of morphine) |
| 32 | چڕكراوی پووشی خشخاش ئەو ماددەی كە لە كاتی پرۆسەی چڕكردنەوەی پووشی خەشخاش بە دەست دێت بۆ دەست كەوتنی تفتی پووشەكە كە بۆ مەبەستی بازرگانی بەردەست دەكرێت (پووشی خەشخاش: هەموو بەشەكانی (جگە لە تۆوەكەی) ئەفیون، پاش بڕین) | CONCENTRATE OF POPPY STRAW The material arising when poppy straw has entered into a process for the concentration of its alkaloids when such material is made available in trade,(poppy straw : all parts (except the seeds) of the opium , after mowing) |
| 33 | سایكلۆپرۆپیل فنتانیل | CYCLOPROPYLFENTANYL N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)piperidine-4-yl] cyclopropanecarboxamide |
| 34 | دیسۆمۆرفین | DESOMORPHINE Dihydrodesoxymorphine (derivative of morphine) |
| 35 | دێكسترۆمۆرامید | DEXTROMORAMIDE (+)-4-[2-methyl-4-oxo-3,3-diphenyl-4-(1-pyrrolidinyl) butyl] morpholine(dextro-rotatory isomer of moramide) |
| 36 | دووەمی ئەمبرۆمید | DIAMPROMIDE N-[2-(methylphenethylamino)-propyl] propionanilide |
| 37 | دووەمی ئیتیل تیامبۆتین | DIETHYLTHIAMBUTENE 3- diethylamino -1,1-di-(2‘- thienyl)-1- butene |
| 38 | دووەمی فینۆكسین | DIFENOXIN 1-(3-cyano-3,3-diphenylpropyl)-4- phenylisonipecotic acid |
| 39 | دووەمی هایدرۆئیترۆفین | DIHYDROETORPHINE 7,8-dihydro-7α-[1-(R)-hydroxy-1-methyl butyl]-6,14-endo- Ethanotetrahydrooripavine (derivative of etorphine ) |
| 40 | دووەمی هایدرۆمۆرفین | DIHYDROMORPHINE (derivative of morphine) |
| 41 | دووەمی مینۆكسادۆل | DIMENOXADOL 2-dimethylaminoethyl-1- ethoxy-1,1-diphenylacetate |
| 42 | دووەمی میفبتانۆل | DIMEPHEPTANOL 6-dimethylamino-4,4-diphenyl-3- heptanol |
| 43 | دووەمی میتیل تیامبۆتین | DIMETHYLTHIAMBUTENE 3-dimethyl amino-1,1-di-(2‘-thienyl)-1-butene |
| 44 | دوووەمی بۆتیراتی ئۆكسافتیل | DIOXAPHETYL BUTYRATE Ethyl-4-morpholino-2,2-diphenylbutyrate |
| 45 | دووەمی فینۆكسیلات | DIPHENOXYLATE 1-(3-cyano -3,3-diphenylpropyl)-4-phenylpiperidine-4-carboxylic acid ethyl ester |
| 46 | دووەمی پیپانۆن | DIPIPANONE 4,4-diphenyl-6-piperidine-3-heptanone |
| 47 | درۆتیپانۆل | DROTEBANOL 3,4-dimethoxy-17-methylmorphinan-6β,14-diol |
| 48 | ئێكگۆنین ئێستەرو جیاكراوەكانی كە دەتوانرێت بگۆردرێت بۆ ئێكگۆنین و كۆكایین | ECGONINE Its esters and derivatives which are convertible to ecgonine and Cocaine |
| 49 | ئیتیل میتیل تیامبۆتین | ETHYL METHYL THIAMBUTENE 3-ethylmethylamino-1,1-di-(2‘-thienyl)-1-butene |
| 50 | ئیتۆنیتازین | ETONITAZENE 1-diethylaminoethyl-2-p-ethoxybenzyl-5-nitrobenzimidazole |
| 51 | ئیتۆرفین | ETORPHINE Tetrahydro-7α-(1-hydroxy-1-methylbutyl)-6,14-endo-ethenooripavine (derivative of thebaine ) |
| 52 | ئیتۆكسیریدین | ETOXERIDINE 1-[2-(2-hydroxyethoxy)-ethyl]-4-phenylpiperidine-4-carboxylic acid ethyl ester |
| 53 | فنتانیل | FENTANYL 1-phenethyl -4-N-propionylanilinopiperidine |
| 54 | ٤-فلۆرۆ ئایزۆبیۆتیر فنتانیل | 4-FLUOROISOBUTYRFENTANYL (4-FIBF,pFIBF ) N-(4-fluorophenyl)-N-(1-phenetylpiperidin-4-yl)isobutyramide |
| 55 | فیورانیل فنتانیل | FURANYLFENTANYL N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]furan-2-carboxamide |
| 56 | فۆریتیدین | FURETHIDINE 1-(2-tetrahydrofurfuryloxyethyl)-4-phenylpiperidine-4-carboxylic Acid ethyl ester |
| 57 | هێرۆین | HEROIN Diacetylmorohine (derivative of morphine ) |
| 58 | هایدرۆكۆدۆن | HYDROCODONE dihydrocodeinone (derivative of morphine ) |
| 59 | هادیرۆمۆرفینۆل | HYDROMORPHINOL 14-hydroxydihydromorphine (derivative of morphine ) |
| 60 | هایدرۆمۆرفۆن | HYDROMORPHONE Dihydromorphinone(derivative of morphine ) |
| 61 | هایدرۆكسی بیتیدین | HYDROXYPETHIDINE 4-m-hydroxyphenyl-1-methylpiperidine -4-carboxylic acid ethyl ester |
| 62 | ئایسۆمیتادۆن | ISOMETHADONE 6-dimethylamino-5- methyl-4,4-diphenyl-3-hexanone |
| 63 | كیتۆبیمیدۆن | KETOBEMIDONE 4-m-hydroxyphenyl-1-methyl-4-propionylpiperidine |
| 64 | لیڤۆمیتۆرفان | LEVOMETHORPHAN (-)-3-methoxy-N-methylmorphinan |
| 65 | لیفۆمۆرامید | LEVOMORAMIDE (-)-4-[2-methyl-4-oxo-3,3-diphenyl-4-(1-pyrrolidinyl)butyl] Morpholine |
| 66 | لیڤۆ فیناسیل مۆرفان | LEVOPHENACYLMORPHAN (-)-3-hydroxy-N-phenacylmorphinan |
| 67 | لیڤۆرفانۆل | LEVORPHANOL (-)-3-hydroxy-N-methylmorphinan |
| 68 | میتازۆسین | METAZOCINE 2‘-hydroxy-2,5,9-trimethyl-6,7-benzomorphan |
| 69 | میتادۆن | METHADONE 6-dimethylamino-4,4-diphenyl-3-heptanone |
| 70 | نێوەندی میتادۆن | METHADONE INTERMEDIATE 4-cyano-2-dimethylamino-4,4-diphenylbutane |
| 71 | میتۆكسی ئەسیتیل فنتانیل | METHOXYACETYLFENTANYL 2-Methoxy-N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]acetamide |
| 72 | میتیل دیسۆرفین | METHYL DESORPHENE 6-methyl-∆6-deoxymorphine (derivative of morphine ) |
| 73 | میتیل دووەمی هایدرۆمۆرفین | METHYLDIHYDROMORPHINE 6-methyldihydromorphine(derivative of morphine) |
| 74 | ٣- میتیل فنتانیل | 3-METHYLFENTANYL N-(3-methyl-1-phenethyl-4-piperidyl) propionanilide |
| 75 | ٣- میتیل تیۆفنتانیل | 3-METHYL THIOFENTANYL N-[3-methyl -1-[2-(2-thienyl)ethyl]-4-piperidyl] propionanilide |
| 76 | میتۆپۆن | METOPON 5-methyldihydromorphinone (derivative of morphine) |
| 77 | نێوەندی مۆرامید | MORAMIDE INTERMEDIATE 2-methyl-3-morpholino-1,1-diphenylpropane carboxylic acid |
| 78 | مۆرفیریدین | MORPHERIDINE 1-(2-morpholinoethyl)-4- phenyl piperidine -4-carboxylic acid ethyl ester |
| 79 | مۆرفین ماددەی نزیك تفتی سەرەكی ئەفیون و خشخاشی ئەفیون | MORPHINE The principal alkaloid of opium and of opium poppy |
| 80 | میتۆبرۆمیدی مۆرفین و جیاكراوەكانی تری مۆرفین كە نایترۆجینی پێنجی هەیە, بە تایبەتی جیاكراوەكانی ئۆكسیدی نایترۆجینی مۆرفین, لەویش ئۆكسیدی نایترۆجینی كۆدایین | MORPHINE METHOBROMIDE and other PENTAVALENT NITROGEN MORPHINE derivatives including in particular the morphine -N-oxide derivatives , one of which is codeine -N-oxide |
| 81 | ئەكسیدی نێترۆجینی مۆرفین | MORPHINE -N-OXIDE (derivative of morphine ) |
| 82 | ئێم پی پی پی | MPPP 1-methyl-4- phenyl-4- piperidinol propionate (ester) |
| 83 | ئێم تی-٤٥ | MT-45 1-cyclohexyl-4-(1,2-diphenylethyl)piperazine |
| 84 | میرۆفین | MYROPHINE Myristylbenzylmorphine (derivative of morphine) |
| 85 | نیكۆمۆرفین | NICOMORPHINE 3,6-dinicotinylmorphine (derivative of morphine) |
| 86 | نۆراسیمیتادۆل | NORACYMETHADOL (±)-α-3-acetoxy-6-methylamino-4,4-diphenylheptane |
| 87 | نۆرلیڤۆرفانۆل | NORLEVORPHANOL (-)-3-hydroxymorphinan |
| 88 | نۆرمیتادۆن | NORMETHADONE 6-dimethylamino-4,4-diphenyl-3-hexanone |
| 89 | نۆرمۆرفین | NORMORPHINE demethylmorphine(derivate of morphine) |
| 90 | نۆرپیپانۆن | NORPIPANONE 4,4-diphenyl-6-piperidino-3-hexanone |
| 91 | ئۆكفنتانیل | OCFENTANYL N-(2-fluorophenyl)-2-methoxy-N-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl] acetamide |
| 92 | ئەفیۆن گیراوەی چڕكراوی خەشخاشی ئەفیون(رووەكی جۆری خەشخاشی خەوهێن Papaver somniferum L.) | OPIUM The coagulated juice of the opium poppy (plant species papaver somniferum L.) |
| 93 | ئۆریبافین | ORIPAVINE 3-O-demethylthebaine |
| 94 | ئۆرتۆفلۆرۆفنتانیل | ORTHOFLUOROFENTANYL N-(2-fluorophenyl)-N-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]propanamide |
| 95 | ئۆكسیكۆدۆن | OXYCODONE 14-hydroxydihydrocodeinone (derivate of morphine) |
| 96 | ئۆكسیمۆرفۆن | OXYMORPHONE 14-hydroxydihydromorphinone (derivate of morphine) |
| 97 | پارا – فلۆرۆفنتانیل | PARA-FLUOROFENTANYL 4-fluoro-N-(1-phenethyl-4-piperidyl) propionanilide |
| 98 | پیپاپ | PEPAP 1-phenethyl-4-phenyl-4-piperidinol actate (ester) |
| 99 | پێتیدین | PETHIDINE 1-mythel-4-phenylpiperidine-4- carboxylic acid ethyl ester |
| 100 | نێوەندی بیتیدین أ | PETHIDINE INTERMEDIATE A 4-cyano-1-methyl-4-phenylpiperidine |
| 101 | نێوەندی بیتیدین ب | PETHIDINE INTERMEDIATE B 4-phenylpiperidine -4- carboxylic acid ethyl ester |
| 102 | نێوەندی بیتیدین ج | PETHIDINE INTERMEDIATE C 1-methyl-4-phenylpiperidine-4-carboxylic acid |
| 103 | فینادۆكسۆن | PHENADOXONE 6-morpholino-4,4-diphenyl-3-heptanone |
| 104 | فینامبرۆمید | PHENAMPROMIDE N-(1-methyl-2-piperidinoethyl) propionanilide |
| 105 | فینازۆسین | PHENAZOCINE 2‘-hydroxy-5,9-dimethyl-2-phenethyl-6,7-benzomorphan |
| 106 | فینۆمۆرفان | PHENOMORPHAN 3-hydroxy-N-phenethylmorphinan |
| 107 | فینۆپیریدین | PHENOPERIDINE 1-(3-hydroxy-3-phenylpropyl)-4-phenylpiperidine -4-carboxylic acid ethyl ester |
| 108 | پیمینۆدین | PIMINODINE 4-phenyl-1-(3-phenylaminopropyl) piperidine -4-carboxylic acid ethyl ester |
| 109 | پیریترامید | PIRITRAMIDE 1-(3-cyano-3,3-diphenylpropyl)-4-(1-piperidino) piperidine-4- carboxylic acid amide |
| 110 | پرۆهبتازین | PROHEPTAZINE 1,3-dimethyl-4-phenyl-4- propionoxyazacycloheptane |
| 111 | پرۆپیریدین | PROPERIDINE 1-methyl-4-phenylpiperidine-4- carboxylic acid isopropyl ester |
| 112 | راسیمیتۆرفان | RACEMETHORPHAN (±)-3-methoxy-N-methylmorphinan |
| 113 | راسیمۆرامید | RACEMORAMIDE (±)-4-[2-methyl-4-oxo-3,3-diphenyl-4-(1-pyrrolidinyl) butyl] Morpholine |
| 114 | راسیمۆرفان | RACEMORPHAN (±)-3-hydroxy-N-methylmorphinan |
| 115 | ریمیفنتانیل | REMIFENTANIL 1-(2-methoxycarbonylethyl)-4-(phenylpropionylamino)-piperidine-4- carboxylic acid methyl ester |
| 116 | سۆفنتانیل | SUFENTANIL N-[4-(methoxymethyl)-1-[2-(2-thienyl)ethyl]-4-piperidyl] Propionanilide |
| 117 | تێتراهایدرۆفیورانیل فنتانیل تی ئێچ ئێف-ئێف | TETRAHYDROFURANYL FENTANYL THF-F N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]tetrahydrofuran-2-carboxamide |
| 118 | تیباكۆن | THEBACON Acetyldihydrocodeinone (acetylated enol form of hydrocodone) |
| 119 | تیبابین یەكێكە لە لێكچووی تفتی ئەفیون, و لە خەشخاشی قەنبیش هەیە | THEBAINE (an alkaloid of opium ;also found in papaver bracteatum) |
| 120 | تیۆفنتانیل | THIOFENTANYL N-[1-[2-(2-theinyl) ethyl]-4-piperidyl] propionanilide |
| 121 | تیلیدین | TILIDINE (±)-ethyl-trans-2-(dimethylamino)-1-phenyl-3-cyclohexene-1- Carboxylate |
| 122 | سێیەمی میپیریدین | TRIMEPERIDINE 1,2,5-trimethyl-4-phenyl-4-propionoxypiperidine |
| 123 | یو-٤٧٧٠٠ | U-47700 3,4-dichloro-N-(2-dimethylamino-cyclohexyl)-N-methyl-benzamide |
خشتەی دووەم
| ڕیزبەند | ناوی ماددەی هۆشبەر | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
| 1 | ئەسیتیلی دووەم هایدرۆكۆدایین | ACETYLDIHYDROCODEINE (derivative of codein) |
| 2 | كۆدایین | CODEINE 3-methylmorphine (derivate of morphine ,alkaloid contained in opium& poppy straw) |
| 3 | دێكسترۆپرۆپۆكسیفین | DEXTROPROPOXYPHENE α-(+)-4-dimethylamino-1,2-diphenyl-3-methyl-2-butanol propionate |
| 4 | دووەمی هایدرۆكۆدایین | DIHYDROCODEINE (derivative of morphine) |
| 5 | ئیتیل مۆرفین | ETHYLMORPHINE 3-ethylmorphine (derivative of morphine) |
| 6 | نیكۆكۆدایین | NICOCODINE 6-nicotinylcodeine(derivative of morphine) |
| 7 | نیكۆ دیكۆدایین | NICODICODINE 6-nicotinyldihydrocodeine (derivative of morphine) |
| 8 | نۆركۆدایین | NORCODEINE N-demethylcodeine (derivative of morphine) NORCODEINE N-demethylcodeine (derivative of morphine) |
| 9 | فۆلكۆدایین | PHOLCODINE morpholinylethylmorphine(derivative of morphine) |
| 10 | پرۆپیرام | PROPIRAM N-(1-methyl-2-piperidinoethyl)-N-2-pyridylpropionamide |
خشتەی سێیەم
| ڕیزبەند | ناوی ماددەی هۆشبەر | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
|---|---|---|
| 1 | ئەسیتۆرفین | ACETORPHINE 3-O- acetyltetrahydro-7α- (1-hydroxy-1-methylbutyl)-6,14-endo-ethenooripavine (derivative of thebaine) |
| 2 | ئەسیتیل - ئەلفا- میتیل فنتانیل | ACETYL-ALPHA-METHYLFENTANYL N-[1-(α-methylphenethyl-4-piperidyl] acetanilide |
| 3 | ئەسیتیل فنتانیل | ACETYLFENTANIL N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)-4-piperidinyl]acetamide |
| 4 | ئەلفا-میتیل فنتانیل | ALPHA-METHYLFENTANYL N-[1-(α- methylphenethyl)-4-piperidyl] propionanilide |
| 5 | ئەلفا-میتیل تیوفنتانیل | ALPHA-METHYLTHIOFENTANYL N-[1-[1-methyl-2-(2-thienyl) ethyl]-4-piperidyl] propionanilide |
| 6 | بێتا-هایدرۆكسی فنتانیل | BETA-HYDROXYFENTANYL N-[1-(β-hydroxyphenethyl)-4-piperidyl] propionanilide |
| 7 | بێتا-هایدرۆكسی -٣- میتیل فنتانیل | BETA-HYDROXY-3-METHYLFENTANYL N-[1-(β-hydroxyphenethyl)-3-methyl-4-piperidyl] propionanilide |
| 8 | قەنب و راتینگی قەنب لقی ڕووەكی قەنب كە گوڵ یا بەری گرتووە(ئەوەی رایتینگی لێ دەرنەهاتووە) رایتینگی جیاكراوە, خاوەكەی یان پاككراوەكەی, كە لە ڕووەكی قەنب دەرهێنراوە | CANNABIS AND CANNABIS RESIN The flowering or fruiting tops of the cannabis plant (resin not extracted) the separated resin ,crude or purified ,obtained from the cannabis plant |
| 9 | كارفنتانیل | CARFENTANYL Methyl 1-(2-phenylethyl)-4-[phenyl(propanoyl)amino]piperidine-4-carboxylate |
| 10 | دیسۆمۆرفین | DESOMORPHINE Dihydrodesoxymorphine (derivative of morphine) |
| 11 | ئیتۆرفین | ETORPHINE tetrahydro-7α-(1-hydroxy-1-methylbutyl)-6,14-endo-ethenooripavine |
| 12 | هیرۆین | HEROIN Diacetylmorphine (derivative of morphine) |
| 13 | كیتۆبیمیدۆن | KETOBEMIDONE 4-m-hydroxyphenyl-1-methly-4-propionylpiperidine |
| 14 | ٣- میتیل فنتانیل | 3-METHYLFENTANYL N-(3-methyl-1-phenethyl-4-piperidyl) propionanilide |
| 15 | ٣- میتیل تیوفنتانیل | 3-METHYL THIOFENTANYL N-[3-methyl-1-[2-(2-thienyl)ethyl]-4-piperidyl] propionanilide |
| 16 | ئێم پی پی پی | MPPP 1-methyl-4-phenyl-4- piperidinol propionate (ester) |
| 17 | پارا-فلۆروفنتانیل | PARA-FLUOROFENTANYL 4-fluoro-N-(1-phenethyl-4-piperidyl) propionanilide |
| 18 | پیپاپ | PEPAP 1-phenethyl-4-phenyl-4-piperidinol acetate (ester) |
| 19 | تیۆفنتانیل | THIOFENTANYL N-[1-[2-(thienyl) ethyl]-4-piperidyl] propionanilide |
خشتەی چوارەم
گیراوەكانی ئەو ماددە هۆشبەرانەی بەدەرن لە حوكمەكان
گیراوەكان:
١- ئاسیتیلی دووەم هایدرۆكۆدیین
كۆدیین
دووەمی هایدرۆكۆدایین
ئایتیلی مۆرفین
نیكۆكۆدایین
نیكۆدیكۆدایین
نۆركۆدایین
فۆلكۆدایین
كاتێك دەبێتە پێكهاتە لەگەڵ پێكهاتەیەكی دیكە یان زیاتر و بڕی ماددە هۆشبەرەكە لە یەكەی بڕی وەرگیراو (الجرعة) زیاتر نەبێت لە ١٠٠ ملیگرام و چڕییەكەی زیاتر نەبێت لە 5,2 لە سەد لەو گیراوانەی پارچە نەكراون.
٢- پرۆپیرام: ئەو پرۆپیرامەی زیاتر لە ١٠٠ ملیگرام لە پرۆپیرام لە یەكەكەی وەرگیراو (الجرعة) لەخۆ ناگرێت، كە بەلای كەم لەگەڵ بڕێكی هاوشێوەی میتیلسلیۆلۆز بۆتە پێكهاتە.
٣- دكسترۆپرۆپۆكسیفین: ئەو دكسترۆپرۆپۆكسیفینەی لە رێگەی دەم بەكاردێت كە زیاتر لە ١٣٥ ملیگرام لە قاعیدەی دكسترۆپرۆپۆكسیفین لە یەك بڕی وەرگیراو (الجرعة) لەخۆ ناگرێت و چڕییەكەی زیاتر نییە لە 5,2لە سەد لە گیراوە پارچەكراوەكان، بەو مەرجەی ئەم گیراوانە ئەو ماددەیەی ملكەچە بۆ چاودێریكردن بەپێی رێككەوتننامەی كارتێكارە عەقلییەكان ی ساڵی ١٩٧١ لەخۆ نەگرن.
٤- كۆكایین: ئەو كۆكایینەی رێژەی كۆكایین تیایدا زیاتر نەبێت لە 1,0لە سەد كە وەك قاعیدەی كۆكایین هەژمار كرابێت، لەگەڵ ئەو ئەفیۆن یان مۆرفینەی رێژەی مۆرفین تیایدا زیاتر نەبێت لە 2,0لە سەد كە وەك قاعیدەی مۆرفین نائاویی هەژمار كرابێت، كە پێكهاتەیە لەگەڵ یەك پێكهاتەی دیكە یان زیاتر بەشێوەیەك رێگەنادات ماددە هۆشبەرەكەی لێ وەرگیرێتەوە بە ئامرازی بەردەست بە ئاسانی یان بەرێژەیەك تەندروستی گشتی بخاتە مەترسی.
٥- دووەمی فینۆكسین: ئەو دووەمی فینۆكسینەی لە یەكەی وەرگیراو (الجرعة) زیاتر لە 5,0 ملگرام لە دووەمی فینۆكسین لەخۆ ناگرێت و بڕێك لە سۆلفاتی ئەترۆبینی تێدایە كە هاوتایە لەگەڵ بڕێك كەمتر نەبێت لە ٥ لەسەد لە وەرگیراو (جرعة) دووەمی فینۆكسین.
٦- دووەمی فینۆكسیلات: ئەو دووەمی فینۆكسیلاتەی لە یەكەی وەرگیراو (الجرعە) زیاتر لە 5,2 ملیگرام لە دووەمی فینۆكسیلات لەخۆ نەگرێت، كە وەك قاعیدە هەژمار كرابێت، و بڕێك لە سۆلفاتی ئەترۆبین لەخۆ دەگرێت كە هاوتایە لەگەڵ ئەو بڕەی كەمتر نەبێت لە ١ لەسەد لە وەرگیراو (جرعة)ی دووەمی فینۆكسیلات.
٧- تۆزی پێكهاتەی ئەبیكاك و ئەفیۆن: ١٠لە سەد ئەفیۆن وەك تۆز، و ١٠ لەسەد رەگی ئەبیكاك كە كراوەتە تۆز و بەباشی تێكەڵ كراوە لەگەڵ ٨٠ لەسەد لە پێكهاتەی هەر تۆزێكی دیكە كە ماددەی هۆشبەر لەخۆ نەگرێت.
٨- ئەو گیراوانەی وەكیەكن لەگەڵ هەر شێوازێك لەو شێوازانەی لەم خشتەیەدا هاتوون و تێكەڵكردنی ئەم گیراوانە لەگەڵ هەر ماددەیەكی دیكە كە ماددەی هۆشبەر لەخۆ نەگرێت.
خشتەی پێنجەم
خشتەكانی كارتێكارە عەقلییەكان
بە پێی پەیماننامەی نێو دەوڵەتی كارتێكارە عەقڵیەكان لە ساڵی ١٩٧١
| ڕیزبەند | ناوی كارتێكاری عەقڵی | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
|---|---|---|
| 1 | برۆلامفیتامین | BROLAMFETAMINE DOB (±)-4-bromo-2,5-dimethoxy-α-methylphenethelamine |
| 2 | كاتینۆن | CATHINONE (-)-(S)- 2-aminopropiophenone |
| 3 | دی ئی تی | DET 3-[2-(diethylamino)ethyl]indole |
| 4 | دی ئێم ئەی | DMA (±)-2,5-dimethoxy-α-methylphenethylamine |
| 5 | دی ئێم ئێچ پی | DMHP 3-(1,2-dimethylheptyl)-7,8,9,10- tetrahydro-6,6,9- trimethyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-ol |
| 6 | دی ئێم تی | DMT 3-[2-(dimethylamino) ethyl]indole |
| 7 | دی ئۆ ئی تی | DOET (±)-4-ethyl-2,5-dimethoxy-α-methylphenethylamine |
| 8 | ئیتیسیكلیدین | ETICYCLIDINE PCE N-ethyl-1-phenylcyclohexylamine |
| 9 | ئیتریپتامین | ETRYPTAMINE 3-(2-aminobutyl) indole |
| 10 | ئێن-هایدرۆكسی ئێم دی ئەی | N-HYDROXY MDA (±)-N[α-methyl-3,4-(methylenedioxy)phenethyl] Hydroxylamine |
| 11 | (+)- لیسرجید ئێڵ ئێس دی, ئێڵ ئێس دی-٢٥ | (+)-LYSERGIDE LSD, LSD-25 9,10-didehydroN,N-diethyl-6-methylergoline-8β-carboxamide |
| 12 | ئێم دی ئی, ئێن-ئیتیل, ئێم دی ئەی | MDE,N-ETHYL MDA (±)N-ethyl-α-methyl-3,4-(methylenedioxy) phenethylamine |
| 13 | ئێم دی ئێم ئەی | MDMA (±)-N,α-dimethyl-3,4-(methylenedioxy) phenethylamine |
| 14 | میسكالین | Mescaline 3,4,5-trimethoxyphenethylamine |
| 15 | میتكاتینۆن | Methcathinone 2-(methylamino)-1-phenylpropan-1-one |
| 16 | ٤- میتیل ئەمینۆریكس | 4-methylaminorex (±)-cis-2-amino-4-methyl-5-phenyl -2-oxazoline |
| 17 | ئێم ئێم دی ئەی | MMDA 5-methoxy-α-methyl-3,4-(methylenedioxy) phenethylamine |
| 18 | ٤-ئێم تی ئەی | 4-MTA α-methyl-4-methylthiophenethylamine |
| 19 | ٢سی-بی-ئێن بی ئۆ ئێم ئی | 2C-B-NBOMe 2-(4-bromo-2,5-dimethoxyphenyl)-N-(2-methoxybenzyl) ethanamine |
| 20 | ٢سی-سی-ئێن بی ئۆ ئێم ئی | 2C-C-NBOMe 2-(4-chloro-2,5-dimethoxyphenyl)-N-(2-methoxybenzyl) ethanamine |
| 21 | ٢سی-ئای-ئێن بی ئۆ ئێم ئی | 2C-I-NBOMe 2-(4-iodo-2,5-dimethoxyphenyl)-N-(2-methoxybenzyl) ethanamine |
| 22 | پاراهێكسیل | Parahexyl 3-hexyl-7,8,9,10-tetrahydro-6,6,9-trimethyl-6H-dibenzo [b,d]pyran-1-ol |
| 23 | پی ئێم ئەی | PMA p-methoxy-α-methylphenethylamine |
| 24 | پارامێتۆكسی میتیل ئەمفیتامین | PMMA para-methoxymethylamphetamine |
| 25 | بسیلۆسین، بسیلۆتسین | Psilotsin, Psilocine 3-[2-(dimethylamino)ethyl]indol-4-ol |
| 26 | بسیلۆسیبین | PSILOCYBINE 3-[2-(dimethylamino)ethyl]indol-4-yldihydrogen phosphate |
| 27 | رۆلیسیكلیدین | ROLICYCLIDINE PHP,PCPY 1-(1-phenylcyclohexyl) pyrrolidine |
| 28 | ئێس تی پی, دی ئۆ ئێم | STP,DOM 2,5 dimethoxy-α-,4-dimethylphenethylamine |
| 29 | تینامفیتامین | TENAMFETAMINE MDA α-methyl-3,4-methylenedioxy)phenethylamine |
| 30 | تینۆسیكلیدین تی سی پی | TENOCYCLIDINE 1-[1-(2-thienyl) cyclohexyl] piperidine |
| 31 | تێتراهایدرۆكاننابینۆل، و ئەو ئایسۆمیراتانەی خوارەوە لەگەڵ جێگرەوە كیمیاییە بەتاڵەكانیشیان: | Tetrahydrocannabinol, the following isomers and their stereochemical variants
7,8,9,10-tetrahydro-6,6,9-trimethyl-3-pentyl- 6H dibenzo [b,d]pyran-1-ol
(9R,10aR)-8,9,10,10a-tetrahydro-6,6,9-trimethyl-3-pentyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-ol
(6aR,9R,10aR)-6a,9,10,10a-tetrahydro-6,6,9- trimethyl-3-Pentyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-ol
(6aR ,10aR )-6a,7,10,10a-tetrahydro-6,6,9- trimethyl-3-pentyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-o1
6a,7,8,9-tetrahydro-6,6,9-trimethyl-3-pentyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-ol
(6aR,10aR)-6a,7,8,9,10,10a-hexahydro-6,6- dimethyl-9-methylene3-pentyl-6H-dibenzo[b,d]pyran-1-ol |
| 32 | تی ئێم ئەی | TMA (±)-3,4,5-trimethoxy-α-methylphenethylamine |
خشتەی شەشەم
| ڕیزبەند | ناوی كارتێكاری عەقڵی | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
|---|---|---|
| 1 | ئەی بی- سی ئێچ ئێم ئای ئێن ئەی سی ئەی | AB-CHMINACA N-[(2S)-1-amino-3-methyl-oxobutan-2-yl]-1-(cyclohexylmethyl)-1H-indazole-3-carboxamide |
| 2 | ئەی دی بی- سی ئێچ ئێم ئای ئێن ئەی سی ئەی | AB-CHMINACA (MAB-CHMINACA) N-[(2S)-1-amino-3,3-dimethyl-1-oxobutan-2-yl]-1-(cyclohexylmethyl)-1H-indazole-3-carboxamide |
| 3 | ٥ئێف-ئەی دی بی/٥ئێف-ئێم دی ئێم بی- پی ئای ئێن ئەی سی ئەی | 5F-ADB/5F-MDMB-PINACA Methyl(2S)-2-{[1-(fluoropentyl)-1H-indazole-3-carbonyl]amino}-3,3-dimethylbutanoate |
| 4 | ئەی بی-پی ئای ئێن ئەی سی ئەی | AB-PINACA N-[(2S)-1-amino-3-methyl-1-oxobutan-2-yl]-1-pentyl-1H-indazole-3-carboxamide |
| 5 | ئەی ئێم-٢٢٠١ (جەی دەبلیو ئێچ-٢٢٠١) | AM-2201 (JWH-2201) [1-(5-fluoropentyl)-1H-indol-3-yl](naphthalene-1-yl)methanone |
| 6 | ئەمفیتامین | AMFETAMINE, amphetamine (±) -α-methylphenethylamine |
| 7 | ئەمینیبتین | AMINEPTINE 7-[(10,11-dihydro- 5H-dibenzo [α,d]cyclohepten-5-yl)amino] heptanoic acid |
| 8 | ٥ئێف-ئەی پی ئای ئێن ئەی سی ئەی (٥ئێف-ئەی كەی بی-٤٨) | 5F-APINACA (5F-AKB-48) |
| 9 | ئێن-بێنزایڵ پێپرازین | BENZYLPIPERAZINE (BZP) 1-benzylpiperazine |
| 10 | ئێن-ئیتیل نۆرپێنتینۆل | N-ETHYLNORPENTYLONE 1-(2H-1,3-benzodioxol-5-yl)-2-(ethylamino)pentan-1-one |
| 11 | ٢سی-بی | 2C-B 4-bromo-2,5-dimethoxyphenethylamine |
| 12 | سی یو ئێم وای ئێڵ-٤ سی ئێن-بی ئای ئێن ئەی سی ئەی | CUMYL-4CN-BINACA 1-(4-cyanobutyl)-N-(2-phenylpropan-2-yl)-1H-indazole-3-carboxamide |
| 13 | دێكسامفیتامین | DEXAMFETAMINE, dexamphetamine (+)-α-methylphenethylamine |
| 14 | درۆنابینۆل دەلتا -٩-تێتراهایدرۆكانابینۆل و جێگرەوە كیماییە بەتاڵەكانی | DRONABINOL delta-9-tetrahydrocannabinol and itsstereochemical variants (6αR,10αR)-6α,7,8,10α-tetrahydro-6,6,9-trimethyl -3-pentyl-6H-dibenzo [b,d]pyran-1-ol |
| 15 | ئیتیلۆن | ETHYLON |
| 16 | فێنێداتی ئیتیل | ETHYLPHENIDATE |
| 17 | فینیتیلین | FENETYLLINE 7-[2-[(α-methylphenethyl)amino]ethyl]theophylline |
| 18 | ئێف یو بی-ئەی ئێم بی (ئێم ئێم بی-ئێف یو بی ئای ئێن ئەی سی ئەی. ئەی ئێم بی- ئێف یو ئێم ئای ئێن ئەی سی ئەی) | FUB-AMB (MMB-FUBINACA.AMB-FUMINACA) Methyl(2S)-2-({1-[4-fluorophenyl]methyl-1H-indazole-3-carbonyl}amino)-3-methylbutanoate |
| 19 | ئەی دی بی-ئێف یو بی ئای ئێن ئەی سی ئەی | ADB-FUBINACA N-[(2S)-1-amino-3,3-dimethyl-1-oxobutan-2-yl]-1-[(4-fluorophenyl)methyl]-1H-indazole-3-carboxamide |
| 20 | ٤-ترشی هایدرۆكسی بیوتار | 4-HYDROXYBUTIRIC ACID (GHB) γ-hydroxybutyricacid |
| 21 | ٤-فلۆرۆ ئەمفیتامین | 4-FA 1-(4-fluorophenyl)propan-2-amine |
| 22 | جەی دەبلیو ئێچ-٠١٨ | JWH-018 (AM-678) Naphthalene-1-yl(1-pentyl-1H-indol-3-yl)methanone |
| 23 | قات | KHAT Catha edulis |
| 24 | لیڤامفیتامین | LEVAMFETAMINE , levamphetamine (-)-(R)-α-methylphenethylamine (amphetamine)(-)isomer |
| 25 | ٤،٣-میتیلین دایۆكسی پایرۆفالیرۆن | MDPV (R/S)-1-(Benzo[d][1,3]dioxol-5-yl)-2-(pyrrolidin-1-yl)pentan-1-one |
| 26 | لیڤۆمیتامفیتامین | Levomethamphetamine (-)-N,α-dimethylphenethylamine |
| 27 | میكلۆكوالۆن | MECLOQUALONE 3-(o- chlorophenyl)-2-methyl-4(3H)-Quinazolinone |
| 28 | میفیدرۆن (٤-میتیل میتكاتینۆن) | MEPHEDRONE (RS)-2-methylamino-1-(4-methylphenyl)propan-1-one |
| 29 | میتامفیتامین | METAMFETAMINE , Methamphetamine (+)-(S)-N, α-dimethylphenethylamine |
| 30 | میتیل ئەمفیتامین | METHYLAMPHETAMINE (ئةوةى لة حةبةكانى ئةلكابتاكؤن داية، zero –one، و بلورةكانى ئةو ماددةية لةنيَوخؤ بة شيشة ناسراوة) |
| 31 | راسیمات میتامفیتامین | METAMFETAMINE RACEMATE methamphetamine ,racemate (±)-N,α- dimethylphenethylamine |
| 32 | میتاكۆالۆن | METHAQUALONE 2-methyl-3-o-tolyl-4(3H)-quinazolinone |
| 33 | میتۆپرۆپامین | MPA |
| 34 | میتۆكسیتامین | MXE 2-(3-methoxyphenyl)-2-(ethylamino)-cyclohexanone |
| 35 | ٤-میتیل ئیتكاتینۆن | 4-MEC |
| 36 | میتیلۆن | METHYLONE (RS)-2-methylamino-1-(3,4-methylenedioxyphenyl)propan-1-one |
| 37 | فینیداتی میتیل | METHYLPHENIDATE methyl α-phenyl-2-piperidine acetate |
| 38 | ٥ئێف-پی بی-٢٢ | 5F-PB-22 Quinolin-8-yl 1-(5-fluoropentyl)-1H-indole-3-carboxylate |
| 39 | پێنتێدرۆن | PENTEDRONE |
| 40 | فینسیكلیدین | PHENCYCLIDINE ,PCP 1-(1-phenylcyclohexyl)piperidine |
| 41 | فینمیترازین | PHENMETRAZINE 3-methyl-2-phenylmorpholine |
| 42 | ئەلفا-پایرۆلیدینۆڤالیرۆفینۆن | α-PYRROLIDINOVALEROPHENONE (α-PVP) |
| 43 | (٤،٤‘-دی ئێم ئەی ئار) ٤،٤ ‘پارا-میتیل-٤-میتیل ئەمینۆرێكس, ٤،٤ ‘دوانی-میتیل-ئەمینۆرێكس | para-methyl-4-methylaminorex |
| 44 | سیكۆباربیتال | SECOBARBITAL 5-allyl-5-(1-methylbutyl)barbituric acid |
| 45 | یو ئار-١٤٤ | UR-144 (1-pentyl-1H-indol-3-yl)(2,2,3,3-tetramethylcyclopropoyl) methanone |
| 46 | ئێكس ئێڵ ئاڕ-١١ | XLR-11 |
| 47 | زیبیبرۆل | ZIPEPROL α-(α-methoxybenzyl)-4-(β-methoxyphenethyl) -1-piperazineethanol |
خشتەی حەوتەم
| ڕیزبەند | ناوی كارتێكاری عەقڵی | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
| 1 | ئامۆباربیتال | AMOBARBITAL 5-ethyl-5-isopentylbarbituric acid |
| 2 | بۆبرینۆرفین | BUPRENORPHINE
21-cyclopropyl-7-α-[(S)-1-hydroxy-1,2,2-trimethylpropyl]-6,14-endo-ethano-6,7,8,14-tetrahydrooripavine |
| 3 | بۆتالبیتال | BUTALBITAL 5-allyl-5-isobutylbarbituric acid |
| 4 | كاتین (+) –نۆربسۆدۆایفیدرین | CATHINE (+)-Norpseudoephedrine (+)-(S)-α-[(S)-1-aminoethyl]benzyl alcohol |
| 5 | سیكلۆباربیتال | CYCLOBARBITAL 5-(1-cyclohexen-1-yl)-5-ethylbarbituricacid |
| 6 | فلۆنیترازیبام | FLUNITRAZEPAM 5-(o-fluorophenyl)-1,3-dihydro-1-methyl-7-nitro-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 7 | گلۆتیتیمید | GLUTETHIMIDE 2-ethyl-2-phenylglutarimide |
| 8 | پێنتازۆسین | PENTAZOCINE
(2R*,6R*,11R*)-1,2,3,4,5,6-hexahydro-6,11-dimethyl-3-(3-methyl-2-butenyl)-2,6-methano-3-benzazocin-8-ol |
| 9 | بنتۆباربیتال | PENTOBARBITAL 5-ethyl-5-(1-methylbutyl ) barbituric acid |
خشتەی هەشتەم
| ڕیزبەند | ناوی كارتێكاری عەقڵی | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
|---|---|---|
| 1 | ئەلۆباربیتال | ALLOBARBITAL 5,5-diallylbarbituric acid |
| 2 | ئەلبرازۆلام | ALPRAZOLAM 8-chloro-1-methyl-6-phenyl-4H-s-triazolo[4,3-α][1,4]benzodiazepine |
| 3 | ئەمفیپرامۆن دووەمی برۆبین ئەیتیل | AMFEPRAMONE ,Diethylpropion 2-(diethylamino)propiophenone |
| 4 | ئەمینۆركس | AMINOREX 2-amino-5-phenyl-2-oxazoline |
| 5 | باربیتال | BARBITAL 5,5-diethylbarbituric acid |
| 6 | بێنزفیتامین | BENZFETAMINE ,benzphetamine N-benzyl-N,α-dimethylphenethylamine |
| 7 | بێنز هیكسۆل | BENZHEXOL کە لە ناوخۆدا ناسراوە بە ئەرتین یان بارکیزۆڵ |
| 8 | برۆمازیبام | BROMAZEPAM 7-bromo-1,3-dihydro-5-(2-pyridyl)-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 9 | برۆتیزۆلام | BROTIZOLAM 2-bromo-4-(o-chlorophenyl)-9-methyl-6H-thieno[3,2-f]-s-triazolo [4,3-α][1,4]Diazepine |
| 10 | بۆتۆباربیتال | BUTOBARBITAL ,butobarbital 5-butyl-5-ethylbarbituricacid |
| 11 | كامازیبام | CAMAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-3-hydroxy-1-methyl-5-phenyl-2H-1,4-benzodiazepin-2-one dimethylcarbamate (ester) |
| 12 | كلۆردایازیپۆكساید | CHLORDIAZEPOXIDE 7-chloro-2-(methylamino)-5-phenyl-3H-1,4-benzodiazepine-4-oxide |
| 13 | كلۆبازام | CLOBAZAM 7-chloro-1-methyl-5-phenyl-1H- 1,5-benzodiazepine-2,4(3H,5H)-dione |
| 14 | كلۆنازیبام | CLONAZEPAM 5-(o-chlorophenyl)-1,3-dihydro-7-nitro-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 15 | كلۆرازیپات | CLORAZEPATE 7-chloro-2,3-dihydro-2-oxo-5-phenyl-1H-1,4-benzodiazepine-3- carboxylic acid |
| 16 | كلۆتیازیبام | CLOTIAZEPAM 5-(o-chlorophenyl)-7-ethyl-1,3-dihydro-1-methyl-2H-thieno[2,3-e]-1,4-diazepin-2-one |
| 17 | كلۆكسازۆلام | CLOXAZOLAM 10-chloro-11b-(o-chlorophenyl)-2,3,7,11b-tetrahydro-oxazolo-[3,2-d][1,4]benzodiazepine-6(5H)-one |
| 18 | دیلۆرازیبام | DELORAZEPAM 7-chloro-5-(o-chlorophenyl)-1,3-dihydro-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 19 | دایازیپام | DIAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-1-methyl-5-phenyl-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 20 | ئیستازۆلام | ESTAZOLAM 8-chloro-6-phenyl-4H-s-triazolo[ 4,3-α][1,4]benzodiazepine |
| 21 | ئیتكلۆرفینۆل | ETHCHLORVYNOL 1-chloro-3-ethyl-1-penten-4-yn-3-ol |
| 22 | ئیتینامات | ETHINAMATE 1-ethynylcyclohexanolcarbamate |
| 23 | لوفلازیباتی ئیتیل | ETHYL LOFLAZEPATE ethyl 7-chloro-5-(o-fluorophenyl)-2,3-dihydro-2-oxo-1H-1,4-benzodiazepine-3-Carboxylate |
| 24 | ئیتیل ئەمفتیامین-ئیتیل ئەمفیتامین N | ETILAMFETAMINE ,N ethylamphetamine N-ethyl-α-methylphenethylamine |
| 25 | فینكامفامین | FENCAMFAMIN N-ethyl-3-phenyl-2-norbornanamine |
| 26 | فینپرۆپۆرێكس | FENPROPOREX (±)-3-[(α-methylphenylethyl)amino] Propionitrile |
| 27 | فلۆدایازیپام | FLUDIAZEPAM 7-chloro-5-(o-fluorophenyl)-1,3-dihydro-methyl-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 28 | فلۆرازیپام | FLURAZEPAM 7-chloro-1-[2-(diethylamino)ethyl]-5-(o-fluorophenyl)-1,3-dihydro- 2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 29 | جی ئیج بی | -hydroxybutyric acid |
| 30 | هالازیبام | HALAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-5-phenyl-1-( 2,2,2-trifluoroethyl)-2H-1,4 -benzodiazepin-2-one |
| 31 | هالۆكسازۆلام | HALOXAZOLAM 10-bromo-11b-(o- fluorophenyl)-2,3,7,11b-tetrahydrooxazolo[3,2-d][1,4] benzodiazepin-6(5H)-one |
| 32 | كیتازۆلام | KETAZOLAM 11-chloro-8,12b-dihydro-2,8-dimethyl-12b-phenyl-4H-[1,3]oxazino [3,2-d][1,4]benzodiazepin-4,7(6H)-dione |
| 33 | لیفیتامین | LEFETAMINE ,SPA (-)-N,N-dimethyl-1,2-diphenylethylamine |
| 34 | لۆپرازۆلام | LOPRAZOLAM 6-(o-chlorophenyl)-2,4-dihydro-2-[(4-methyl-1-piperazinyl) methylene]-8-nitro-1H -imidazo [1,2-α][1,4] benzodiazepin-1-one |
| 35 | لۆرازیپام | LORAZEPAM 7-chloro-5-(o-chlorophenyl)-1,3-dihydro-3-hydroxy-2H-1,4- benzodiazepin-2-one |
| 36 | لۆرمیتازیپام | LORMETAZEPAM 7-chloro-5-(o-chlorophenyl)-1,3-dihydro-3-hydroxy-1-methyl-2H-1,4-benzodiazepin-2-One |
| 37 | مازیندۆل | MAZINDOL 5-(p-chlorophenyl)-2,5-dihydro-3H-imidazo[2,1-α]isoindol-5-ol |
| 38 | میدازیپام | MEDAZEPAM 7-chloro-2,3-dihydro-1-methyl-5-phenyl-1H-1,4- benzodiazepine |
| 39 | میفینۆرێكس | MEFENOREX N-(3-chloropropyl)-α-methylphenethylamine |
| 40 | میپرۆبامات | MEPROBAMATE 2-methyl-2-propyl-1,3-Propanedioldicarbamate |
| 41 | میسۆكارب | MESOCARB 3-(α-methylphenethyl)-N-(phenylcarbamoyl)sydnone imine |
| 42 | میتیل فینۆباربیتال | METHYLPHENOBARBITAL 5-ethyl-1-methyl-5-phenylbarbituric acid |
| 43 | میتیل بریلۆن | METHYPRYLON 3,3-diethyl-5-methyl-2,4-piperidine-dione |
| 44 | میدازۆلام | MIDAZOLAM 8-chloro-6-(o-fluorophenyl)-1-methyl-4H-imidazo[1,5-α][1,4] benzodiazepine |
| 45 | نیمیتازیپام | NIMETAZEPAM 1,3-dihydro-1-methyl-7-nitro-5-phenyl-2H-1,4- benzodiazepin-2-one |
| 46 | نیترازیپام | NITRAZEPAM 1,3-dihydro-7-nitro-5-phenyl-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 47 | نۆردازیپام | NORDAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-5-phenyl-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 48 | ئۆكسازیپام | OXAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-3-hydroxy-5-phenyl-2H-1,4- benzodiazepine-2-one |
| 49 | ئۆكسازۆلام | OXAZOLAM 10-chloro-2,3,7,11b-tetrahydro-2-methyl-11b- phenyloxazolo[3,2- d][1,4]benzodiazepin-6(5H)-one |
| 50 | پیمۆلین | PEMOLINE 2-amino-5-phenyl-2-oxazolin-4-one |
| 51 | فینازیپام | PHENAZEPAM 7-bromo-5-(2-chlorophenyl)-1,3-dihydro-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 52 | فیندیمیترازین | PHENDIMETRAZINE (+)-(2S,3S)-3,4-dimethyl-2-Phenylmorpholine |
| 53 | فینۆباربیتال | PHENOBARBITAL 5-ethyl-5-phenylbarbituric acid |
| 54 | فینترمین | PHENTERMINE α,α-dimethylphenethylamine |
| 55 | پینازیبام | PINAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-5-phenyl-1-(2-propynyl)-2H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| 56 | پیپرادۆل | PIPRADROL 1,1-diphenyl-1-(2-piperidyl)methanol |
| 57 | پرازیپام | PRAZEPAM 7-chloro-1-(cyclopropylmethyl)-1,3-dihydro-5-phenyl-2H-1,4- benzodiazepin-2-One |
| 58 | پایرۆڤالیرۆن | PYROVALERONE 4‘-methyl-2-(1-pyrrolidinyl)valerophenone |
| 59 | سیكبۆتاباربیتال | SECBUTABARBITAL 5-sec-butyl-5-ethylbarbituric acid |
| 60 | تیمازیپام | TEMAZEPAM 7-chloro-1,3-dihydro-3-hydroxy-1-methyl-5-phenyl-2H-1,4- benzodiazepine-2-one |
| 61 | تێترازیپام | TETRAZEPAM 7-chloro-5-(1-cyclohexen-1-yl)-1,3-dihydro-1-methyl-2H-1,4- benzodiazepin-2-one |
| 62 | تریازۆلام | TRIAZOLAM 8-chloro-6-(o-chlorophenyl)-1-methyl-4H-s-triazolo[4,3-α] [1,4] Benzodiazepine |
| 63 | ڤینیلبیتال | VINYLBITAL 5-(1-methylbutyl)-5-vinylbarbituric acid |
| 64 | زۆلپیدیم | ZOLPIDEM N,N,6-trimethyl-2-p-tolylimidazo[1,2-α]pyridine-3-acetamide |
خشتەی نۆیەم
خشتەی پێشینە كیمیاییەكان
بە پێی پەیماننامەی نێو دەوڵەتی پێشینە كیمیاییەكان لە ساڵی ١٩٨٨
| ڕیزبەند | ناوی پێشینەی كیمیایی | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
|---|---|---|
| 1 | ئەنهریدی خەل | Acetic anhydride (acetic oxide) |
| 2 | ڕووەكی داتورە (سێوی ئەهریمەن) | Thorn apple Belladonna (Datura stramonium) |
| 3 | ترشەلۆكی ئەسیتیل ئەنترانیلیك | N-acetylanthranilic acid (Benzoic acid, 2-(acetylamino)-) |
| 4 | ٤-ئەنیلینۆ-ئێن-فینیتیل پایپێریدین | 4-anilino-N-phenethylpiperidine(ANPP) (N-phenyl-1-(2-phenylethyl)piperidin-4-amine) |
| 5 | ئایفیدرین | Ephedrine ([R-(R*,S*)]-α-[1-(methylamino)ethyl] -benzenemethanol) |
| 6 | ئێرگۆمترین | Ergometrine (ergoline-8-carboxamide,9,10-didehydro-N-(2-hydroxy-1- methylethyl)-6-methyl-,[8β (S)]) |
| 7 | ئێرگۆتامین | Ergotamine (ergotaman-3‘,6‘,18‘-trione,12‘-hydroxy-2‘-methyl-5‘-(phenylmethyl)-,(5α)) |
| 8 | ئایسۆسافرۆل | Isosafrole (1,3-benzodioxole,5-(1-propenyl)-) |
| 9 | ترشەلۆكی لیسرجیك | Lysergic acid ((8β)-9,10-didehydro-6-methylergoline-8-carboxylic acid) |
| 10 | ٣،٤ – میتیلین دیۆكسی فینیل -٢- برۆبانۆن | 3,4-Methylenedioxyphenyl-2-propanone (2-propanone,1-[3,4(methylenedioxy)phenyl]-) |
| 11 | نۆریفیدرین | Norephedrine (R*,S*)-α-(1-aminoethyl)benzenemethanol |
| 12 | ئێن-فینیتیل-٤-پایپێریدۆن | |
| 13 | ترشەلۆكی فینیلی خەل | Phenylacetic acid (benzeneacetic acid) |
| 14 | ١- فینیل -٢- برۆبانۆن | 1-Phenyl-2-propanone (1-phenyl-2-propanone) |
| 15 | ئەلفا- فینیل ئەسیتۆئەسیتۆنایترایل | α-phenylacetoacetonitrile(APAAN) (3-oxo-2-phenylbutanenitrile) |
| 16 | پیپێرۆنال | Piperonal (1,3-benzodioxole-5-carboxaldehyde) |
| 17 | پێرمەنگەناتی پۆتاسیۆم | Potassium permanganate (permanganic acid (HMnO4),potassium salt) |
| 18 | سۆدۆئیفیدرین | Pseudoephedrine ([S-(R*,R*)]-α-[1-methylamino)ethyl]-benzenemethanol) |
| 19 | سافرۆل | Safrole (1,3- benzodioxole,5-(2-propenyl)-) |
خشتەی دەیەم
| ڕیزبەند | ناوی پێشینەی كیمیایی | ناوی كیمیایی/ ئاكار |
| 1 | ئەسیتۆن | Acetone (2-propanone) |
| 2 | ترشەلۆكی ئەنترانیلیك | Anthranilic acid (2-aminobenzoic acid) |
| 3 | ئیتیل ئیتیر | Ethyl ether (1,1‘-oxybis[ethanel]) |
| 4 | ترشەلۆكی هایدرۆكلۆریك | Hydrochloric acid (hydrochloric acid) |
| 5 | میتیل ئیتیل كیتۆن | Methyl ethyl Ketone (2-butanone) |
| 6 | پیپێریدین | Piperidine (piperidine) |
| 7 | ترشەلۆكی كبریتیك | Sulphuric acid (sulfuric acid) |
| 8 | تۆلۆین | Toluene (benzene, methyl-) |
خشتەی یازدەم
تایبەت بە رسوماتی وەرگیراو بەرامبەر بەو مۆڵەتانەی بەپێی حوكمەكانی یاسای ماددە هۆشبەرەكان و كارتێكارە عەقلییەكان دەبەخشرێن
| ڕێزبەند | ڕەسم |
| 1 | رەسمی وەرگیراو بەرامبەر بە مۆڵەتەكانی هاوردەكردن و هەناردەكردن و گواستنەوە: 1% لە بەهای ماددە هاوردەكراوەكان. |
| 2 | رەسمی وەرگیراو بەرامبەر بە مۆڵەتی راكێشانی ماددەكانی لە فەرمانگە گومرگییەكان: 1% لە بەهای ماددە هاوردەكراوەكان |
| 3 | رەسمی وەرگیراو بەرامبەر بە پسوولەی مۆڵەتی نووسینی راچێتە و سەرفكردنی ماددە هۆشبەرەكان و كارتێكارە عەقلییەكان لە لایەن پزیشكان و دەرمانسازان: 250.000 (دوو سەد و پەنجا هەزار دینار) |
| 4 | رەسمی وەرگیراو بەرامبەر بە مۆڵەتی چاندنی ئەو رووەكانەی ماددەی هۆشبەر و كارتێكاری عەقلییان تێدایە: 500.000 (پێنج سەد هەزار دینار) |
| 5 | رەسمی وەرگیراو بەرامبەر بە مۆڵەتی هاوردەكردن، هەناردەكرن، بەخاوەنبوون، بەردەستبوون، بازرگانیپێكردن، كڕین، فرۆشتن، گواستنەوە و رادەستكردنی ئەو رووەكانەی ماددەی هۆشبەر و كارتێكاری عەقلییان تێدایە: 1% لە بەهای ماددەكان |
| 6 | ڕەسمی وەرگیراو بەرامبەر پێدانی مۆڵەت بە دروستكردنی ئەو گیراوانەی ماددە هۆشبەر و كارتێكارە عەقڵیی و پێشینە كیمیاییەكانیان تێدایە (500.000) پێنج سەد هەزار دینارە. |